Dolandırıcılık Suçu Avukatı (TCK 157–158)

Basit ve nitelikli dolandırıcılık arasındaki fark nedir?

Basit ve nitelikli dolandırıcılık arasındaki fark, hilenin nasıl ve hangi araçla yapıldığıdır: TCK m.158/1 on iki bentte sayılan araç ve durumlardan biri varsa suç nitelikli hâle gelir ve ceza aralığı değişir.

Uygulamada en sık tartışılan bent (f)’dir. Bilişim sisteminin yalnızca iletişim aracı olarak kullanılması (ör. bir mesajlaşma uygulamasıyla ikna) ile sistemin hileye araç edilmesi aynı şey değildir; savunma, hilenin sistem aracılığıyla mı yoksa sistemden bağımsız mı kurulduğunu tartışır. Bilişim yoluyla dolandırıcılık ve bilişim suçlarının ayrımı için siber suçlar ve bilişim suçları rehberimize bakabilirsiniz.

Dolandırıcılık suçunun cezası nasıl hesaplanır?

Ceza, önce temel ceza aralığında belirlenir; ardından nitelikli hâl, birlikte işleme veya örgüt artırımı, varsa etkin pişmanlık ve takdiri indirim sırayla uygulanır.

Görevli mahkeme, ağırlaştırıcı veya hafifletici nedenler gözetilmeksizin suçun kanundaki cezasının üst sınırına göre belirlenir (5235 sayılı Kanun m.12, m.14): basit ve nitelikli dolandırıcılık davaları kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülür; TCK 158/3’teki artırımların görevi etkileyip etkilemediği iddianamedeki nitelendirmeye göre ayrıca değerlendirilir. Dava zamanaşımı basit dolandırıcılıkta sekiz, nitelikli dolandırıcılıkta on beş yıldır (TCK m.66/1-e, d); dosyadaki delillere göre nitelikli hâller zamanaşımında dikkate alınır (m.66/3).

Hesabımı başkasına kullandırdım: TCK 158/4 ne getiriyor?

TCK 158/4, 16/7/2026 tarihli 7589 sayılı Kanun’la eklenmiş ve 31/7/2026’da yürürlüğe girmiştir. Hüküm, dolandırıcılığa iştirakin; haksız menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçları başkasına vermekle sınırlı olduğu hâllerde cezanın yarı oranında indirilmesini öngörür.

• Suç olmaktan çıkarmaz: Hüküm bir indirim sebebidir; hesabını dolandırıcılık için kullandıran kişi yine iştirakten sorumludur.
• Şartı “sınırlı” olmaktır: Kişi hesabı vermenin ötesinde mağdurla iletişim, paranın çekilmesi veya aktarılması gibi fiillere katıldıysa, hükmün lafzı gereği indirimin uygulanması tartışmalı hâle gelir; hüküm yeni olduğundan uygulaması yargı kararlarıyla netleşecektir.
• Amaç unsuru: Hükümde “haksız bir menfaat sağlamak amacıyla” ibaresi yer alır; hesabın kandırılarak veya bilgisi dışında kullanıldığı durumlarda iştirakin kendisi tartışılır.
• Lehe kanun: Yürürlükten önceki fiiller bakımından lehe olan hükmün uygulanması ayrıca değerlendirilir; bu inceleme hem derdest dosyalarda hem de kesinleşmiş hükümler bakımından gündeme gelebilir.

Hesap kullandırma dosyaları çoğunlukla yasa dışı bahis ve P2P işlemleriyle kesişir: yasa dışı bahis ve hesap kiralama · P2P satıcısının ceza sorumluluğu.

Haksız yere dolandırıcılıkla suçlandım: savunma nasıl kurulur?

Dolandırıcılık savunması, isnadın dört unsurunun her birini ayrı ayrı sınar: hileli davranış, aldatma, zarar ve yarar ile bunlar arasındaki nedensellik. Bir unsur ispatlanamıyorsa, olay hukuki bir uyuşmazlık (ör. ödenmeyen borç, yerine getirilmeyen sözleşme) olarak kalabilir.

1. 1
   Hilenin ayrıştırılması

   Sözleşmeye aykırılık veya borcun ödenmemesi tek başına hile değildir; hilenin işlemden önce veya işlem sırasında kurulduğu ve mağdurun iradesini etkilediği gösterilmelidir.
2. 2
   Nitelikli hâlin sınanması

   İddianamedeki bent, özellikle (f) ve (l), somut olguyla karşılaştırılır; bilişim sistemi hilenin aracı mı yoksa yalnızca iletişim kanalı mı?
3. 3
   Para akışının belgelenmesi

   Hesaba gelen ve çıkan tutarlar, tarih ve karşı taraf bilgisiyle tabloya dökülür; paranın kime ve nereye gittiği gösterilir.
4. 4
   Bilme ve katılımın sınırı

   Özellikle hesap kullandırma iddialarında kişinin olaydaki rolü ve bilgisi, cihaz ve giriş kayıtlarıyla ortaya konur; TCK 158/4’ün uygulanma şartları değerlendirilir.
5. 5
   Zararın giderilmesi

   Uygun dosyalarda etkin pişmanlık (TCK m.168) ve basit dolandırıcılıkta uzlaşma (CMK m.253) zamanında değerlendirilir.

Dolandırıldım: şikâyet, iade ve tazminat nasıl istenir?

Dolandırıldığınızda ilk yapılacak iş, paranın gönderildiği bankaya veya kuruluşa ve Cumhuriyet başsavcılığına derhal başvurmaktır. Bilişim sistemleri veya banka aracılığıyla dolandırıcılıkta (TCK 158/1-f) ve kendini kamu görevlisi ya da banka çalışanı olarak tanıtma hâlinde (158/1-l) banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı suçta kullanılan hesabı 48 saate kadar askıya alabilir (CMK m.128/A).

• Askıya alma ve elkoyma: Askıya alınan hesaptaki suça konu menfaate hâkim kararıyla veya gecikmede sakınca varsa savcının yazılı emriyle elkonulabilir; menfaatin mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma evresinde iade edilir (CMK m.128/A-4, 5).
• Başka kuruma aktarım: Askıya alma tamamlanmadan para başka bir kuruma aktarılmışsa, ilk kurum bunu ikinci kuruma gecikmeksizin bildirir (CMK m.128/A-3). Bu yüzden şikâyette aktarımın izlendiği hesap ve kurum bilgileri eksiksiz yazılmalıdır.
• Kovuşturmaya yer olmadığı kararı: Karara tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir; itirazda kamu davası açılmasını gerektirecek olaylar ve deliller gösterilir (CMK m.173). Ayrıntı: dolandırıcılıkta KYOK itirazı.
• Tazminat ve ihtiyati haciz: Ceza dosyasından bağımsız olarak zararın tahsili için hukuk yolları ve ihtiyati tedbirler değerlendirilir (kripto dolandırıcılığında ihtiyati haciz).

Kripto varlık ve yatırım platformu dolandırıcılıklarında mağdur süreci için ayrı sayfalarımız: kripto para dolandırıcılığı avukatı · forex ve yatırım dolandırıcılığı avukatı.

Etkin pişmanlık ve uzlaşma nasıl uygulanır?

Dolandırıcılıkta zararın giderilmesi cezayı doğrudan etkiler: suç tamamlandıktan sonra ve kovuşturma başlamadan önce fail, azmettiren veya yardım eden, mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin yoluyla tamamen giderirse cezanın üçte ikisine kadarı indirilir; kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilmeden önce giderirse yarısına kadarı indirilir (TCK m.168/1–2). Kısmi tazminde indirim için mağdurun rızası aranır (168/4).

Basit dolandırıcılık (TCK 157) uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b-8); nitelikli dolandırıcılık (158) değildir. Uzlaşma sağlanırsa soruşturma veya kovuşturma uzlaşma hükümlerine göre sonuçlanır; sağlanamazsa etkin pişmanlık imkânı ayrıca değerlendirilir.

Dolandırıcılık dosyalarında sık yapılan hatalar

Mağdur tarafında sık görülen bir hata başvurunun gecikmesidir; şüpheli tarafında ise olayı hafızadan anlatan ve para akışını belgelemeyen ifadelerdir.

Büromuzun yaklaşımı

PEGA Hukuk & Danışmanlık, dolandırıcılık dosyalarında önce para akışını banka, ödeme kuruluşu ve varsa kripto varlık kayıtlarıyla tek bir tabloda yeniden kurar; hilenin ve nitelikli hâlin dayanağı bu tablo üzerinden tartışılır. Mağdur dosyalarında askıya alma ve elkoyma taleplerinin ilk saatlerde doğru kuruma yöneltilmesine, şüpheli dosyalarında ise isnadın hangi bende yerleştirildiğine öncelik verilir. Sorumlu avukat Av. Ahmet Karaca’dır.

Sık sorulan sorular

İlgili rehberler ve uzmanlık alanları

• Banka dolandırıcılığında emsal kararlar
• Dolandırıcılık ile hırsızlık arasındaki farklar
• E-posta ile IBAN değişikliği dolandırıcılığı
• E-pin dolandırıcılığında suç duyurusu
• Dolandırıcılık soruşturmasında KYOK itirazı

Bu sayfadaki bilgiler genel nitelikte hukuki bilgilendirme amacı taşır; somut bir olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat atıfları yayın tarihindeki konsolide metinlere (mevzuat.gov.tr) göredir; her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.