Ticaret ve Şirketler Hukuku

Kuruluş ve Yapılandırma

Şirket türünün seçimi vergi, sorumluluk ve yönetim açısından farklı sonuçlar doğurur. Limited şirkette ortaklar kural olarak şirket borçlarından sorumlu değildir; ancak kamu borçları bakımından önemli bir istisna bulunmaktadır ve bu husus tercih yapılırken bilinmelidir. Anonim şirket ise pay devri ve yatırım alma bakımından daha esnek bir yapı sunar.

Kuruluşta düzenlenmesi gereken başlıca konular: esas sözleşmenin şirketin gerçek ihtiyacına göre yazılması, pay devri sınırlamaları, ortaklar sözleşmesi, yönetim yetkilerinin ve temsil biçiminin belirlenmesi, kâr dağıtım politikası ve ortaklıktan çıkma ile çıkarılma şartlarıdır. Yabancı ortaklı yapılarda ayrıca yabancı sermaye mevzuatı ve çalışma izinleri değerlendirilir.

Ortaklar Arası Uyuşmazlıklar

Uygulamada en sık karşılaşılan uyuşmazlıklar; kâr dağıtılmaması, azlık haklarının ihlali, yöneticinin şirket aleyhine işlem yapması, genel kurul kararlarının hukuka aykırılığı ve şirketin fiilen kilitlenmesidir.

Türk Ticaret Kanunu bu durumlar için çeşitli araçlar öngörür: genel kurul kararının iptali veya butlanının tespiti davası, özel denetçi atanması talebi, yöneticilere karşı sorumluluk davası, haklı sebeple fesih davası ve limited şirketlerde ortaklıktan çıkma ile çıkarılma. Hangi aracın seçileceği, amacın şirketi sürdürmek mi yoksa ayrılmak mı olduğuna göre belirlenir. Genel kurul kararlarının iptali için öngörülen süre kısadır ve kaçırılması hakkın kaybına yol açar.

Ticari Sözleşmeler, Birleşme ve Devralma

Ticari ilişkilerde bayilik, distribütörlük, franchise, tedarik, acentelik ve ortak girişim sözleşmeleri hazırlanmakta; mevcut sözleşmeler risk analizi bakımından incelenmektedir. Sözleşmenin sona ermesine ilişkin hükümler ile rekabet yasağı ve gizlilik kayıtları, uyuşmazlık çıktığında en çok tartışılan bölümlerdir.

Birleşme ve devralma işlemlerinde hukuki inceleme (due diligence), işlem yapısının kurgulanması, hisse devir sözleşmesi ile beyan ve taahhütlerin müzakeresi yürütülür. Alıcı tarafında en kritik başlık, devralınan şirketin bilinmeyen borç ve yükümlülüklerine karşı korunma mekanizmalarının sözleşmeye doğru yerleştirilmesidir.

Haksız Rekabet ve Ticari Davalar

Türk Ticaret Kanunu’nun haksız rekabet hükümleri; rakibi kötüleme, yanıltıcı beyan, müşteri çevresini hukuka aykırı yöntemlerle ele geçirme, ticari sırların kullanılması ve iş şartlarına aykırı davranış gibi fiilleri kapsar. Tespit, men ve tazminat talepleriyle birlikte tedbir istenmesi, zararın büyümesini önlemekte en etkili yoldur.

Ticari uyuşmazlıkların önemli bir bölümünde dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması dava şartıdır; bu zorunluluğa uyulmaması davanın usulden reddine yol açar.

Sık Sorulan Sorular

Limited mi anonim şirket mi kurmalıyım?

Tercih; sorumluluk, vergi ve yatırım alma ihtiyacına göre değişir. Anonim şirket pay devri ve yatırım bakımından daha esnektir. Limited şirkette ortaklar kural olarak şirket borçlarından sorumlu olmamakla birlikte kamu borçları bakımından önemli bir istisna bulunmaktadır.

Ortağım şirketi kilitledi, ne yapabilirim?

Türk Ticaret Kanunu genel kurul kararının iptali, özel denetçi atanması, yöneticilere karşı sorumluluk davası, haklı sebeple fesih ve limited şirketlerde ortaklıktan çıkma ile çıkarılma araçlarını öngörür. Hangi yolun seçileceği, şirketi sürdürme mi ayrılma mı amaçlandığına göre belirlenir.

Genel kurul kararına itiraz süresi ne kadar?

Genel kurul kararlarının iptali için Türk Ticaret Kanunu’nda öngörülen süre kısadır ve karar tarihinden itibaren işler. Sürenin kaçırılması iptal davası hakkını ortadan kaldırır; bu nedenle karara muhalefet şerhinin tutanağa geçirilmesi önem taşır.

Ortaklar sözleşmesi yapmak zorunlu mu?

Zorunlu değildir, ancak uygulamada uyuşmazlıkların büyük bölümü böyle bir sözleşmenin bulunmamasından doğar. Pay devri, ayrılma, ölüm hâli, kâr dağıtımı ve kilitlenme durumlarının önceden düzenlenmesi, sonradan yaşanacak ihtilafların çoğunu baştan çözer.

İlgili Çalışma Alanları

Bu sayfa Ticaret, Şirketler ve Finans grubunda yer almaktadır. Aynı gruptaki diğer alanlar:

• Sözleşmeler Hukuku
• Fikri ve Sınai Mülkiyet Hukuku
• Bankacılık, Finans ve Fintech Hukuku

Büromuzun tüm çalışma alanları için Çalışma Alanlarımız sayfasını inceleyebilirsiniz.

PEGA Hukuk ve Danışmanlık ile İletişim

Ticaret ve Şirketler Hukuku alanındaki dosyalarınız için PEGA Hukuk ve Danışmanlık bünyesindeki ekibimize ulaşabilirsiniz. Büromuz Kartal/İstanbul’da faaliyet göstermektedir. Randevu ve bilgi için iletişim sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler genel nitelikte hukuki bilgilendirme amacı taşır ve somut bir olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.