Son güncelleme: · İlk yayın: 27.09.2026 · Hazırlayan: Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu (Sicil No 92414) · Baro levhasında doğrula
Bu sayfa, tasfiye sürecindeki bir serbest fonu satın almış ve işlem tarihinde nitelikli yatırımcı olup olmadığından emin olmayan okuyucular içindir. Aşağıdaki dört soruyu cevapladığınızda, yalnızca tarayıcınızda değerlendirilen ve mevzuattaki eşiklere dayanan bir ön görünüm elde edersiniz; bu görünüm kesin bir hukuki tespit veya sonuç vaadi değildir.
Nitelikli yatırımcı kimdir, eşik nedir?
Nitelikli yatırımcı, Kurulun düzenlemelerinde tanımlanan ve talebe dayalı olarak profesyonel kabul edilenler dâhil profesyonel müşterileri ifade eden bir statüdür (II-5.2 Tebliği m.4/1-m); serbest fon katılma payları yalnızca bu statüdeki yatırımcılara satılabilir (III-52.1 Tebliği m.6/1-d). Gerçek kişiler için pratikte tek belirleyici yol, talebe dayalı profesyonel müşteri şartlarından yalnızca finansal varlık şartını sağlamaktır; işlem hacmi veya mesleki tecrübe/lisans şartı tek başına nitelikli yatırımcı statüsü vermez (III-39.1 Tebliği m.32/1-b, m.32/3). Eşik tutarı, statünün kazanıldığı tarihe göre değişir.
| Statüyü kazandığınız tarih | Gerçek kişi için finansal varlık eşiği | Dayanak |
|---|---|---|
| 19.12.2025’ten önce | Nakit mevduat ve sermaye piyasası araçları dâhil finansal varlıklar toplamının 1.000.000 TL’yi aşması | III-39.1 Tebliği m.32/1-b |
| 19.12.2025 tarihli Bülten 2025/64 ile yayımlanan İlke Kararından itibaren, bu tarihten sonra ilk kez statü kazananlar için | Finansal varlıklar toplamının 10.000.000 TL’yi aşması | Kurul Karar Organı’nın i-SPK.37.7 sayılı, 18.12.2025 tarih ve 65/2354 sayılı İlke Kararı (SPK Bülteni 2025/64) |
| 19.12.2025’ten önce statü kazanmış olanlar | Kazanılmış statü devam eder; yeni eşik geriye dönük uygulanmaz | SPK Bülteni 2025/64, İlke Kararı’nın geçiş hükmü |
Nitelikli yatırımcı olduğunuza ilişkin bilginin Merkezi Kayıt Sistemi’ne (MKS) kaydı, ilgiliden alınan beyan üzerine yapılır (II-5.2 Tebliği m.9/2); ancak serbest fon satışını yapan kuruluşlar, satış yaptıkları yatırımcıların nitelikli yatırımcı vasfına dair bilgi ve belgeleri temin etmek ve düzenli olarak tutmakla da yükümlüdür (III-52.1 Tebliği m.25/4). Serbest fonlarda ayrıca uygunluk testi (III-39.1 Tebliği m.33) uygulanmaz (III-52.1 Tebliği m.25/6); bu nedenle “uygunluk testi yapılmadı” savı, serbest fon satışları bakımından tek başına bir dayanak oluşturmaz.
Testi yapın
Aşağıdaki dört soruyu cevaplayıp “Sonucu göster” düğmesine bastığınızda, verdiğiniz cevaplara göre hazırlanmış bir görünüm bu sayfada açılır. Test, yukarıdaki tablodaki eşikleri ve mevzuat hükümlerini sizin durumunuza uygulayan basit bir araçtır; hukuki bir tespit veya sonuç vaadi değildir.
Görünüm: Şirket adına alımlarda ölçüt farklıdır. Fonu bir şirket veya başka bir tüzel kişi adına aldıysanız, nitelikli yatırımcı/profesyonel müşteri ölçütü gerçek kişilerden farklı tutarlara bağlıdır (III-39.1 Tebliği m.31/1-d); 18.12.2025 tarihli Kurul kararıyla tüzel kişiler için öngörülen tutarlar da yeniden belirlenmiştir. İşlem tarihinizde hangi tutarların geçerli olduğunu ve şirketinizin bu ölçütleri karşılayıp karşılamadığını gösteren kayıt belgelerini satışı yapan kurumdan yazılı olarak istemeniz ve durumu bir avukatla değerlendirmeniz önerilir.
Görünüm: Kayıt yapılmamış olabilir. Verdiğiniz cevaplara göre nitelikli yatırımcı beyanı veya kaydı yapılmamış görünüyor; serbest fon satışının kayıt zorunluluğuna rağmen yapılmış olma ihtimali vardır (II-5.2 Tebliği m.9/2). Kayıt işleminin sizin bilginiz dışında yapılmış olma ihtimali de bulunduğundan, MKK e-YATIRIMCI üzerinden ve satışı yapan kurumdan nitelikli yatırımcı kaydınızı yazılı olarak sorgulamanız yerinde olur. Satış yapan kuruluş, nitelikli yatırımcı vasfına dair bilgi ve belgeleri temin etmek ve saklamakla yükümlüdür (III-52.1 Tebliği m.25/4).
Görünüm: Eşiğin altında kalmış olabilirsiniz. Beyan verdiğiniz tarihte geçerli finansal varlık eşiğinin altında kaldığınız görünüyor; bu, satın aldığınız serbest fon bakımından nitelikli yatırımcı şartının o tarihte sağlanmamış olabileceğine işaret eder (III-39.1 Tebliği m.32/1-b, m.32/3). Bu, verdiğiniz cevaplara dayalı bir ön görünümdür, kesin bir hukuki tespit değildir; işlem tarihinizdeki belgelerin incelenmesi gerekir.
Görünüm: Eşiği karşılıyor görünüyorsunuz. Beyan tarihinizde geçerli finansal varlık eşiğini aştığınız görünüyor; bu, o tarihte nitelikli yatırımcı şartını sağlamış olabileceğinize işaret eder (III-39.1 Tebliği m.32/1-b, m.32/3). Bu sonuç yalnızca verdiğiniz cevaplara dayalı bir görünümdür; kesin bir hukuki tespit veya sonuç vaadi değildir.
Görünüm: Tarih veya tutar netleşmeden kesin bir görünüm verilemiyor. Beyan tarihinizi veya o tarihteki finansal varlık tutarınızı hatırlamıyorsanız, hangi eşiğin (1.000.000 TL veya 10.000.000 TL) uygulanacağı belirlenemez (SPK Bülteni 2025/64, 18.12.2025 tarihli İlke Kararı). Bu bilgiler satış yapan kurumun kayıtlarında ve MKK’daki nitelikli yatırımcı kaydınızda bulunur; kurumdan ve e-YATIRIMCI’dan yazılı olarak sorgulama yapmanız önerilir.
Ek not: Yalnızca beyan alınmış olması. Satış sırasında yalnızca beyanınızın alındığını, finansal varlıklarınızı gösteren bir belge istenmediğini belirtmeniz, III-52.1 Tebliği m.25/4’teki belge temin ve saklama yükümlülüğü bakımından önemli bir noktadır. Ancak işlem sırasında gerçeğe aykırı bir beyanda bulunduysanız, karşı taraf müterafik kusur savunması ileri sürebilir; beyanınızın içeriğini ve o tarihteki gerçek durumunuzu birlikte değerlendirmeniz gerekir.
Ek not: Hangi belgeyle değerlendirildiği önemlidir. Kurumun sizden finansal varlıklarınızı gösteren bir belge aldığını belirtmeniz, eşiğin hangi belgeye dayanılarak sağlandığının kabul edildiğini gösterir. Bu belgenin bir örneğini satış yapan kuruluştan yazılı olarak istemeniz, ileride yapılacak bir değerlendirmede işinize yarayabilir.
Ek not: Bu, diğer hak arama yollarını ortadan kaldırmaz. Nitelikli yatırımcı olmanız; tasfiye sürecindeki alacağınızı, satış sırasındaki bilgilendirme yükümlülüğüne dayanan talepleri veya kurucu/saklayıcı sorumluluğuna dayanan diğer yolları ortadan kaldırmaz. Somut olayda hangi yolun izlenebileceği, satış anındaki belgelere ve fonun tasfiye sürecindeki durumuna göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Nitelikli yatırımcı değilseniz ne yapabilirsiniz?
İşlem tarihinizde nitelikli yatırımcı olmadığınızı düşünüyorsanız, ilk adım satışı yapan kuruluştan o tarihe ait nitelikli yatırımcı tevsik belgelerinizin bir örneğini yazılı olarak istemektir; kuruluş bu belgeleri temin etmek ve düzenli olarak tutmakla yükümlüdür (III-52.1 Tebliği m.25/4) ve kişisel verilerinize ilişkin bilgi talebiniz KVKK m.11’deki haklarınıza da dayanabilir. Kurumun cevabı — belge sunması, yalnızca beyana dayandığını söylemesi veya hiç cevap vermemesi — sonraki adımlarınız için önemli bir veridir.
- Alım dekontlarınızı, yatırımcı bilgi formunu, imzaladığınız beyanı ve varsa görüşme kayıtlarını bir klasörde toplayın; bu belgeler zamanla kaybolabilir.
- Satışı yapan kuruluştan işlem tarihinizdeki nitelikli yatırımcı tevsik belgelerinin bir örneğini yazılı olarak (KVKK m.11 kapsamında da) isteyin.
- Fonunuzun tasfiye durumunu ve varsa ödeme gelişmelerini Tasfiye Edilen Fonlar ve Ödeme Takibi sayfasından izleyin; tasfiye alacağınız bu değerlendirmeden ayrıdır.
- Zarar iddianızı, borsa işlemleri dışındaki sermaye piyasası faaliyetlerinden doğan taleplerde TSPB Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti’ne veya bir mahkemeye taşımayı değerlendirin; başvuru ve dava sürelerine dikkat edin, süre kaçırıldığında talebiniz incelenmeyebilir.
- Yalnızca beyan imzaladıysanız ve o tarihteki gerçek durumunuz beyanınızla uyuşmuyorsa, karşı tarafın müterafik kusur savunması ileri sürebileceğini göz önünde bulundurun.
- Somut durumunuzu belgelerinizle birlikte bir avukata değerlendirtin; bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez.
Yargıtay’ın konuya yakın bir kararında, bir bankanın “prestij fonu” olarak pazarladığı bir serbest fonda bilgilendirme yetersizliği tespit edilmiş, ancak yatırımcının da kendi araştırma yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği ayrıca değerlendirilmiştir:
dosya arasına celp edilen ve çözümü yapılan ses kayıtlarından dava konusu fon ile ilgili olarak davacının davalı bankaca yeterince bilgilendirilmediği ve davacının da işlem yaptığı fon ile ilgili olarak kendisinin yapması mümkün olan araştırmaları yapmadığının anlaşılmasına göre
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, zararın yüzde 70’ini bankaya, yüzde 30’unu davacıya yükleyen yerel mahkeme kararını, davacının fonu daha önce kârla satıp satmadığının araştırılmadığı gerekçesiyle bozmuştur (E. 2016/1348, K. 2016/9772, 22.12.2016); karar bu hâliyle kesinleşmemiştir. Bu karar, bilgilendirme eksikliği iddialarında yatırımcının kendi davranışının da inceleneceğini göstermesi bakımından yol göstericidir; her somut olay kendi delilleriyle ayrıca değerlendirilir.
Sık sorulan sorular
Nitelikli yatırımcı kimdir?
Nitelikli yatırımcı, Kurulun düzenlemelerinde tanımlanan ve talebe dayalı olarak profesyonel kabul edilenler dâhil profesyonel müşterileri ifade eden bir statüdür (II-5.2 Tebliği m.4/1-m). Gerçek kişiler için pratikte belirleyici olan, finansal varlıklar toplamının belirli bir tutarı aşmasıdır (III-39.1 Tebliği m.32/1-b, m.32/3); serbest fon katılma payları yalnızca bu statüdeki yatırımcılara satılabilir.
Eşik 1 milyon TL mi, 10 milyon TL mi?
İkisi de olabilir; belirleyici olan nitelikli yatırımcı statüsünü kazandığınız tarihtir. 19.12.2025’ten önce statü kazandıysanız eşik 1.000.000 TL, bu tarihte yayımlanan Kurul kararıyla ilk kez statü kazananlar için eşik 10.000.000 TL’dir (SPK Bülteni 2025/64); önceden kazanılmış statü devam eder.
Sermaye piyasası lisansım var, bu beni nitelikli yatırımcı yapar mı?
Hayır. Mesleki tecrübe veya lisans şartı, talebe dayalı profesyonel müşteri olmak için aranan üç şarttan biridir; ancak nitelikli yatırımcı tanımı bakımından yalnızca finansal varlık şartı esas alınır (III-39.1 Tebliği m.32/3). Lisansınız veya işlem hacminiz tek başına nitelikli yatırımcı statüsü vermez.
Nitelikli yatırımcı beyanı imzaladım ama o tarihte eşiği karşılamıyordum, ne olur?
Bu durum, işlem tarihinizde nitelikli yatırımcı şartının fiilen sağlanmamış olabileceğine işaret eder; ancak beyanınızın içeriği ve satışı yapan kurumun elindeki belgeler birlikte değerlendirilmelidir. Kurumdan işlem tarihinizdeki tevsik belgelerinin bir örneğini yazılı olarak isteyebilir, sonucuna göre hukuki yol değerlendirebilirsiniz.
Kurum benden hiçbir belge istemedi, yalnızca beyan imzalattı; bu tek başına yeterli mi?
Kayıt, ilgiliden alınan beyan üzerine MKS’ye yapılsa da (II-5.2 Tebliği m.9/2), serbest fon satışını yapan kuruluş nitelikli yatırımcı vasfına dair bilgi ve belgeleri temin etmek ve saklamakla da yükümlüdür (III-52.1 Tebliği m.25/4). Yalnızca beyan alınmış olması, bu yükümlülüğün yerine getirilip getirilmediği tartışmasını gündeme getirebilir.
Uygunluk testi yapılmadığı için satış geçersiz sayılır mı?
Hayır. III-52.1 Tebliği m.25/6 uyarınca uygunluk testi (m.33) serbest fonlara zaten uygulanmaz; bu nedenle “uygunluk testi yapılmadı” savı, serbest fon satışları bakımından tek başına bir dayanak oluşturmaz. Serbest fonda asıl tartışma konusu, nitelikli yatırımcı vasfının doğru tespit edilip edilmediğidir.
Nitelikli yatırımcı kaydımı nasıl öğrenebilirim?
Satışı yapan kuruluştan veya MKK’nın e-YATIRIMCI portalından nitelikli yatırımcı kaydınızın olup olmadığını ve hangi tarihte yapıldığını sorabilirsiniz. Kaydın hangi belgeye dayandığı ise III-52.1 Tebliği m.25/4 uyarınca satışı yapan kuruluşun elinde bulunması gereken bilgi ve belgelerdedir.
Fonu şirketim adına aldım, aynı test bana da uygulanır mı?
Hayır, bu testteki eşikler gerçek kişiler içindir. Tüzel kişiler için profesyonel müşteri/nitelikli yatırımcı ölçütü farklı tutarlara bağlıdır (III-39.1 Tebliği m.31/1-d) ve bu tutarlar da 18.12.2025 tarihli Kurul kararıyla yeniden belirlenmiştir; şirketiniz için geçerli ölçütleri ve kayıt belgelerini kurumdan ayrıca sormanız gerekir.
Kaynaklar
Mevzuat ve kurum kararları
- SPK Bülteni 2025/64, 19.12.2025 (nitelikli yatırımcı eşiği İlke Kararı, i-SPK.37.7) — spk.gov.tr
- Sermaye Piyasası Kurulu, III-52.1 Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (m.11, m.25) — spk.gov.tr
- Sermaye Piyasası Kurulu, II-5.2 Sermaye Piyasası Araçlarının Satışı Tebliği (m.4, m.9) — spk.gov.tr
- Sermaye Piyasası Kurulu, III-39.1 Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ (m.31, m.32) — spk.gov.tr
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.11 — mevzuat.gov.tr
- MKK e-YATIRIMCI — mkk.com.tr
Yargı kararları
- Yargıtay 11. HD, E. 2016/1348, K. 2016/9772, 22.12.2016 — UYAP Bedesten, belge no 331133100. karararama.yargitay.gov.tr
Bu test hukuki görüş değildir; genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş, tavsiye veya vekâlet ilişkisi oluşturmaz. Test sonucu, yalnızca girdiğiniz cevaplara dayanan bir ön görünümdür ve kesin bir hukuki tespit veya sonuç vaadi içermez. Mevzuat ve SPK kararları yayın tarihinden sonra değişebilir; somut durumunuz için bir avukata başvurunuz. Güncelleme notu: 27.09.2026 — ilk yayın.
Nitelikli yatırımcı durumunuzun ön değerlendirmesini mi istiyorsunuz? Test sonucunuzu ve serbest fon alım belgelerinizi hazırlayarak WhatsApp üzerinden yazabilir, 0531 336 09 81 numarasını arayabilir veya iletişim formunu kullanabilirsiniz. Büromuz sizi kendiliğinden aramaz; ödeme yalnızca büro adına düzenlenen sözleşme ve makbuzla yapılır.
Av. Ahmet Karaca
Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu’na kayıtlı (Sicil No 92414, TBB No 234456), sermaye piyasası hukuku, kripto varlık hukuku ve bilişim hukuku alanlarında çalışan bir avukattır; PEGA Hukuk & Danışmanlık (Kartal/İstanbul) bünyesinde görev yapmaktadır. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur; Duke University (Blockchain/DeFi), Politecnico di Milano (AI & Legal Issues) ve Lund University (AI & Law) sertifika programlarını tamamlamış, Udemy’de blockchain hukuku dersi vermekte ve Haberler.com’da köşe yazıları yazmaktadır.
Profil ve yayınlar · LinkedIn · İstanbul Barosu levhası
Bu içerik Av. Ahmet Karaca tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu kontrol edilmiştir. Kaynak gösterirken: pegahukuk.com — Av. Ahmet Karaca.