Uluslararası Kripto Varlık Dondurma ve İade: Borsa Hesabı, Elkoyma ve Sınır Ötesi Delil

Yazar: Av. Ahmet Karaca · Esaslı güncelleme: 20 Ekim 2026

Çalınan kripto varlığın yabancı bir borsaya ulaşması, dosyanın bittiği an değildir; fakat yalnızca borsaya e-posta göndererek iade alınacağı bir aşama da değildir. Zincir üstü hız ile adli süreçlerin hızı arasındaki fark, uluslararası kripto dosyalarının temel problemidir. Varlık saniyeler içinde başka bir ağa taşınabilirken hesap bilgisi, muhafaza tedbiri ve adli yardımlaşma birden fazla kurum ile ülkeyi ilgilendirir.

Sınır ötesi dosyada dört işin birlikte yürütülmesi gerekir: fonu doğru teknik tanımlayıcılarla izlemek, uçucu veriyi korumak, varlığın bulunduğu hizmet sağlayıcıyı ve yetkili ülkeyi belirlemek, geçici tedbiri usulüne uygun adli sürece bağlamak. Bu halkalardan biri eksikse erken kazanılan zaman kolayca kaybedilir.

Dondurma, bloke, elkoyma, müsadere ve iade aynı şey değildir

Bir borsanın destek ekibinin “hesap inceleniyor” cevabı, mahkemece elkoyma kararı verildiği anlamına gelmez. Tersine, Türk makamınca verilen kararın yabancı ülkedeki şirkette otomatik uygulanacağı da varsayılamaz. Yetki, şirketin hukuki merkezi, verinin ve varlığın tutulduğu yapı, grubun farklı ülkelerdeki şirketleri ve ilgili uluslararası işbirliği kanalı belirlenmelidir.

Fonun bulunduğu yerde kim müdahale edebilir?

Self-custody cüzdanındaki özel anahtar yalnızca faildeyse, borsanın bu cüzdanı tek taraflı dondurması mümkün değildir. Buna karşılık fon merkezi bir borsa veya saklama kuruluşunun kontrol ettiği hesaba yatırıldığında teknik ve hukuki müdahale noktası doğabilir. Stablecoin ihraççısının sözleşmesel teknik yetkileri de bazı ağlarda ayrı bir katman oluşturur; bu yetkinin hangi şartlarda kullanılacağı somut olay ve ilgili hukuk çerçevesinde değerlendirilir.

Teknik müdahale imkânını belirlemek için şu sorular cevaplanır:

• Fon hâlen self-custody adreste mi, yoksa hizmet sağlayıcı kontrolündeki adrese mi ulaştı?
• Adres bireysel depozito adresi mi, omnibus veya sıcak cüzdan mı?
• Platform içi aktarım olduysa on-chain görünmeyen kullanıcı hesabı nasıl belirlenecek?
• Varlık swap, köprü veya zincirler arası hizmetle başka ağa geçti mi?
• Hizmet sağlayıcının hukuki muhatabı ve kolluk portalı hangisi?
• Hesapta bakiye var mı; fon başka müşterilerin varlığıyla karıştı mı?

Bir borsa etiketini görmek başlangıçtır, sonuç değildir. Depozito işlemi, adresin hizmet sağlayıcıya aidiyeti, platform içi hesap ve sonraki hareketler mümkün olduğunca ayrı ayrı doğrulanmalıdır.

Acil bildirim dosyasında ne bulunmalı?

Yabancı hizmet sağlayıcıya gönderilen aceleci ve belirsiz bildirimler, inceleme kuyruğunda zaman kaybettirir. Teknik özet kısa fakat yeniden üretilebilir olmalıdır.

1. Olay kimliği: Başvuran kişi/kurum, iletişim, varsa soruşturma numarası ve yetkili makam.
2. Suç anlatımı: Birkaç paragrafta hile veya yetkisiz erişim yöntemi ve mağdurun varlıkla ilişkisi.
3. İşlem tablosu: Ağ, varlık, varsa token sözleşme adresi, TxID, UTC zamanı, miktar, gönderen ve alıcı.
4. İzleme yolu: Mağdur işleminden platform depozitosuna kadar atlama sırası; swap ve köprülerin açık işaretlenmesi.
5. Talep: Hesap ve işlem kayıtlarının korunması; yetkili makam prosedürü varsa acil risk incelemesi.
6. Destekleyici kayıt: Cüzdan sahipliğini ve mağduriyet anlatımını doğrulayan sınırlı, ilgili belgeler.

Seed phrase, özel anahtar veya gereksiz kimlik verisi hiçbir bildirim ekine konulmamalıdır. Belge paylaşımı güvenli kanal ve veri minimizasyonu gözetilerek yapılır.

Veri koruma talebi ile malvarlığı dondurma talebi ayrılmalıdır

Hesap verisinin korunması, sağlayıcının logları olağan saklama süresi sonunda silmemesini hedefler. Malvarlığının dondurulması ise hesaptaki değerin çekilmesini önler. Aynı başvuruda istenebilseler bile hukuki dayanakları ve sağlayıcının kabul koşulları farklı olabilir.

Elektronik delil bakımından abonelik bilgisi, KYC belgeleri, giriş IP’leri, cihazlar, telefon ve e-posta, çekim adresleri, API kullanımı, güvenlik değişiklikleri, destek görüşmeleri ve hesaplar arası iç transfer kayıtları önem taşır. Avrupa Konseyi Budapeşte Sözleşmesi çerçevesindeki 7/24 temas ağı, taraf ülkelerde elektronik delilin süratle korunması için kullanılabilen kanallardan biridir; fakat özel kişinin doğrudan kullandığı bir müşteri hizmeti değildir. Yetkili kolluk ve savcılık makamlarının işlettiği resmi işbirliği mekanizmasıdır.

İstinabe evrakı tamamlanmadan delil korunabilir mi?

Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, 6706 sayılı Kanun m.7/1-a uyarınca esas adli yardımlaşma talebinden önce delili koruyacak geçici tedbirler istenebilir. Bu imkân, Türk kararının yabancı borsada kendiliğinden uygulanması anlamına gelmez. Talebi iletecek makam, uygulanacak sözleşme ve yabancı ülkenin yetkili makamının koşulları belirlenir. Acil koruma sonrasında gerekli esas talebin hazırlanması da sürdürülür.

Örneğin borsaya ait giriş kayıtlarının silinme ihtimali ile hesaptaki varlığın çekilme ihtimali iki ayrı risk olarak açıklanmalıdır. Birincisinde belirli hesap, işlem ve tarih aralığına ait verilerin korunması; ikincisinde ayrıca varlığa yönelik uygulanabilir bir tedbir gündeme gelir. “Dosya acildir” demek yerine hangi delilin veya varlığın nasıl kaybolabileceğini göstermek, yabancı makamın işlemi değerlendirmesini kolaylaştırır.

Kanunun m.8/1-c hükmündeki kırk günlük süre, yabancı makamın talebi üzerine Türkiye’de alınan geçici tedbirin ardından esas talebin Merkezî Makama ulaşmasıyla ilgilidir. Türkiye’den yabancı ülkeye gönderilen her talebin kırk gün içinde sonuçlanacağı veya bütün yabancı borsaların bu kadar süre fon tutacağı sonucu çıkarılamaz. İlgili ülke, sözleşme ve talebe verilen cevap esas alınır. 6706 sayılı Kanun, m.7–8

Yabancı makamdan tam olarak ne istenmeli?

İlk transfer, platforma ulaşan işlem ve istenen kayıt arasında açık bir bağ kurulmalıdır. Şüpheli olduğu ileri sürülen bir adresi belirtip platformdaki tüm hesapları ve bütün müşteri verilerini istemek, somut olayı açıklayan hedefli taleple aynı şey değildir. 6706 m.3/6, suçun ağırlığı ile talebin gerektirdiği emek ve masraf arasındaki açık orantısızlığı Merkezî Makamın değerlendirebileceği hususlar arasında sayar.

Talepnamenin olay özeti kısa, kronolojik ve tercümede anlaşılır olmalıdır. Hangi sorunun hangi belgeyle cevaplanacağı belirtilmeli; ilgili kararlar, kanun hükümleri ve gerekli tercümeler uygun şekilde eklenmelidir. Önceki talebe ek yapılıyorsa önceki yazının kimliği ile yeni talebin gerekçesi gösterilir. Bakanlığın 69/2 sayılı Genelgesi ve bilgi-belge temini örnekleri adli makamın hazırlayacağı evrak için başvuru kaynağıdır; mağdurun doldurup doğrudan yabancı mahkemeye gönderdiği bir başvuru formu değildir.

Mağdur veya vekili, savcılığa sunduğu belgelerle bu talebin kurulmasını kolaylaştırabilir: işlem tablosu, platformun hukuki şirket bilgisi, destek yanıtı, son doğrulanmış fon konumu ve kaybolma riski aynı dosyada bulunmalıdır. Kayıtların ayrıntısı için savcılığın borsadan bilgi talebi rehberine bakılabilir.

Türkiye’de adli tedbir hangi temelde kurulur?

Somut suç ve varlık ilişkisine göre CMK’nın eşya ve kazanç müsaderesini güvenceye alan elkoyma hükümleri, banka ve diğer malvarlığı değerlerine ilişkin tedbirler ve özel kanunlardaki mekanizmalar değerlendirilebilir. Karar, yalnızca “bu adres şüpheli” ifadesine değil; suç şüphesini, varlığın aidiyetini ve suçla bağını gösteren somut olgulara dayanmalıdır.

Kripto varlığın teknik saklama şekli kararda ayrıca düşünülmelidir. Borsa hesabına blokaj uygulanması ile self-custody cüzdandaki anahtarın ele geçirilmesi aynı işlem değildir. Donanım cüzdanına el konulması, içindeki varlığın güvenli biçimde kontrol altına alındığı anlamına gelmeyebilir; seed yedeği, çoklu imza, akıllı sözleşme yetkisi veya başka cihazlar devrede olabilir.

Transfer yetkisi kullanılırken zincir ve adres hatası geri döndürülemez sonuç yaratabilir. Bu nedenle tedbirin icrasında kimin hangi yetkiyle işlem yaptığı ve hangi adrese ne aktarıldığı kayıt altına alınmalıdır. Transfer ve saklama tutanağının bakiye ile uzlaştırılması, karar verilmesinden sonraki bu ayrı sorunu ele alır.

Karar 6415 sayılı Kanuna dayanıyorsa terörizmin finansmanı kapsamında malvarlığı dondurmanın karar ve başvuru rejimi ayrıca incelenir; bu mekanizma her kripto dolandırıcılığı dosyasına uygulanmaz.

Uluslararası dosyada üç ayrı ülke olabilir

Mağdur Türkiye’de, platform başka ülkede, hesabı kullanan kişi üçüncü ülkede bulunabilir. Alan adı, sunucu ve banka hesabı da farklı yerlerde tutulabilir. “Yurt dışı” tek bir yetki alanı değildir.

Bu nedenle talep paketi modüler hazırlanır. Platforma gereken teknik işlem tablosu ile merkezi makama gönderilecek adli yardımlaşma evrakı aynı içerikte değildir; fakat birbirini doğrulamalıdır.

Şüphelinin Türkiye’ye getirilmesi ayrı bir süreçtir. Kırmızı bülten ve kişi iadesi, yabancı borsadaki fon için ayrıca tedbir istenmesinin yerine geçmez.

Mixer, chain hopping ve DeFi dondurmayı nasıl etkiler?

Mixer veya zincirler arası köprü, izlemeyi zorlaştırır; hukuki müdahale noktasını ortadan kaldırmaz. Fonun giriş ve çıkış kümeleri, zaman ve tutar örüntüsü, sonraki merkezi borsa teması, gas finansmanı ve sözleşme çağrıları araştırma yönü sağlayabilir. Ancak olasılığa dayalı eşleştirme doğrudan transfer kaydı gibi gösterilemez; her bağlantının kanıtı ve belirsizliği ayrıca açıklanmalıdır.

DeFi protokolünde “hesap” klasik borsa hesabı gibi olmayabilir. Akıllı sözleşme değiştirilemez, yönetişim kontrollü veya geliştirici anahtarlı olabilir. Protokol arayüzünün alan adı engellense bile sözleşme zincirde çalışabilir. Bu nedenle talep yöneltilmeden önce kimin hangi teknik yetkiye sahip olduğu belirlenmelidir. Gerçekte olmayan bir dondurma yetkisinin kullanılması istenerek zaman kaybedilmemelidir.

Varlık dondurulduktan sonra neden dosya bitmez?

Geçici dondurma, fonun mağdura ait olduğunu nihai olarak çözmez. Aynı hesapta birden fazla mağdur, meşru varlık ve başka suçlardan kaynaklanan değer bulunabilir. İade için işlem yolu, mülkiyet ve zarar bağı, üçüncü kişilerin hakları, müsadere rejimi ve kararın kesinleşme durumu değerlendirilir.

Varlığın fiyatı süreç boyunca değişebilir. Hangi tarihteki değerin esas alınacağı, aynen iade mi bedel mi talep edildiği ve gas/komisyon kayıpları ayrı hesap sorunlarıdır. Stablecoin dahi ihraççı ve piyasa riski taşır. Uzun süreçte saklama güvenliği, anahtar yönetimi ve değer koruma planı oluşturulmalıdır.

En sık yapılan hatalar

• Yalnızca ilk alıcı adresi bildirip sonraki yolu göstermemek;
• ağ, token sözleşmesi veya TxID’yi yanlış yazmak;
• platform markasını hukuki şirket ve ülke sanmak;
• gönüllü platform dondurmasını adli elkoyma zannetmek;
• veri koruma ile fon dondurma taleplerini karıştırmak;
• özel anahtar veya seed’i üçüncü kişilerle paylaşmak;
• bütün fonun mağdura ait olduğunu karışım analizi yapmadan ileri sürmek;
• varlık ele geçirildikten sonra kurumsal saklama ve imza prosedürü kurmamak.

Yurt dışı platformlarda veri koruma ve bilgi edinme kanallarını savcılığın borsadan bilgi talebi yazısında, Türkiye’deki tedbirlerin tamamını ise kripto varlık soruşturması rehberinde ele aldık.

Dosyanın ilerlemesini etkileyen diğer sorular

Yabancı borsa savcılık yazısı olmadan hesabı dondurur mu?

Bazı platformlar somut dolandırıcılık bildirimi ve kolluk teması üzerine kendi politika ve hukukları çerçevesinde kısa süreli ön kısıt uygulayabilir. Bu ihtimal garanti değildir ve kalıcı adli tedbirin yerine geçmez. Platformun resmi kolluk prosedürü takip edilmelidir.

Kripto başka zincire geçtiyse yeni dava mı gerekir?

Zincir değişimi teknik izleme yöntemini ve muhatabı değiştirir; her köprü işlemi kendiliğinden ayrı bir dava anlamına gelmez. Ancak farklı hizmet sağlayıcı ve ülkeler için ek koruma ve adli talepler gerekebilir.

Self-custody cüzdan dondurulabilir mi?

Merkezi bir hizmet sağlayıcıda olduğu gibi hesap düğmesine basılarak dondurulamaz. Özel anahtarın veya imza yetkisinin hukuken ve teknik olarak kontrol altına alınması gerekir. Token sözleşmesinde ihraççıya tanınmış özel yetkiler varsa ayrı değerlendirme yapılır.

Dondurulan fon doğrudan mağdura gönderilir mi?

Genellikle aidiyet, suç bağlantısı, üçüncü kişi hakları ve ilgili karar süreci tamamlanmadan otomatik iade yapılmaz. Geçici koruma ile nihai iade birbirinden ayrıdır.

Blockchain analiz raporu tek başına yeterli midir?

Rapor, fon yolunu ve hedef hizmet sağlayıcıyı gösterebilir; fakat KYC kimliği, hesap içi hareket, kast ve varlığın hukuki aidiyeti için başka deliller gerekir. Rapor, doğrudan doğrulanan bulguyu analitik çıkarımdan ayırmalı ve eksik kayıtları göstermelidir.

Kripto varlıkların sınır ötesi niteliği, hukukun işlemediği bir alan yaratmaz. Sadece teknik harita ile yetki haritasının aynı dosyada kurulmasını zorunlu kılar. Türkiye’de kripto dolandırıcılığı ve varlık kurtarma konusunda İngilizce rehber, yabancı mağdur ve şirketler için sürecin Türkiye ayağını ayrıca açıklar.

Türkiye içindeki elkoyma pratiğini, Tether ve Circle’ın dondurma politikalarını ve iade sürecini kripto varlıklara elkoyma ve müsadere rehberinde topladık; yabancı platformlarda kolluk taleplerinin nasıl işlediğine Binance hesap blokesi yazısında da değindik.

İlgili çalışma alanı: Kripto Varlığa Elkoyma ve Borsa Hesap Blokesi — Kripto varlığına adli kararla veya hizmet sağlayıcı uygulamasıyla erişimi kısıtlanan bireyler.

Hukuki dayanak ve kaynaklar

• Adalet Bakanlığı, 6706 sayılı Kanun: m.3/6 ölçülülük; m.7/1-a dışarıya yönelik acil koruma talebi; m.8/1-c Türkiye’de alınan geçici tedbir. Bağlantıdaki metnin bu hükümleri esas alınmıştır.
• DİABGM genelgeleri ve ceza istinabe talep örnekleri: 69/2 sayılı Genelge ve bilgi-belge temini ekleri.
• Avrupa Konseyi, Budapeşte Sözleşmesi: elektronik delil ve uluslararası iş birliği çerçevesi. Hangi kanalın kullanılacağı ilgili ülkelerin taraflığı ve somut talebin koşullarıyla belirlenir.
• Kripto Varlıklar ve Terörizmin Finansmanı Suçunda Uluslararası Adli İş Birliği, 2023 sunumu: s.24–29. Sunumun geçici tedbir için verdiği m.7/1-c atfı yerine kanunun m.7/1-a hükmü esas alınmıştır. Sunumdaki dönemsel ülke uygulamaları güncel kural olarak aktarılmamıştır.