Bankacılık, Finans ve Fintech Hukuku
Bankacılık ve finans hukuku iki ayrı müvekkil grubuna hizmet eder: bir yanda bankayla uyuşmazlık yaşayan müşteri, diğer yanda lisans ve uyum yükümlülüğü altındaki finansal kuruluş. Alanın düzenleyici çerçevesi 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile 5549 sayılı Kanun’dan oluşur. PEGA Hukuk bünyesindeki Blockchain, Kripto Varlık ve Fintech departmanı her iki tarafta da çalışmaktadır.
Müşteri Tarafı: Kredi, Teminat ve Bankanın Sorumluluğu
Bireysel ve ticari müşteriler bakımından en sık görülen uyuşmazlıklar; haksız tahsil edilen ücret ve masraflar, kredi sözleşmelerindeki tek taraflı değişiklik hükümleri, kefalet ve teminatın kapsamı, ipoteğin paraya çevrilmesi, kredi kartı borç yapılandırmaları ve kara listeye alınma iddialarıdır.
Ayrı ve giderek büyüyen bir başlık, dolandırıcılık işlemlerinde bankanın sorumluluğudur. Müşterinin iradesi dışında gerçekleşen bir havale veya kart işleminde, bankanın güvenlik yükümlülüğünü ve olağandışı işlemi tespit etme yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirip getirmediği tartışılır. Bankaların basiretli tacir olarak yüksek özen yükümlülüğü altında bulunduğu kabul edilmektedir.
Hesap blokesi ve kısıt uyuşmazlıkları için ayrıca Banka ve Ödeme Kuruluşu Hesap Blokesi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Kurumsal Taraf: Lisans ve Faaliyet İzinleri
Ödeme hizmeti sunmak veya elektronik para ihraç etmek, 6493 sayılı Kanun kapsamında izne tabidir. İzin sürecinde kurumsal yapı, asgari sermaye, ortakların ve yöneticilerin nitelikleri, bilgi sistemleri yeterliliği, iç kontrol ve risk yönetimi ile müşteri fonlarının korunmasına ilişkin düzenlemeler bir bütün olarak değerlendirilir.
Sermaye piyasası tarafında yatırım hizmetleri ve faaliyetleri Sermaye Piyasası Kurulu iznine tabidir. İzinsiz faaliyet, idari ve cezai yaptırımlara yol açar. Yurt dışı merkezli platformların Türkiye’ye yönelik faaliyet gösterip göstermediği; dil, ödeme yöntemleri, tanıtım ve müşteri kabul politikası gibi somut ölçütlerle değerlendirilmektedir.
Aklama ile Mücadele ve Uyum
Finansal kuruluşlar 5549 sayılı Kanun kapsamında yükümlü sıfatı taşır. Bu sıfat; kimlik tespiti, gerçek faydalanıcının belirlenmesi, şüpheli işlem bildirimi, uyum görevlisi atanması, uyum programı oluşturulması ve kayıtların saklanması yükümlülüklerini doğurur.
Uyum programının işleyen bir sistem olarak kurgulanması, denetimlerde belirleyicidir. Yükümlülüklerin ihlali idari para cezası doğurmakta, ağır hâllerde cezai sorumluluk gündeme gelmektedir. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarına özgü uyum yükümlülükleri için KVHS Lisansı ve MASAK Uyumu sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Bankadan haksız kesilen masrafları geri alabilir miyim?
Haksız tahsil edilen ücret ve masrafların iadesi talep edilebilir. Önce bankaya başvuru yapılır; sonuç alınamaması hâlinde tüketici işlemlerinde tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi, ticari işlemlerde genel hükümlere göre dava yolu izlenir.
Dolandırıcılık işleminde banka sorumlu tutulabilir mi?
Duruma göre tutulabilir. Bankaların basiretli tacir olarak yüksek özen yükümlülüğü altında bulunduğu kabul edilmektedir. Güvenlik yükümlülüğünün ve olağandışı işlemi tespit etme yükümlülüğünün gereği gibi yerine getirilip getirilmediği, somut olayın koşullarına göre değerlendirilir.
Ödeme kuruluşu kurmak için izin gerekir mi?
Evet. Ödeme hizmeti sunmak veya elektronik para ihraç etmek 6493 sayılı Kanun kapsamında izne tabidir. İzin sürecinde kurumsal yapı, sermaye, yönetici nitelikleri, bilgi sistemleri ve müşteri fonlarının korunması bir bütün olarak değerlendirilir.
Kefil oldum, sorumluluğumun sınırı nedir?
Kefalet, Türk Borçlar Kanunu’nda şekil şartlarına bağlanmıştır: kefilin sorumlu olacağı azami miktar, kefalet tarihi ve kefalet türü el yazısıyla belirtilmelidir. Bu şartlara uyulmaması kefaleti geçersiz kılabileceğinden sözleşmenin incelenmesi önerilir.
İlgili Çalışma Alanları
Bu sayfa Ticaret, Şirketler ve Finans grubunda yer almaktadır. Aynı gruptaki diğer alanlar:
Büromuzun tüm çalışma alanları için Çalışma Alanlarımız sayfasını inceleyebilirsiniz.
PEGA Hukuk ve Danışmanlık ile İletişim
Bankacılık, Finans ve Fintech Hukuku alanındaki dosyalarınız için PEGA Hukuk ve Danışmanlık bünyesindeki ekibimize ulaşabilirsiniz. Büromuz Kartal/İstanbul’da faaliyet göstermektedir. Randevu ve bilgi için iletişim sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Bu sayfadaki bilgiler genel nitelikte hukuki bilgilendirme amacı taşır ve somut bir olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.
Haklarınızı Öğrenin
Hukuki Bilgilendirme Blog
Güncel hukuki gelişmeler, haklarınız ve karşılaşabileceğiniz süreçler hakkında doğru, güvenilir ve anlaşılır bilgiler sunmaktayız.