Tüketici Hukuku

Ayıplı Mal ve Hizmette Seçimlik Haklar

Satın alınan mal ayıplı çıktığında tüketicinin dört seçimlik hakkı vardır: sözleşmeden dönerek bedelin iadesini istemek, ayıp oranında bedelden indirim istemek, ücretsiz onarım istemek veya ayıpsız misliyle değiştirilmesini istemek. Seçim hakkı tüketiciye aittir; satıcı tüketiciyi belirli bir seçeneğe zorlayamaz.

Teslim tarihinden itibaren kanunda öngörülen süre içinde ortaya çıkan ayıpların, teslim anında var olduğu kabul edilir; bu karine ispat yükünü satıcıya geçirir. Ayıplı hizmet bakımından da benzer haklar öngörülmüştür. Ayıbın gizli olması hâlinde zamanaşımı bakımından farklı bir rejim uygulanır.

Mesafeli Satış ve Cayma Hakkı

İnternetten veya mesafeli olarak yapılan satışlarda tüketici, kanunda öngörülen süre içinde hiçbir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayabilir. Satıcının cayma hakkı konusunda tüketiciyi usulüne uygun bilgilendirmemesi hâlinde cayma süresi uzar.

Cayma hakkının kullanılamayacağı istisnalar kanunda ve ilgili yönetmelikte sınırlı olarak sayılmıştır; kişiye özel hazırlanan ürünler ile çabuk bozulabilen mallar bunlara örnektir. Satıcının sözleşmeye koyduğu her istisna geçerli değildir.

Başvuru Yolu: Hakem Heyeti ve Tüketici Mahkemesi

Uyuşmazlık tutarı her yıl güncellenen parasal sınırın altındaysa tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur ve bu başvuru dava şartıdır. Başvuru ücretsizdir ve tüketicinin yerleşim yerindeki heyete yapılabilir. Heyet kararlarına karşı süresi içinde tüketici mahkemesinde itiraz yolu açıktır.

Parasal sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda doğrudan tüketici mahkemesinde dava açılır; tüketici davalarında harç muafiyeti bulunmaktadır. Banka ve kredi sözleşmelerinden doğan haksız masraf iadeleri ile abonelik sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar da bu kapsamda değerlendirilir.

Sık Sorulan Sorular

Aldığım ürün arızalı çıktı, hangi haklara sahibim?

Sözleşmeden dönerek bedelin iadesini, ayıp oranında bedelden indirim, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değiştirilme haklarından birini seçebilirsiniz. Seçim hakkı size aittir ve satıcı sizi belirli bir seçeneğe zorlayamaz.

Tüketici hakem heyetine başvuru zorunlu mu?

Uyuşmazlık tutarı her yıl güncellenen parasal sınırın altındaysa hakem heyetine başvuru dava şartıdır; bu yapılmadan açılan dava usulden reddedilir. Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda doğrudan tüketici mahkemesinde dava açılır.

İnternetten aldığım ürünü iade edebilir miyim?

Mesafeli satışlarda kanunda öngörülen süre içinde gerekçe göstermeden cayma hakkınız vardır. Satıcının cayma hakkı konusunda usulüne uygun bilgilendirme yapmaması hâlinde bu süre uzar. Cayma hakkının kullanılamayacağı istisnalar sınırlı olarak sayılmıştır.

Sözleşmedeki maddeye itiraz edebilir miyim?

Tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye konulan ve tüketici aleyhine dengesizlik yaratan haksız şartlar tüketiciyi bağlamaz. Böyle bir hükmün varlığı hâlinde o hüküm geçersiz sayılır, sözleşmenin kalan kısmı kural olarak geçerliliğini korur.

İlgili Çalışma Alanları

Bu sayfa İcra, Alacak ve Tazminat grubunda yer almaktadır. Aynı gruptaki diğer alanlar:

• İcra, İflas ve Alacak Tahsili
• Tazminat Hukuku
• Sigorta Hukuku

Büromuzun tüm çalışma alanları için Çalışma Alanlarımız sayfasını inceleyebilirsiniz.

PEGA Hukuk ve Danışmanlık ile İletişim

Tüketici Hukuku alanındaki dosyalarınız için PEGA Hukuk ve Danışmanlık bünyesindeki ekibimize ulaşabilirsiniz. Büromuz Kartal/İstanbul’da faaliyet göstermektedir. Randevu ve bilgi için iletişim sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler genel nitelikte hukuki bilgilendirme amacı taşır ve somut bir olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.