E-posta Dolandırıcılığı: Para Gönderen veya Hesabı Çalınan Kişi Ne Yapmalı?

E-postadaki bağlantıya tıkladıysanız önce ne yaptığınızı ayırın: yalnızca sayfayı mı açtınız, şifre veya kart bilgisi mi girdiniz, bir dosya mı çalıştırdınız, yoksa para mı gönderdiniz? Her durumda aynı müdahale gerekmez. Para hareketi varsa bankaya hemen ulaşmak, hesap bilgisi paylaşıldıysa güvenilir bir cihazdan erişimi güvene almak ve mesajı delil olarak saklamak önceliklidir. Suç duyurusu için bütün teknik incelemenin tamamlanmasını beklemeniz gerekmez.

“Kargonuz bekliyor”, “hesabınız kapanacak”, “iadenizi almak için kartınızı doğrulayın” veya “hakkınızda işlem başlatıldı” diyen bir mesaj, kişiyi telaşla karar vermeye zorlayabilir. Olayı fark ettikten sonra kendinizi suçlamak yerine, neyin açığa çıktığını ve hangi işlemin gerçekleştiğini belirlemeye odaklanın. Bu yazı, Türkiye’de yaşayan bir kişinin ilk banka görüşmesinden savcılık başvurusuna ve zararının araştırılmasına kadar kullanabileceği şekilde hazırlanmıştır.

Av. Ahmet Karaca · İstanbul Barosu

Sahte e-postaya tıkladım: Telefonum veya banka hesabım ele geçirildi mi?

Bir e-postayı okumak ya da bağlantıyı açmak, bütün hesaplarınızın ele geçirildiğini tek başına göstermez. Bununla birlikte risk sıfır kabul edilmez: açılan sayfa bilgi toplamaya çalışmış, dosya indirmiş veya tarayıcıdaki bir zafiyetten yararlanmış olabilir. Panikle telefonu sıfırlamak yerine, önce yaptığınız işlemleri kısa bir sıraya koyun. Hangi site açıldı, ne yazdınız, hangi izin verildi ve ardından ne oldu?

“Sadece tıkladım” cümlesi bazen kart formuna bilgi yazılmasını da kapsayacak şekilde kullanılıyor. Oysa gönder düğmesine basılmasa bile yazılan veri sayfa tarafından alınmış olabilir. Benzer şekilde yalnızca bir doğrulama penceresini kabul ettiğinizi düşünürken bir uygulamaya posta kutunuzu okuma izni vermiş olabilirsiniz. Başvuru sırasında bunları hatırladığınız ölçüde açık anlatmanız, değerlendirmeyi önemli ölçüde değiştirir.

Şifre değiştirmek hangi durumda yeterli olmaz?

Posta hesabı ele geçirildiyse parola değişikliğiyle birlikte açık oturumlar, kurtarma telefonu ve e-posta adresi, otomatik yönlendirme kuralları ve bağlı uygulamalar da kontrol edilmelidir. Saldırganın eklediği bir yönlendirme kuralı, yeni gelen güvenlik mesajlarının başka adrese gitmesine neden olabilir. Yetkilendirilmiş uygulama erişimi de hizmetin işleyişine göre ayrıca kaldırılmak zorunda olabilir.

Önce güvenli erişimi sağlayın, çok faktörlü doğrulamayı etkinleştirin ve hizmetin sunduğu oturum kapatma imkânını kullanın. Olayla ilgili görünen giriş ve değişiklik kayıtlarını mümkün olduğu ölçüde saklayın. Parola değişikliğini hangi saatte yaptığınızı not etmek de yararlıdır; sonradan görülen bir işlemin ihlalden önce mi sonra mı gerçekleştiği böylece araştırılabilir. Devam eden zararı durdurmak, kusursuz bir delil dosyası oluşturulana kadar ertelenmemelidir.

E-postaya inanarak para gönderdim: İlk banka görüşmesinde ne söylemeliyim?

Bankaya “dolandırıldım” demekle yetinmeyin; işlemin tarihini, saatini, tutarını, alıcı IBAN’ını ve dekont referansını verin. E-postayla yanıltıldığınızı, işlemin durdurulması veya geri çağrılması imkânının acilen değerlendirilmesini ve alıcı kuruma bildirim yapılmasını istediğinizi açıkça belirtin. Uygulama içi güvenli iletişim, kartın üzerindeki numara veya bankanın bağımsız biçimde doğruladığınız kanalı kullanılmalıdır.

Şüpheli mesajdaki “dolandırıcılık birimi” numarasını aramayın. Arama motorunda ilk görülen reklamın bankaya ait olduğunu da varsaymayın. Özellikle olaydan hemen sonra sizi arayarak “güvenli hesaba aktarım” isteyen kişi, aynı dolandırıcılığın ikinci aşamasını yürütüyor olabilir. Banka çalışanı olduğunu söyleyen birine ekran paylaşımı, SMS kodu veya uzaktan erişim vermek çözüm değildir.

Transfer beklemedeyse iptal imkânı, tamamlanmışsa geri çağırma ve karşı kurumla temas değerlendirilir. Para alıcı hesaba geçmiş olabilir; oradan başka hesaba, nakit çekime veya kripto platformuna aktarılmış da olabilir. İlk IBAN’ın bilinmesi, tutarın hâlâ o hesapta bulunduğunu göstermez. Bankanın geri çağırma talebi göndermesi de iadenin gerçekleştiği anlamına gelmez.

FAST veya EFT iptal edilemiyorsa artık hiçbir şey yapılamaz mı?

Transferin teknik olarak tamamlanması, hukuki araştırmanın sona ermesi değildir. İşlemin sistem içindeki geri alınabilirliğiyle dolandırıcılık nedeniyle malvarlığı tedbiri uygulanması ayrı konulardır. Alıcı hesabın ve sonraki transferlerin tespiti, şartları varsa tedbir ve iade, ceza soruşturması veya özel hukuk talepleri üzerinden değerlendirilebilir. Bununla birlikte sonradan verilen karar, harcanmış veya ulaşılamamış parayı kendiliğinden geri getirmez.

“EFT iptali istiyorum” şeklindeki tek talep yerine, dolandırıcılık şüphesinin gerekçesi, fon hareketinin araştırılması ve kayıtların korunması birlikte sunulur. Geç başvurmuş olmak da dosyayı bırakmak için sebep değildir; yalnızca hızlı müdahale olanağının ve mevcut delilin durumu ayrıca değerlendirilir. Karşı taraf “yarın geri göndereceğim” diyerek oyalıyorsa, henüz gerçekleşmemiş bu vaadi bankaya ve adli makamlara başvurmanın önüne koymayın.

Kartımdan çekim yapıldı: Havale itirazıyla aynı mı?

Kart işleminin yetkisiz kullanımı, sizin verdiğiniz transfer talimatı ve satın aldığınız hizmetin teslim edilmemesi farklı uyuşmazlıklardır. Bankaya işlemi neden kabul etmediğinizi doğru anlatın. Kart bilgilerinizi girdiğiniz sahte sayfa, gelen doğrulama mesajının içeriği ve gerçekte onaylamak istediğiniz tutar önemlidir. Şifre veya doğrulama kodu kullanılması, olayın bütün hukuki yönlerini tek başına çözmez.

TCMB’nin ödeme hizmetleri düzenlemesinin 54. maddesinde yetkilendirilmemiş veya hatalı ödeme işlemleri için gecikmeksizin bildirim ve genel olarak on üç aylık düzeltme talebi çerçevesi bulunur. Ancak aynı düzenlemenin 83. maddesi, banka ve kredi kartlarında 5464 sayılı Kanun ve ilgili düzenlemelerde yer alan hususlara öncelik tanır. Bu nedenle on üç ayı bütün kart itirazlarına uygulanacak tek süre olarak kabul etmeyin. Kart sistemi itirazının koşullarıyla dava ve diğer başvuru süreleri farklıdır; şüpheli kullanımı bankaya bildirmek için beklenmemelidir.

Türkiye’de mağdurları yanıltan e-postalar hangi kılıklara giriyor?

Mesajın konusu değişse de saldırının amacı çoğu zaman aynı üç sonuçtan biridir: bilgilerinizi almak, cihazınıza veya hesabınıza erişmek ya da sizi ödeme yapmaya yönlendirmek. Bir kurumun logosu, doğru yazılmış adınız veya gerçek siparişe benzeyen numara, mesajın o kurumdan geldiğinin yeterli kanıtı değildir. Üstelik saldırı yalnızca bozuk Türkçeyle yazılmış mesajlarla sınırlı değildir.

Kargo, gümrük ve küçük teslimat ücreti

Bekleyen paket veya eksik adres bahanesiyle istenen küçük tutar, mağdurun büyük bir risk almadığını düşünmesine yol açabilir. Asıl hedef kart bilgileri ve onay süreci olabilir. PTT’nin resmî uyarısı da kendi adı ve logosuyla gönderilen sahte mesajlarda kişisel bilgi ve kart bilgisi toplandığını açıklamaktadır. Gönderiyi, mesajdaki bağlantıdan değil ilgili kurumun doğrulanmış uygulaması veya sitesi üzerinden kontrol edin.

Beklemediğiniz bir pakete ilişkin e-posta almak, tek başına adınıza borç doğurmaz. Fakat mesajdaki bilgilerin nereden elde edildiği konusunda da kanıtsız bir kurumu suçlamayın. Veri sızıntısı, eski üyelik kaydı, herkese açık bilgi veya rastgele gönderim ihtimalleri ayrı ayrı araştırılmalıdır. Size ait bilgilerin mesajda yer almasıyla bunları belirli bir şirketin sızdırdığı iddiası aynı şey değildir.

Banka, e-Devlet, vergi iadesi ve hesap kapanma uyarısı

Hesabın kapanacağı veya bir iadenin kaybedileceği tehdidi, bağlantıya düşünmeden girmenizi amaçlar. Gerçek hizmete adresi kendiniz yazarak ya da daha önce kurduğunuz resmî uygulamadan erişin. E-postadaki ekranla resmî hesabınızdaki bildirim aynı değilse, işlemi mesaj üzerinden sürdürmeyin. Bir hizmetin gerçekten hesabınızda işlem yapmanızı gerektirmesi, bu mesajdaki bağlantının güvenli olduğu anlamına gelmez.

Sahte adli bildirimlerde de aynı doğrulama gereklidir. Savcı, polis veya avukat olduğunu söyleyen bir kişinin e-posta göndermesi, para talebini kendiliğinden geçerli yapmaz. Bununla birlikte gerçek bir tebligat ihtimalini yalnızca biçimine bakarak yok saymak da doğru değildir. Resmî dosya ve tebligat kanallarından bağımsız kontrol yapın; şüpheli metindeki IBAN’a “dosya kapatma” ödemesi göndermeyin.

İş teklifi, görev tamamlama ve hesap kullandırma

E-postayla başlayan iş görüşmesi, mesajlaşma grubuna taşınarak küçük kazanç gösterileriyle ilerleyebilir. Sonra “hesabı aktive etmek”, “vergi ödemek” veya “kazancı çekmek” için yeni para istenir. Hesabınıza gelen parayı başka kişiye göndermeniz ya da karşılığında kripto almanız talep ediliyorsa, mesele yalnızca kayıp para değildir; başkalarına yönelik dolandırıcılığın para trafiğine dahil edilme riski vardır.

Tanımadığınız kişilerin para hareketine aracılık etmeyin. İşlem yaptıysanız yazışmaları, gelen ve giden tutarları, kimin ne talimat verdiğini koruyun. “Komisyon aldım ama suç olduğunu bilmiyordum” cümlesi tek başına sorumluluk değerlendirmesini bitirmez; kişinin bilgisi, davranışı ve somut olayın özellikleri araştırılır. Para zincirindeki rolün teknik kayıtlarla açıklanması bu nedenle önemlidir.

E-posta dolandırıcılığı nereye şikâyet edilir?

Türkiye’de suç ihbarı veya şikâyeti Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa yapılabilir. CMK 158 çerçevesinde yazılı başvuru veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü anlatım mümkündür. Dilekçe hazırlamak yararlı olsa da faili bulmuş, avukat tutmuş veya bütün teknik belgeleri tamamlamış olmanız ilk başvurunun şartı değildir. Bilinen olayları ve eldeki delilleri sunup eksik kayıtların araştırılmasını isteyebilirsiniz.

Bankanın müşteri hizmetlerine, e-posta sağlayıcısına veya internetteki şikâyet platformuna yazmak, tek başına adli başvurunun yerine geçmez. CİMER gibi genel başvuru kanallarını da para hareketinin acilen durdurulmasını sağlayan tek yol olarak görmeyin. Acil müdahale gerektiren olaylarda ilgili banka veya hizmet sağlayıcıyla doğrudan temas ve kolluk/savcılık başvurusu birlikte yürütülmelidir.

Zararlı bağlantının teknik olarak bildirilmesi ise başka bir işlemdir. USOM sitesinin güncel duyurusu, siber ihbar ve teknik içeriklerin Siber Güvenlik Başkanlığı üzerinden sürdürüldüğünü bildiriyor. Bu teknik bildirim, dolandırıcının cezalandırılması veya paranızın iadesi için verilmiş bir karar değildir. Başvuruların amaçlarını ayırmak, aynı bilgiyi doğru kuruma doğru taleple iletmenizi sağlar.

Dilekçede hangi olay sırası bulunmalı?

Önce mesajı ne zaman ve hangi adreste aldığınızı, kimin veya hangi kurumun taklit edildiğini anlatın. Ardından tıkladığınız bağlantıyı, yazdığınız bilgileri, verdiğiniz izinleri ve yaptığınız ödemeyi sıraya koyun. Dolandırıcılığı nasıl fark ettiğinizi ve bankaya hangi saatte bildirdiğinizi ekleyin. Hatırlamadığınız ayrıntıyı kesinmiş gibi yazmak yerine, bu konuda kayıtların incelenmesini isteyin.

• Şüpheli e-posta adresi ve görünen gönderici adı birbirinden ayrılmalı.
• Transfer varsa tutar, para birimi, tarih, alıcı hesabı ve işlem referansı belirtilmeli.
• İletişim başka uygulamaya taşındıysa telefon, kullanıcı adı ve görüşme geçmişi eklenmeli.
• Ek belgeler numaralandırılmalı; her belgenin hangi olayı gösterdiği açıklanmalı.
• Banka, posta hizmeti ve diğer sağlayıcılardaki ilgili kayıtların korunması ve temini talep edilmeli.
• Mevcut koşullara göre fon takibi, malvarlığı tedbiri ve iade hususlarının değerlendirilmesi istenmeli.

Hesap sahibinin adı dekontta görünüyorsa bu bilgi dosyaya sunulur; fakat o kişiyi araştırma yapılmadan bütün saldırının yöneticisi ilan etmek doğru değildir. Hesabın başkasına kullandırılması, ele geçirilmesi veya kişinin para trafiğine bilerek katılması farklı olasılıklardır. Mağdurun görevi bunlardan birini tahmin ederek kesinleştirmek değil, bildiği olguları anlaşılır biçimde aktarmaktır.

Hangi suç oluşur, her olay nitelikli dolandırıcılık mıdır?

E-postayla hileli biçimde ödeme yaptırılması TCK 158/1-f kapsamındaki bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık yönünden değerlendirilebilir. Ancak hesaba izinsiz girilerek doğrudan para aktarılması, kartın kötüye kullanılması, tehdit veya şantaj gibi farklı fiillerde suç vasfı değişebilir. Tek bir mesaj, bütün bu suçların birlikte işlendiğini göstermez.

Başvuruyu kanun maddeleriyle doldurmak, olayın nasıl gerçekleştiğini açıklamanın yerini tutmaz. Mağdurun aldatılarak iradi transfer vermesiyle kendisi hiçbir talimat vermeden hesabından işlem yapılması arasındaki fark özellikle kayda geçirilmelidir. Şikâyet, itiraz ve dava süreleri de fiilin niteliğine göre incelenir; internette yazan tek bir “altı ay” veya “on yıl” süresini bütün e-posta olaylarına uygulamak hatalıdır.

E-postayı silmeden önce hangi delilleri saklamalısınız?

Mesajın ekran görüntüsünü alın; mümkünse tam üstbilgileri ve ekleriyle özgün dışa aktarımını da saklayın. E-posta hizmetlerinde bu imkân “orijinali göster”, “ileti kaynağı” veya benzer adlarla sunulabilir. Dosya biçimi hizmete göre .eml veya .msg olabilir. Yalnızca mesaj metnini başka bir e-postaya kopyalamak, teknik iletim verilerini korumaz.

Dekontun yanında hesap hareketleri, bankayla yazışmalar, itiraz numarası, SMS bildirimleri ve varsa sahte sayfanın adresi de kayda alınmalıdır. Görüntüleri kırparken adres çubuğunu ve zamanı kaybetmeyin; paylaşılacak kopyada kişisel bilgiler maskelenebilir, ancak özgün dosya ayrıca korunmalıdır. Şüpheli ekleri delil toplamak amacıyla yeniden çalıştırmayın.

Teknik incelemede görünen gönderen alanı, yanıt adresi, ileti kimliği ve iletim kayıtları karşılaştırılır. SPF, DKIM ve DMARC kontrolleri alan adı ve e-posta altyapısı bakımından bilgi verir; ödeme talimatını yazan kişinin hukuken yetkili olduğunu garanti etmez. Gerçek posta kutusu ele geçirilmişse saldırganın mesajı bu kontrollerden geçebilir. NIST’in güvenilir e-posta rehberi bu mekanizmaların işlevini teknik düzeyde açıklar.

Bir IP adresi de tek başına failin adı değildir. Paylaşılan bağlantı, aracı altyapı, ele geçirilmiş cihaz veya farklı saat dilimi ihtimalleri incelenmelidir. Dosya hash’i ise saklanan kopyanın değişip değişmediğini denetlemeye yarar; dosyadaki anlatımın doğru olduğunu kendiliğinden ispatlamaz. Bulguyu, kaynağını ve çıkarımın sınırını ayıran bir çalışma, çok sayıda ekran görüntüsünden daha açıklayıcıdır.

Telefonu sıfırlamak veya posta hesabını kapatmak gerekir mi?

Aktif saldırıyı durdurmak için erişimlerin kesilmesi gerekebilir; ancak gelişigüzel sıfırlama önemli kayıtları silebilir. Şüpheli cihazı ağdan ayırıp güvenilir başka cihazdan bankaya ulaşmak, hesap güvenliğini sağlamak ve yapılan değişiklikleri not etmek daha kontrollü bir başlangıçtır. İnceleme ihtiyacı varsa cihazın mevcut durumu uzman tarafından değerlendirilir.

Hesabı tamamen silmeden önce ilgili mesaj ve erişim kayıtlarını koruyun. Saldırganın hesabına girmek, şifresini denemek veya onu bulmak için izinsiz takip yazılımı kullanmak ise delil toplama yetkisi yaratmaz. Kendi hesabınızdaki kayıtları korumakla üçüncü kişinin sistemine hukuka aykırı erişmek birbirinden ayrılmalıdır.

“Kameranı açtım, görüntülerini yayacağım” e-postası geldiyse

Eski şifrenizi yazan veya sizin adresinizden gelmiş gibi görünen mesaj, saldırganın gerçekten görüntü elde ettiğini kanıtlamaz. Gönderici alanı yanıltıcı olabilir; parola daha önceki bir veri sızıntısından alınmış olabilir. Bununla birlikte somut görüntü, gerçek hesap erişimi veya başka kişilere gönderim işareti varsa bunlar ayrıca incelenmelidir. Ne her tehdidi kesin gerçek kabul etmek ne de hepsini peşinen önemsiz saymak doğrudur.

Ödeme yapmayın, yeni görüntü veya kimlik belgesi göndermeyin ve pazarlıkla güvenli sonuç alınacağını düşünmeyin. Mesajı, cüzdan adresini ve tehdit içeriğini saklayın; hesap güvenliğini sağlayıp kolluğa başvurun. Para göndermek görüntünün silineceği garantisini vermez ve yeni taleplere yol açabilir. FBI’nin şantaj uyarıları da ödeme yapıldıktan sonra tehdidin sürebildiğini vurgular; Türkiye’deki başvuru yeri ise Türk kolluk ve adli makamlarıdır.

Bu baskıyı tek başınıza taşımak zorunda değilsiniz. Güvendiğiniz bir kişiden destek alın; yakın ve somut güvenlik tehlikesi varsa 112 üzerinden yardım isteyin. Çocukların hedef alındığı olaylarda onları suçlamadan desteklemek ve yetkili makamlara başvurmak önceliklidir. Mahrem görüntüleri “kanıt” diye sosyal medyaya veya kalabalık mesaj gruplarına yaymayın.

Banka zararı karşılar mı, para mutlaka geri alınabilir mi?

İade ihtimali; paranın nerede olduğuna, müdahale zamanına, işlem türüne, delillere ve sorumluluk koşullarına bağlıdır. Failden tahsil, suça konu varlığın iadesi ve bankadan tazminat aynı talep değildir. Bankanın güvenlik ve özen yükümlülükleri, işlem onayının nasıl alındığı ve bildirimin ardından ne yapıldığı incelenir. “Kodu siz girdiniz, hiçbir hakkınız yok” veya “bankalar her zararı öder” şeklindeki iki uç ifade de dosya incelemesinin yerini tutmaz.

Mağdurun davranışı da değerlendirilir; ancak hileye maruz kalmış olmakla bilerek zarar doğurmak aynı şey değildir. Banka sisteminin olağan dışı işlemi nasıl ele aldığı, yeni cihaz veya alıcı tanımlanması, limit değişikliği ve uyarıların içeriği araştırılabilir. Bankaya yapılan ilk bildirimin zamanı bu nedenle yalnızca pratik değil, sonradan sorumluluk tartışması bakımından da önem taşır.

Banka veya başka bir hizmet sağlayıcıya karşı talepte görevli merci, kişinin tüketici sıfatı, işlemin ticari niteliği, talep miktarı ve uygulanacak usul kurallarıyla belirlenir. Düzenleyici kuruma şikâyet etmek, mahkemeden verilmiş tazminat kararı değildir. Ceza soruşturmasının başlaması da bütün özel hukuk sürelerini otomatik olarak durdurmaz. Tebligat ve başvuru süreleri birbirinden bağımsız takip edilmelidir.

CMK 128/A kapsamında hesap askıya alma ne sağlar?

7571 sayılı Kanun’la getirilen CMK 128/A, maddede sayılan belirli bilişim bağlantılı suçlarda makul şüphe bulunması hâlinde ilgili banka, ödeme veya kripto varlık hizmet sağlayıcısının hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilmesini düzenler. Kurumun savcılığa bildirim yükümlülüğü ve devamındaki elkoyma usulü ayrıca belirlenmiştir. Bu, mağdurun tek telefonuyla her hesabın kesin bloke edileceği anlamına gelmez.

Maddede, elkonulan menfaatin mağdura ait olduğunun anlaşılması hâlinde soruşturma veya kovuşturma sırasında iade de öngörülür. Ancak aidiyet ve tedbir koşulları araştırılır. Kırk sekiz saat, bütün dolandırıcılık mağdurları için şikâyet süresi veya garantili iade takvimi değildir. MASAK’ın farklı hukuki dayanaklara sahip işlem erteleme uygulamalarıyla da karıştırılmamalıdır.

E-posta tedarikçiden gelmişti: Sahte IBAN’a yapılan şirket ödemeleri

Şirket yazışmasına sızılarak faturadaki IBAN’ın değiştirilmesi, bireysel kart dolandırıcılığından farklı bir sorumluluk tartışması doğurur. Gerçek alacaklıya ulaşmayan ödeme, borcun sona erip ermediği sorununu gündeme getirir. Sözleşmedeki hesap bilgisi, hesap değişikliği prosedürü, temsil yetkisi ve tarafların davranışları birlikte incelenmeden “şirket ikinci kez öder” veya “tedarikçi bütün zararı karşılar” denilemez.

İnceleme için aynı faturanın önceki ve sonraki sürümleri, muhasebe sistemindeki tedarikçi kartı, değişiklik onayı ve gerçek yazışma zinciri önemlidir. Değişiklik e-postada mı, ek dosyada mı, yoksa şirketin kendi muhasebe kaydında mı yapılmıştır? Bu üç ihtimalde korunacak kayıt ve sorumluluğu araştırılacak kişi farklıdır. Gelen e-postaya cevap yazarak teyit almak, posta kutusu ele geçirilmişse bağımsız doğrulama değildir.

Kurumsal posta kutusunda kişisel veriler bulunuyorsa ayrıca veri ihlali değerlendirmesi yapılır. Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 2019/10 sayılı kararı, veri sorumlusunun ihlali öğrendiği tarihten itibaren gecikmeksizin ve en geç 72 saat içinde Kurula bildirimini; etkilenen kişilere ise makul olan en kısa sürede bildirim yapılmasını öngörür. Sadece benzer alan adından sahte mesaj gelmesi, gerçek posta kutusunda veri ihlali yaşandığını tek başına kanıtlamaz.

Para kripto varlığa çevrildiyse dosyada ne araştırılır?

Dolandırıcının parayı kripto platformuna aktarması, takibin imkânsız olduğu anlamına gelmez; fakat banka kaydıyla blockchain kaydının birleştirilmesini gerektirir. Bankadan hangi müşteri hesabına ödeme yapıldığı, o hesapta ne alındığı ve hangi çekim işleminin yapıldığı araştırılır. Banka dekontundaki referans, blockchain işlem kimliği değildir. Benzer tutarlı zincir hareketi, tek başına sizin paranızla aynı kabul edilemez.

Kriptoyu doğrudan siz gönderdiyseniz ağ adı, varlık, tutar, işlem kimliği ve alıcı adresini saklayın. Platformun iç işlem numarası ile zincire yayınlanmış işlem birbirinden ayrılmalıdır. Zincir üzerinde adresin görülmesi gerçek kişinin kimliğini, suç kastını veya varlığın hâlâ erişilebilir olduğunu kendiliğinden göstermez. Kripto adli bilişim teknik uzman raporu, bu bağlantıları dayanak ve sınırlamalarıyla açıklamalıdır.

Yabancı platforma bilgi veya koruma talebi iletilmesiyle o ülkede bağlayıcı tedbir uygulanması farklıdır. Şartlarına göre uluslararası adli yardımlaşma ve ilgili ülkedeki süreçler gündeme gelebilir. Uluslararası kripto varlık dondurma ve iade incelemesinde bu ayrım ayrıca ele alınmaktadır. Kimseye “kilidi açma vergisi” veya “blokaj kaldırma depozitosu” adıyla yeni ödeme göndermeyin.

Başvurudan sonraki günlerde dosyayı nasıl takip etmelisiniz?

İlk bildirimden sonra banka cevaplarını, ekstreleri ve yeni mesajları aynı dosyada toplayın. Her gelişmenin tarihini yazın. Kısmi iade olduysa hangi transferden geldiğini ve kalan zararı ayırın. E-posta hesabının tekrar ele geçirilmediğini kontrol edin; saldırganın daha önce eklediği kurtarma bilgilerini ve uygulama izinlerini gözden geçirmeyi unutmayın.

İnternette arama yaptıktan veya mağduriyetinizi paylaştıktan sonra size ulaşan “para kurtarma uzmanı” hesaplarına karşı dikkatli olun. Dosyanızı bildiklerini söylemeleri, bir makama bağlı olduklarını göstermez. Banka hesabı, kimlik görüntüsü ve teknik belgeler herkese açık paylaşılmamalıdır. Gerçek hukuki veya teknik hizmetin kapsamı, kim tarafından verildiği ve hangi yetkiyle hareket edildiği doğrulanabilir olmalıdır.

Soruşturmada eksik kayıt olduğunu fark ederseniz mevcut dosya numarasıyla ek dilekçe ve belgeler sunun. Aynı olayı farklı anlatımlarla tekrar tekrar yazmak yerine tek, tutarlı zaman çizelgesi oluşturun. E-posta dolandırıcılığında güçlü dosya, yalnızca suçun adını tekrar eden değil; mesaj, erişim ve para hareketi arasındaki ilişkiyi gösteren dosyadır. Erken müdahale kadar bu ilişkinin doğru kurulması da önemlidir.