PBLK Davası: Kime, Hangi Mahkemede ve Ne Zamana Kadar Açılır?

Satış talimatınız TEFAS’a iletildiği hâlde fonun temerrüdü veya fiyat açıklamaması yüzünden gerçekleşmediyse ve payınız MKK kaydında PBLK alt hesabında duruyorsa, 7596 sayılı Kanun sizi fonun alacaklısı değil pay sahibi sayıyor. Bu sonuca karşı dava yolu açıktır; ancak tek bir dava değil, farklı mahkemelerde ve farklı sürelerle işleyen birkaç yol vardır ve ilk süre 16.11.2026’da doluyor.

Son güncelleme: 30.10.2026 · Hazırlayan: Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu (Sicil No 92414) · Baro levhasında doğrula

PBLK davası nedir, kimler açabilir?

PBLK davası, 17.09.2026 ve öncesinde TEFAS’a iletildiği hâlde fonun temerrüdü veya fiyat açıklanmaması nedeniyle gerçekleşmeyen satış talimatının sahibinin, 7596 sayılı Kanunun kendisini alacaklı değil fon pay sahibi saymasına karşı kullandığı hukuki yolların ortak adıdır. Tek bir dava yoktur: SPK işlemlerine iptal davası, portföy yönetim şirketine alacak davası ve bu davaların içinde Anayasaya aykırılık itirazı birlikte planlanır.

PBLK, MKK kayıtlarında TEFAS İşlem Blokaj Alt Hesabı demektir; satış talimatı platforma iletildiğinde paylar bu alt hesaba alınır, işlem tamamlanınca hesaptan çıkar. Kodun neyi ispatladığı MKK’da PBLK ve SERB kaydı yazısında, takas kesinliği tartışması PBLK ve SPKn m.79 incelemesinde anlatıldı. Bu rehber, hangi davanın kime, nerede ve hangi tarihe kadar açılacağını gösterir. Talimatın türü yolu değiştirir:

• 16.09.2026 ve öncesinde iletilen, temerrüt veya fiyat açıklanmaması yüzünden gerçekleşmeyen talimat: Paylar PBLK’da kalır; 7596 m.3/5’in doğrudan konusu budur.
• 17.09.2026 günü verilen talimat: SPK’nın 28.09.2026 açıklamasına göre fonlar o gün işleme kapatıldığından tamamı TEFAS tarafından iptal edildi. m.3/5 metni 17.09’u da anar; ancak bu talimatlar temerrüt veya fiyat açıklanmaması yüzünden değil işleme kapatma yüzünden düştüğünden sahipleri zaten pay sahibi sayıldı. 13.30’dan önce verilenler için ayrı itiraz gerçekleşmeyen fon satış talimatı yazısındadır.
• TEFAS’a hiç ulaşmayan talimat: Paylar PBLK’ya geçmez; sorun emri alan kurumun kusurudur.

7596 sayılı Kanun PBLK sahibinin hukuki konumunu nasıl değiştirdi?

Kanundan önce PBLK sahibi, SPKn m.79/1’deki takas kesinliğine ve SPK’nın 2026/61 sayılı Bülteninde ilan edilen A/6 maddesindeki öncelikli fon borcu kuralına dayanarak fonun alacaklısı olduğunu savunabiliyordu. 27.10.2026’da yürürlüğe giren 7596 sayılı Kanunun 3/5. maddesi bu yatırımcıları açıkça fon pay sahibi saydı; 8. madde bu sonucu 17.09.2026’dan geçerli kıldı. Uyuşmazlık artık kanun hükmüne yöneliktir.

İlk dayanak SPKn m.79/1’dir: takas talimat ve işlemleri ile ödeme işlemleri, “idari ve adli merciler nezdinde tasfiye işlemlerine başlanması durumu da dâhil olmak üzere, geri alınamaz ve iptal edilemez.” İkincisi, SPK’nın 57/1708 sayılı kararıyla ilan edilen tasfiye esaslarının A/6 maddesidir: gerçekleştirilmeyen iade talimatları karşılığı tutar fon hesabına borç yazılır ve elde edilen nakit ile “öncelikli olarak bu borçlar ödenir.”

SPK’nın yorumu aleyhe yöne gitti. 28.09.2026 duyurusu, A/6’nın uygulanması bakımından fonun temerrüdü veya fiyat açıklamaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen 16.09 ve öncesi talimatların “da tasfiye kapsamındadır” dedi. Cümle A/6’ya açıkça atıf yaptığı için bu talimatların A/6’daki öncelikli borç kuralına bağlandığı yönünde de okunabilir; davada bu okuma ileri sürülmelidir. 22.10.2026 duyurusu ise “TEFAS’ta verilen her satış talimatı kendiliğinden tamamlanmış bir takas işlemi değildir” görüşünü açıkladı.

Cümle, komisyon metninde yoktu; 21.10.2026’da Genel Kurulda önergeyle eklendi. Gerekçe, talimatların “geçersiz hâle geldiğinden” söz eder. Aynı oturumda PBLK alacaklarının “tasfiye hesabında oluşan ilk nakit mevcudundan öncelikli ve derhal nakden ödenir” kuralını getiren fıkra reddedildi; ertesi gün kanunun yalnız yayımından itibaren yürürlüğe girmesini öngören önerge de kabul edilmedi. Bu iki ret, Anayasa Mahkemesinde “bilinçli tercih” savunmasının dayanağı olacaktır.

Kanun ödemeyi kapatmadı. SPK’nın 76/1903 sayılı kararının 5. maddesine göre Tera, Pusula ve Atlas fonlarında dağıtılabilir nakit 16.09.2026 fiyatıyla hesaplanan toplam tutarı karşılıyorsa ara ödeme yerine nihai ödeme yapılır. Nakdi yeterli bir para piyasası fonunda PBLK’lı yatırımcı da 16.09 değerini alır ve dava konusu fark büyük ölçüde gecikme faizine iner. Asıl kayıp, nakdi yetmeyen hisse, serbest ve değişken fonlarda doğar.

Fonunuzun tasfiye rejimi PBLK davasını nasıl etkiler?

Kanun yalnız 27.10.2026’da tasfiyesi tamamlanmamış fonlara uygulanır (7596 m.1/1, m.2/1-b). Tera, Pusula ve Atlas fonlarında PBLK’lı yatırımcı kanun ve 76/1903 sayılı kararla pay sahibidir. Tasfiyesinin kanundan önce bittiği açıklanan A1 Capital, Bulls ve Pardus fonlarında m.3/5 engeli yoktur; bu fonlardaki talimat 2026/61 A/6 ve SPKn m.79 çerçevesinde değerlendirilir.

Tamamlanan fonlarda PBLK talimatlarının A/6 uyarınca önce ödendiği yatırımcılar arasında ileri sürülüyor; bunu doğrulayan resmî açıklama yoktur ve iddia bu hâliyle delil değildir. Önce ödendiyse, Tera, Pusula ve Atlas yatırımcıları yalnız kanunun yayım tarihi yüzünden farklı muamele görmüştür; Anayasa m.10’daki eşitlik itirazının en somut dayanağı budur. Ödenmediyse, bu fonlardaki talep m.3/5 engeli olmadığı için daha güçlüdür. Bilgi tasfiye bankasından fon kodu bazında yazılı istenmeli, verilmezse davada celbi talep edilmelidir (İYUK m.20; HMK m.219–220).

PBLK sahibi kime, hangi mahkemede ve ne zamana kadar dava açabilir?

Önünde birbirini dışlamayan dört yol vardır: SPK işlemlerine karşı Ankara idare mahkemesinde iptal davası, portföy yönetim şirketine ve kusuru varsa talimatı ileten kuruma arabuluculuk sonrası alacak davası, bu davaların içinde Anayasaya aykırılık itirazı ve kesin karardan sonra bireysel başvuru. Temkinli hesapla ilk son gün 16.11.2026 Pazartesidir.

SPK’nın hangi işlemine karşı iptal davası açılır, son gün ne zaman?

İptal davası tek karara değil, PBLK talimatını pay sahipliğine çeviren işlem zincirine yöneltilir: 17.09.2026 tasfiye kararları, 28.09.2026 açıklaması, 30.09.2026 ödeme esasları ve 27.10.2026 tarihli 76/1903 sayılı karar. Bu işlemler sebep-sonuç bağı gösterilerek tek dilekçede dava edilebilir (İYUK m.5/1); 16.11.2026’ya kadar açılan tek dava hepsini kapsar. Dava Ankara İdare Mahkemesinde açılır.

Sürenin başlangıcı tartışmalıdır. İYUK m.7/2-a süreyi yazılı bildirimden, m.7/4 ilanı gereken düzenleyici işlemlerde ilan tarihini izleyen günden başlatır ve uygulama işlemiyle birlikte dava açılmasına izin verir. Tasfiye bankasının ara ödemesinin uygulama işlemi sayılıp sayılmayacağı belirsizdir; bu nedenle yeni bir süre doğacağına güvenilmemelidir.

SPK’dan işlemin değiştirilmesini istemek süreyi durdurur, 30 gün cevapsız kalırsa istek reddedilmiş sayılır; ret üzerine süre yeniden başlamaz, başvuruya kadar geçen süre hesaba katılarak kaldığı yerden işler (İYUK m.11). 28.09 metninin “duyuru” olması da bir risktir; mahkeme onu yalnız açıklayıcı sayarsa iptal istemini incelemeyebilir, bu yüzden dayandığı kararlarla birlikte dava edilmelidir.

Yetki Ankara’dadır: SPKn m.117/1 merkezi İstanbul gösterse de geçici m.7/5’e göre taşınma tamamlanana kadar “Kurulun merkezi Ankara’dır” ve iptal davasında yetkili mahkeme işlemi yapan merciin bulunduğu yerdir (İYUK m.32). 7596 m.5/4’teki İstanbul idare mahkemelerinin yetkisi yalnız TMSF’nin 6183 sayılı Kanunla yaptığı takiplere ilişkindir.

Kurul kararlarına karşı davaların idare mahkemelerinde görüleceğini söyleyen SPKn m.134 nedeniyle ağır basan ihtimal idare mahkemesidir. Öte yandan 76/1903 ülke çapında uygulanan düzenleyici işlem sayılırsa ilk derece mahkemesi Danıştay olabilir (2575 m.24/1-c); nitekim SPK tebliği ile ona dayanan işlem yasağının birlikte dava edildiği dosyaya 13. Daire ilk derece olarak bakmıştır (İDDK E. 2021/2210). Yanlış yerde açılan dava reddedilmez, görevli veya yetkili mahkemeye gönderilir (İYUK m.15/1-a).

Dava açmak işlemi durdurmaz; yürütmenin durdurulması için telafisi güç zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte aranır (İYUK m.27/2). İşlem artık m.3/5’e dayandığından ikinci koşul zordur; kanun hükmünün Anayasa Mahkemesine götürülmüş olması da tek başına yürütmeyi durdurma gerekçesi olamaz (İYUK m.27/2, son cümle). Geniş bir istem yatırımcının kendi ara ödemesini de durdurabilir; istem, işlemin PBLK talimatlarını pay sahipliğine çeviren kısmıyla sınırlı kurulmalıdır. Usulün ayrıntısı SPK kararına iptal davası rehberindedir.

7596 m.3/5 Anayasa Mahkemesine nasıl taşınır?

Yatırımcı kanuna karşı Anayasa Mahkemesinde doğrudan dava açamaz. Bu hak Cumhurbaşkanına, TBMM’de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubuna ve üye tamsayısının en az beşte birine aittir; süre 27.10.2026 yayımından itibaren 60 gündür ve 26.12.2026 Cumartesi sona erer. Yatırımcının yolu, kendi davasında m.3/5 ve m.8’in Anayasaya aykırılığını ileri sürmektir (AY m.152).

Davaya bakan mahkeme iddiayı ciddi bulursa davayı geri bırakır ve dosyayı Anayasa Mahkemesine gönderir; Mahkeme beş ay içinde karar verir (AY m.152; 6216 m.40). Ciddi bulmazsa iddia temyizde esas hükümle incelenir. Şart, m.3/5’in o davada uygulanacak hüküm olmasıdır: 64/1775 veya 76/1903’e karşı iptal davasında ve portföy şirketinin m.3/5’e dayanarak savunduğu alacak davasında bu şart gerçekleşir. Dayanaklar hukuki güvenlik (AY m.2), mülkiyet (m.35), eşitlik (m.10) ve ölçülülüktür (m.13); itiraz, alacak iddiasının değeri belirsiz bir tasfiye payına çevrildiğini rakamla göstermelidir. AYM içtihadı kanunun geriye yürümesi yazısında incelendi.

AY m.152/4 bir risk taşır: işin esasına girilerek verilen ret kararının yayımından sonra on yıl geçmedikçe aynı hüküm için tekrar başvurulamaz. Zayıf hazırlanmış ilk itiraz, bütün PBLK’lıların yolunu on yıl kapatabilir.

Soyut iptal davası açılsa da yatırımcı bu davanın tarafı olamaz; kendi davasını süresinde açması bu yüzden ayrıca gereklidir. İptal kararı Resmî Gazetede yayımlandığı gün hükmü kaldırır; Anayasa Mahkemesi yürürlüğü en çok bir yıl erteleyebilir ve “İptal kararları geriye yürümez.” (AY m.153). Tamamlanmış dağıtımlar kendiliğinden geri dönmez; görülmekte olan davası bulunan yatırımcı ise kararı kendi davasında ileri sürebilir.

Bireysel başvuru için olağan kanun yollarının tüketilmesi şarttır (AY m.148/3); yasama işlemine karşı doğrudan başvuru yapılamaz (6216 m.45/3). Başvuru, yolların tüketildiği tarihten, yani kesin kararın öğrenilmesinden itibaren 30 gün içinde yapılır (m.47/5); şartları bireysel başvuru yazısındadır.

Portföy yönetim şirketine ve aracı kuruma alacak davası nasıl açılır?

Özel hukuk yolunda davalı öncelikle fonun kurucusu portföy yönetim şirketidir: yatırım fonu tüzel kişiliği olmayan bir malvarlığıdır ve şirket onu katılma payı sahiplerinin haklarını koruyacak şekilde temsil eder (SPKn m.52/1, m.52/3). Talep, talimatın fiyat günündeki pay değeri ile tasfiyeden alınan tutar arasındaki fark ve faizidir. Dava öncesinde arabulucuya başvurmak dava şartıdır.

Şirket ile katılma payı sahibi arasındaki ilişkiye TBK m.502–514 kıyasen uygulanır (SPKn m.52/4); talimat yerine getirilmezse borçlu kusursuzluğunu ispat etmedikçe zararı öder (TBK m.112). Davalının ana savunması imkânsızlık olacaktır; TBK m.136 ise yalnız “borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle” imkânsızlaşan borçluyu kurtarır.

KAP kayıtları zaman sırasını gösterir: Tera Portföy Para Piyasası Fonunun (TP2) temerrüdü 16.09.2026 saat 20.28’de, Hisse Senedi Fonunun (THF) temerrüdü 20.35’te bildirildi (KAP 1664343, 1664344). Temerrüt SPK kararından önce oluştuysa imkânsızlık şirketin kendi likidite yönetimine geri döner. Tera Portföy’ün 20.09.2026 açıklamasına göre tasfiye dışındaki dört fonun iadeleri 16–18 Eylülde “şirketimiz tarafından” ödendi; aynı günlerde PBLK talimatlarının bekletilmesi bu savunmayı zayıflatır.

Talep fonun malvarlığından değil şirketin kendi malvarlığından istenir; tasfiyede fon malvarlığından “yalnızca katılma payı sahiplerine ödeme yapılabilir” (SPKn m.53/3). Tasfiye bankası satış bedelinin borçlusu değildir; 7596 m.3/2’deki en yüksek ekonomik değer özeni ancak düşük bedelli satışta ayrı dayanaktır. Görevli mahkeme tüketici mahkemesi veya asliye ticaret mahkemesidir; ölçütler fon davasında görevli mahkeme yazısındadır. Arabuluculuk ticari davada TTK m.5/A’ya, tüketici davasında TKHK m.73/A’ya dayanır.

Zarar tasfiye bitmeden kesinleşmez. HMK m.107’deki belirsiz alacak davası 7589 sayılı Kanunla kaldırıldığından dava kısmi açılır; talep aynı davada bir defaya mahsus, tahkikat sonuna kadar artırılabilir ve zamanaşımı artırılan kısım için de dava tarihinde kesilir (HMK m.109/4). Valör günü belli olduğundan borçlu bu günün geçmesiyle temerrüde düşer (TBK m.117/2). Talep “tasfiye ve geri kazanım ödemeleri mahsup edilmek üzere” kurulmalıdır (7596 m.4/5).

Tahsil ayrı bir sorudur. Tera Portföy’ün ve Pusula Portföy’ün faaliyetleri 26.10.2026’da geçici olarak durduruldu (SPK Bülteni 2026/75). Durdurma süresince bu şirketlerin malvarlığı haczedilemez, tedbir konulamaz; mevcut hacizler, tedbirler ve icra takipleri düşmez, kendiliğinden durur ve zamanaşımı işlemez. Kurul faaliyete devam izni verirse duran işlemler kaldığı yerden sürer (SPKn m.97/3). Hüküm bu nedenle dava açmayı değil, durdurma sürerken tahsili engeller.

Talimatı TEFAS’a hiç iletilmeyen yatırımcının durumu PBLK’dan nasıl ayrılır?

Talimatı bankada veya aracı kurumda kalan, TEFAS’a ulaşmayan yatırımcının payları PBLK’ya geçmez ve 7596 m.3/5’in konusu değildir. Sorun kanun değil, emri almakla yükümlü kurumun kusurudur: emir zamanında iletilseydi olağan valörde gerçekleşecek miydi? Talep o kuruma karşı sözleşmeye aykırılık davasıyla ileri sürülür.

İspat yükü yatırımcı lehinedir: yatırımcı talimatı ve zamanını, kurum ise kusursuzluğunu ispat eder (TBK m.112). Kurumun elindeki kayıtların ibrazı mahkemeden istenebilir (HMK m.219–220); dava öncesi yöntem bankadan fon işlem ve ses kaydı isteme yazısındadır. İhbarlı fonlarda fiyat günü de kontrol edilmelidir: SPK’ya göre 16.09 saat 13.30 sonrası ile 17.09 saat 13.30 öncesi talimatlar aynı fiyat valörüne tabiydi; 17.09 fiyatı açıklanmadıysa 16.09 öğleden sonraki talimat PBLK’da kalır.

PBLK davasında hangi belgeler delil olarak toplanmalı?

Davanın omurgası, talimatın verildiği ve TEFAS’a iletildiği anı gösteren emir kaydı ile payların PBLK’ya alındığını gösteren MKK kaydıdır. Bunlara temerrüdü veya fiyat açıklanmamasını gösteren KAP bildirimleri, uygulanan SPK kararları ve alınan ödemelerin dekontları eklenir. Belgeler davadan önce, alındıkları tarih ve kaynak bilgisiyle, değiştirilmeden saklanmalıdır.

1. MKK e-YATIRIMCI kaydı: fon kodu, pay adedi, PBLK alt hesabı ve rapor tarihi aynı ekranda; e-YATIRIMCI’ya e-Devlet şifresiyle girilir.
2. Emir dekontu: emir numarası, verilme ve TEFAS’a iletim saati, “iletildi” veya “iptal” bildirimleri.
3. Fon izahnamesi: talimatın bağlandığı fiyat günü ve valör kuralı.
4. KAP bildirimleri: temerrüt ve fiyat hesaplama sıklığı değişikliği duyuruları (Tera fonları için 16.09.2026 tarihli olanlar).
5. SPK metinleri: Bülten 2026/60, 61, 67, 70 ve 76; 28.09 ve 22.10.2026 duyuruları.
6. Ödeme dekontları ve hesap ekstresi: mahsup ve fark hesabı için.
7. Fona giriş ve çıkış dekontları: net yatırım tutarını denetlemek için; bkz. net yatırım tutarı ve hesap itirazı.
8. Yazışmalar ve ses kayıtları: müşteri temsilcisi mesajları ve şikâyet cevapları.

PBLK davasının riskleri nelerdir?

En büyük risk, mahkemelerin kanunun açık hükmünü uygulayıp Anayasaya aykırılık iddiasını ciddi bulmamasıdır. Buna ödeme mahsubu, Kurul tespitiyle ödeme dışı kalma, faaliyeti durdurulan portföy şirketinden tahsil güçlüğü, yargılama giderleri ve kaybedilen davada karşı vekâlet ücreti eklenir. Bu kalemlerin her biri dava açılmadan önce dosya bazında hesaplanmalıdır.

• “Kanun açık” yaklaşımı: İdare mahkemesi kanunu denetleyemez; Danıştay’ın geriye yürümezlik içtihadı idari işlemler için güçlüdür, kanun karşısında tek kapı AY m.152’dir.
• Mahsup: Davadan tahsil edilen tutar nihai ödemeden düşülür (m.4/5); fark kalemi iyi kurulmazsa toplam tahsilat artmayabilir.
• Ödeme dışı bırakma: SPKn m.104, 106 veya 107 fiillerine katıldığı Kurulca tespit edilene ödeme yapılmaz (m.3/6); tespit ayrı bir iptal davasının konusudur. Danıştay 13. Dairesinin onadığı bölge idare mahkemesi kararları, SPK’nın işlem yasaklarında kişiye özgü somut tespit aramıştır (E. 2022/406; E. 2022/4886, oyçokluğu).
• Tahsil: Geçici durdurma sürerken şirkete haciz ve tedbir uygulanamaz, mevcut takipler durur; durma hâli düşme değildir (SPKn m.97/3).
• Masraf: Harç, gider avansı, bilirkişi ücreti ve kaybedilen kısım için karşı vekâlet ücreti (HMK m.323, m.326). Tüketici davasında harç alınmaz (TKHK m.73/2), karşı vekâlet riski sürer; kısmi dava bu riski sınırlar.

PBLK sahibi adım adım ne yapmalı?

Önce kaydın gerçekten PBLK olduğu ve fonun tasfiye rejimi belirlenir; ardından 16.11.2026’dan başlayan idari süreler korunarak SPK işlemlerine dava açılır, paralel olarak arabuluculuk ve alacak davası yürütülür. Ödemeler ihtirazi kayıtla alınır, ibra imzalanmaz; kesin karardan sonra bireysel başvuru yolu açıktır.

Ara ödeme kanunda ibra şartına bağlanmamıştır; ödeme mahsuben yapılır. İmzaya sunulan metinde alacaktan vazgeçme ifadesi varsa ibra ve ihtirazi kayıt yazısındaki kontroller yapılmalıdır.

PBLK davasında hangi yargı kararları kullanılır?

Kanun 27.10.2026’da yürürlüğe girdiği için m.3/5’i yorumlayan bir yargı kararı henüz yoktur. Dava benzer sorunları çözmüş kararlarla kurulur: önceden oluşmuş durumun sonradan değiştirilememesi, talimatı karşılamayan kurucunun sorumluluğu, kamusal işlemin mülkiyete müdahalesi ve yetkili mahkeme. Karşı tarafın dayanacağı karar da aşağıdadır.

Haklı beklenti ve geriye yürümezlik: Danıştay İDDK

Bu bağlamda, önceden oluşmuş hukuksal durumların, sonradan yapılacak işlemlerle değiştirilmesi, hukuktan beklenen güvenle bağdaşmayacaktır.

Teşvik belgesindeki desteği sonradan bir protokolle daraltan uygulamada Kurul, yatırımcının haklı beklentisini korudu (oyçokluğu). Başka bir dosyada Kurul, sonradan çıkan tebliğe dayanan işlem yasağını iptal eden 13. Daire gerekçesini benimsedi:

kişilerin aleyhine sonuç doğuracak şekilde geçmişe ve tamamlanmış, hukukî sonuçlarını doğurmuş hukukî durum ve işlemlere etkili olarak uygulanmasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır

İki karar 28.09 açıklaması, 64/1775 ve m.3/6 tespitleri gibi idari işlemlere karşı doğrudan kullanılır; kanun karşısında AY m.152 itirazının gerekçesine taşınır.

Talimatı karşılamayan kurucu: Yargıtay 11. HD, E. 2012/17305

Telefonla verilen fon alım talimatını karşılamayan kurucuları, önceki bozma kararına uyarak sorumlu tutan ilk derece mahkemesinin gerekçesi:

yatırım fonlarının tüzel kişilikleri olmayıp, fonun yönetiminden dolayı hukuki sorumluluğun fon kurucularına ait olduğu

Dairenin kendi bozma gerekçesi:

mahkemece davalının bu savunması üzerinde durulup gerçekten de talimatın verildiği tarih itibari ile fiili bir imkansızlığın bulunup bulunmadığı incelenip ona göre hüküm kurulmak gerekirken

Olay alım talimatına ilişkindir ve 2499 sayılı eski Kanun dönemindedir; bugün kurucunun yerinde portföy yönetim şirketi vardır. Ders açıktır: imkânsızlığın talimat tarihinde şirketin kendi kusurundan doğduğu zaman çizelgesiyle gösterilmelidir.

Kamusal işlem mülkiyete müdahaledir: AYM, Dicle Enerji

Bu bağlamda mülkün ekonomik değerini azaltan veya mülkten umulan ekonomik faydadan mahrum kalınmasına neden olunan kamusal işlemlerin mülkiyet hakkına müdahale teşkil ettiği kabul edilmelidir.

Aynı başvuru, ekonomik kayıp ispatlanamadığı için kabul edilemez bulundu; mülkiyet itirazı fiyat günü ve dekontlarla hesaplanmış bir farka dayanmalıdır.

Yetkili mahkeme: Danıştay 13. Daire, E. 2021/999

uyuşmazlığın çözümünde 2577 sayılı Kanun’un 36/a maddesi uyarınca Ankara İdare Mahkemesi’nin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Karar, SPK’nın denetim eksikliğine dayanan ve SPK’ya önce başvurulup ret alındıktan sonra açılan tam yargı davasına ilişkindir. Denetim eksikliği idari eylem sayılırsa İYUK m.13 uygulanır: zarar öğrenildikten itibaren bir yıl ve her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde idareye başvurmak gerekir. Bir bankanın denetimindeki eksikliğe dayanan davayı bu sürelerin geçirilmesi nedeniyle reddeden bölge idare mahkemesi kararı Danıştay 13. Dairesince onandı (E. 2019/1711, K. 2024/1098). SPK’nın gözetim eksikliği de ileri sürülecekse iptal davasının yanında bu başvuru ayrıca yapılmalıdır.

Karşı tarafın dayanacağı karar: AYM, Türkiye İş Bankası A.Ş. (6)

Bunun aksinin kabul edilmesi durumunda ise diğer masa alacaklılarının mülkiyet hakkı kapsamındaki menfaatlerinin zedelenmesi söz konusu olabilir.

Batık bankanın geçici yönetimini üstlenen banka, kendi alacağını takas ve mahsupla diğer alacaklılardan önce tahsil etmişti; bu işlemi geçersiz sayan TMSF işlemleri mülkiyet hakkını ihlal etmiş sayılmadı (oyçokluğu). SPK, PBLK önceliğinin diğer pay sahiplerinin payını azaltacağını bu çizgide savunacaktır. Ayrım şudur: o olaydaki öncelik, kararın ifadesiyle “kanuna aykırı olarak” elde edilmişti; PBLK önceliği ise talimat tarihinde yürürlükte olan SPKn m.79/1’e ve kanundan önce SPK’nın kendi koyduğu A/6 kuralına dayanıyordu.

PBLK davası hakkında hangi bilgiler yanlış?

Yanlış: “PBLK görüyorsam satışım kesinleşmiştir, önce ödenirim.” Doğrusu: m.3/5 PBLK’daki talimat sahiplerini pay sahibi sayar; öncelik önergesi Genel Kurulda reddedildi.

Yanlış: “Kanun geriye yürüyemez, mahkeme bu hükmü bana uygulamaz.” Doğrusu: Mahkemeler yürürlükteki kanunu uygular; geriye etki itirazı davada AY m.152 uyarınca ileri sürülür.

Yanlış: “Tasfiye bankasına dava açarsam 16 Eylül fiyatını öder.” Doğrusu: Tasfiye bankası satış bedelinin borçlusu değildir; alacak davasının muhatabı portföy yönetim şirketidir.

Yanlış: “İptal davasını kazanırsam param hesabıma gelir.” Doğrusu: İptal kararı işlemi kaldırır; para için tam yargı istemi iptalle birlikte veya sonra ileri sürülür (İYUK m.12).

Sık sorulan sorular

İlgili rehberler

• SPK kararına iptal davası: süre, yürütmenin durdurulması ve tazminat
• Fon krizinde kanun geriye yürür mü? PBLK ve kazanılmış haklar
• Fon mağdurlarının Anayasa Mahkemesine bireysel başvurusu
• Fon satış talimatım gerçekleşmedi: 17 Eylül öncesi emirler
• PBLK ve takas kesinliği: SPKn m.79 hangi işlemi korur?
• Fon davası hangi mahkemede açılır?
• Fon Krizinde Toplu Dava Açılır mı? PBLK, SPK ve Ortak Dava Yolları

Kaynaklar

1. 7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun, RG 27.10.2026, sayı 33413 (m.1, 2, 3/2, 3/5, 3/6, 4, 5/4, 8); mevzuat.gov.tr metni
2. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (m.52, 53/3, 79/1, 97/3, 117/1, 134, geçici m.7/5)
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (m.5, 7, 8, 11, 12, 13, 15, 16/4, 20, 27, 32); 2575 sayılı Danıştay Kanunu (m.24/1-c)
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (m.2, 10, 13, 35, 148, 150–153); 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun (m.40, 45–47)
5. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m.107 mülga, 109/4, 219–220, 323, 326); 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.72, 112, 117, 136, 146); 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (m.5/A); 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (m.73, 73/A)
6. SPK Bültenleri: 2026/60 (57/1707), 2026/61 (57/1708, A/6), 2026/62 (59/1710), 2026/67 (64/1770, 64/1775), 2026/70 (70/1821), 2026/75, 2026/76 (76/1903)
7. SPK basın duyuruları: Tasfiye Süresine İlişkin Basın Duyurusu, 28.09.2026; Takas Kesinliği ve PBLK Hususlarına İlişkin Basın Duyurusu, 22.10.2026
8. TBMM Genel Kurulu tutanakları: 9. Birleşim, 21.10.2026 (m.3/5 önergesi ve gerekçesi, reddedilen PBLK önceliği önergesi); 10. Birleşim, 22.10.2026 (reddedilen 8. madde önergesi)
9. KAP bildirimleri: 1664343, 1664344, 1664333, 1664337, 1664341, 1663824, 1664084, 1665627, 1666030
10. MKK e-YATIRIMCI hizmeti
11. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E. 2021/2383, K. 2022/671, T. 28.02.2022
12. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E. 2021/2210, K. 2022/1860, T. 23.05.2022
13. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2012/17305, K. 2013/15684, T. 16.09.2013
14. Anayasa Mahkemesi (İkinci Bölüm), Dicle Enerji Yatırım San. ve Tic. A.Ş., B. No: 2018/13737, T. 16.06.2021
15. Danıştay 13. Daire kararları: E. 2021/999 K. 2021/1026 (23.03.2021); E. 2019/1711 K. 2024/1098 (04.03.2024); E. 2022/406 K. 2024/3613 (30.09.2024); E. 2022/4886 K. 2024/3920 (10.10.2024, oyçokluğu)
16. Anayasa Mahkemesi (İkinci Bölüm), Türkiye İş Bankası A.Ş. (6), B. No: 2015/7179, T. 12.09.2018 (RG 08.11.2018, sayı 30589)

Güncelleme notu: 30.10.2026 — 7596 sayılı Kanun (RG 27.10.2026, sayı 33413), SPK’nın 76/1903 sayılı kararı, 28.09 ve 22.10.2026 duyuruları ile TBMM Genel Kurulunun 21–22.10.2026 tutanakları işlendi; idari dava son günleri ilan tarihlerine göre hesaplandı.