📌 Bu Makale Hakkında — Önemli Çıkarımlar
Bu makale, kripto para dolandırıcılığına uğrayan kişinin ilk dakikadan iade aşamasına kadar izlemesi gereken teknik ve hukuki yolu, 2026 yılı itibarıyla yürürlükte olan mevzuat üzerinden bütünüyle ele alır. İçerikte; 24/12/2025 tarihli 7571 sayılı Kanunla eklenen CMK m.128/A kapsamındaki 48 saatlik hesap askıya alma ve elkoyma rejimi, 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanunla TCK m.158’e eklenen dördüncü fıkra (hesap kullandırma hâlinde yarı oranında indirim), 7518 sayılı Kanunla SPK denetimine giren kripto varlık hizmet sağlayıcıları ile III-35/B.1 ve III-35/B.2 sayılı Tebliğler ve MASAK’ın 28 Haziran 2025 tarihli Genel Tebliği ile gelen 48/72 saat çekim kuralı ayrı ayrı işlenmiştir. Teknik tarafta ise Bitcoin UTXO takibi, ERC-20/TRC-20 token izleme, DEX takasları, bridge geçişleri, mixer maruziyeti ve cüzdan kümeleme yöntemleri; savcılık dosyasına delil olarak nasıl dönüştürüleceğiyle birlikte anlatılmıştır. Anlatım, yürüttüğümüz kripto varlık dolandırıcılığı soruşturmalarında ve hazırladığımız zincir üstü teknik raporlarda edindiğimiz uygulama tecrübesi ile mevcut yargı pratiği birlikte esas alınarak kurgulanmıştır.
Bu makale, İstanbul Barosu’na kayıtlı kripto para hukuku, blockchain hukuku ve bilişim hukuku alanlarında Türkiye’nin öncü isimlerinden Av. Ahmet Karaca ve ekibindeki uzman kripto para avukatları ile ceza hukuku avukatları tarafından hazırlanmıştır ve düzenli olarak güncellenmektedir.
📞 Hukuki danışmanlık ve detaylı bilgi için: 0531 336 09 81
⚡ Hızlı Bilgi Tablosu (2026)
| Konu | Somut Bilgi |
|---|---|
| Şikâyet mercii | Cumhuriyet Başsavcılığı (nöbetçi), Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü, kolluk |
| Şikâyet süresi | Dolandırıcılık şikâyete tabi değil; resen soruşturulur. Dava zamanaşımı 15 yıl (TCK m.66/1-d) |
| Temel suç | TCK m.158/1-f — bilişim sistemleri araç olarak kullanılarak nitelikli dolandırıcılık |
| Ceza | 3–10 yıl hapis + 5.000 güne kadar adli para cezası; (f) bendinde alt sınır 4 yıldan, adli para cezası menfaatin 2 katından az olamaz |
| Görevli mahkeme | Ağır Ceza Mahkemesi (5235 sayılı Kanun m.12) |
| Hesap askıya alma | CMK m.128/A — banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı tarafından 48 saate kadar |
| Askıya almaya itiraz | Hesap sahibi Cumhuriyet Başsavcılığına başvurur; savcı 24 saat içinde karar verir |
| Elkoyma | Hâkim kararı; gecikmesinde sakınca varsa savcı yazılı emri → 24 saat içinde hâkim onayına; hâkim 48 saat içinde karar açıklar |
| Mağdura iade | CMK m.128/A-5 — menfaatin mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma evresinde iade edilir |
| Bilgi/belge süresi | Savcı, hâkim veya mahkeme talebine kurum 10 gün içinde cevap vermek zorunda; aksi hâlde 50.000–300.000 TL idari para cezası |
| Hesap kullandırma | TCK m.158/4 (7589 sayılı Kanun, RG 31.07.2026) — iştirak yalnızca hesap/ödeme aracı bilgisi vermekle sınırlıysa ceza yarı oranında indirilir |
| MASAK erteleme | 5549 sayılı Kanun m.19/A — 7 iş günü süreyle işlemin askıya alınması |
| Çekim bekleme kuralı | MASAK Genel Tebliği (RG 28.06.2025): çekimde 48 saat, ilk çekimde 72 saat; stablecoin transferinde günlük 3.000 USD / aylık 50.000 USD |
| Düzenleyici çerçeve | 6362 sayılı SPKn m.35/B–35/C, 7518 sayılı Kanun, III-35/B.1 ve III-35/B.2 sayılı Tebliğler (RG 13.03.2025) |
| Kritik süre | İlk 24–72 saat; varlık merkezi borsaya girmeden önce yapılan bildirim, iade ihtimalini en çok artıran tek faktördür |
| İade ihtimali en yüksek senaryo | Varlığın KYC uygulanan bir merkezi borsa hesabında hâlâ duruyor olması |
| İade ihtimali en düşük senaryo | Mixer veya gizlilik coinine dönüştürülmüş, fiat çıkışı yapılmış varlıklar |
— Av. Ahmet Karaca
Kripto para dolandırıcılığına uğradıysanız ilk yapmanız gereken, kalan varlıklarınızı güvenliğe almak, işlem hash’lerini (TxID) kaydetmek ve varlığın ulaştığı merkezi borsaya acil bildirim yaparak aynı gün içinde Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunmaktır. Kripto varlıklar geri döndürülemez şekilde transfer edilir; ancak transfer edilen varlık bir merkezi borsaya ulaştığı anda o hesap CMK m.128/A kapsamında 48 saate kadar askıya alınabilir ve elkonulan menfaat, mağdura ait olduğu anlaşılırsa dava bitmeden iade edilebilir. Yani kaybınız “blockchain’e gitti, bitti” demek değildir — ama zamanla yarışırsınız.
Bu rehberi, ofisimize gelen dosyalarda defalarca gördüğümüz bir boşluğu kapatmak için hazırladık: mağdurlar ne yapacağını bilmediği için ilk 72 saati kaybediyor, savcılığa giden dilekçeler ise teknik zinciri göstermediği için “faili meçhul” olarak dosyalanıyor. Burada hem teknik hem hukuki tarafı birlikte bulacaksınız.
Bu makalede şunları öğreneceksiniz: olayınızın hukuken hangi suça girdiğini; ilk 15 dakika, 24 saat ve 72 saatte tam olarak ne yapmanız gerektiğini; hangi delilleri nasıl kaydedeceğinizi; suç duyurusunda savcılıktan hangi somut işlemleri talep etmeniz gerektiğini; Bitcoin, USDT (TRC-20/ERC-20), Ethereum, Solana ve BNB Chain üzerindeki transferlerin nasıl izlendiğini; DEX, bridge ve mixer kullanıldığında takibin nerede durduğunu; Binance, OKX, Bybit gibi yabancı borsalardan nasıl bilgi alınabileceğini; USDT’nin dondurulup dondurulamayacağını ve paranızın geri alınma ihtimalini hangi faktörlerin belirlediğini.
📑 İçindekiler
BÖLÜM I — ACİL MÜDAHALE
- Kripto Para Dolandırıcılığında Önce Ne Yapılmalı?
- Bu Rehber Hangi Durumları Kapsıyor?
- En Çok Sorulan 8 Soruya Kısa Cevaplar
BÖLÜM II — OLAYIN DOĞRU SINIFLANDIRILMASI
- Kripto Para Dolandırıcılığı Nedir?
- Her Kripto Kaybı Dolandırıcılık Sayılır mı?
- Dolandırıcılık mı, Hırsızlık mı, Hacklenme mi?
- Olayınızı Sınıflandırın: Karar Ağacı
BÖLÜM III — ZAMANA KARŞI YARIŞ
- İlk 15 Dakikada Ne Yapmalıyım?
- İlk 24 Saatte Yapılacaklar
- İlk 72 Saatte Yapılacaklar
- Kesinlikle Yapılmaması Gerekenler
BÖLÜM IV — DELİLLER
- Hangi Deliller Toplanmalıdır?
- Blockchain Delilleri Nasıl Kaydedilir?
- Ekran Görüntüsü Delil Sayılır mı?
- Mesajlaşma ve Sosyal Medya Delilleri
- E-Posta, IP ve Cihaz Delilleri
- Delil Bütünlüğü ve Muhafaza Zinciri
BÖLÜM V — ŞİKÂYET VE SUÇ DUYURUSU
- Kripto Para Dolandırıcılığı Nereye Şikâyet Edilir?
- Hangi Savcılık Yetkilidir?
- Şikâyet Süresi Var mı?
- Suç Duyurusu Nasıl Hazırlanır? (Adım Adım)
- Savcılıktan Hangi İşlemler Talep Edilmelidir?
- Suç Duyurusunda En Sık Yapılan 10 Hata
BÖLÜM VI — SORUŞTURMA SÜRECİ
- Başvurudan Sonra Ne Olur?
- Savcılık Kripto Transferlerini Nasıl Araştırır?
- Cüzdan Adresinin Arkasındaki Kişi Nasıl Bulunur?
BÖLÜM VII — CEZA HUKUKU
- Hangi Suçu Oluşturur ve Cezası Nedir?
- Kripto Varlık Hırsızlığı ve Hesap Ele Geçirme
- Güveni Kötüye Kullanma, Aklama ve Diğer Suçlar
- TCK m.158/4: Hesabını Kullandıranın Durumu (2026)
- Etkin Pişmanlık, HAGB ve Diğer Sonuçlar
BÖLÜM VIII — CMK m.128/A: ASKIYA ALMA VE ELKOYMA
- CMK m.128/A Nedir?
- Kripto Hesabı 48 Saat Askıya Alınabilir mi?
- Askıya Alınan Varlıklara Nasıl Elkonulur?
- Elkonulan Kripto Para Mağdura İade Edilir mi?
BÖLÜM IX — BLOCKCHAIN TAKİBİ
- Kripto Transferleri Gerçekten Takip Edilebilir mi?
- Transfer Adım Adım Nasıl Takip Edilir?
- Bitcoin Takibi (UTXO)
- Ethereum ve EVM Ağlarında Takip
- Tron ve USDT Takibi
- Solana, BNB Chain, TON ve Diğer Ağlar
- DEX İşlemleri
- Bridge ve Zincirler Arası Transferler
- Mixer ve Gizlilik Araçları
- Cüzdan Kümeleme ve Kimlik Atfı
- Borsa Yatırma Adresi Tespiti
BÖLÜM X — TEKNİK RAPOR
- Blockchain Adli Bilişim Raporu Nedir?
- Profesyonel Raporda Neler Bulunmalı?
- Transfer Zinciri Nasıl Görselleştirilir?
- Uzman Görüşü, Teknik Rapor ve Bilirkişi Raporu Farkı
BÖLÜM XI — BORSALAR
- Varlık Merkezi Borsaya Ulaştıysa Ne Olur?
- Borsadan Hangi Bilgiler İstenmelidir?
- Türkiye’deki Borsalar (KVHS) Bakımından Süreç
- Yabancı Borsadan Bilgi Alınabilir mi?
- Uluslararası Adli Yardımlaşma
BÖLÜM XII — PARANIN GERİ ALINMASI
- Dolandırılan Kripto Para Geri Alınabilir mi?
- Geri Alma İhtimalini Belirleyen Faktörler
- Senaryo Bazlı Geri Alma İhtimali Tablosu
- USDT ve Stablecoinler Dondurulabilir mi?
- Failin Başka Malvarlığına Başvurulabilir mi?
BÖLÜM XIII — HUKUK DAVASI VE TAZMİNAT
- Ceza Şikâyeti Dışında Hangi Yollar Var?
- Ceza ve Hukuk Davası Aynı Anda Yürütülebilir mi?
- İhtiyati Tedbir ve İhtiyati Haciz
- Zarar Değeri Nasıl Hesaplanır?
BÖLÜM XIV — DOLANDIRICILIK TÜRLERİ
BÖLÜM XV — VARLIK TÜRÜNE ÖZEL
- USDT Dolandırıcılığı
- Bitcoin Dolandırıcılığı
- Ethereum ve Token Dolandırıcılığı
- Sahte Token Nasıl Anlaşılır?
BÖLÜM XVI — IBAN, BANKA VE P2P
BÖLÜM XVII — MASAK, SPK VE DÜZENLEYİCİLER
BÖLÜM XVIII — PLATFORMUN SORUMLULUĞU
- Borsa Zarardan Sorumlu Olur mu?
- Kullanıcı Sözleşmesi Sorumluluğu Kaldırır mı?
- Borsanın Ödemeleri Durdurması veya İflası
BÖLÜM XIX — ÖZEL DURUMLAR
- Birden Fazla Mağdur
- Şirket Varlıklarının Çalınması
- Çocuk ve Yaşlı Mağdurlar
- Miras Kalan Kripto Varlıklar
BÖLÜM XX — PROFESYONEL DESTEK
BÖLÜM XXI–XXVI
- Vaka Analizleri
- Sık Yapılan Hatalar
- Korunma Yöntemleri
- Doğru Bilinen Yanlışlar
- Uygulamada Bilinmesi Gerekenler
- Bu Alandaki Deneyimlerimiz
- Sıkça Sorulan Sorular
- Sözlük
- Tablolar ve Kontrol Listeleri
- Mevzuat Kontrol Tablosu ve Değişiklik Günlüğü
BÖLÜM I — ACİL MÜDAHALE
Kripto Para Dolandırıcılığında Önce Ne Yapılmalıdır?
Kripto para dolandırıcılığında ilk yapılması gereken üç iş vardır: kalan varlıkları güvenli bir cüzdana taşımak, transferlere ait işlem hash’lerini (TxID) ve cüzdan adreslerini eksiksiz kaydetmek, varlığın ulaştığı merkezi borsaya ve Cumhuriyet Başsavcılığına aynı gün bildirimde bulunmak. Cüzdan ve borsa hesaplarının güvenliğini sağlayın, token izinlerini iptal edin, hiçbir konuşmayı veya ekran görüntüsünü silmeyin. Transferin gittiği adresi bir blok gezgininde takip ederek varlığın merkezi bir borsaya ulaşıp ulaşmadığını kontrol edin. Ulaştıysa borsanın güvenlik/uyum birimine acil bildirim yapın ve CMK m.128/A kapsamında hesabın 48 saate kadar askıya alınmasını talep edin. En kritik uyarı şudur: “paranızı kurtaracağız” diyerek sizden yeniden ödeme isteyen hiç kimseye para göndermeyin. Bu, mağdurların ikinci kez dolandırıldığı en yaygın senaryodur.
⏱️ İLK 30 DAKİKA
- Dolandırıcıyla tüm iletişimi kesin — ama konuşmaları silmeyin.
- Kalan kripto varlıkları yeni oluşturduğunuz temiz bir cüzdana taşıyın.
- Cüzdanınızdaki token onaylarını (approval) iptal edin.
- Borsa hesabınızda para çekimini kilitleyin, aktif oturumları sonlandırın, API anahtarlarını silin.
- Her transferin TxID / işlem hash’ini kopyalayıp bir metin dosyasına kaydedin.
- Hangi ağda işlem yaptığınızı not edin (Tron, Ethereum, BNB Chain, Solana…).
⏱️ İLK 24 SAAT
- Transfer rotasını blok gezgininde takip edip merkezi borsa girişi olup olmadığını tespit edin.
- Tespit ettiğiniz borsaya yazılı acil bildirim gönderin (hash + adres + tarih/saat UTC).
- Banka veya ödeme kuruluşu üzerinden para çıktıysa bankaya derhal bildirin.
- Delil klasörünüzü oluşturun; ekran görüntüsü + orijinal dosya + kronoloji.
- Nöbetçi Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunun; CMK m.128/A kapsamında acil askıya alma talep edin.
⏱️ İLK 72 SAAT
- Ayrıntılı, teknik ekli suç duyurusu dilekçesini tamamlayın.
- Transfer zincirini ara cüzdanlar dâhil genişletin; varlık dönüşümlerini (swap) tespit edin.
- Yabancı borsaya ulaşıldıysa veri koruma (data preservation) talebi gönderilmesini isteyin.
- Stablecoin söz konusuysa ihraççıya (Tether, Circle) bildirim yapılmasını talep edin.
- Teknik rapor gerekip gerekmediğine karar verin.
🚫 KESİNLİKLE YAPILMAMASI GEREKENLER
- Dolandırıcıya “vergi”, “komisyon”, “blokaj kaldırma bedeli” adı altında yeniden para göndermek
- Seed phrase veya private key’i hiç kimseyle paylaşmak (avukat, savcılık, uzman dâhil)
- Konuşmaları, e-postaları, ekran görüntülerini silmek veya telefonu sıfırlamak
- “Kesin geri alıyoruz” diyen kurtarma şirketlerine peşin ödeme yapmak
- Eksik ve genel bir dilekçeyle apar topar şikâyette bulunmak
Kripto varlık dolandırıcılığında zaman, hukuki argümandan daha belirleyicidir; çünkü fon bir merkezi borsaya girmeden ya da fiat çıkışı yapılmadan önce bildirim yapılması, CMK m.128/A‘nın işletilebildiği tek pencereyi açar. Bu pencereyi doğru kullanmak için zincir analizi ile dilekçeyi eş zamanlı hazırlamak gerekir — DeFi Hukuk bünyesindeki uzman kripto para avukatlarının ilk 24 saatte uyguladığı yöntem tam olarak budur.
Bu Rehber Hangi Durumları Kapsıyor?
Bu rehber, kripto varlıkların hile ile ele geçirildiği veya izinsiz transfer edildiği bütün senaryoları kapsar. Aşağıdaki listede kendi durumunuzu bulacaksınız; her biri için ilerleyen bölümlerde ayrı teknik ve hukuki yol haritası verilmiştir.
- Sahte kripto yatırım platformları ve sahte kazanç panelleri
- Taklit borsa siteleri ve sahte mobil uygulamalar
- USDT ve stablecoin dolandırıcılığı (TRC-20, ERC-20, BEP-20)
- Telegram ve WhatsApp yatırım/sinyal grupları
- P2P ve IBAN üzerinden yapılan dolandırıcılıklar
- Cüzdanın boşaltılması (wallet drain)
- Seed phrase ve private key hırsızlığı
- Phishing ve sahte bağlantı saldırıları
- Rug pull ve sahte token projeleri
- Sosyal medya reklamları üzerinden yapılan yönlendirmeler
- Yabancı kripto borsalarına gönderilen varlıklar
- Borsa veya e-posta hesabının ele geçirilmesi, SIM swap
- Copy trade, sinyal grubu ve sahte bot/yapay zekâ sistemleri
- NFT, DeFi, staking ve cloud mining dolandırıcılıkları
- “Parayı kurtarma” vaadiyle yapılan ikincil (recovery) dolandırıcılıklar
En Çok Sorulan 8 Soruya Kısa Cevaplar
Kripto para dolandırıcılığı nereye şikâyet edilir?
Kripto para dolandırıcılığı Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyet edilir; ayrıca Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğüne, polis merkezine veya jandarmaya başvurulabilir, bu başvurular savcılığa iletilir. Fiil TCK m.158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılık olarak değerlendirildiğinden şikâyete tabi değildir, savcılık resen soruşturur. Borsaya yapılan bildirim, ceza şikâyeti yerine geçmez; ikisi birlikte yapılmalıdır.
Dolandırılan kripto para geri alınabilir mi?
Evet, ancak koşullu olarak. Blockchain işlemi teknik olarak geri alınamaz; hukuken iade ise varlığın hâlâ kontrol edilebilir bir hesapta bulunmasına bağlıdır. Varlık KYC uygulanan bir merkezi borsa hesabına girmişse CMK m.128/A kapsamında askıya alma ve elkoyma yoluyla iade ihtimali ciddi biçimde artar; mixer veya gizlilik coinine dönüştürülmüşse ihtimal belirgin şekilde düşer.
Kripto para transferleri takip edilebilir mi?
Evet. Bitcoin, Ethereum, Tron, BNB Chain, Solana gibi kamuya açık zincirlerde tüm transferler kalıcı olarak kayıtlıdır ve işlem hash’i üzerinden izlenebilir. Blockchain anonim değil, takma adlıdır (pseudonymous). Takibin sınırı, adresin gerçek kişiye bağlanmasıdır; bu bağlantı çoğunlukla merkezi borsadaki KYC kaydı üzerinden kurulur.
Cüzdan adresinin sahibine ulaşılabilir mi?
Doğrudan hayır; dolaylı olarak evet. Blockchain kayıtları isim içermez. Kimlik, varlığın bir merkezi borsaya yatırıldığı noktada o hesabın KYC bilgilerinin adli makam talebiyle alınması sonucu tespit edilir. Bu nedenle takipte asıl hedef, cüzdanın “sahibini” bulmak değil, borsa yatırma adresini bulmaktır.
Kripto borsasındaki hesap dondurulabilir mi?
Evet. CMK m.128/A uyarınca kripto varlık hizmet sağlayıcısı, makul şüphe hâlinde hesabı 48 saate kadar kendiliğinden askıya alabilir; Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle de askıya alma yapılabilir. Askıya alma süresi içinde hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle elkoyma uygulanır.
Yurt dışındaki kripto borsasından bilgi alınabilir mi?
Evet, ancak usul farklıdır. Binance, OKX, Bybit gibi platformların kolluk (law enforcement) portalları vardır; acil hâllerde veri koruma ve sınırlı bilgi talepleri karşılanabilir. KYC belgeleri, IP ve işlem kayıtları gibi kapsamlı veriler için genellikle uluslararası adli yardımlaşma (istinabe) yoluna gidilmesi gerekir.
Blockchain işlemleri mahkemede delil olur mu?
Evet. Ceza muhakemesinde delil serbestisi ilkesi geçerlidir. İşlem hash’i, blok numarası, blok zamanı ve zincir kaydı; doğrulanabilir ve yeniden üretilebilir olduğu için güçlü delildir. Ancak zincir kaydı tek başına kimlik ispat etmez; kimlik için borsa kayıtları, IP ve cihaz verileriyle desteklenmesi gerekir.
Ne kadar geçmeden harekete geçilmelidir?
İlk 24 saat kritik, ilk 72 saat belirleyicidir. Fonlar çoğunlukla saatler içinde ara cüzdanlara bölünüp merkezi borsalara veya swap işlemlerine yönlendirilir. Uygulamada gördüğümüz tablo nettir: ilk gün içinde bildirim yapılan dosyalarda askıya alma ihtimali belirgin şekilde yüksek, bir haftadan sonra yapılan başvurularda ise fon çoğunlukla katmanlanmış oluyor.
BÖLÜM II — TEMEL KAVRAMLAR VE OLAYIN DOĞRU SINIFLANDIRILMASI
Kripto Para Dolandırıcılığı Nedir ve Klasik Dolandırıcılıktan Farkı Nedir?
Kripto para dolandırıcılığı, failin hileli davranışlarla mağduru aldatarak kripto varlık veya kripto varlık satın alınması amacıyla para transfer etmesini sağlaması ve böylece kendisine ya da başkasına haksız menfaat temin etmesidir. Türk hukukunda bağımsız bir “kripto dolandırıcılığı” suçu yoktur; fiil TCK m.157 (dolandırıcılık) ve özellikle TCK m.158/1-f (bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık) kapsamında değerlendirilir.
Klasik dolandırıcılıktan üç noktada ayrılır. Birincisi geri döndürülemezlik: banka havalesi bazı hâllerde iade edilebilirken, blockchain’e yazılan bir transfer teknik olarak iptal edilemez. İkincisi hız ve katmanlanma: fon dakikalar içinde onlarca adrese bölünebilir, farklı zincire köprülenebilir, başka tokene dönüştürülebilir. Üçüncüsü sınır aşan yapı: fail Türkiye’de, platform Seyşeller’de, borsa Litvanya’da, sunucu bir başka ülkede olabilir.
💡 TCK m.158/1-f Nedir? Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi, bilişim sistemlerinin ya da banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenen nitelikli dolandırıcılığı düzenler; 3 yıldan 10 yıla kadar hapis öngörür ve bu bentte alt sınır 4 yıldan, adli para cezası ise elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
Kripto varlığın suçun konusu veya aracı olması ne anlama gelir?
Kripto varlık iki farklı rolde karşımıza çıkar ve bu ayrım, dosyanın hukuki nitelendirmesini doğrudan değiştirir. Suçun konusu olduğunda, mağdurun malvarlığından çıkan şey doğrudan kripto varlıktır (örneğin cüzdanınızdaki USDT’nin hileyle transfer ettirilmesi). Suçun aracı olduğunda ise mağdur Türk lirası göndermiştir; kripto varlık, paranın izini kaybettirmek için katmanlama aşamasında kullanılmıştır. İkinci senaryoda dosyaya TCK m.282 (suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama) boyutu da eklenir.
Kripto para, kripto varlık, coin ve token arasındaki fark nedir?
Mevzuatta kullanılan resmî terim “kripto varlık”tır. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, kripto varlığı dağıtık defter teknolojisi veya benzer bir teknoloji kullanılarak elektronik olarak oluşturulup saklanabilen, dijital ağlar üzerinden dağıtımı yapılan ve değer veya hak ifade edebilen gayri maddi varlık olarak tanımlar. Coin, kendi blok zincirine sahip varlıktır (Bitcoin, Ether, TRX, SOL). Token, mevcut bir zincir üzerinde akıllı sözleşmeyle çıkarılan varlıktır (USDT, USDC, çoğu proje tokenı). Bu ayrım soruşturmada pratik önem taşır: token transferleri ana coin transferlerinden farklı kayıtlarda tutulur ve yanlış yerde arandığında “işlem yok” sonucu verir.
Bitcoin, altcoin, stablecoin ve NFT arasındaki farklar nelerdir?
Bitcoin UTXO modeliyle çalışır ve takibi girdi-çıktı analizine dayanır. Altcoin, Bitcoin dışındaki varlıkların genel adıdır. Stablecoin, değeri bir para birimine sabitlenmiş tokendır (USDT, USDC) ve dolandırıcılık dosyalarının çoğunda kullanılan varlık türüdür; kritik özelliği, ihraççısının belirli adresleri kara listeye alabilmesidir. NFT, benzersiz bir dijital varlığı temsil eden tokendır (ERC-721); transferi ve satış geçmişi zincirde izlenebilir.
Merkezi ve merkeziyetsiz sistemlerin hukuki önemi nedir?
Merkezi platformlarda (CEX) hukuki müdahale mümkündür; merkeziyetsiz yapılarda (DEX, kişisel cüzdan) doğrudan müdahale teknik olarak imkânsızdır. Binance, OKX, BtcTurk, Paribu gibi merkezi borsalar müşteri varlıklarını kendi kontrolündeki cüzdanlarda saklar; bu nedenle hesap askıya alınabilir, KYC bilgisi verilebilir. Uniswap gibi merkeziyetsiz borsalar veya MetaMask, Trust Wallet gibi non-custodial cüzdanlar üzerinde kontrol sahibi bir kurum bulunmadığından, bu varlıklara “bloke” konulamaz. Soruşturma stratejisinin tamamı bu ayrım üzerine kurulur: hedef, fonun merkeziyetsiz alandan merkezi bir noktaya temas ettiği anı bulmaktır.
Blockchain işlemleri gerçekten anonim midir?
Hayır. Blockchain anonim değil, takma adlıdır. Adres, gerçek kimliği içermez; ancak tüm işlem geçmişi kalıcı ve herkese açıktır. Bir adres bir kez gerçek kimliğe bağlandığında (borsa yatırması, KYC’li bir işlem, kamuya açık bağış adresi vb.), o adresin geçmişi ve gelecekteki hareketleri de kimliğe bağlanmış olur. Nakit paranın aksine kripto varlık, kendi denetim kaydını yanında taşır.
Cüzdan adresinin bilinmesi failin bilindiği anlamına gelir mi?
Hayır. Bu, dosyalarda gördüğümüz en yaygın yanılgıdır. Cüzdan adresi bir kimlik değil, bir hesap numarasıdır; kime ait olduğu zincirde yazmaz. Üstelik adres, bir borsanın ortak sıcak cüzdanına (hot wallet) ait olabilir; bu durumda “fail” olarak işaretlenen adres aslında milyonlarca kullanıcının fonunun toplandığı kurumsal bir cüzdandır. Kimlik atfı, ancak KYC kayıtları, IP/oturum verileri ve banka bağlantılarıyla desteklendiğinde hukuki değer taşır.
Kripto varlıkların sınır aşan yapısı soruşturmayı nasıl etkiler?
Sınır aşan yapı, delil elde etme süresini uzatır ve usul yükünü artırır. Türkiye’deki savcılık, yabancı bir platformdan KYC belgesi almak için çoğu zaman uluslararası adli yardımlaşma yoluna gitmek zorundadır; bu süreç aylar alabilir. Buna karşılık platformların çoğu, veri koruma (preservation) taleplerini çok daha hızlı karşılar. Uygulamada kritik strateji şudur: ilk aşamada verilerin silinmesini önleyen koruma talebi gönderilir, kapsamlı bilgi talebi ise resmî yoldan paralel yürütülür. Kripto para avukatı Av. Ahmet Karaca’nın yürüttüğü sınır aşan dosyalarda bu ikili yaklaşım, verilerin saklama süresi dolmadan güvence altına alınmasını sağlamaktadır.
Her Kripto Kaybı Dolandırıcılık Sayılır mı?
Hayır. Kripto varlıkta uğranılan her zarar suç teşkil etmez; dolandırıcılıktan söz edilebilmesi için hileli davranış, aldatma ve haksız menfaat unsurlarının birlikte bulunması gerekir. Piyasa riski nedeniyle oluşan zarar ile ceza hukukuna giren fiil arasındaki sınırı doğru çizmek, hem zaman kaybını hem de sonuçsuz bir soruşturmayı önler.
| Durum | Suç oluşturur mu? | Hukuki değerlendirme |
|---|---|---|
| Aldığınız coinin fiyatı düştü | ❌ Hayır | Piyasa riski; yatırımcı kendi kararının sonucuna katlanır |
| Proje ekibi çalıştı ama başarısız oldu | ❌ Genelde hayır | Ticari başarısızlık; beyanlar baştan hileli değilse suç yok |
| Proje ekibi likiditeyi çekip kayboldu | ✅ Evet | Rug pull; TCK m.157–158 ve duruma göre m.282 |
| “Garantili %20 aylık getiri” vaadiyle para toplandı | ✅ Evet | Baştan hileli beyan; nitelikli dolandırıcılık |
| Yanlış adrese transfer yaptınız | ❌ Hayır (kural olarak) | Sebepsiz zenginleşme; alıcı iade etmezse duruma göre TCK m.160 |
| Yanlış ağdan transfer yaptınız | ❌ Hayır | Teknik hata; kurtarma borsanın teknik imkânına bağlı |
| Borsa çekimi geciktiriyor | ❌ Değerlendirme gerekir | MASAK 48/72 saat kuralı olabilir; kalıcıysa sözleşmesel/idari boyut |
| Hesabınıza girilip transfer yapıldı | ✅ Evet | Dolandırıcılık değil; TCK m.142/2-e hırsızlık + m.243–244 |
| Yatırım için emanet ettiğiniz varlık aktarıldı | ✅ Evet | TCK m.155 güveni kötüye kullanma veya dolandırıcılık |
Kripto yatırımında zarar etmek dolandırıcılık mıdır?
Hayır. Fiyat dalgalanması sonucu oluşan zarar, ceza hukukunun konusu değildir. Ancak zararın kaynağı, yatırım kararınızı belirleyen hileli beyan ise tablo değişir: gerçekte var olmayan bir kazanç panelinin gösterilmesi, sahte hacim ve sahte kullanıcı yorumları, “sermaye garantili” gibi imkânsız vaatler hile unsurunu oluşturur. Ayırt edici soru şudur: kaybınıza sebep olan şey piyasa mı, yoksa size gösterilen sahte gerçeklik mi?
Projenin başarısız olması ile rug pull arasındaki fark nedir?
Başarısızlıkta ekip para kaybeder, rug pull’da ekip para kazanır. Teknik olarak rug pull, geliştiricilerin likidite havuzundan fonu çekmesi, kilitli olduğu iddia edilen tokenları satması veya sözleşmedeki yetkilerini kullanarak satışı engellemesiyle gerçekleşir. Bunların hepsi zincir üzerinde görünür: likidite kaldırma işlemi (removeLiquidity), deployer cüzdanının satışları, sözleşmedeki mint veya blacklist fonksiyonlarının çağrılması. Bu nedenle rug pull iddiası, sözleşme kodu ve zincir kaydı incelenerek somut biçimde ispatlanabilir bir iddiadır — soyut bir “kandırıldık” beyanı değildir.
Borsanın para çekme işlemini geciktirmesi dolandırıcılık mıdır?
Tek başına hayır. Türkiye’de faaliyet gösteren kripto varlık hizmet sağlayıcıları, MASAK’ın 28 Haziran 2025 tarihli Genel Tebliği uyarınca çekim işlemlerini alım, takas veya yatırma işleminden en az 48 saat, ilk çekimlerde ise en az 72 saat sonra gerçekleştirmek zorundadır. Bu gecikme mevzuattan kaynaklanır. Buna karşılık gecikme; şüpheli işlem bildirimi, MASAK m.19/A ertelemesi veya savcılık talimatından kaynaklanıyor olabilir. Süresiz ve gerekçesiz engelleme ise ayrı bir hukuki süreç konusudur ve dolandırıcılıktan farklı değerlendirilir.
Yanlış adrese gönderilen kripto para dolandırıcılık sayılır mı?
Hayır, ancak alıcının davranışı sonucu değiştirebilir. Kendi hatanızla yanlış adrese yaptığınız transfer, hukuken sebepsiz zenginleşme doğurur (TBK m.77 vd.). Alıcı kimliği tespit edilebiliyorsa iade talep edilebilir; iade etmemesi hâlinde somut olaya göre TCK m.160 (kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf) gündeme gelebilir. Yanlış ağ seçilmesi (örneğin ERC-20 adresine BEP-20 gönderilmesi) ise hukuki değil teknik bir sorundur; kurtarma ihtimali yalnızca alıcı platformun destek imkânına bağlıdır.
Hesabın hacklenmesi dolandırıcılık mı, hırsızlık mıdır?
Sizi kandırarak transfer yaptırdılarsa dolandırıcılık, sizin bilginiz dışında transfer yaptılarsa hırsızlıktır. Ayrım basit görünse de dosyanın sevkini, görevli mahkemeyi ve talep edilecek tedbirleri değiştirir. Bilişim sistemi kullanılarak yapılan hırsızlık TCK m.142/2-e kapsamındadır ve 5 yıldan 10 yıla kadar hapis gerektirir; ayrıca TCK m.243 (sisteme yetkisiz giriş) ve TCK m.244 (verileri değiştirme/engelleme) suçları da birlikte oluşabilir. Her iki hâlde de CMK m.128/A uygulanabilir; çünkü madde hem m.142/2-e’yi hem m.158/1-f’yi kapsam içine almıştır.
Sözleşmeye aykırılık ile ceza sorumluluğu nasıl ayrılır?
Ayrım, kastın ne zaman doğduğu noktasındadır. Fail baştan itibaren edimini yerine getirmeyi hiç düşünmediyse ve bunu gizlemek için hileye başvurduysa dolandırıcılık vardır. Buna karşılık taraflar gerçek bir ilişki kurmuş, ancak sonradan edim ifa edilmemişse kural olarak hukuki uyuşmazlık söz konusudur. Uygulamada bu sınırı çizen delil çoğunlukla teknik olur: platformun hiç blockchain işlemi yapmadığının, gösterilen “bakiyenin” yalnızca bir veritabanı kaydı olduğunun ortaya konması, baştan itibaren hileyi gösterir.
Dolandırıcılık mı, Hırsızlık mı, Hacklenme mi? Olayınız Hangisi?
Belirleyici soru tektir: transferi siz mi yaptınız, yoksa sizin bilginiz dışında mı yapıldı? Bu tek soru, dosyanın suç vasfını, görevli mahkemeyi ve savcılıktan talep edilecek tedbirleri baştan belirler.
| Somut durum | Suç vasfı | İlgili madde |
|---|---|---|
| Fail kandırarak transfer yaptırdı | Nitelikli dolandırıcılık | TCK m.158/1-f |
| Fail hesabınıza izinsiz girip transfer yaptı | Bilişim yoluyla hırsızlık + sisteme girme | TCK m.142/2-e, m.243, m.244 |
| Seed phrase / private key ele geçirildi | Hırsızlık (kandırma varsa dolandırıcılık) | TCK m.142/2-e veya m.158 |
| Cihaza zararlı yazılım yüklendi | Hırsızlık + verilere müdahale | TCK m.142/2-e, m.244, m.245/A |
| Emanet edilen varlık aktarıldı | Güveni kötüye kullanma | TCK m.155 |
| Platform yöneticileri müşteri varlığını kullandı | Güveni kötüye kullanma / dolandırıcılık / SPKn suçları | TCK m.155–158, 6362 s.K. |
| Akıllı sözleşme açığı istismar edildi | Somut olaya göre değişir | TCK m.244, m.158 |
| Onayı hileyle alınmış imza (wallet drainer) | Nitelikli dolandırıcılık | TCK m.158/1-f |
Uygulamada en çok karıştırılan senaryo sonuncusudur. Wallet drainer saldırılarında mağdur bir işlemi kendi eliyle imzalar; ancak imzaladığı şeyin ne olduğu kendisinden gizlenmiştir. İmza mağdurdan çıktığı için dosya kimi zaman “kendi rızasıyla gönderdi” şeklinde okunur. Oysa burada rıza, hile ile sakatlanmış bir rızadır; setApprovalForAll veya permit imzasının içeriğinin gizlenmesi tam olarak aldatma fiilidir. Bu argümanın dilekçede teknik olarak açıklanması, dosyanın doğru sevk edilmesinde belirleyici oluyor.
Olayınızı Sınıflandırın: 8 Soruluk Karar Ağacı
Aşağıdaki sekiz soruyu sırayla cevaplayın; sonunda dosyanızın hangi yol haritasına gireceği netleşir.
1. Transferi siz mi yaptınız? → Evet ise: dolandırıcılık hattı. → Hayır ise: hırsızlık/bilişim suçu hattı (5. soruya geçin).
2. Karşı taraf size ne vaat etti? → Yatırım getirisi, arbitraj, bot, staking, madencilik ise: sahte yatırım platformu hattı. → Ürün/hizmet satışı veya P2P alım satım ise: P2P–IBAN hattı. → Duygusal ilişki üzerinden ise: pig butchering hattı.
3. Varlık kişisel cüzdanınızdan mı, borsa hesabınızdan mı çıktı? → Kişisel cüzdan (MetaMask, Trust Wallet, Ledger): zincir üstü takip ana yöntemdir. → Borsa hesabı (Binance, OKX, BtcTurk, Paribu): önce borsa içi kayıtlar, sonra zincir.
4. Gönderilen varlık ve ağ hangisi? → USDT-TRC20, USDT-ERC20, BTC, ETH, SOL, BNB… Ağın doğru tespiti, tüm takibin ön şartıdır.
5. Hesabınıza izinsiz giriş belirtisi var mı? → Tanımadığınız oturum, değiştirilmiş e-posta, silinmiş bildirim, yeni eklenmiş çekim adresi, SIM kartın çekmemesi.
6. Fon merkezi bir borsaya ulaştı mı? → Blok gezgininde alıcı adresin etiketli olması veya çok yüksek işlem hacmi, borsa yatırma adresi işaretidir. Ulaştıysa CMK m.128/A hattı açılır.
7. DEX, bridge veya mixer kullanıldı mı? → Swap, köprü veya karıştırıcı kullanıldıysa takip zorlaşır ama bitmez; hedef zincirdeki çıkış aranır.
8. Önce banka hesabına TL gönderdiniz mi? → Evet ise: IBAN sahibi tespit edilebilir, banka blokesi ve TCK m.158/4 değerlendirmesi gündeme gelir.
Sonuç: 6. ve 8. sorulardan en az birine “evet” diyorsanız, dosyanızda somut, kimliğe bağlanabilir bir temas noktası var demektir. Bu, iade ihtimalini en çok yükselten bulgudur ve suç duyurusunun merkezine konulmalıdır.
BÖLÜM III — ZAMANA KARŞI YARIŞ: ACİL MÜDAHALE PLANI
Kripto Para Dolandırıcılığında İlk 15 Dakikada Ne Yapmalıyım?
İlk 15 dakikanın tek amacı kaybı durdurmaktır: kalan varlıkları taşıyın, izinleri iptal edin, hesap erişimlerini kapatın. Bu aşamada delil toplamaya değil, kanamayı durdurmaya odaklanın.
Dolandırıcıyla iletişim kesilmeli mi?
Evet, ancak konuşmalar silinmeden. İletişimi sürdürmek yeni ödeme baskısına ve psikolojik manipülasyona kapı açar. Karşı taraf çoğunlukla “hesabınız kilitlendi, açmak için şu kadar yatırmanız gerekiyor” diyerek ikinci tur ödeme talep eder. Sohbetten çıkmayın, grubu terk etmeyin, engellemeden önce dışa aktarma (export) yapın — Telegram gruplarında yönetici, sizi çıkardığı anda geçmişe erişiminiz kapanabilir.
Kalan kripto varlıklar başka cüzdana taşınmalı mı?
Evet, derhal. Seed phrase’iniz ele geçirilmişse veya cüzdanınıza zararlı bir sözleşme onayı verilmişse, mevcut cüzdan güvenli değildir. Yeni cüzdanı temiz bir cihazda oluşturun; eski cihazda oluşturulan yeni cüzdan da risk altındadır. Önce gas ücreti için küçük bir miktar gönderip, ardından en değerli varlıktan başlayarak taşıyın. Otomatik boşaltma botları çoğunlukla ana coin bakiyesini bekler; bu nedenle taşımayı tek seferde ve hızlı yapmak gerekir.
Token izinleri ve akıllı sözleşme onayları nasıl iptal edilir?
Cüzdanınızın bağlı olduğu zincirin blok gezgininde bulunan Token Approvals bölümünden veya cüzdan uygulamasının bağlantı yönetimi ekranından, tanımadığınız sözleşmelere verilmiş onaylar tek tek kaldırılır. Etherscan, BscScan ve Tronscan bu işlevi sunar. Dikkat edilmesi gereken nokta: onay iptali de bir blockchain işlemidir, gas ücreti gerektirir ve cüzdanda ana coin bakiyesi kalmamışsa yapılamaz. Bu yüzden ilk gönderilecek şey iptal için gerekli küçük gas miktarıdır.
Borsa hesabı nasıl korunmaya alınır?
Sırasıyla: şifre değiştirin, tüm aktif oturumları sonlandırın, iki faktörlü doğrulamayı SMS’ten uygulama tabanlı (TOTP) hâle getirin, API anahtarlarını silin, para çekme adresi beyaz listesini kontrol edin, anti-phishing kodu tanımlayın ve gerekiyorsa hesabı geçici olarak dondurma talebinde bulunun. API anahtarları özellikle önemlidir: “bot” dolandırıcılıklarında varlık hiç transfer edilmeden, sadece zararlı emirlerle eritilebilir.
Seed phrase ele geçirildiyse ne yapılmalıdır?
Seed phrase ele geçirildiyse o cüzdan kalıcı olarak yanmıştır; şifre değiştirmek işe yaramaz. Seed phrase, cüzdanın matematiksel kaynağıdır ve ondan türeyen tüm adresleri, tüm ağlarda kontrol eder. Yapılması gereken tek şey, tamamen yeni bir seed ile yeni cüzdan oluşturup varlıkları oraya taşımaktır. Aynı seed’in başka bir ağdaki (örneğin BNB Chain’deki) bakiyesini unutmayın; saldırganlar genellikle önce en likit zinciri boşaltır, diğerlerine sonra döner.
Kripto Dolandırıcılığında İlk 24 Saatte Yapılacaklar Nelerdir?
İlk 24 saatte hedef, teknik izi kalıcı hâle getirmek ve fonun ulaştığı merkezi noktaya bildirim yapmaktır. Bu aşamada yapılan iş, sonraki aylarda dosyanın kaderini belirler.
1. İşlem hash’lerini kaydedin. Her transferin TxID’sini eksiksiz, kesintisiz kopyalayın. Ekran görüntüsü yeterli değildir; hash metin olarak da saklanmalıdır.
2. Cüzdan adreslerini listeleyin. Kendi gönderen adresiniz, ilk alıcı adres, varsa sonraki adresler.
3. Zamanları UTC olarak yazın. Borsa kayıtları ve zincir verisi UTC tutulur; yerel saatle karışması dosyada ciddi karışıklık yaratır.
4. Ağı kesin olarak belirleyin. USDT’nin TRC-20 mi ERC-20 mi BEP-20 mı olduğu, tüm takibin ön şartıdır.
5. Rotayı takip edin. Alıcı adresi blok gezgininde açın; çıkışların nereye gittiğine bakın. Etiketli bir borsa adresi veya çok yüksek işlem sayısı görüyorsanız, muhtemelen bir yatırma adresi ya da sıcak cüzdan bulmuşsunuzdur.
6. Borsaya acil bildirim gönderin. Yazılı, tarih-saat damgalı, hash içeren bir bildirim yapın ve CMK m.128/A kapsamında askıya alma talebini açıkça yazın.
7. Bankaya bildirin. TL çıkışı varsa banka müşteri hizmetleri + şube + yazılı başvuru üçlüsünü birlikte kullanın.
8. Delil klasörünü kurun. Tarih sırasına göre klasörleyin: /01-mesajlar, /02-ekran-goruntuleri, /03-islem-kayitlari, /04-dekontlar.
9. Kronoloji yazın. İlk temastan son transfere kadar tarih-saat-olay formatında.
10. Savcılığa gidin. Ayrıntılı dilekçe hazır değilse bile, acil tedbir talepli kısa bir dilekçeyle kaydı açtırın; ayrıntılı beyanı ek dilekçeyle sunun.
⚠️ Uygulamadan not: İlk 24 saatte yapılan bildirimin borsa tarafından işleme alınabilmesi için, mesajın içinde işlem hash’i, alıcı adres, ağ adı ve UTC zaman damgası bulunması gerekir. “Dolandırıldım, hesabı dondurun” şeklindeki bildirimler otomatik yanıt sistemine takılıyor ve kritik saatler kaybediliyor.
İlk 72 Saatte Hangi İşlemler Tamamlanmalıdır?
İlk 72 saatte transfer zinciri genişletilmeli, hizmet sağlayıcılar tespit edilmeli ve verilerin korunması talep edilmelidir. Artık savunmadan analize geçiş aşamasındasınız.
- Ayrıntılı suç duyurusu: kronoloji, teknik ek, talepler listesi ve delil dizini ile birlikte.
- Rotayı genişletin: ilk alıcıdan sonraki 2–4 sıçramayı (hop) çıkarın; ara cüzdanları listeleyin.
- Hizmet sağlayıcıları belirleyin: hangi borsa, hangi köprü, hangi DEX router’ı kullanılmış?
- Veri koruma talebi: yabancı platformlara, kayıtların silinmemesi için talepte bulunulmasını isteyin.
- IP, cihaz ve oturum kayıtları: savcılıktan bu kayıtların istenmesini talep edin.
- Dönüşümleri inceleyin: USDT başka bir tokene mi çevrildi? Bridge ile başka zincire mi taşındı?
- Stablecoin ihraççısı: USDT söz konusuysa Tether’a adli makam kanalıyla bildirim yapılmasının değerlendirilmesini isteyin.
- Teknik rapor kararı: zincir üç sıçramadan uzun, birden fazla ağ veya swap içeriyorsa teknik rapor artık lüks değil, gerekliliktir.
Zaman baskısı altındaki bu 72 saatlik pencerede en sık kaybedilen şey, verilerin saklama süresidir; bu nedenle kripto varlık dolandırıcılığı dosyalarında koruma talebini dilekçeye baştan yazmak, DeFi Hukuk ekibinin standart uygulamasıdır.
Dolandırıcılık Sonrasında Kesinlikle Yapılmaması Gerekenler Nelerdir?
En büyük ikinci zarar, ilk zarardan sonra yapılan hatalardan doğar. Aşağıdaki dokuz davranış, dosyaların önemli bir kısmında sonucu doğrudan olumsuz etkilemiştir.
- Dolandırıcıya yeniden para göndermek. “Vergi”, “komisyon”, “blokaj kaldırma”, “cüzdan aktivasyonu” — hepsi aynı senaryonun farklı adlarıdır. Gerçek hiçbir platform, çekim yapabilmeniz için sizden dışarıdan para yatırmanızı istemez; kesinti bakiyeden yapılır.
- Seed phrase veya private key paylaşmak. Avukatınız, teknik uzmanınız veya savcılık dâhil hiç kimsenin bunlara ihtiyacı yoktur. Yalnızca genel (public) adres yeterlidir.
- Delilleri silmek veya “düzenlemek”. Konuşmalardan bölüm silmek, dosyanın güvenilirliğini tümüyle zedeler.
- Telefonu veya bilgisayarı sıfırlamak. Zararlı yazılım şüphesi varsa cihaz kapatılıp kenara kaldırılmalı, adli inceleme için saklanmalıdır.
- Sadece ekran görüntüsüyle yetinmek. Hash’ler metin olarak, dosyalar orijinal hâliyle saklanmalıdır.
- Sosyal medyada faili teşhir etmek veya tehdit etmek. Kendi aleyhinize suç duyurusu doğurabilir ve failin delilleri temizlemesine yol açar.
- Eksik bilgiyle acele şikâyet etmek. Yanlış yazılmış tek bir adres, dosyanın aylarca yanlış yönde ilerlemesine sebep olur.
- “Kesin geri alıyoruz” diyen kurtarma şirketlerine peşin ödeme yapmak. Hiçbir dürüst uzman veya avukat sonuç garantisi vermez; veremez.
- Beklemek. “Belki döner” düşüncesiyle geçen her gün, fonun katmanlanması ve verilerin saklama süresinin dolması anlamına gelir.
BÖLÜM IV — DELİLLERİN TOPLANMASI VE KORUNMASI
Kripto Para Dolandırıcılığında Hangi Deliller Toplanmalıdır?
Kripto dolandırıcılığında delil üç katmandan oluşur: zincir üstü veriler, platform kayıtları ve iletişim delilleri. Üçü birleştiğinde soruşturma “faili meçhul” olmaktan çıkar, somut bir hesaba ve kişiye bağlanır.
Zincir üstü (on-chain) deliller
- İşlem hash’leri (TxID) — her transfer için ayrı ayrı
- Gönderen ve alıcı cüzdan adresleri
- Token sözleşme adresi (contract address)
- Kullanılan blockchain ağı ve blok numarası
- Blok zamanı (UTC) ve işlem ücretleri
- Transfer miktarları ve işlem anındaki TL/USD karşılığı
Platform ve finans kayıtları
- Borsa kullanıcı numarası (UID), hesap e-postası
- Borsa yatırma/çekme kayıtları ve dekontları
- Banka dekontları, IBAN bilgileri, açıklama alanları
- Ödeme kuruluşu kayıtları
İletişim ve tanıtım delilleri
- Telefon numaraları, e-posta adresleri
- Telegram/WhatsApp kullanıcı adları ve ID’leri
- Sosyal medya hesapları ve reklam görüntüleri
- İnternet sitesi adresleri, mobil uygulama adı ve yayıncısı
- Şirket isimleri, sözleşme metinleri, ödeme açıklamaları
- Sesli görüşmeler, çağrı kayıtları, video görüşme ekran kayıtları
💡 İşlem Hash’i (TxID) Nedir? İşlem hash’i, bir blockchain işlemine ait benzersiz kimlik numarasıdır; işlemin gönderen, alıcı, miktar, zaman ve blok bilgilerine ulaşmayı sağlayan tek anahtardır. Kripto dolandırıcılığı dosyalarında hash olmadan yapılan başvuru, IBAN’ı olmayan bir banka şikâyetine benzer.
Blockchain Üzerindeki Deliller Nasıl Kaydedilmelidir?
Blockchain delili, yalnızca gezgin ekranının fotoğrafı olarak değil; hash, blok numarası, blok zamanı ve ham işlem verisi birlikte kaydedilerek belgelenmelidir. Amaç, üçüncü bir kişinin aynı adımları tekrarlayarak aynı sonuca ulaşabilmesidir — buna yeniden üretilebilirlik denir ve teknik raporun temel ölçütüdür.
| Kaydedilecek veri | Neden gerekli? |
|---|---|
| İşlem hash’i (TxID) | İşlemin tek ve değişmez kimliği |
| Ağ adı | Aynı adres farklı ağlarda farklı işlem geçmişine sahip olabilir |
| Blok numarası | İşlemin zincirdeki kesin konumu |
| Blok zamanı (UTC) | Kronoloji ve borsa kayıtlarıyla eşleştirme |
| Gönderen/alıcı adres | Rota analizinin başlangıcı |
| Token sözleşme adresi | Sahte token ile gerçek tokeni ayırt etmenin tek yolu |
| Miktar + işlem ücreti | Zarar hesabı ve işlem kimliği |
| İşlem anındaki kur | Zararın TL karşılığının belirlenmesi |
| Ham veri (JSON/PDF) | Gezgin sitesi kapansa bile delilin ayakta kalması |
Explorer bağlantısı tek başına yeterli midir?
Hayır. Bir blok gezgini bağlantısı, üçüncü taraf bir web sitesine yapılan atıftır; site erişilemez hâle gelirse delil de erişilemez olur. Doğru yöntem, aynı işlemi birden fazla gezginde doğrulamak ve işlem verisini PDF veya JSON olarak dosyalamaktır. Ethereum ve EVM ağlarında Etherscan/BscScan/Polygonscan, Tron’da Tronscan, Bitcoin’de Mempool veya Blockchair, Solana’da Solscan yaygın kullanılır; farklı kaynaklarda aynı verinin görünmesi, bulgunun güvenilirliğini artırır.
Token transferi ile ana varlık transferi neden ayrı kaydedilmeli?
Çünkü teknik olarak farklı yerlerde tutulurlar. Ethereum’da ETH transferi işlemin kendisidir; USDT transferi ise akıllı sözleşmenin ürettiği bir event log kaydıdır. Bu ayrımı bilmeyen bir inceleme, “adreste hiç USDT hareketi yok” sonucuna varabilir — oysa transfer, token sekmesinde görünmektedir. Aynı şekilde bir cüzdanın boşaltılmasında ana coin ile tokenlar farklı işlemlerle çıkabilir; her biri ayrı hash’tir.
İç işlemler (internal transactions) neden önemlidir?
Akıllı sözleşmeler aracılığıyla gerçekleşen değer aktarımları, standart işlem listesinde görünmez; internal transactions sekmesinde yer alır. Wallet drainer saldırılarında, DEX takaslarında ve köprü işlemlerinde asıl para hareketi çoğunlukla buradadır. Uygulamada gördüğümüz en yaygın teknik hata, iç işlemlere hiç bakılmadan “fon burada duruyor” sonucuna varılmasıdır; oysa fon çoktan bir sözleşme çağrısıyla başka adrese aktarılmış olabilir.
Yanlış blok gezgini kullanımının sonuçları nelerdir?
Adres, ağ olmadan anlamsızdır. Aynı 0x ile başlayan adres Ethereum, BNB Chain, Polygon, Arbitrum ve Avalanche üzerinde ayrı ayrı var olabilir ve her birinde farklı bakiye ve işlem geçmişi bulunur. Ağın yanlış seçilmesi hâlinde ya “işlem bulunamadı” sonucu alınır ya da başka bir kullanıcının işlemleri incelemeye konu edilir. Savcılığa sunulan dilekçede ağ adının açıkça yazılmaması, dosyalarda gördüğümüz en sık ve en maliyetli hatalardan biridir.
Ekran Görüntüsü Delil Sayılır mı?
Evet, ekran görüntüsü ceza muhakemesinde delil olarak sunulabilir; ancak tek başına zayıf bir delildir ve doğrulanabilir verilerle desteklenmelidir. Ceza yargılamasında delil serbestisi ilkesi geçerli olduğundan hâkim, hukuka uygun elde edilmiş her delili serbestçe değerlendirir. Sorun ispat gücündedir: ekran görüntüsü kolayca üretilebilir bir görsel olduğundan, karşı taraf manipülasyon iddiasını gündeme getirebilir.
Ekran görüntüsünün değerini yükselten dört şey vardır:
- Orijinal dosyanın korunması. Görüntüyü sıkıştırmadan, yeniden kaydetmeden, WhatsApp üzerinden tekrar göndermeden saklayın; metadata (oluşturulma tarihi, cihaz bilgisi) bu işlemlerde silinir.
- Ekran kaydı (video). Bir web sayfasında gezinirken alınan video kayıt, statik görüntüden daha güçlüdür; adres çubuğunun, tarihin ve etkileşimin görünmesi sahtelik iddiasını zorlaştırır.
- Zincir verisiyle çapraz doğrulama. Panelde görünen “bakiye” ile zincirdeki gerçek durumun karşılaştırılması, platformun sahte olduğunu doğrudan ortaya koyar.
- Dosya hash’inin alınması. Görüntünün SHA-256 özetinin alınıp kayıt altına alınması, sonradan değiştirilmediğinin en basit ve en güçlü kanıtıdır.
Noter tespiti veya e-tespit ne zaman kullanılmalıdır?
Silinme riski yüksek, kritik ve tek nüsha içerikler için kullanılmalıdır. Sahte platformun web sitesi, sosyal medya reklamı veya bir Telegram kanal duyurusu gibi içerikler, şikâyetten sonra günler içinde kaldırılır. Böyle hâllerde noter aracılığıyla internet sitesi tespiti yaptırmak veya benzeri dijital tespit hizmetlerinden yararlanmak, içeriğin belirli bir tarihte var olduğunu resmî biçimde belgeler. Her ekran görüntüsü için noter tespiti gerekmez; dosyanın kaderini belirleyecek 3–5 kritik içerik için yapılması yeterlidir ve maliyeti de makul kalır.
WhatsApp ve Telegram Mesajları Nasıl Delillendirilir?
Mesajlaşma delilleri, uygulamanın kendi dışa aktarma (export) özelliğiyle, medya dosyaları dâhil edilerek alınmalı; ardından orijinal dosya değiştirilmeden saklanmalıdır. Bu yöntem hem tarih-saat bilgisini korur hem de bütünlük iddiasını güçlendirir.
- WhatsApp: Sohbet → Diğer → Sohbeti dışa aktar → “Medya dahil” seçeneği. Çıkan .txt ve medya dosyalarını değiştirmeden saklayın.
- Telegram: Masaüstü uygulamasından “Export chat history” ile HTML veya JSON çıktısı alın. JSON çıktısı, kullanıcı ID’lerini içerdiği için hukuki açıdan daha değerlidir.
- Kullanıcı kimliği: Telegram’da kullanıcı adı (@kullanici) değiştirilebilir; değişmeyen şey sayısal user ID‘dir. JSON dışa aktarımı bu ID’yi içerir ve failin adını değiştirmesi hâlinde bile kimliği eşleştirmeyi sağlar.
- Silinen mesajlar: Karşı taraf mesajı silse bile bildirim geçmişi, yedekler ve karşı tarafın cihazında kalan kopyalar üzerinden ulaşılabilir; ayrıca “bu mesaj silindi” ibaresinin kendisi de anlamlıdır.
- Sesli mesaj ve medya: Orijinal ses dosyaları ayrı klasörde saklanmalıdır; ses analizinde metadata önemlidir.
- Grup verileri: Grup yöneticilerinin kimlikleri, üye sayısı, diğer mağdurların beyanları ve gruba yönlendiren reklam bağlantısı ayrıca kaydedilmelidir.
Uygulamada sıklıkla karşılaştığımız bir sorun: mağdurlar konuşmaları tek tek fotoğraflayıp yüzlerce görüntüyü karışık şekilde dilekçeye ekliyor. Bu, hem savcılığın hem bilirkişinin okuma zamanını harcıyor. Doğru yöntem, dışa aktarılmış tam metin + kritik bölümlerin sayfa numarasıyla işaretlendiği bir özet dizin sunmaktır.
E-Posta, IP ve Cihaz Delilleri Nasıl Değerlendirilir?
IP ve cihaz kayıtları, cüzdan adresini gerçek kişiye bağlayan köprüdür; ancak bu veriler mağdurda değil, hizmet sağlayıcıda bulunur ve yalnızca adli makam talebiyle elde edilebilir. Bu nedenle mağdurun görevi bu verileri toplamak değil, hangi kurumdan istenmesi gerektiğini doğru göstermektir.
- E-posta başlık bilgileri (header): Dolandırıcıdan gelen e-postanın ham başlığı, gönderim sunucusunu ve bazı hâllerde kaynak IP’yi içerir. E-postayı iletmeyin; “orijinali göster / kaynağı görüntüle” ile başlığı kopyalayın.
- Borsa IP ve oturum kayıtları: Şüpheli hesabın giriş IP’leri, cihaz parmak izi, uygulama sürümü ve oturum zamanları savcılık talebiyle borsadan istenir.
- Kendi hesabınızın kayıtları: Hesabınıza izinsiz giriş varsa, kendi hesabınızın giriş geçmişini borsadan resmî olarak talep edin — bu, hem suçun ispatı hem de olası kusur tartışması için gereklidir.
- SIM ve hat kayıtları: SIM swap şüphesinde GSM operatöründen hat işlem geçmişi ve hat devri kayıtları istenmelidir.
- İki faktörlü doğrulama kayıtları: Hangi cihazın 2FA onayı verdiği, saldırının hangi noktadan geldiğini gösterir.
Telefon veya bilgisayar formatlanmalı mıdır?
Hayır. Zararlı yazılım şüphesi varsa cihaz formatlanmamalı, kullanımdan kaldırılıp saklanmalıdır. Format, failin bıraktığı izleri de siler. Doğru yol, cihazı ağdan ayırmak, kapatmak ve adli bilişim incelemesi için muhafaza etmektir. Günlük ihtiyaçlar için başka bir cihaz kullanın. Cihazın adli incelemesi özellikle uzaktan erişim programları (AnyDesk, TeamViewer benzeri), keylogger ve pano (clipboard) değiştiren zararlılarda belirleyici olur — clipboard hijacker’lar, kopyaladığınız cüzdan adresini yapıştırma anında değiştirir ve mağdur “kendi eliyle” saldırgana gönderdiğini sanır.
Delil Bütünlüğü ve Muhafaza Zinciri Nasıl Sağlanır?
Delil bütünlüğü, delilin elde edildiği andan mahkemeye sunulduğu ana kadar değişmediğinin gösterilebilmesidir; kripto dosyalarında bunun en pratik yolu dosya hash’i almak ve orijinal/çalışma kopyası ayrımı yapmaktır.
Uygulanacak yöntem:
- Her delil dosyası elde edildiği anda salt okunur bir klasöre konur; bu klasöre bir daha dokunulmaz.
- Aynı dosyanın bir kopyası “çalışma” klasörüne alınır; işaretleme, kırpma, not alma yalnızca burada yapılır.
- Orijinal dosyaların SHA-256 özetleri alınır ve bir metin dosyasına kaydedilir.
- Delil listesi hazırlanır: sıra no, dosya adı, elde edilme tarihi, kaynağı, hash değeri, açıklaması.
- Dilekçe ekleri bu numaralara göre atıf yapar (EK-1, EK-2…), böylece savcılık ve bilirkişi aynı dizinden ilerler.
Bu düzen basit görünür ama etkisi büyüktür: yüzlerce sayfalık ekin dağınık sunulduğu dosyalarda inceleme haftalarca gecikirken, numaralandırılmış ve hash’lenmiş bir delil dizini sunulan dosyalarda soruşturmanın ilerleme hızı gözle görülür biçimde artıyor. Blockchain hukuku alanında çalışan uzman kripto para avukatlarının dosya açılışında ilk yaptığı iş, çoğunlukla bu dizini kurmaktır.
BÖLÜM V — ŞİKÂYET VE SUÇ DUYURUSU
Kripto Para Dolandırıcılığı Nereye Şikâyet Edilir? (2026)
Kripto para dolandırıcılığı, olayın gerçekleştiği veya mağdurun bulunduğu yer Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı suç duyurusuyla şikâyet edilir; ayrıca Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü, polis merkezi ve jandarma karakolu da başvuruyu alıp savcılığa iletmekle yükümlüdür.
| Başvuru yeri | Ne işe yarar? | Sınırı |
|---|---|---|
| Cumhuriyet Başsavcılığı | Soruşturmayı başlatır, tedbir kararlarını verir | Ana ve en etkili yol |
| Siber Suçlarla Mücadele Şube Md. | Teknik inceleme, müzekkere hazırlığı | Savcılık talimatıyla çalışır |
| Polis merkezi / karakol | Tutanakla başvuru alır, savcılığa gönderir | Teknik talepleri kendisi karara bağlayamaz |
| Jandarma (JASAT / siber birim) | Kırsal ve yetki alanında aynı işlev | Aynı |
| CİMER / e-Devlet | Kayıt ve yönlendirme | Tek başına ceza şikâyeti yerine geçmez |
| MASAK | Şüpheli işlem bildirimi ve analiz | Bireysel iade mercii değildir |
| SPK | İzinsiz kripto hizmeti ihbarı | Bireysel zararı tazmin etmez |
| Kripto borsası | Hesabın askıya alınması, kayıtların korunması | Ceza şikâyeti yerine geçmez |
CİMER veya e-Devlet başvurusu yeterli midir?
Hayır. CİMER başvurusu idari bir bildirimdir; ilgili kuruma yönlendirilir ve çoğunlukla “savcılığa başvurunuz” cevabıyla sonuçlanır. Ceza soruşturmasının başlaması için savcılığa yapılan suç duyurusu gereklidir. Ancak CİMER başvurusu tamamen değersiz de değildir: tarih kaydı oluşturması bakımından, olayın ne zaman bildirildiğinin ispatına yardımcı olabilir. Doğru yaklaşım, ikisini birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısı olarak kullanmaktır.
Borsaya yapılan bildirim şikâyet yerine geçer mi?
Hayır ve bu ayrım kritiktir. Borsaya yapılan bildirim, o platformun kendi iç prosedürünü başlatır; CMK m.128/A kapsamında 48 saatlik askıya alma kararı verilmesini sağlayabilir. Ancak bu, ceza soruşturması başlatmaz, elkoyma kararı doğurmaz ve iade süreci açmaz. Askıya alma zaten geçici bir mali önlemdir; süre içinde savcılık ve hâkim kararı devreye girmezse askı kendiliğinden kalkar ve fon çekilir. Bu nedenle borsaya bildirim ile savcılık başvurusu aynı gün yapılmalıdır.
Yurt dışında yaşayan mağdur nasıl başvurur?
Türkiye’de suç işlendiği veya zararın Türkiye’de doğduğu hâllerde yurt dışında yaşayan mağdur da Türk savcılığına başvurabilir. Başvuru, Türkiye’deki bir vekil aracılığıyla yapılabileceği gibi, konsolosluk kanalıyla da iletilebilir; ancak konsolosluk yolu daha yavaştır. Uygulamada en hızlı yöntem, Türkiye’de bir kripto para avukatına vekâletname verilerek doğrudan nöbetçi savcılığa başvurulmasıdır — özellikle CMK m.128/A’nın 48 saatlik penceresi düşünüldüğünde, konsolosluk üzerinden gidilen yol çoğu zaman geç kalır.
Kripto Dolandırıcılığında Hangi Savcılık Yetkilidir?
Kural olarak suçun işlendiği yer Cumhuriyet Başsavcılığı yetkilidir; bilişim yoluyla işlenen dolandırıcılıkta bu yer, çoğunlukla mağdurun bulunduğu ve zararın doğduğu yer olarak kabul edilir. Bu nedenle bulunduğunuz ildeki savcılığa başvurmanız yeterlidir; dosya gerekirse yetkili yere gönderilir.
Yetki değerlendirmesinde şu bağlantı noktaları dikkate alınır:
- Mağdurun bulunduğu yer — transferin yapıldığı, zararın doğduğu yer
- Paranın gönderildiği banka hesabının bulunduğu yer — şube ve hesap sahibinin adresi
- Failin yakalandığı veya ikametgâhının bulunduğu yer
- Platformun Türkiye’deki merkezi veya temsilcisi varsa o yer
Birden fazla ilde işlem varsa dosyaların birleştirilmesi gündeme gelir; aynı örgütlenmeye ilişkin çok sayıda mağdur bulunması hâlinde soruşturmalar tek elde toplandığında hem teknik analiz güçlenir hem de örgütlü suç değerlendirmesi mümkün hâle gelir. Yetkisizlik kararı verilmesi dosyanın kaybolması anlamına gelmez; ancak acil tedbir taleplerinin gecikmesine yol açabileceği için dilekçede “gecikmesinde sakınca bulunduğu” açıkça vurgulanmalıdır.
Kripto Para Dolandırıcılığında Şikâyet Süresi Var mı?
Hayır. Dolandırıcılık suçu şikâyete tabi değildir; savcılık öğrendiği anda resen soruşturma başlatır. Uygulanacak süre, 6 aylık şikâyet süresi değil, TCK m.66/1-d uyarınca 15 yıllık dava zamanaşımı süresidir.
Bu ayrım pratikte önemlidir çünkü mağdurlar sıklıkla “6 ayı geçti, artık bir şey yapılamaz” düşüncesiyle başvurmaktan vazgeçiyor. Oysa:
- Şikâyet süresi, yalnızca takibi şikâyete bağlı suçlarda söz konusudur. Dolandırıcılıkta yalnızca TCK m.167/2 kapsamındaki belirli akrabalık ilişkileri şikâyete bağlıdır.
- Dava zamanaşımı, TCK m.158 için 15 yıldır; bu süre içinde soruşturma açılabilir.
- Zincirleme suç hâlinde (aynı failin farklı zamanlarda yaptığı transfer talepleri) zamanaşımı son fiilden itibaren işler.
- Failin sonradan öğrenilmesi şikâyeti engellemez; kimliği bilinmese de suç duyurusunda bulunulabilir.
Ancak hukuki süre ile teknik pencere aynı şey değildir. Hukuken 15 yıl süreniz vardır; fakat borsaların IP ve oturum kayıtlarını saklama süreleri, fonun katmanlanma hızı ve zincir üstü izin karmaşıklaşması nedeniyle fiilen ilk hafta belirleyicidir. Geç başvuru dosyayı kapatmaz, ama iade ihtimalini ciddi biçimde düşürür.
Kripto Dolandırıcılığı Suç Duyurusu Nasıl Hazırlanır? (Adım Adım)
Etkili bir suç duyurusu; kronolojiyi, teknik transfer zincirini, hukuki nitelendirmeyi ve somut soruşturma taleplerini bir arada sunan dilekçedir. Aşağıdaki yedi adım, dosya açarken izlediğimiz sıradır.
Adım 1: Olay özetini yazın (yarım sayfa). Savcı, dosyayı ilk 60 saniyede kavrayabilmelidir. “Şu tarihte, şu kanaldan temas kuruldu; şu vaatle şu miktar gönderildi; fon şu adrese, oradan şu borsaya ulaştı.” Teknik ayrıntı burada değil, ekte olmalıdır.
Adım 2: Kronolojiyi tablo hâlinde çıkarın. İlk temas, güven kurma, ilk transfer, artan transferler, çekim talebi, engellenme, son temas. Her satırda tarih, saat, kanal ve tutar bulunmalıdır.
Adım 3: Hileli beyanları tek tek belirtin. Dolandırıcılık suçunun unsuru hiledir. “Yatırım tavsiyesi verdi” ile “gerçekte var olmayan bir kazanç paneli gösterdi” arasındaki fark, suçun oluşup oluşmadığını belirler. Hangi beyanın gerçeğe aykırı olduğunu ve bunun nasıl ispatlandığını yazın.
Adım 4: Transfer zincirini gösterin. Her transferin hash’i, ağı, tarihi (UTC), miktarı ve alıcı adresi tablo hâlinde verilmelidir. Zincirin ulaştığı merkezi borsa varsa kalın harflerle belirtin — bu, dosyanın en değerli satırıdır.
Adım 5: Hukuki nitelendirmeyi yapın. TCK m.158/1-f başta olmak üzere, olaya uyan tüm maddeleri (m.142/2-e, m.243, m.244, m.155, m.282) gerekçeleriyle belirtin. Nitelendirmeyi savcının takdirine bırakırken, kendi görüşünüzü delillerle destekleyin.
Adım 6: Acil koruma tedbirlerini talep edin. CMK m.128/A kapsamında askıya alma ve elkoyma, verilerin korunması, yabancı platforma preservation talebi. “Gecikmesinde sakınca bulunmaktadır” ibaresini gerekçesiyle birlikte yazın.
Adım 7: Delil dizinini ekleyin ve hukuki destek alın. Numaralandırılmış ek listesi, hash tablosu ve varsa teknik rapor. Bu aşamada zincir analizinin doğru kurulması belirleyicidir; teknik ekleri savcının ve bilirkişinin okuyabileceği bir dilde hazırlamak, dosyanın etkin biçimde yürütülmesinde açık fark yaratıyor.
📌 Kısa cevap: Suç duyurusunda başarıyı belirleyen şey uzunluk değil, transfer zincirinin merkezi bir hizmet sağlayıcıya bağlanması ve savcılıktan istenen işlemlerin madde madde yazılmasıdır.
Suç Duyurusunda Savcılıktan Hangi İşlemler Talep Edilmelidir?
Suç duyurusunun en kritik bölümü talepler kısmıdır; savcılığın hangi kurumdan neyi isteyeceği açıkça yazılmazsa dosya çoğunlukla genel bir kolluk araştırmasına indirgenir. Aşağıdaki liste, kripto dolandırıcılığı dosyalarında talep edilmesi gereken işlemlerin tamamını içerir.
A. Teknik inceleme talepleri
- Dilekçe ekinde belirtilen işlem hash’leri üzerinden transfer zincirinin incelenmesi
- Fonun ulaştığı merkezi borsanın ve yatırma adresinin tespiti
- Varlığın başka tokene dönüştürülüp dönüştürülmediğinin (swap) araştırılması
- Zincirler arası (bridge) geçiş olup olmadığının incelenmesi
- Gerekirse blockchain analiz yetkinliği bulunan bilirkişi görevlendirilmesi
B. Kripto varlık hizmet sağlayıcısına yönelik talepler
- Hesap sahibinin kimlik ve KYC bilgilerinin istenmesi
- Hesap açılış tarihi, doğrulama belgeleri, telefon ve e-posta bilgileri
- Giriş IP adresleri, cihaz bilgileri ve oturum kayıtları
- Yatırma/çekme kayıtları ve çekim yapılan cüzdan adresleri
- Hesabın bağlı olduğu banka hesapları ve para çekme geçmişi
- CMK m.128/A kapsamında hesabın askıya alınması ve bakiyeye elkonulması
- CMK m.128/A-7 uyarınca bilgi ve belgelerin 10 gün içinde gönderilmesi ihtarı
C. Banka ve ödeme kuruluşuna yönelik talepler
- Alıcı hesabın sahibi, hesap hareketleri ve para çıkış noktaları
- Hesaba başka mağdurlardan gelen ödemelerin tespiti
- ATM/şube görüntülerinin araştırılması
- Hesaba bloke konulması ve elkoyma
D. İletişim ve kimlik talepleri
- Şüpheli telefon numarasının abone bilgileri ve HTS kayıtları
- Sosyal medya ve mesajlaşma hesaplarına ilişkin bilgi talebi
- Alan adı (WHOIS) ve barındırma sağlayıcısı kayıtları
- Mobil uygulama yayıncısına ilişkin bilgiler
E. Uluslararası talepler
- Yabancı platforma acil veri koruma (preservation) talebi gönderilmesi
- Uluslararası adli yardımlaşma (istinabe) sürecinin başlatılması
- Yurt dışındaki muadil birimlerle bilgi paylaşımı
F. Şüpheliye yönelik talepler
- Şüphelilerin cihazlarında arama, elkoyma ve inceleme
- Şüphelinin diğer kripto varlık hesaplarının araştırılması
- Malvarlığı araştırması ve gerekirse taşınmaz/araç üzerine tedbir
⚠️ Dikkat: 26 maddelik bu listeyi olduğu gibi kopyalamak doğru değildir. Dosyanıza uymayan talepler, uyanları da zayıflatır. Somut olayınıza uyan 8–12 maddeyi seçip her birini kısa bir gerekçeyle desteklemek, çok daha etkili sonuç veriyor.
Suç Duyurusunda En Sık Yapılan 10 Hata
Dosyaların önemli bir kısmı, delil yetersizliğinden değil, delilin yanlış sunulmasından zarar görüyor. Aşağıdaki on hata, uygulamada en çok karşılaştıklarımızdır.
- Yalnızca “dolandırıldım” demek. Hile unsurunun hangi beyanla gerçekleştiği yazılmadığında, dosya kolayca “hukuki ihtilaf” olarak değerlendirilebiliyor.
- Cüzdan adresini eksik veya hatalı yazmak. Tek karakter hatası, incelemeyi tamamen boşa çıkarır. Adresler mutlaka kopyala-yapıştır ile aktarılmalıdır.
- İşlem hash’i ile adresi karıştırmak. İkisi de uzun karakter dizisidir; ancak farklı şeylerdir. Hash işlemi, adres hesabı tanımlar.
- Blockchain ağını belirtmemek. “0x… adresine USDT gönderdim” cümlesi tek başına anlamsızdır; Ethereum mı, BNB Chain mi, Polygon mu?
- Borsa ismini tahminle yazmak. “Muhtemelen Binance’e gitti” ifadesi, yanlışsa dosyayı aylarca yanlış yöne çeker. Emin değilseniz “merkezi borsa yatırma adresi olduğu değerlendirilmektedir” demek daha doğrudur.
- Teknik bulguyu kimlik tespiti gibi sunmak. “Bu adres X kişiye aittir” iddiası, KYC verisi olmadan desteklenemez ve dosyanın ciddiyetini zedeler.
- Yüzlerce ekran görüntüsünü düzensiz eklemek. Dizinsiz ekler okunmuyor; okunmayan delil, olmayan delildir.
- Somut talep yazmamak. Talepler bölümü olmayan dilekçeler, çoğunlukla genel kolluk araştırmasıyla sınırlı kalıyor.
- Zarar tutarını yanlış hesaplamak. Transfer anındaki kur, işlem ücretleri ve ek ödemeler ayrı ayrı gösterilmelidir.
- Private key veya seed phrase’i dilekçeye eklemek. Hiçbir merci bunu istemez; eklenmesi hâlinde cüzdan güvenliği tamamen ortadan kalkar.
BÖLÜM VI — SORUŞTURMA SÜRECİ
Savcılığa Başvurduktan Sonra Süreç Nasıl İlerler?
Savcılığa yapılan başvuru üzerine bir soruşturma numarası alınır, dosya kolluğa (çoğunlukla Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğüne) gönderilir ve banka ile kripto varlık hizmet sağlayıcılarına müzekkereler yazılır. Süre, dosyanın karmaşıklığına ve yurt dışı bağlantısına göre değişir.
| Aşama | Ne olur? | Tipik süre |
|---|---|---|
| Başvuru | Soruşturma numarası verilir | Aynı gün |
| Acil tedbir | CMK m.128/A askıya alma / elkoyma | 24–72 saat (talep varsa) |
| Kolluk sevki | Dosya siber birime gönderilir | 1–3 hafta |
| Müzekkereler | Banka ve borsalardan bilgi istenir | Kurum cevap süresi 10 gün (CMK m.128/A-7) |
| Mağdur ifadesi | Ayrıntılı beyan alınır | 2–8 hafta |
| Teknik inceleme | Zincir analizi, bilirkişi | 1–6 ay |
| Yurt dışı talep | İstinabe / adli yardımlaşma | 3–18 ay |
| Karar | İddianame veya kovuşturmaya yer olmadığı | Değişken |
Kovuşturmaya yer olmadığı (KYOK) kararı verilirse ne yapılır?
KYOK kararına, tebliğden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hâkimliğine itiraz edilir. İtirazın etkili olabilmesi için kararda eksik bırakılan somut soruşturma işlemlerinin gösterilmesi gerekir: hangi borsaya müzekkere yazılmamış, hangi hash incelenmemiş, hangi IP kaydı istenmemiş. Uygulamada gördüğümüz tablo şudur: “kararın hatalı olduğu” şeklindeki soyut itirazlar çoğunlukla reddediliyor; buna karşılık zincir analizine dayalı, “şu adres şu borsaya ait yatırma adresidir, KYC bilgisi istenmemiştir” diyen itirazlarda dosyanın yeniden ele alınma ihtimali belirgin biçimde yükseliyor.
Birden fazla soruşturma birleştirilebilir mi?
Evet. Aynı cüzdan adresine ödeme yapan farklı mağdurların dosyaları, bağlantı nedeniyle birleştirilebilir. Bu, hem teknik analizin gücünü artırır (aynı adrese onlarca mağdurdan gelen fon, hile ve süreklilik unsurunu ortaya koyar) hem de örgütlü suç değerlendirmesini mümkün kılar. Uygulamada birleştirme çoğunlukla mağdurların kendi girişimiyle gündeme gelir; farklı illerde açılmış dosyalar arasındaki bağlantıyı gösteren, ortak cüzdan adreslerini listeleyen bir dilekçe bu süreci hızlandırır.
Savcılık Kripto Transferlerini Nasıl Araştırır?
Savcılık, kripto transferlerini blok gezgini incelemesi, adli bilişim analizi ve hizmet sağlayıcılardan istenen kayıtlarla üç koldan araştırır. Zincir verisi kamuya açık olduğu için teknik inceleme mümkündür; ancak kimlik tespiti yalnızca merkezi bir hizmet sağlayıcıya ulaşıldığında yapılabilir.
Araştırmanın tipik sırası şöyledir:
- Başlangıç işleminin doğrulanması — mağdurun beyan ettiği hash gerçekten var mı, tutar ve zaman uyuyor mu?
- Rota çıkarımı — ilk alıcıdan itibaren fonun izlediği yol, adım adım.
- Hizmet atfı — rotadaki adreslerden hangisi bir borsaya, köprüye veya DEX’e ait?
- Borsa müzekkeresi — tespit edilen platformdan hesap ve KYC bilgileri istenir.
- IP ve cihaz karşılaştırması — şüpheli hesabın giriş kayıtları, diğer hesaplarla eşleştirilir.
- Banka ile çapraz kontrol — kripto hesabına bağlı banka hareketleri, mağdur ödemeleriyle karşılaştırılır.
- Zaman eşleştirmesi — zincirdeki UTC zamanı ile borsa kaydı ve banka hareketi aynı ekseni gösteriyor mu?
Aynı cüzdanla etkileşim neden tek başına yeterli değildir?
Çünkü bir adrese fon göndermek veya ondan fon almak, o adresin sahibiyle suç ortaklığı kurulduğu anlamına gelmez. Bir adres binlerce kişiden fon alabilir; bir borsanın sıcak cüzdanı ise milyonlarca işlemin geçtiği bir havuzdur. Salt “aynı cüzdanla etkileşim” verisine dayanılarak kurulan şüphe, hem yanlış kişilerin şüpheli konumuna düşmesine hem de gerçek failin gözden kaçmasına yol açar. Teknik bulgu, ancak zaman-tutar korelasyonu, yön analizi ve KYC verisiyle desteklendiğinde hukuki değer kazanır.
Cüzdan Adresinin Arkasındaki Kişi Nasıl Tespit Edilir?
Cüzdan adresinin sahibi doğrudan tespit edilemez; kimlik, fonun bir merkezi hizmet sağlayıcıya temas ettiği noktada o hesabın KYC kayıtlarının adli makam talebiyle alınmasıyla belirlenir. Bu, kripto soruşturmalarının tek gerçek kimlik köprüsüdür.
Sürecin akışı: mağdur cüzdanı → ilk alıcı adres → ara cüzdanlar → borsa yatırma adresi → borsa hesabı → KYC + IP → gerçek kişi.
Ancak bu köprünün kırılabildiği durumlar vardır ve bunları bilmek, gerçekçi beklenti kurmak için şarttır:
- Sahte veya çalıntı kimlikle açılmış hesaplar. KYC verisi vardır ama gerçek kişiyi göstermez. Bu hâlde IP, cihaz ve para çıkış noktaları belirleyici olur.
- Kiralanmış hesaplar. Hesap sahibi gerçek kişidir ama fiilen kullanan başkasıdır. Burada TCK m.158/4 tartışması doğar.
- Aracılı hesaplar (mule). Fon, birbirini tanımayan çok sayıda kişinin hesabından geçirilir.
- KYC’siz veya zayıf KYC uygulayan platformlar. Bu platformlarda kimlik verisi ya yoktur ya doğrulanmamıştır.
- IP maskeleme. VPN kullanımı yaygındır; ancak oturum davranışı, cihaz parmak izi ve zaman örüntüleri hâlâ değerlidir.
⚠️ Yanlış pozitif riski: Bir adresi yanlışlıkla bir kişiyle eşleştirmek, dosyanın en tehlikeli hatasıdır. Özellikle borsa sıcak cüzdanları ve ortak yatırma adresleri, teknik bilgisi sınırlı incelemelerde “fail cüzdanı” olarak işaretlenebiliyor. Teknik raporda her bulgunun güven düzeyinin (kesin / yüksek / orta / düşük) ayrı ayrı belirtilmesi, bu riski en aza indiren yöntemdir.
BÖLÜM VII — CEZA HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME
Kripto Para Dolandırıcılığı Hangi Suçu Oluşturur ve Cezası Nedir?
Kripto para dolandırıcılığı, kural olarak TCK m.158/1-f kapsamında “bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık” suçunu oluşturur; ceza 3 yıldan 10 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıdır. Bu bentte hapis cezasının alt sınırı 4 yıldan, adli para cezası ise elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Görevli mahkeme Ağır Ceza Mahkemesidir.
| Nitelikli hâl | TCK maddesi | Kripto dosyalarında tipik görünümü |
|---|---|---|
| Bilişim sistemleri / banka araç | m.158/1-f | Sahte platform, sahte panel, phishing sitesi |
| Kamu kurumu / dernek / vakıf araç | m.158/1-d | Sahte “devlet destekli yatırım” iddiası |
| Basın-yayın araçlarından yararlanma | m.158/1-g | Sosyal medya reklamları, sahte haber siteleri |
| Tacir / şirket yöneticisi sıfatı | m.158/1-h | Sahte şirket üzerinden toplanan fonlar |
| Serbest meslek güveni | m.158/1-i | “Mali müşavir” veya “danışman” kimliğiyle yönlendirme |
| Kendini kamu görevlisi / banka çalışanı tanıtma | m.158/1-l | Sahte müşteri hizmetleri araması |
| Dinî duyguların istismarı | m.158/1-a | “Faizsiz, helal kazançlı” kripto sistemleri |
| Zor durumdan yararlanma | m.158/1-b | Borçlu veya iş arayan kişilerin hedeflenmesi |
Ağırlaştırıcı sebepler: TCK m.158/3 uyarınca dolandırıcılık suçunun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında, suç işlemek için kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde ise bir kat artırılır. Sahte yatırım platformu dosyalarında çağrı merkezi, “yatırım danışmanı”, teknik ekip ve para taşıyıcılarından oluşan yapı, bu fıkraların gündeme gelmesine yol açar. Ayrıca fiil, suç geliri aklama boyutuyla TCK m.282 kapsamında ayrı bir suç oluşturabilir.
Kripto Varlık Hırsızlığı ve Hesap Ele Geçirme Hangi Suçları Oluşturur?
Mağdurun bilgisi dışında yapılan kripto varlık transferi dolandırıcılık değil, TCK m.142/2-e kapsamında bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle nitelikli hırsızlık suçunu oluşturur; ceza 5 yıldan 10 yıla kadar hapistir. Fiile göre başka suçlar da birlikte oluşur.
- TCK m.243 — Bilişim sistemine girme: Hesaba yetkisiz erişim sağlanması, tek başına da suçtur.
- TCK m.244 — Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme: Çekim adresinin değiştirilmesi, bildirimlerin kapatılması, kayıtların silinmesi bu kapsamdadır. Fiilin banka veya kredi kurumuna ait sistem üzerinde işlenmesi hâlinde ceza artırılır.
- TCK m.245 — Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması: Kart bilgileriyle kripto satın alınması hâlinde gündeme gelir.
- TCK m.245/A — Yasak cihaz veya program: Wallet drainer kiti, keylogger, clipboard hijacker gibi araçların üretimi ve dağıtımı.
SIM swap saldırıları özel bir kategoridir: fail, GSM operatörü nezdinde hat sahibi gibi davranarak numarayı kendi SIM kartına taşır, ardından SMS ile gelen doğrulama kodlarını kullanarak e-posta ve borsa hesabını ele geçirir. Burada operatörün kimlik doğrulama sürecindeki kusuru ayrıca hukuki sorumluluk doğurabilir; bu nedenle hat işlem kayıtlarının ve devir belgelerinin operatörden resmî olarak istenmesi kritik önemdedir.
API anahtarı hırsızlığında ise varlık hiç transfer edilmez. Fail, çekim yetkisi olmayan ama işlem yetkisi olan bir anahtarla, düşük likiditeli bir çiftte zararlı emirler girerek bakiyeyi eritir. Zincirde hiçbir iz olmadığı için bu dosyalarda tek delil borsa işlem kayıtlarıdır ve derhal talep edilmelidir.
Güveni Kötüye Kullanma, Aklama ve Diğer Suçlar Ne Zaman Gündeme Gelir?
Varlık mağdur tarafından rızasıyla ve belirli bir amaçla teslim edilmiş, ardından bu amaç dışında kullanılmışsa TCK m.155 güveni kötüye kullanma suçu gündeme gelir. Dolandırıcılıktan farkı, teslim anında hile bulunmamasıdır.
- TCK m.155 — Güveni kötüye kullanma: Portföy yönetimi için verilen hesap, ortak yatırım için emanet edilen varlık, şirket cüzdanının yöneticiye bırakılması.
- TCK m.282 — Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama: Suç geliriyle kripto varlık alınması, katmanlama amacıyla çok sayıda cüzdana bölünmesi. 3 yıldan 7 yıla kadar hapis öngörür ve kripto dosyalarında en sık ikinci suç olarak karşımıza çıkar.
- TCK m.107 — Şantaj / m.106 — Tehdit: Görüntü veya veri ifşası tehdidiyle kripto talep edilmesi (“sextortion” dosyalarının neredeyse tamamı kriptoyla ödeme ister).
- TCK m.136 — Verileri hukuka aykırı verme veya ele geçirme: Mağdur listelerinin satılması, sızdırılmış veriler üzerinden hedefli arama yapılması.
- TCK m.157 — Basit dolandırıcılık: Bilişim sistemi aracı olarak kullanılmayan, yüz yüze gerçekleşen kripto alım satımlarında.
- TCK m.160 — Hata sonucu ele geçen eşya: Yanlış adrese giden transferin iade edilmemesi.
- 6362 sayılı Kanun kapsamındaki suçlar: İzinsiz kripto varlık hizmeti sunulması, müşteri varlıklarının amaç dışı kullanılması.
Zincirleme suç (TCK m.43) kripto dosyalarında neredeyse kuraldır: fail, aynı mağdurdan farklı tarihlerde defalarca transfer ister. Bu, tek bir suçun zincirleme işlenmesi olarak değerlendirilir ve ceza artırılır. Buna karşılık her mağdur ayrı suç oluşturur; onlarca mağdurlu dosyalarda ceza tablosu hızla ağırlaşır.
TCK m.158/4 Nedir? Kripto Borsa Hesabını Kullandıran Kişinin Durumu (2026)
31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanunun 13. maddesiyle TCK m.158’e eklenen dördüncü fıkra uyarınca; dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçuna iştiraki, kendisine ya da başkasına haksız menfaat sağlamak amacıyla ödeme araçlarını veya banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı ya da kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçları başkasına vermekle sınırlı kalan kişi hakkında verilecek ceza yarı oranında indirilir.
Bu düzenleme, kamuoyunda “IBAN mağdurları düzenlemesi” olarak anılsa da kapsamı çok daha geniştir ve kripto hukuku bakımından tarihî bir eşiktir: kanun koyucu ilk kez kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabı açıkça saymıştır.
Hükmün uygulanma şartları nelerdir?
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| Fiilin sınırlı kalması | İştirak, yalnızca hesap/ödeme aracı bilgisini vermekle sınırlı olmalı |
| Haksız menfaat amacı | Kişi kendisine veya başkasına menfaat sağlama amacıyla hareket etmeli |
| Kapsam | TCK m.157 ve m.158 kapsamındaki dolandırıcılık suçlarına iştirak |
| Sonuç | Verilecek ceza yarı oranında indirilir |
Hangi hâller kapsam dışındadır?
Bu, uygulamada en çok yanlış anlaşılan noktadır. İndirim yalnızca TCK m.157 ve m.158 kapsamındaki dolandırıcılığa iştirak hâlleriyle sınırlıdır. Hesap kullandırma fiilinin TCK m.142 hırsızlık, TCK m.245 banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması ya da TCK m.282 aklama kapsamında nitelendirildiği dosyalarda fıkra uygulanmaz. Ayrıca kişi, hesabı vermenin ötesinde para hareketlerini yönettiyse, mağdurla iletişim kurduysa veya organizasyonda daha geniş rol üstlendiyse indirim gündeme gelmez.
Hesabı bilgisi dışında kullanılan kişi ne olur?
Bu kişi bakımından mesele indirim değil, suçun manevi unsurunun hiç oluşmamasıdır. Kişi kandırılarak hesap bilgilerini vermişse, kimliği kopyalanarak adına hesap açılmışsa veya hesabı ele geçirilmişse, dolandırıcılık kastı yoktur; sonuç indirim değil beraat olmalıdır. TCK m.158/4’ün varlığı, kast tartışmasını ortadan kaldırmaz. Bu ayrımı dosyada net kurmak, savunmanın en kritik parçasıdır.
Kripto hukuku uzmanı Av. Ahmet Karaca, bu konuda şunları belirtiyor:
“TCK 158/4’e bakıp ‘nasılsa yarısı iner’ diyerek rahatlamak, dosyaya girilen en yanlış yerdir. Bu fıkra bir af değil, iştiraki hesap vermekle sınırlı kalan kişi için ölçülü bir indirimdir. Biz dosyalarda önce şunu tartışırız: müvekkil gerçekten haksız menfaat amacıyla mı hesabını verdi, yoksa iş vaadiyle kandırılıp kimlik ve hesap bilgileri mi alındı? İkincisiyse mesele indirim değil, kastın hiç bulunmamasıdır — ve bunu ispatlayan şey ifade değil, hesap hareketleri ile mesajlaşmaların zaman çizelgesidir. Bir de şunu söyleyeyim: kripto borsası hesabını kullandıranlar bugüne kadar banka hesabı kullandıranlarla aynı yorumla karşılaşıyordu; artık kanun metninde kripto varlık hizmet sağlayıcısı açıkça yazıyor.”
Devam eden ve kesinleşmiş dosyalara etkisi nedir?
7589 sayılı Kanunun geçici maddesi, eski dosyalar için özel bir geçiş rejimi kurmuştur:
- Kanun yürürlüğe girmeden önce hüküm verilmiş ve dosyası bölge adliye mahkemesinde kanun yolu incelemesinde olan sanıklar bakımından bozma kararı verilir ve dosya ilk derece mahkemesine gönderilir.
- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan dosyalar, geliş usullerine göre ilk derece mahkemelerine gönderilir.
- İnfaz aşamasındaki ve hakkında TCK m.168 uygulanmamış hükümlü, mahkemenin ihtarından itibaren altı ay içinde mağdurun zararını tamamen giderirse TCK m.168/2’deki etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilir.
- Zarar tamamen giderilinceye kadar bu hükme dayanılarak infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilemez.
📌 Kısa cevap: TCK m.158/4, hesabını kullandıran kişi için otomatik bir kurtuluş değil; iştirakin kapsamına ve kasta bağlı, yarı oranında bir indirim imkânıdır. Kripto borsa hesabını başkasına açan kişinin dosyası artık banka hesabı dosyalarıyla aynı hükümde değerlendirilmektedir.
Etkin Pişmanlık, HAGB ve Diğer Hukuki Sonuçlar Nelerdir?
Dolandırıcılık suçunda etkin pişmanlık TCK m.168 uyarınca uygulanır: zararın soruşturma aşamasında tamamen giderilmesi hâlinde ceza üçte ikisine kadar, kovuşturma aşamasında hüküm verilinceye kadar giderilmesi hâlinde ise yarısına kadar indirilir. Kısmi ödeme hâlinde etkin pişmanlıktan yararlanmak için mağdurun rızası aranır.
| Kurum | Kripto dosyalarında etkisi |
|---|---|
| Etkin pişmanlık (m.168) | Soruşturmada 2/3’e kadar, kovuşturmada 1/2’ye kadar indirim |
| Teşebbüs (m.35) | Transfer yapılmadan yakalanan dosyalarda indirim |
| İştirak (m.37–39) | Çağrı merkezi çalışanı, hesap sağlayan kişi, teknik destek |
| Zincirleme suç (m.43) | Aynı mağdurdan tekrarlanan transferlerde artırım |
| Müsadere (m.54–55) | Suçta kullanılan cihazlar ve elde edilen kripto varlıklar |
| HAGB (CMK m.231) | 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlendi; 2 yıl ve altı cezalarda, zararın tamamen giderilmesi şartıyla; denetim süresi 5 yıl |
| Görevli mahkeme | Nitelikli dolandırıcılıkta Ağır Ceza Mahkemesi (5235 s.K. m.12) |
Kripto varlıkların müsaderesi kendine özgü bir sorun doğurur: elkonulan varlığın değeri dalgalanır. Uygulamada varlığın muhafazası, adli emanete alınacak bir eşya gibi değil; anahtar yönetimi, saklama ve değer koruma sorunu olarak ele alınmalıdır. Elkoyma kararında varlığın hangi adreste, hangi ağda, hangi anahtar kontrolünde tutulacağının belirtilmesi, sonradan doğan uyuşmazlıkları önlüyor.
BÖLÜM VIII — CMK m.128/A: ASKIYA ALMA, ELKOYMA VE İADE
CMK m.128/A Nedir ve Hangi Suçlarda Uygulanır?
CMK m.128/A, 24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunun 22. maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanununa eklenen; bilişim suçları yoluyla elde edilen menfaatin bulunduğu hesabın 48 saate kadar askıya alınmasını, elkonulmasını ve mağdura iadesini düzenleyen özel bir hızlı müdahale hükmüdür. Kripto varlık dolandırıcılığı mağdurları bakımından son yılların en önemli düzenlemesidir.
💡 CMK m.128/A Nedir? Banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısının, belirli bilişim suçlarında makul şüphe hâlinde hesabı 48 saate kadar askıya alabilmesini; askı süresi içinde hâkim kararı veya savcının yazılı emriyle elkoyma yapılabilmesini ve mağdura ait olduğu anlaşılan menfaatin soruşturma veya kovuşturma evresinde iade edilmesini düzenleyen hükümdür.
Hangi suçlarda uygulanabilir?
Madde, kapsamı sınırlı sayıda (tahdidi) belirlemiştir:
| Suç | Madde | Kripto dosyasındaki karşılığı |
|---|---|---|
| Nitelikli hırsızlık — bilişim sistemlerinin kullanılması | TCK m.142/2-e | Hesabın veya cüzdanın ele geçirilmesi |
| Nitelikli dolandırıcılık — bilişim sistemleri/banka araç | TCK m.158/1-f | Sahte platform, phishing, wallet drainer |
| Nitelikli dolandırıcılık — kendini kamu görevlisi/banka çalışanı tanıtma | TCK m.158/1-l | Sahte müşteri hizmetleri, sahte kurum araması |
| Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması | TCK m.245 | Kartla kripto satın alınması |
Bu tahdidi sayım pratik bir sonuç doğurur: dosyanın doğru maddeden sevk edilmesi, tedbirin uygulanabilirliğini doğrudan belirler. Fiilin m.158/1-f yerine yalnızca m.157’den değerlendirilmesi hâlinde CMK m.128/A devreye giremez. Bu nedenle suç duyurusunda nitelendirmenin gerekçeli biçimde yapılması, teorik bir tartışma değil, tedbire erişim meselesidir.
“Makul şüphe” ölçütü ne anlama gelir?
Makul şüphe, somut olgulara dayanan ve suçun işlendiğini düşündürecek düzeyde bilgi veya belge bulunmasıdır; “kuvvetli şüpheden” daha düşük, “basit şüpheden” daha yüksek bir eşiktir. Uygulamada bu eşiği karşılayan şey, mağdurun beyanına eklenen doğrulanabilir teknik veridir: işlem hash’i, alıcı adres, zaman damgası ve varlığın ilgili platforma yatırıldığını gösteren rota. Sadece “dolandırıldım” beyanı bu eşiği çoğu zaman karşılamaz; hash ve rota eklendiğinde ise kurumun harekete geçme gerekçesi somutlaşır.
Kripto Borsa Hesabı 48 Saat Askıya Alınabilir mi?
Evet. CMK m.128/A-1 uyarınca kripto varlık hizmet sağlayıcısı, kapsamdaki suçların işlendiğine dair makul şüphe bulunması hâlinde, suçta kullanılan her türlü hesabı kendi kararıyla 48 saate kadar askıya alabilir. Bu karar için önceden hâkim veya savcı kararı gerekmez.
Sürecin işleyişi:
- Askıya alma kararı — banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı tarafından, en fazla 48 saat.
- Derhal bildirim — askıya alma işlemi ve hesap hareketleri, tüm bilgi ve belgelerle birlikte derhal Cumhuriyet başsavcılığına bildirilir.
- Hesap sahibine bildirim — işlem ayrıca hesap sahibine de bildirilir.
- İtiraz hakkı — hesap sahibi, askıya almanın kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir; savcı 24 saat içinde karar verir.
- Kurumlar arası zincir — askıya alma tamamlanmadan menfaat başka bir mali kuruma transfer edilmişse, bu durum ilgili kuruma gecikmeksizin bildirilir; böylece takip zinciri kurumlar arasında devam eder.
- Sorumsuzluk — askıya alma kararı veren gerçek ve tüzel kişiler hukuki bakımdan sorumlu tutulmaz. Bu hüküm, kurumların çekinmeden hızlı hareket edebilmesini amaçlar.
Beşinci maddedeki bildirim zinciri, kripto dosyaları bakımından düzenlemenin en değerli parçasıdır. Eskiden banka, paranın bir kripto platformuna gittiğini görse bile bunu bildirmekle yükümlü değildi; savcılık yazı yazana kadar fon çekilmiş oluyordu. Artık banka, fonun kripto varlık hizmet sağlayıcısına aktarıldığını tespit ettiğinde ilgili kuruma bildirim yapmak zorundadır; kurum da kendi havuzunda askıya alma uygulayabilir.
⚠️ Kritik uyarı: 48 saatlik askı geçici bir mali önlemdir, elkoyma değildir. Süre içinde hâkim kararı veya savcının yazılı emriyle elkoyma yapılmazsa askı kalkar ve fon çekilebilir hâle gelir. Bu yüzden borsaya bildirim ile savcılık başvurusunun eş zamanlı yürütülmesi zorunludur — bunlardan biri eksikse mekanizma çalışmaz.
Askıya Alınan Kripto Varlıklara Nasıl Elkonulur?
CMK m.128/A-4 uyarınca askıya alınan hesaptaki suça konu menfaate, askıya alma süresi içinde hâkim kararıyla; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ise Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle elkonulabilir. Savcı emriyle yapılan elkoyma 24 saat içinde hâkim onayına sunulur; hâkim kararını elkoymadan itibaren 48 saat içinde açıklar, aksi hâlde elkoyma kendiliğinden kalkar.
| Aşama | Karar mercii | Süre |
|---|---|---|
| Askıya alma | Mali kurum (kendiliğinden) veya savcının yazılı emri | 48 saate kadar |
| Askıya almaya itiraz | Cumhuriyet savcısı | 24 saat içinde karar |
| Elkoyma | Hâkim kararı (asıl) | Askı süresi içinde |
| Gecikmesinde sakınca | Savcının yazılı emri | 24 saat içinde hâkim onayına |
| Hâkim kararı | Görevli hâkim | Elkoymadan itibaren 48 saat |
| Süre geçerse | — | Elkoyma kendiliğinden kalkar |
Rapor şartı aranmaz. CMK m.128, taşınmazlara ve hak/alacaklara elkoyma için suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan bir rapor alınmasını gerektirir. CMK m.128/A ise bu şartı açıkça kaldırmıştır. Bu, kripto dosyaları bakımından hayati bir kolaylıktır: rapor beklenmesi hâlinde 48 saatlik pencere zaten kapanmış olurdu.
Buna karşılık rapor şartının aranmaması, teknik analizin gereksiz olduğu anlamına gelmez. Savcının veya hâkimin “hangi bakiyenin suça konu menfaat olduğunu” belirleyebilmesi için transfer zincirinin gösterilmesi gerekir; aksi hâlde ya karar verilemez ya da hesaptaki tüm bakiyeye ilişkin ölçüsüz bir tedbirle karşılaşılır. Uygulamada en verimli sonuç, dilekçeye tutar ve zaman eşleştirmesi yapılmış kısa bir zincir tablosu eklendiğinde alınıyor.
Elkonulan kripto varlık nasıl muhafaza edilir?
Bu, uygulamanın halen en tartışmalı alanıdır. Varlık merkezi bir platformdaysa çözüm nispeten kolaydır: bakiye hesapta bloke tutulur. Varlık kişisel bir cüzdandaysa fiilî elkoyma ancak özel anahtara erişimle mümkündür. Değer dalgalanması ise ayrı bir sorundur; müsadereye kadar geçen sürede varlığın değeri ciddi biçimde değişebilir. Bu nedenle elkoyma talebinde varlığın stabil bir varlığa dönüştürülmesi veya değer koruma tedbiri alınması hususunun ayrıca gündeme getirilmesi, mağdur menfaatini koruyan pratik bir yaklaşımdır.
Elkonulan Kripto Para Mağdura İade Edilebilir mi?
Evet. CMK m.128/A-5 uyarınca elkonulan suça konu menfaat, suçtan zarar gören mağdura ait olduğunun anlaşılması hâlinde soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir. Yani davanın kesinleşmesi beklenmez. Bu hüküm, kripto dolandırıcılığı mağdurları için düzenlemenin en önemli kazanımıdır.
İadenin gerçekleşebilmesi için üç şey gösterilmelidir:
- Aidiyet — elkonulan varlığın mağdurun malvarlığından çıktığının ortaya konması. Bunun yolu, transfer zincirinin mağdur cüzdanından elkonulan hesaba kadar kesintisiz kurulmasıdır.
- Ayırt edilebilirlik — hesapta birden fazla kaynaktan fon varsa, mağdura ait kısmın tutar ve zaman eşleştirmesiyle ayrıştırılması.
- Rekabet eden talep bulunmaması — aynı hesapta başka mağdurların da fonu varsa, oransal paylaşım gündeme gelir.
| Senaryo | İade durumu |
|---|---|
| Varlık aynı token olarak hesapta duruyor | En yüksek ihtimal; doğrudan iade |
| Varlık başka tokene çevrilmiş | Dönüşüm zinciri kurulabiliyorsa mümkün |
| Fon fiat paraya çevrilmiş, hesapta duruyor | Tutar eşleştirmesiyle mümkün |
| Hesapta birden fazla mağdur fonu var | Oransal / kısmi iade |
| Fon çekilmiş | İade yerine tazminat ve müsadere yolu |
Müsadere ile iade farkı: Müsadere, suçtan elde edilen değerin devlete aktarılmasıdır. TCK m.55, malvarlığı değerlerinin müsaderesini düzenlerken mağdura iadesi mümkün olan hâlleri saklı tutar. Yani mağdurun aidiyet iddiasını dosyaya erken ve belgeli şekilde koyması gerekir; aksi hâlde varlık müsadere yoluyla kamuya geçebilir ve mağdur ayrı bir yol izlemek zorunda kalır.
📌 Kısa cevap: CMK m.128/A-5 sayesinde kripto dolandırıcılığı mağduru, mahkûmiyet kararını beklemeden soruşturma aşamasında parasına kavuşabilir. Bunun ön şartı, varlığın mağdura ait olduğunu gösteren zincir analizinin dosyaya sunulmasıdır — DeFi Hukuk ekibinin iade taleplerinde standart olarak eklediği unsur budur.
BÖLÜM IX — BLOCKCHAIN ÜZERİNDE KRİPTO VARLIK TAKİBİ
Kripto Para Transferleri Gerçekten Takip Edilebilir mi?
Evet. Bitcoin, Ethereum, Tron, BNB Chain, Solana gibi kamuya açık blok zincirlerinde her transfer kalıcı olarak kaydedilir ve herkes tarafından görüntülenebilir; işlem hash’i bilinen bir transferin izi teknik olarak sürülebilir. Takibin sınırı, verinin varlığı değil, adresin gerçek kişiye bağlanmasıdır.
| Takip edilebilir | Takip zorlaşır | Takip fiilen durur |
|---|---|---|
| BTC, ETH, USDT, BNB, SOL, TRX transferleri | Mixer/tumbler kullanımı | Monero (XMR) gibi gizlilik coinleri |
| DEX takasları (swap) | Çok sayıda ara cüzdan | Zincir dışı (off-chain) devirler |
| Bridge geçişleri | Kırılmış zaman-tutar korelasyonu | Fiziksel/nakit devirler |
| Borsa yatırma adresleri | KYC uygulamayan platformlar | Kayıt tutmayan servisler |
| NFT ve token transferleri | Zincir içi anonimleştirme protokolleri | Kapalı, izinli ağlar |
Anonimlik ile takma adlılık arasındaki fark nedir?
Anonimlik kimliğin hiç bulunamaması, takma adlılık ise kimliğin bir takma ad arkasına gizlenmiş olmasıdır. Blockchain ikincisidir. Cüzdan adresi bir takma addır; adres ile gerçek kişi arasındaki bağ bir kez kurulduğunda, o adresin geçmişteki ve gelecekteki tüm hareketleri kimliğe bağlanır. Bu, nakit paranın tam tersi bir özelliktir: nakit izini bırakmaz, kripto varlık ise kendi denetim kaydını yanında taşır. Faillerin mixer, bridge ve swap kullanma sebebi tam olarak budur — izi silmek değil, takip maliyetini yükseltmek.
Neden bazı dosyalarda “takip edilemez” deniyor?
Çoğu zaman söylenmek istenen “izlenemiyor” değil, “izlenebiliyor ama kimliğe bağlanamıyor”dur. İkisi çok farklı şeydir ve dosyada bu ayrımın doğru kurulması, hem beklentiyi hem stratejiyi belirler. Zincir üstü rota çıkarıldığında ortaya çıkan tablo genellikle şudur: fon şu borsaya girmiştir, ancak o borsa KYC verisi paylaşmamaktadır. Bu bir teknik başarısızlık değil, hukuki ve usul sorunudur; çözümü de zincir analizinde değil, adli yardımlaşma sürecindedir.
Kripto Para Transferi Adım Adım Nasıl Takip Edilir?
Kripto transferi; işlem hash’inden başlanarak, doğru ağda alıcı adres tespit edilerek, sonraki transferler sıçrama sıçrama (hop by hop) izlenerek ve fonun bir merkezi hizmet sağlayıcıya girdiği nokta bulunarak takip edilir.
Adım 1 — İşlem hash’ini bulun. Cüzdan uygulamanızın işlem geçmişinden veya borsa çekim kaydından TxID’yi alın.
Adım 2 — Doğru ağı seçin. USDT ise TRC-20 mi ERC-20 mi BEP-20 mı? Yanlış ağda arama, “işlem bulunamadı” sonucunu verir.
Adım 3 — Gönderen ve alıcı adresi belirleyin. İşlemin yönünü doğrulayın; “from” ve “to” karıştırıldığında tüm analiz tersine döner.
Adım 4 — Token hareketini ayrı inceleyin. Ana coin transferi ile token transferi farklı kayıtlardadır. Token için “Token Transfers” veya “TRC20 Transfers” sekmesine bakın.
Adım 5 — Zamanı UTC olarak not edin. Blok zamanı, borsa kayıtlarıyla eşleştirmenin anahtarıdır.
Adım 6 — Sonraki transferleri izleyin. Alıcı adresi açın; fon oradan nereye gitti? Genellikle dakikalar içinde çıkış olur.
Adım 7 — Ara cüzdanları listeleyin. Her sıçramayı sıra numarasıyla kaydedin: 1. hop, 2. hop, 3. hop…
Adım 8 — Merkezi borsa girişini arayın. Yüksek işlem sayısı, etiketli adres, “sweep” hareketleri borsa işaretidir.
Adım 9 — Dönüşümleri kontrol edin. DEX takası varsa yeni tokenin izini sürmeye devam edin.
Adım 10 — Fiat çıkışını araştırın. Nihai hedef, kriptonun paraya çevrildiği noktadır; hukuki müdahalenin en etkili olduğu yer de burasıdır.
⚠️ Sık yapılan hata: Analiz, “fonu bulduk” denilerek ilk alıcı adreste bırakılıyor. Oysa ilk alıcı adres neredeyse hiçbir zaman nihai hedef değildir; genellikle otomatik toplama (sweep) yapan bir ara adrestir. Dosyanın değerini yaratan şey son duraktır, ilk durak değil.
Bitcoin Transferleri Nasıl Takip Edilir? (UTXO Analizi)
Bitcoin’de takip, hesap bakiyesi üzerinden değil; harcanmamış çıktılar (UTXO) modeli üzerinden yapılır. Her işlem, önceki işlemlerin çıktılarını girdi olarak tüketir ve yeni çıktılar üretir. Bu yapı, Bitcoin takibini Ethereum’dan teknik olarak farklı kılar.
💡 UTXO Nedir? UTXO (Unspent Transaction Output), bir Bitcoin işleminde üretilen ve henüz harcanmamış çıktıdır; Bitcoin’de “bakiye” aslında bir adrese ait UTXO’ların toplamıdır ve her harcama, bu çıktıların girdi olarak tüketilmesiyle gerçekleşir.
Takipte kullanılan temel kavramlar:
- Girdi ve çıktılar: Bir işlemde birden fazla girdi ve birden fazla çıktı olabilir. Bu, “kim kime ne kadar gönderdi” sorusunu doğrudan cevaplanamaz hâle getirir.
- Change address (para üstü adresi): Girdi tutarı gönderilecek tutardan büyükse, fark gönderenin kontrolündeki yeni bir adrese döner. Bu adres alıcı değildir. Uygulamada en sık yapılan hata, para üstü adresini “ikinci alıcı” sanmaktır.
- Ortak girdi sahipliği (common input ownership): Bir işlemde birden fazla adres girdi olarak kullanılmışsa, bunların aynı kişinin kontrolünde olduğu varsayılır. Bu, kümeleme analizinin temel varsayımıdır — ancak yalnızca bir varsayımdır, CoinJoin gibi işlemlerde geçersizdir.
- Peeling chain (soyma zinciri): Fail, büyük bir tutardan her seferinde küçük bir dilim koparıp geri kalanı yeni adrese taşır. Zincir uzundur ama izlenebilir; asıl amaç incelemeyi yormaktır.
- CoinJoin: Birden çok kullanıcının işlemleri tek bir işlemde birleştirilir; girdi-çıktı eşleşmesi belirsizleşir. CoinJoin sonrası doğrudan izleme kırılır; analiz miktar ve zaman istatistiklerine dayanır ve güven düzeyi düşer.
Bitcoin borsa yatırma adresleri genellikle tek kullanımlıktır ve kısa süre sonra borsanın toplama cüzdanına aktarılır (sweep). Bu sweep işlemi, adresin bir borsaya ait olduğunu gösteren en güçlü işarettir: küçük tutarlar çok sayıda adresten tek bir adrese toplanıyorsa, karşınızdaki neredeyse kesinlikle kurumsal bir toplayıcıdır.
Ethereum ve EVM Ağlarında Takip Nasıl Yapılır?
Ethereum ve EVM uyumlu ağlarda (BNB Chain, Polygon, Arbitrum, Optimism, Avalanche, Base) takip hesap modeline dayanır: her adresin bakiyesi ve işlem geçmişi doğrudan görüntülenebilir. Ancak token transferleri, iç işlemler ve akıllı sözleşme etkileşimleri ayrı kayıtlarda tutulur.
Bakılması gereken kayıt türleri:
| Kayıt türü | Ne gösterir? | Nerede görünür? |
|---|---|---|
| Normal işlemler | ETH/BNB gibi ana coin transferleri | Transactions |
| ERC-20 token transferleri | USDT, USDC, proje tokenları | Token Transfers (ERC-20) |
| Internal transactions | Sözleşme aracılığıyla değer aktarımı | Internal Txns |
| Event log kayıtları | Approval, Transfer, Swap olayları | Logs |
| NFT transferleri | ERC-721 / ERC-1155 | NFT Transfers |
| Token onayları | Hangi sözleşmeye ne kadar yetki verildi | Token Approvals |
Wallet drainer analizinde izlenecek yol: Önce Approval event’i bulunur — mağdurun hangi sözleşmeye, hangi token için, ne zaman ve ne kadar yetki verdiği burada görünür. Ardından o sözleşmenin transferFrom çağrısı bulunur; token bu çağrıyla mağdurun cüzdanından saldırganın adresine çekilir. Bu iki kaydın yan yana konması, “kullanıcı kendi gönderdi” iddiasını çürütür: mağdur transferi yapmamış, yalnızca bir yetki imzalamıştır. Hukuki nitelendirme bakımından bu ayrım belirleyicidir.
Permit imzaları daha da sinsidir: kullanıcı zincire hiçbir işlem göndermez, yalnızca bir mesaj imzalar (EIP-2612). Zincirde hiçbir “approval” işlemi görünmez; saldırgan imzayı kendi işleminde kullanır. Bu tür dosyalarda mağdurun cüzdan geçmişinde sadece çıkış görünür ve inceleme kolaylıkla “kullanıcı kendisi gönderdi” sonucuna varabilir. Doğru analiz, saldırganın işlemindeki input verisinin çözümlenmesini gerektirir. Bu inceliği yakalayabilen bir teknik rapor, dosyanın seyrini değiştirir.
DEX takasları ise router sözleşmeleri üzerinden yürür. Uniswap, PancakeSwap gibi platformlarda gönderilen token router’a gider, oradan likidite havuzuna, sonuç token ise kullanıcının adresine döner. Takipte hata, router adresini “fail cüzdanı” sanmaktır; router’lar kamuya açık altyapı sözleşmeleridir.
Tron ve USDT (TRC-20) Transferleri Nasıl Takip Edilir?
Tron ağındaki USDT transferleri, düşük işlem ücreti nedeniyle Türkiye’deki kripto dolandırıcılığı dosyalarında en sık karşılaşılan varlık türüdür ve TRC-20 token kayıtları üzerinden takip edilir. Tronscan üzerinde adres açıldığında “TRC20 Transfers” sekmesine bakılması zorunludur; ana sayfadaki “Transactions” sekmesi yalnızca TRX hareketlerini gösterir.
Tron’a özgü teknik noktalar:
- Energy ve bandwidth: Tron’da işlem ücreti enerji ve bant genişliğiyle ödenir. Bir adresin başka bir adrese enerji kiralaması veya TRX göndermesi, aralarında operasyonel bağ olduğunu gösteren güçlü bir işarettir. Fail cüzdanları çoğunlukla merkezi bir “besleyici” adresten enerji alır ve bu besleyici, kümeleme analizinde altın değerindedir.
- Küçük TRX transferleri: USDT gönderebilmek için adreste TRX bulunması gerekir. Boş bir adrese önce küçük bir TRX gelmesi ve hemen ardından büyük bir USDT çıkışı olması, o adresin hazırlanmış bir ara durak olduğunu gösterir.
- Adres benzerliği saldırısı (address poisoning): Fail, mağdurun gerçek adresine görsel olarak çok benzeyen bir adresten sıfır tutarlı işlem gönderir; mağdur işlem geçmişinden adres kopyalarken yanlış adrese gönderir. Tron’da çok yaygındır ve zincirde açıkça görülebilir.
- Ağ karışıklığı: Aynı USDT, Tron’da TRC-20, Ethereum’da ERC-20, BNB Chain’de BEP-20 olarak ayrı ayrı bulunur. Farklı ağlardaki USDT’ler farklı tokenlardır; biri diğerine doğrudan gönderilemez.
Tron’da borsa yatırma adresleri, EVM ağlarına göre daha kolay tespit edilir: yatırma adresleri kısa süre içinde toplama cüzdanına sweep edilir ve bu toplama cüzdanları çok yüksek işlem hacmine sahiptir. Bir adreste günde binlerce USDT hareketi görüyorsanız, karşınızdaki bir bireyin cüzdanı değil, bir kurumun altyapısıdır.
Solana, BNB Chain, TON ve Diğer Ağlarda Takip Nasıl Yapılır?
Her zincir kendi veri yapısına sahiptir; takibin mantığı aynı kalır ancak nereye bakılacağı değişir. Aşağıdaki tablo, dosyalarda en sık karşılaştığımız ağların takip özelliklerini özetler.
| Ağ | Takip özelliği | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Solana | Yüksek işlem hızı; program etkileşimleri ayrı görünür | Token account kavramı: token’lar ana adreste değil, ona bağlı alt hesaplarda tutulur |
| BNB Smart Chain | EVM uyumlu; BEP-20 tokenlar | Düşük ücret nedeniyle çok sayıda ara cüzdan kullanılır |
| Polygon | EVM uyumlu; köprü trafiği yoğun | Ethereum’a köprüleme çok sık |
| Avalanche | C-Chain EVM uyumlu | X/P/C zincirleri arası geçişler gözden kaçabilir |
| Arbitrum / Optimism / Base | Katman 2; Ethereum’a bağlı | L1–L2 geçişleri ayrı kayıtlarda |
| TON | Telegram ekosistemi; cüzdan botları | Telegram dolandırıcılıklarında yükselen kullanım |
| Bitcoin | UTXO modeli | Change address ve CoinJoin |
| Tron | Hesap modeli; TRC-20 | Enerji/bandwidth bağlantıları |
Solana’ya özel not: Solana’da bir kullanıcının USDC bakiyesi ana adresinde değil, o token için oluşturulmuş associated token account‘ta tutulur. Ana adres incelendiğinde token hareketleri görünmeyebilir; bu nedenle Solscan üzerinde adresin token hesapları ayrıca açılmalıdır. Bu detayı atlayan bir inceleme, “adreste hiç varlık yok” gibi tamamen hatalı bir sonuca ulaşır.
DEX Üzerinden Yapılan İşlemler Takip Edilebilir mi?
Evet. Merkeziyetsiz borsalar (DEX) üzerinden yapılan takaslar da blok zincirine yazılır ve tamamen görülebilir; DEX kullanımı takibi engellemez, yalnızca izlenecek varlığın türünü değiştirir.
Bir swap işleminde şu adımlar zincirde görünür: kullanıcı token A’yı router sözleşmesine gönderir, router likidite havuzuyla etkileşir, havuz token B’yi kullanıcının adresine gönderir. Bu işlemin tamamı tek bir hash altında, event log kayıtlarında yer alır.
Takipte dikkat edilecek noktalar:
- Router sözleşmesi fail değildir. Uniswap Router, PancakeSwap Router gibi adresler kamuya açık altyapıdır; milyonlarca kullanıcı aynı adresle etkileşir.
- Takas sonrası yeni token izlenmelidir. USDT gönderildi, ETH alındı ise takip artık ETH üzerinden devam eder. En sık yapılan hata, USDT’nin izini kaybedince analizin durdurulmasıdır.
- Rota çok adımlı olabilir. Bir swap içeride A→B→C şeklinde birden fazla havuzdan geçebilir; nihai çıktı token’ı doğru okumak gerekir.
- Slippage ve çıktı tutarı. Gönderilen ile alınan tutar arasındaki fark, kayıp değil piyasa etkisidir; zarar hesabında bu ayrım yapılmalıdır.
- DEX faili gizlemez. Takas işlemi, kullanıcının kendi adresinden yapılır. Yani takas, adres değiştirmez — yalnızca varlık değiştirir. Bu, DEX’in “anonimleştirme” aracı olmadığını gösteren en önemli teknik gerçektir.
Bridge ile Başka Zincire Taşınan Kripto Takip Edilebilir mi?
Evet, ancak iki ayrı zincirde çalışmak gerekir: kaynak zincirdeki kilitleme/yakma işlemi ile hedef zincirdeki basma/serbest bırakma işleminin eşleştirilmesi zorunludur. Bridge takibi, uygulamada analizlerin en sık koptuğu yerdir.
Bridge modelleri:
- Lock-and-mint: Varlık kaynak zincirde kilitlenir, hedef zincirde sarmalanmış (wrapped) karşılığı basılır.
- Burn-and-mint: Varlık kaynak zincirde yakılır, hedefte basılır.
- Likidite tabanlı köprü: Kaynak zincirde havuza yatırılır, hedef zincirde havuzdan ödenir. Doğrudan bir “aynı varlık” ilişkisi yoktur; bu model en zor izlenendir.
Eşleştirme yöntemi: Kaynak zincirdeki işlemin zamanı ve tutarı alınır, hedef zincirdeki köprü sözleşmesinin çıkışları arasında aynı zaman aralığında, aynı veya çok yakın tutarda bir çıkış aranır. Genellikle hedef zincirdeki alıcı adres, kullanıcının kendi adresidir (aynı özel anahtar, farklı ağ). Bu nedenle EVM ağları arasında geçişte alıcı adres çoğu zaman kaynak adresle aynıdır — bu, eşleştirmeyi kolaylaştıran en güçlü ipucudur.
⚠️ Zincirler arası takipte sık yapılan hatalar:
- Hedef zincirde arama yapılmaması (“fon köprüye gitti, iz kayboldu” sonucu)
- Wrapped token’ın farklı bir varlık sanılması
- Köprü sözleşmesinin fail cüzdanı olarak işaretlenmesi
- Zaman farkının dikkate alınmaması (bazı köprüler dakikalar, bazıları saatler sürer)
- Tutarın köprü ücreti kadar azalmış olmasının gözden kaçırılması
Bridge çıkışını bulmak, dosyada çoğu zaman dönüm noktasıdır. Zincirin köprüde bittiği düşünülen dosyalarda hedef zincirdeki çıkışın tespit edilip fonun bir merkezi borsaya kadar izlenmesi, uygulamada takipsizlikle kapanacak dosyaların yeniden ele alınmasını sağlayan en etkili teknik hamledir.
Mixer Kullanıldıysa Takip Tamamen Biter mi?
Hayır, ancak doğrudan izleme kırılır ve analiz olasılıksal hâle gelir. Mixer (karıştırıcı/tumbler), çok sayıda kullanıcının fonlarını bir havuzda toplayıp karıştırarak giriş-çıkış ilişkisini belirsizleştiren hizmetlerdir.
Mixer sonrası yapılabilecekler:
- Giriş tarafının belgelenmesi: Fonun mixer’a girdiği an, tutar ve zaman kesin olarak kayıtlıdır. Bu, faile atfedilebilecek somut bir davranıştır.
- Zaman-tutar korelasyonu: Küçük havuzlarda veya düşük hacimli dönemlerde çıkışlarla eşleştirme mümkün olabilir; ancak güven düzeyi düşüktür ve raporda böyle belirtilmelidir.
- Çıkış sonrası davranış analizi: Karıştırılmış fon nihayetinde bir yerde harcanır; borsaya girdiği anda yeniden görünür hâle gelir.
- Maruziyet (exposure) değerlendirmesi: Bir adresin mixer’la doğrudan mı yoksa dolaylı mı bağlantılı olduğu ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
⚠️ Kritik hukuki uyarı: Mixer kullanımı tek başına suç delili değildir. Gizlilik amacıyla mixer kullanan kullanıcılar da vardır ve bir adresin geçmişinde mixer teması bulunması, o adres sahibinin suç işlediğini göstermez. Teknik raporda bu bulgunun “şüphe doğuran unsur” olarak mı, yoksa “kesin bağlantı” olarak mı sunulduğu, dosyanın adaleti bakımından belirleyicidir.
Gizlilik coinleri ayrı bir kategoridir. Monero (XMR) gibi varlıklarda gönderen, alıcı ve tutar protokol düzeyinde gizlenir; bu varlıklarda zincir üstü takip pratikte mümkün değildir. Buna karşılık giriş ve çıkış noktaları izlenebilir: fonun XMR’a çevrildiği borsa işlemi ve XMR’dan başka varlığa dönüldüğü işlem, kayıtlı platformlarda görünür. Türkiye’de faaliyet gösteren kripto varlık hizmet sağlayıcılarının, MASAK düzenlemeleri uyarınca gizlilik odaklı kripto varlıkların alım satımına aracılık etmesi zaten yasaktır.
Cüzdan Kümeleme (Clustering) Nedir, Kimlik Tespiti Sağlar mı?
Cüzdan kümeleme, birden fazla adresin aynı kişi veya kuruluşun kontrolünde olduğunu davranışsal ve yapısal ipuçlarından çıkarma yöntemidir; kümeleme kimlik tespiti değil, kimlik tespitine giden bir ön aşamadır.
Kümelemede kullanılan yöntemler:
| Yöntem | Mantığı | Güvenilirlik |
|---|---|---|
| Ortak girdi sahipliği | Aynı işlemde girdi olan adresler aynı kişiye aittir | Yüksek (CoinJoin hariç) |
| Change address tespiti | Para üstü, gönderenin kontrolündedir | Orta–yüksek |
| Gas/enerji besleme | Aynı adresten ücret fonlanan cüzdanlar bağlıdır | Yüksek (Tron’da çok güçlü) |
| Zaman-tutar korelasyonu | Aynı örüntüyle hareket eden adresler | Orta |
| Davranışsal benzerlik | Aynı sözleşmeleri, aynı sırayla kullanma | Orta |
| Etiketli adres veritabanları | Borsa ve servis etiketleri | Kaynağa bağlı — doğrulanmalı |
⚠️ Kümeleme sonucu kesin kimlik tespiti sayılmaz. Bu, teknik raporlarda en sık yapılan aşırı yorumdur. “Bu küme şüpheliye aittir” ifadesi, KYC verisiyle desteklenmedikçe bir varsayımdır. Doğru ifade şudur: “Bu adresler, ortak girdi sahipliği ve gas besleme ilişkisi nedeniyle yüksek güven düzeyiyle aynı kontrol altında değerlendirilmektedir; kimlik tespiti için ilgili platformdan KYC bilgisi talep edilmelidir.”
Etiketli adres kullanımında dikkat: Ticari analiz araçlarının ve topluluk veritabanlarının adres etiketleri farklı kalitededir. Kaynağı belirtilmeyen bir etikete dayanarak “bu adres X borsasına aittir” demek, dosyada ciddi hataya yol açabilir. Etiketi doğrulamanın pratik yolu, adresin davranışını incelemektir: sweep örüntüsü, işlem hacmi, çok sayıda tek yönlü giriş.
Kripto Borsa Yatırma Adresi Nasıl Tespit Edilir?
Borsa yatırma adresi, kullanıcıya özel olarak üretilen ve gelen fonun kısa süre içinde borsanın toplama cüzdanına aktarıldığı (sweep) adrestir; tespiti, kripto dolandırıcılığı soruşturmasının en kritik teknik hedefidir. Çünkü bu adres, zincir üstü dünya ile KYC dünyası arasındaki tek kapıdır.
Yatırma adresini gösteren işaretler:
- Sweep örüntüsü: Adrese gelen fon, kısa süre sonra tamamen başka tek bir adrese aktarılır ve bakiye sıfırlanır.
- Tek yönlü trafik: Adres çok sayıda farklı kaynaktan fon alır ama yalnızca tek bir adrese gönderir.
- Toplama cüzdanının hacmi: Sweep’in gittiği adres çok yüksek hacimlidir ve yüzlerce yatırma adresinden fon toplar.
- Etiketleme: Bazı gezginler bu adresleri “Binance”, “OKX”, “Bybit” gibi etiketlerle işaretler.
💡 Hot Wallet ile Yatırma Adresi Farkı Nedir? Yatırma adresi tek bir kullanıcıya tahsis edilmiş, kimliğe bağlanabilir bir adrestir; hot wallet ise borsanın tüm müşteri fonlarını tuttuğu ortak operasyonel cüzdandır ve hiçbir bireysel kullanıcıyla eşleştirilemez.
⚠️ Uygulamadaki en pahalı hata: Fonun izi sürülüp bir borsa sıcak cüzdanına ulaşıldığında, bu adresin “fail cüzdanı” olarak dilekçeye yazılması. Bu durumda savcılık borsaya yazı yazar, borsa “bu adres kurumsal cüzdanımızdır, bireysel hesapla eşleşmez” cevabını verir ve dosya boşa dönmüş olur. Doğru soru şudur: “Şu tarih ve saatte, şu tutarda, şu adrese yapılan yatırma işlemi hangi kullanıcı hesabına kaydedilmiştir?” Bu şekilde sorulduğunda borsa, iç kayıtlarından eşleştirmeyi yapabilir.
Memo ve destination tag: XRP, XLM, ATOM, TON gibi bazı ağlarda ve bazı borsalarda kullanıcılar ortak bir yatırma adresi kullanır; ayrım, işleme eklenen memo veya destination tag ile yapılır. Bu ağlarda adres tek başına hiçbir şey ifade etmez; kullanıcıyı belirleyen şey memo alanıdır ve bu bilgi mutlaka delil olarak kaydedilmelidir.
Omnibus wallet: Bazı platformlar müşteri varlıklarını tek bir havuz cüzdanında toplar. Bu yapıda zincir üstü ayrıştırma imkânsızdır; kullanıcı bazlı bilgi yalnızca platformun iç muhasebe kayıtlarından alınabilir. Bu nedenle bilgi talebinde “hangi kullanıcının hangi işlemi” sorusunun açıkça sorulması gerekir.
BÖLÜM X — BLOCKCHAIN ADLİ BİLİŞİM RAPORU
Blockchain Adli Bilişim Raporu Nedir ve Ne İşe Yarar?
Blockchain adli bilişim raporu, kripto varlık transferlerinin zincir üzerindeki izini metodolojik biçimde ortaya koyan, bulguları güven düzeyleriyle sunan ve soruşturma makamına somut talep önerileri sağlayan teknik incelemedir. Amacı hüküm kurmak değil, savcının ve hâkimin göremediği teknik gerçeği okunabilir hâle getirmektir.
Raporun dosyaya kattığı değer dört başlıkta toplanır:
- Makul şüpheyi somutlaştırır. CMK m.128/A’nın uygulanabilmesi için gereken “makul şüphe”, soyut beyanla değil, doğrulanabilir zincir verisiyle kurulur.
- Müzekkere adresini gösterir. Savcılığın hangi kuruma, hangi tarih ve tutar için yazacağını netleştirir.
- Yanlış hedefi önler. Hot wallet, router, köprü sözleşmesi gibi adreslerin şüpheli sanılmasının önüne geçer.
- İade talebinin temelini kurar. CMK m.128/A-5’teki “mağdura ait olduğunun anlaşılması” şartı, ancak aidiyet zincirinin gösterilmesiyle karşılanır.
Kripto hukuku uzmanı Av. Ahmet Karaca, konuya ilişkin ulusal medyada verdiği değerlendirmelerde de aynı noktayı vurguluyor:
“Savcılıklar kripto dosyalarına isteksiz değil; sadece ellerinde okuyabilecekleri bir teknik metin olmuyor. Biz raporu savcı için yazıyoruz, mühendis için değil. Bir sayfada ‘mağdurun cüzdanından çıkan 47.500 USDT, üç ara adresten geçtikten sonra 12 Mart günü saat 14:22 UTC’de şu borsanın yatırma adresine yatırılmıştır’ diyebiliyorsanız, o dosya artık faili meçhul dosyası değildir. En sık gördüğüm hata da şu: adres bulunuyor, hemen ‘işte fail bu’ deniyor. Hayır. O adres borsanın sıcak cüzdanı olabilir; o zaman koca dosya boşa gider. Bulgunun güven düzeyini yazmayan rapor, rapor değildir.”
Profesyonel Bir Blockchain Raporunda Neler Bulunmalıdır?
Profesyonel bir zincir üstü inceleme raporu; kapsam, veri kaynakları, bulgular, güven düzeyleri, sınırlamalar ve soruşturma önerilerini birlikte içermeli ve üçüncü bir uzman tarafından aynı adımlarla yeniden üretilebilmelidir.
Örnek rapor içindekiler:
- Görevlendirme, kapsam ve incelenen sorular
- İncelenen materyaller (dilekçe, ekran görüntüleri, borsa yazışmaları, hash listesi)
- Kullanılan veri kaynakları ve inceleme tarihi
- Ağ ve varlık bilgileri (zincir, token sözleşme adresi, ondalık basamak)
- Başlangıç işlemi — mağdur cüzdanından ilk çıkış
- Transfer zinciri — sıçrama sıçrama tablo
- Ara cüzdanların davranış analizi
- Varlık dönüşümleri (swap, bridge, wrap)
- Hizmet sağlayıcı atıfları ve dayanakları
- Bulguların güven düzeyi tablosu
- Sınırlamalar ve yapılamayanlar
- Sonuç ve soruşturma önerileri (kime, ne sorulmalı)
- Teknik ekler (ham işlem verileri, hash listesi, ekran çıktıları)
Güven düzeyi ölçeği — raporun en kritik parçası:
| Düzey | Anlamı | Örnek bulgu |
|---|---|---|
| Kesin | Zincir verisinden doğrudan okunur | “X hash’li işlemle 10.000 USDT şu adrese gönderilmiştir” |
| Yüksek | Güçlü teknik örüntü, doğrulanabilir | “Adres, sweep örüntüsü nedeniyle borsa yatırma adresidir” |
| Orta | Makul çıkarım, alternatifi var | “Zaman-tutar korelasyonu köprü çıkışını göstermektedir” |
| Düşük | İhtimal düzeyinde | “Mixer çıkışı ile eşleşme ihtimali bulunmaktadır” |
⚠️ “Bu yöntem hangi durumda işe yaramaz?” — İyi bir rapor, bunu açıkça yazar: Monero gibi gizlilik coinlerinde zincir üstü takip yapılamaz; CoinJoin sonrası doğrudan eşleştirme kurulamaz; omnibus cüzdan kullanan platformlarda zincir üstü kullanıcı ayrıştırması mümkün değildir; KYC uygulamayan platformlarda kimlik köprüsü kurulamaz. Sınırlarını yazmayan rapor, karşı tarafın en kolay hedefidir.
Transfer Zinciri Nasıl Görselleştirilmelidir?
Transfer zinciri, mağdur cüzdanından başlayıp merkezi hizmet sağlayıcıya uzanan bir akış şeması olarak; her düğümde adres, her okta tutar-tarih-hash bulunacak biçimde görselleştirilmelidir.
Standart görselleştirme kuralları:
- Mağdur cüzdanı: sol uçta, kalın çerçeveli.
- Ara cüzdanlar: numaralandırılmış (1. hop, 2. hop…), nötr renkte.
- Hizmet sağlayıcılar (borsa, köprü, DEX): farklı renk ve şekil; asla bireysel cüzdanla aynı sembol kullanılmamalı.
- Oklar: üzerinde tutar, tarih (UTC) ve hash’in ilk/son 6 karakteri.
- Dönüşümler: swap ve bridge, ayrı bir sembolle işaretlenmeli.
- Ana rota ile tali rotalar: ana rota kalın, tali rotalar ince çizgiyle.
- Lejant: her sembolün ne anlama geldiği mutlaka yazılmalı.
Görselleştirmenin amacı estetik değil, savcının 30 saniyede kavramasıdır. Onlarca adresin birbirine bağlandığı karmaşık şemalar okunmuyor; dosyada işe yarayan şey, ana rotanın 4–6 düğümle sadeleştirildiği ve tali rotaların ek tabloya bırakıldığı sunumdur.
Uzman Görüşü, Teknik Rapor ve Bilirkişi Raporu Arasındaki Fark Nedir?
Uzman görüşü taraf tarafından alınır, bilirkişi raporu ise savcılık veya mahkeme tarafından görevlendirilen kişi tarafından hazırlanır; her ikisi de takdiri delildir ve hâkimi bağlamaz.
| Tür | Kim ister? | Delil değeri | Pratik işlevi |
|---|---|---|---|
| Uzman görüşü (CMK m.67/6, HMK m.293) | Taraf | Takdiri delil | Dosyaya teknik gerçeği erken sokar |
| Özel teknik inceleme raporu | Taraf/vekil | Belge niteliğinde | Müzekkere adresini gösterir |
| Bilirkişi raporu (CMK m.62 vd.) | Savcılık / mahkeme | Takdiri delil | Resmî teknik değerlendirme |
| Karşı uzman görüşü | Taraf | Takdiri delil | Bilirkişi raporuna itirazın dayanağı |
Pratik gerçek şudur: Kripto dosyalarında bilirkişi listelerinde zincir analizi yetkinliği bulunan uzman sayısı sınırlıdır ve görevlendirme aylar alabilir. Bu sürede fon hareket eder, veriler saklama süresini doldurur. Bu nedenle mağdur tarafından erken aşamada sunulan teknik rapor, çoğu dosyada bilirkişinin alternatifi değil, soruşturmayı hareket ettiren tetikleyicidir. Bilirkişi raporuna itiraz edilirken de karşı görüşün aynı metodolojiyle ve güven düzeyleriyle hazırlanması, itirazın kabul edilme ihtimalini artırıyor.
BÖLÜM XI — KRİPTO BORSALARI VE HESAP TESPİTİ
Kripto Varlık Merkezi Borsaya Ulaştıysa Ne Olur?
Kripto varlığın bir merkezi borsaya ulaşması, dosyanın en olumlu gelişmesidir; çünkü merkezi borsalar KYC uygular, kayıt tutar ve CMK m.128/A kapsamında hesabı askıya alma yetkisine sahiptir.
Fonun borsaya ulaşması hâlinde izlenecek sıra:
- Borsanın tespiti — yatırma adresi ve sweep örüntüsü üzerinden.
- Acil bildirim — hash, adres, ağ ve UTC zaman damgasıyla, askıya alma talebiyle birlikte.
- Savcılık müzekkeresi — hesap ve KYC bilgilerinin istenmesi.
- Askıya alma — CMK m.128/A kapsamında 48 saat.
- Elkoyma — hâkim kararı veya savcının yazılı emri.
- İade — aidiyet ispatlandığında soruşturma aşamasında.
Ancak borsaya ulaşmak, fonun orada durduğu anlamına gelmez. Fail çoğunlukla varlığı hızla satar, başka bir cüzdana çeker veya borsa içi transferle başka hesaba aktarır. Bu nedenle bildirim ile savcılık başvurusu arasındaki her saat, doğrudan iade ihtimalini düşürür.
Kripto Borsasından Hangi Bilgi ve Belgeler İstenmelidir?
Borsadan istenecek bilgiler, hesap sahibinin kimliğini, hesabın kullanım örüntüsünü ve fonun çıkış yollarını birlikte ortaya koyacak şekilde belirlenmelidir. Eksik talep, ikinci bir müzekkere gerektirir ve aylar kaybettirir.
İstenmesi gereken bilgi ve belgelerin tam listesi:
| Kategori | Talep edilecek |
|---|---|
| Kimlik | Hesap sahibinin ad-soyad, T.C. kimlik/pasaport no, adres, doğum tarihi |
| KYC | Kimlik belgesi görüntüleri, selfie/liveness kaydı, adres belgesi, doğrulama tarihi |
| İletişim | Kayıtlı telefon numarası, e-posta adresi, değişiklik geçmişi |
| Hesap | Açılış tarihi, hesap seviyesi, hesap durumu, varsa kısıtlamalar |
| Erişim | Giriş IP adresleri, cihaz bilgileri, tarayıcı/uygulama bilgisi, oturum kayıtları |
| Yatırma | Kripto yatırma adresleri, yatırma işlemleri ve hash’leri |
| İşlem | Alım-satım kayıtları, borsa içi transferler (internal transfer) |
| Çekme | Para çekme adresleri, çekim tarihleri ve tutarları |
| Fiat | Bağlı banka hesapları, TL yatırma/çekme kayıtları |
| Bağlantı | Aynı IP, cihaz, telefon veya banka hesabıyla ilişkili diğer hesaplar |
| P2P | Varsa P2P ilan geçmişi ve karşı taraf bilgileri |
Son satır özellikle değerlidir. “Bu hesapla aynı cihaz veya IP üzerinden erişilen diğer hesaplar” sorusu, tek bir mağdur dosyasını çoğu zaman çok mağdurlu bir organizasyon dosyasına dönüştürüyor. Bu talebi baştan yazmak, sonradan ikinci müzekkere beklemekten çok daha etkili.
CMK m.128/A-7 hatırlatması: Savcı, hâkim veya mahkeme tarafından banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısından istenen bilgi ve belgelerin 10 gün içinde gönderilmesi zorunludur; gönderilmemesi veya eksik gönderilmesi hâlinde savcı tarafından 50.000 TL’den 300.000 TL’ye kadar idari para cezası verilir. Bu hüküm, müzekkerelerin sürüncemede kalmasına karşı en güçlü araçtır ve talebin içinde açıkça hatırlatılması pratikte cevap süresini kısaltıyor.
Türkiye’deki Kripto Borsaları Bakımından Süreç Nasıl İşler?
Türkiye’de kripto varlık hizmet sağlayıcıları, 2 Temmuz 2024 tarihli ve 32590 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7518 sayılı Kanunla 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamına alınmış; SPK’nın düzenleme ve denetimine tabi kılınmıştır. Ayrıntılı çerçeve, 13 Mart 2025 tarihli ve 32840 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan III-35/B.1 sayılı Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ ile III-35/B.2 sayılı Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Çalışma Usul ve Esasları ile Sermaye Yeterliliği Hakkında Tebliğ ile çizilmiştir.
Bu düzenlemelerin mağdur açısından pratik sonuçları:
- Kayıt ve belge düzeni: KVHS’ler müşteri kimlik bilgilerini ve işlem kayıtlarını mevzuata uygun biçimde tutmak zorundadır. Bu, savcılık müzekkerelerine verilecek cevabın kapsamını belirler.
- Müşteri varlıklarının ayrıştırılması: Müşteri varlıkları platformun kendi varlıklarından ayrı tutulur; saklama hizmeti belirlenen esaslara göre yürütülür.
- Bilgi ve belge gönderme yükümlülüğü: CMK m.128/A-7 uyarınca 10 günlük süre ve idari para cezası yaptırımı geçerlidir.
- Askıya alma yetkisi: KVHS, CMK m.128/A-1 kapsamında hesabı 48 saate kadar kendiliğinden askıya alabilir.
- MASAK yükümlülükleri: Kimlik tespiti, şüpheli işlem bildirimi, işlem izleme ve kayıt saklama yükümlülükleri tam olarak uygulanır.
Platformun güncel durumunu mutlaka kontrol edin. SPK, faaliyet izni almış kuruluşlar, başvuruda bulunanlar ve tasfiye sürecindekiler için ayrı listeler yayımlar. Bir platformun geçmişte listede yer alması, bugün de faaliyet iznine sahip olduğu anlamına gelmez. Şikâyet dilekçesi hazırlanırken platformun tam ticaret unvanı ve güncel statüsü yazılmalıdır; “Binance TR” ile “Binance” farklı tüzel kişilerdir ve bu ayrım müzekkerenin doğru adrese gitmesini belirler.
Yabancı Kripto Borsasından Bilgi Alınabilir mi?
Evet, ancak usul ve süre farklıdır. Binance, OKX, Bybit, KuCoin, Gate gibi platformların kolluk birimlerine açık talep portalları vardır; acil veri koruma talepleri hızlı karşılanırken KYC belgeleri ve işlem kayıtları için genellikle uluslararası adli yardımlaşma gerekir.
Sürecin doğru sırası:
- Hizmeti sunan tüzel kişiyi tespit edin. Kullanıcı sözleşmesinde hangi şirketin taraf olduğu yazar; grup şirketleri farklı ülkelerde kurulu olabilir. Yanlış tüzel kişiye yazılan müzekkere cevapsız kalır.
- Verilerin nerede tutulduğunu belirleyin. KYC verileri, işlemin yapıldığı ülkeden farklı bir yargı çevresinde saklanıyor olabilir.
- Acil veri koruma (preservation) talebi gönderin. Bu talep, kayıtların silinmesini engeller ve genellikle hızlı işleme alınır. En kritik ve en çok atlanan adımdır.
- Resmî bilgi talebini gönderin. Savcılık antetli, suç numarası içeren, hangi hesap ve hangi tarih aralığı için ne istendiğini açıkça belirten bir talep.
- Gerekiyorsa adli yardımlaşma yoluna geçin. Kapsamlı veri için çoğu platform mahkeme/savcılık kararının resmî kanaldan iletilmesini ister.
⚠️ Uygulamadan kritik not: Platformlar acil hâllerde (imminent harm / ongoing fraud) daha hızlı hareket edebiliyor. Talep metninde fonun hâlâ hareket ettiğinin, kayıp riskinin sürdüğünün ve zaman baskısının açıkça yazılması, sıradan bir bilgi talebine göre belirgin biçimde daha hızlı sonuç veriyor. Talebin İngilizce, teknik olarak eksiksiz (hash, adres, ağ, UTC zaman, tutar) ve resmî antetli olması, işleme alınma ihtimalini doğrudan etkiliyor.
Mağdur veya avukatı doğrudan borsaya başvurabilir mi?
Evet, ancak sınırlı sonuç alınır. Bireysel bildirimler çoğunlukla hesabın işaretlenmesini (flag) ve kayıtların korunmasını sağlar; ancak platformlar üçüncü kişilere KYC verisi vermez — bu, hem sözleşmesel gizlilik hem veri koruma mevzuatı gereğidir. Bu nedenle avukat başvurusunun hedefi “bilgi almak” değil, kayıtların korunmasını ve hesabın işaretlenmesini sağlamak olmalıdır. Bilgi, adli makam kanalıyla gelir.
Uluslararası Adli Yardımlaşma Nasıl İşler ve Ne Kadar Sürer?
Uluslararası adli yardımlaşma (istinabe), Türk adli makamlarının yabancı ülkedeki delillere ulaşmak için o ülkenin yetkili makamlarına resmî talep göndermesidir; süreç Adalet Bakanlığı üzerinden yürür ve genellikle aylarla ölçülür.
Süreci yavaşlatan ve hızlandıran faktörler:
| Yavaşlatan | Hızlandıran |
|---|---|
| Talebin genel ve kapsamı belirsiz olması | Hesap numarası/UID’nin belirtilmesi |
| Tercüme eksikliği veya hatalı tercüme | Tarih aralığının daraltılması |
| Hangi verinin istendiğinin yazılmaması | Suç vasfının karşı ülkede de suç olması |
| Yanlış tüzel kişiye yönlendirme | Önceden gönderilmiş veri koruma talebi |
| Verilerin saklama süresinin dolması | Acil hâl gerekçesinin belgelenmesi |
Stratejik yaklaşım: Adli yardımlaşma beklenirken dosya durmamalıdır. Bu sürede zincir üstü takip devam ettirilerek fonun sonraki hareketleri izlenir; alternatif fiat çıkış noktaları araştırılır; aynı adrese ödeme yapan diğer mağdurlar tespit edilir. Uygulamada gördüğümüz şudur: yalnızca istinabeye bel bağlanan dosyalar aylarca hareketsiz kalırken, paralel zincir takibi yürütülen dosyalarda çoğu zaman daha erişilebilir ikinci bir temas noktası ortaya çıkıyor.
BÖLÜM XII — KRİPTO VARLIKLARIN GERİ ALINMASI
Dolandırılan Kripto Para Geri Alınabilir mi? (2026)
Blockchain işlemi teknik olarak geri alınamaz; ancak varlık hâlâ kontrol edilebilir bir hesapta duruyorsa hukuken iade mümkündür. CMK m.128/A-5 uyarınca elkonulan menfaat, mağdura ait olduğu anlaşıldığında soruşturma veya kovuşturma evresinde iade edilir.
Bu ayrım her şeyin özüdür: “geri alma” teknik bir işlem değil, hukuki bir süreçtir. Bitcoin ağına yazılan bir transfer iptal edilemez; ama o Bitcoin bir borsa hesabına girmişse, o hesaptaki bakiye bloke edilebilir, elkonulabilir ve size iade edilebilir.
İadenin gerçekleşebileceği yollar:
| Yol | Nasıl işler? | Tipik senaryo |
|---|---|---|
| CMK m.128/A ile askıya alma + elkoyma + iade | En hızlı yol | Varlık borsada duruyor |
| Failin gönüllü ödemesi | Etkin pişmanlık indirimi güdüsüyle | Fail tespit edilmiş |
| Elkonulan diğer malvarlığından tahsil | Ceza + icra süreci | Failin banka/taşınmaz varlığı var |
| Hukuk davası + ihtiyati haciz | Daha uzun ama bağımsız | Fail belli, varlık dağılmış |
| Stablecoin ihraççısı dondurması | Adli makam talebiyle | USDT/USDC söz konusu |
| Kısmi iade | Fonun bir kısmı yakalanmış | Çok mağdurlu dosyalar |
Geri Alma İhtimalini Belirleyen Faktörler Nelerdir?
İade ihtimalini belirleyen tek en önemli faktör geçen süredir; ikinci sırada varlığın bulunduğu yer, üçüncü sırada delillerin kalitesi gelir.
| Faktör | İhtimali artırır | İhtimali düşürür |
|---|---|---|
| Geçen süre | İlk 24–72 saat | Haftalar/aylar sonrası |
| Varlığın yeri | KYC’li merkezi borsa hesabı | Kişisel cüzdan, mixer |
| Blockchain | Şeffaf zincirler (BTC, ETH, TRON) | Gizlilik coinleri |
| Varlık türü | Stablecoin (dondurulabilir) | Gizlilik odaklı varlıklar |
| KYC durumu | Kimlik doğrulanmış hesap | KYC’siz platform |
| Fiat dönüşümü | Henüz yapılmamış | Nakde çevrilmiş |
| Failin yeri | Türkiye’de | Yurt dışında, tespit edilemeyen |
| Failin malvarlığı | Banka, taşınmaz, araç var | Hiçbir varlığı yok |
| Delil kalitesi | Hash + rota + KYC bağlantısı | Sadece ekran görüntüsü |
| Başvuru kapsamı | Somut talepli, teknik ekli | Genel ve soyut dilekçe |
📌 Kısa cevap: Aynı zararın iki farklı dosyada tamamen farklı sonuçlanmasının sebebi, çoğunlukla hukuki argüman farkı değil; ilk 72 saatte fonun nereye kadar izlenebildiği ve hangi kuruma zamanında bildirim yapıldığıdır.
Farklı Senaryolarda Geri Alma İhtimali Nedir?
Aşağıdaki tablo, dosya tiplerine göre gerçekçi bir beklenti çerçevesi sunar. Hiçbir senaryoda garanti yoktur; ancak hangi yolun anlamlı olduğu senaryoya göre net biçimde değişir.
| Senaryo | İade ihtimali | Öncelikli yol |
|---|---|---|
| Varlık Türkiye’deki KVHS hesabında duruyor | Yüksek | CMK m.128/A askıya alma + elkoyma |
| Varlık yabancı borsada, hesap KYC’li | Orta–yüksek | Preservation + istinabe + dondurma talebi |
| Varlık kişisel cüzdanda duruyor | Düşük–orta | Fail tespiti, sonraki hareketin beklenmesi |
| DEX’te başka tokene çevrilmiş | Orta | Yeni tokenin takibi, borsa çıkışının aranması |
| Bridge ile başka zincire taşınmış | Orta | Hedef zincirde çıkış tespiti |
| Mixer kullanılmış | Düşük | Giriş belgelenir, çıkış davranışı izlenir |
| Gizlilik coinine çevrilmiş | Çok düşük | Dönüşüm noktasındaki platform hedeflenir |
| Fiat paraya çevrilmiş, banka hesabında | Orta–yüksek | Banka blokesi ve elkoyma |
| Nakde çevrilmiş/çekilmiş | Düşük | Failin diğer malvarlığı, tazminat |
| Başka mağdurlara “kâr” olarak dağıtılmış | Düşük | Ponzi yapısında iade sıralaması sorunu |
USDT ve Stablecoinler Dondurulabilir mi?
Evet. USDT ve USDC gibi merkezi ihraççıya sahip stablecoinlerde, ihraççı şirket belirli adresleri kara listeye (blacklist) alarak o adreslerdeki tokenları kullanılamaz hâle getirebilir. Bu, blockchain ağının değil, token sözleşmesinin sağladığı bir yetkidir.
💡 Blacklist Nedir? Stablecoin sözleşmesine yerleştirilmiş, ihraççının belirli bir adresi işlem yapamaz hâle getirmesini sağlayan fonksiyondur; adres kara listeye alındığında o adresteki tokenlar transfer edilemez, fiilen dondurulmuş olur.
Bilinmesi gereken ayrımlar:
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| İhraççı dondurması | Tether/Circle, adresteki tokenı transfer edilemez hâle getirir; varlık zincirde kalır |
| Borsa dondurması | Platform, kendi sistemindeki hesabı bloke eder; token zincirde hareketsiz değildir |
| Doğrudan mağdur talebi | Kural olarak yeterli değildir; ihraççılar adli makam veya kolluk talebi arar |
| Ağ farkı | USDT-TRC20, USDT-ERC20 ve USDT-BEP20 ayrı sözleşmelerdir; dondurma ağ bazında yapılır |
| Dönüştürülmüş varlık | USDT başka tokene çevrilmişse ihraççının yetkisi sona erer |
| Dondurma ≠ iade | Dondurulan token otomatik olarak size gelmez; iade ayrı bir hukuki süreçtir |
Pratik strateji: USDT söz konusu olduğunda ihraççıya bildirim talebi, dilekçede ayrı bir madde olarak yazılmalı ve hangi ağdaki hangi sözleşme adresine ait USDT olduğu açıkça belirtilmelidir. Talebin adli makam kanalıyla, İngilizce ve teknik olarak eksiksiz gitmesi belirleyicidir. Dondurma gerçekleşse dahi bu, paranın hesabınıza geçmesi anlamına gelmez; dondurulan varlığın iadesi için Türkiye’deki soruşturma dosyasının aidiyeti ortaya koyması gerekir.
Failin Başka Malvarlığına Başvurulabilir mi?
Evet. Kripto varlık bulunamasa bile failin banka hesapları, taşınmazları, araçları, şirket payları ve üçüncü kişilerdeki alacakları üzerinden tahsil yolu açıktır. Kripto dosyalarında çoğu zaman gözden kaçan ama sonuç getiren yol budur.
- Banka hesapları: Ceza soruşturmasında elkoyma, hukuk davasında ihtiyati haciz.
- Taşınmazlar ve araçlar: Tapu ve trafik kaydı üzerine ihtiyati tedbir/haciz şerhi.
- Şirket payları: Ticaret sicili araştırması sonrası pay üzerine haciz.
- Diğer kripto hesapları: Failin başka platformlardaki hesaplarının araştırılması.
- Üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklar: Maaş, kira, ticari alacaklar.
- Muvazaalı devirler: Suç tarihinden sonra yakınlara devredilen malvarlığına karşı tasarrufun iptali davası.
Uygulamada en etkili yaklaşım, ceza soruşturması sürerken paralel olarak hukuk davası ve ihtiyati haciz yoluna gitmektir. Ceza dosyasının kesinleşmesini beklemek, çoğu zaman failin malvarlığını eritmesine zaman tanır. Kripto varlık dolandırıcılığı dosyalarında bu iki hattın eş zamanlı yürütülmesi, DeFi Hukuk ekibinin tahsil odaklı yaklaşımının temelini oluşturur.
BÖLÜM XIII — HUKUK DAVASI, TAZMİNAT VE İCRA
Ceza Şikâyeti Dışında Hangi Hukuki Yollar Vardır?
Ceza şikâyeti dışında; haksız fiile dayalı tazminat davası, sebepsiz zenginleşme davası, alacak davası ve icra takibi yolları açıktır. Ceza soruşturmasının sonucu beklenmeden bu yollara başvurulabilir.
| Yol | Dayanağı | Ne zaman uygun? |
|---|---|---|
| Haksız fiil tazminatı | TBK m.49 vd. | Fail belli, zarar ve illiyet bağı kurulabiliyor |
| Sebepsiz zenginleşme | TBK m.77 vd. | Yanlış adrese transfer, hukuki sebep yokluğu |
| Alacak davası | TBK genel hükümler | Sözleşmesel ilişki mevcut |
| Sözleşmeye aykırılık | TBK m.112 vd. | Platform/aracı ile sözleşme var |
| Güveni kötüye kullanma kaynaklı talep | TBK + TCK m.155 | Emanet ilişkisi var |
| Tüketici hukuku yolu | 6502 sayılı Kanun | Platform tüketici işlemi kapsamındaysa |
| İcra takibi | 2004 sayılı İİK | İlam veya belgeye dayalı alacak |
Müteselsil sorumluluk kripto dosyalarında sıklıkla gündeme gelir: hesabını kullandıran kişi, parayı çeken kişi ve organizasyonu yürüten kişi, meydana gelen zarardan birlikte sorumlu tutulabilir. Bu, tahsil şansını artıran önemli bir imkândır — çünkü asıl fail bulunamasa bile, tespit edilen hesap sahibine karşı dava açılabilir.
Ceza Davası ile Tazminat Davası Aynı Anda Yürütülebilir mi?
Evet. Ceza davasının açılması veya sonuçlanması beklenmeden hukuk davası açılabilir; hukuk mahkemesi gerekli görürse ceza dosyasını bekletici mesele yapabilir.
Bilinmesi gereken noktalar:
- Ceza dosyasındaki deliller hukuk davasında kullanılabilir. Zincir analizi raporu, borsa kayıtları, banka müzekkere cevapları dosyaya celbedilebilir.
- Beraat kararı otomatik olarak tazminat talebini düşürmez. Ceza hukukundaki “şüpheden sanık yararlanır” ilkesi ile hukuk davasındaki ispat ölçüsü farklıdır. Kusurun bulunmadığına dair kesin bir tespit yoksa hukuk hâkimi bağlı değildir (TBK m.74).
- Zamanaşımı: Haksız fiilde zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıl. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı süresi uygulanır (TBK m.72/2) — nitelikli dolandırıcılıkta bu 15 yıldır. Bu, mağdur lehine çok önemli bir kuraldır.
- Faiz: Haksız fiilde faiz, olay tarihinden itibaren işler. 31 Temmuz 2026 itibarıyla kanuni faiz oranı yıllık %31‘dir (7589 sayılı Kanunla 3095 sayılı Kanun m.1 değiştirilerek TCMB reeskont oranına bağlanmıştır).
Kripto Varlık Üzerine İhtiyati Tedbir veya Haciz Konulabilir mi?
Evet. Merkezi bir platformda tutulan kripto varlıklar hak ve alacak niteliğinde olduğundan, mahkeme kararıyla üzerlerine ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz konulabilir; kişisel cüzdandaki varlıklar için ise fiilî uygulama özel anahtara erişime bağlıdır.
| Varlık nerede? | Tedbir uygulanabilir mi? | Nasıl? |
|---|---|---|
| Türkiye’deki KVHS hesabında | ✅ Evet | Karar platforma tebliğ edilir, bakiye bloke edilir |
| Yabancı borsada | ⚠️ Sınırlı | Tanıma/tenfiz veya o ülkede ayrı süreç gerekir |
| Kişisel cüzdanda | ❌ Fiilen zor | Karar verilebilir ama icrası anahtara bağlı |
| Failin banka hesabında | ✅ Evet | Klasik haciz/tedbir |
| Failin taşınmazında | ✅ Evet | Tapuya şerh |
İhtiyati haciz için yaklaşık ispat yeterlidir (İİK m.257 vd.). Kripto dosyalarında yaklaşık ispatın en güçlü aracı, transfer zinciri tablosudur: mağdurun cüzdanından çıkan fonun davalının hesabına ulaştığını gösteren hash listesi, mahkemeye alacağın varlığını yaklaşık olarak ispatlar. Teminat oranı takdiren belirlenir; alacağın belgelenme gücü arttıkça teminat oranı düşebilir.
Kripto Varlığın Zarar Değeri Nasıl Hesaplanır?
Kripto varlıkta zarar, kural olarak haksız fiil tarihindeki (transfer anındaki) değer üzerinden hesaplanır; ancak talep aynen iade şeklinde de kurulabilir. Bu tercih, dava stratejisinin en önemli parçalarından biridir.
| Yöntem | Ne zaman avantajlı? | Riski |
|---|---|---|
| Transfer anındaki TL değeri | Fiyat sonradan düştüyse | Fiyat yükselirse kazanç kaybı telafi edilmez |
| Aynen iade (X adet USDT) | Varlık değer kazandıysa | İcrada dönüştürme sorunu |
| Karar tarihindeki değer | Yükselen piyasada | Mahkemenin kabulü gerekir |
| Döviz/stablecoin üzerinden | USDT gibi sabit varlıklarda | Kur farkı tartışması |
Zarar kalemleri:
- Transfer edilen kripto varlığın değeri (transfer anındaki kur ile)
- Ödenen işlem ücretleri (gas, ağ ücreti, borsa komisyonu)
- Dolandırıcıya “vergi/komisyon” adı altında yapılan ek ödemeler
- Kripto satın almak için yapılan banka masrafları
- Varsa alınan kredi ve faizleri (illiyet bağı kurulabiliyorsa)
Mahrum kalınan kazanç (varlığın değer artışından yararlanamama) talebi tartışmalıdır ve ispatı güçtür; ancak stablecoin söz konusu olduğunda tablo netleşir, çünkü değer sabittir. USDT dosyalarında zarar hesabının doğrudan dolar bazında kurulup karar tarihindeki kurdan TL’ye çevrilmesi talebi, uygulamada daha sağlam bir zemine oturuyor.
BÖLÜM XIV — KRİPTO DOLANDIRICILIĞI TÜRLERİ: SİSTEM, DELİL VE İLK ADIM
Bu bölümde 24 dolandırıcılık türü aynı şablonla ele alınmıştır: sistem nasıl işler, nasıl anlaşılır, hangi deliller toplanır, para nereye gider, ilk adım nedir, hukuki nitelendirme ve iade ihtimali.
1. Sahte Kripto Yatırım Platformu Dolandırıcılığı Nasıl İşler?
Sahte yatırım platformu dolandırıcılığı, gerçekte hiçbir blockchain işlemi yapmayan bir web sitesi veya uygulama üzerinden mağdura sahte kazanç gösterilerek daha fazla para yatırmasının sağlanmasıdır.
Sistem: Mağdur küçük bir yatırımla başlar. Panelde bakiye hızla artar. İlk çekim talebi kasten onaylanır — bu, güvenin kurulduğu andır. Ardından yatırım tutarı büyütülür. Çekim istendiğinde “vergi”, “komisyon”, “hesap doğrulama bedeli” veya “anti-money laundering teminatı” adı altında yeniden ödeme istenir.
Nasıl anlaşılır: Paneldeki bakiyenin blockchain’de karşılığı yoktur. Kendi cüzdan adresinizi verdiklerinde zincirde hiçbir hareket görünmez. Çekim için dışarıdan para yatırılması istenmesi kesin işarettir; gerçek platformlar kesintiyi bakiyeden yapar.
Deliller: Site adresi ve WHOIS kaydı, panel ekran kayıtları, tüm transfer hash’leri, “müşteri temsilcisi” konuşmaları, ödeme talep mesajları, uygulama yayıncı bilgisi.
Para nereye gider: Genellikle TRC-20 USDT olarak toplama cüzdanına, oradan katmanlanarak yabancı bir borsaya.
İlk adım: Ödemeyi durdurun, siteyi ve paneli video kaydına alın (kapatılmadan önce), hash’leri toplayın, savcılığa başvurun.
Nitelendirme: TCK m.158/1-f; organizasyon varsa m.158/3; aklama bakımından m.282.
İade ihtimali: Fonun ulaştığı merkezi borsanın tespit edilip edilemediğine bağlıdır. Erken müdahalede orta–yüksek, geç kalındığında düşük.
2. Pig Butchering (Uzun Süreli Güven) Dolandırıcılığı Nedir?
Pig butchering, failin haftalar hatta aylar boyunca duygusal veya arkadaşça bir ilişki kurduktan sonra mağduru sahte bir yatırım platformuna yönlendirdiği, dünya genelinde en yüksek hacimli kripto dolandırıcılığı modelidir.
Sistem: Yanlış numaradan gelen bir mesaj, LinkedIn bağlantısı veya sosyal medya eşleşmesiyle başlar. Fail yatırımdan hiç bahsetmez; günlük hayat paylaşır, güven kurar. Sonra “amcamın şirketi bir arbitraj sistemi kurdu” benzeri bir kapı aralanır. Yatırım artar, çekim engellenir.
Nasıl anlaşılır: Karşı taraf görüntülü görüşmeden kaçınır veya çok kısa görüşür; fotoğrafları profesyoneldir (görsel arama ile başka kaynaklarda bulunabilir); yatırım “sadece sana özel” bir fırsat olarak sunulur; platform yalnızca özel bağlantıyla erişilebilir.
Deliller: Konuşmaların tam dökümü (aylar süren), profil bağlantıları, gönderilen fotoğraflar, platform bağlantısı, tüm transfer kayıtları.
Para nereye gider: Çoğunlukla profesyonel bir katmanlama altyapısına; fon dakikalar içinde bölünür.
İlk adım: İlişkiyi bitirmeden önce tüm konuşmayı dışa aktarın; sonra iletişimi kesin ve başvurun.
Nitelendirme: TCK m.158/1-f ve genellikle m.158/3 (örgütlü yapı).
İade ihtimali: Genellikle düşük–orta; sınır aşan organizasyon nedeniyle en zorlu dosya tipidir.
3. Romantik İlişki Üzerinden Kripto Dolandırıcılığı
Romantik dolandırıcılıkta fail, sahte bir kimlikle duygusal ilişki kurar ve mağduru ortak yatırım, acil ihtiyaç veya “gümrük/vergi” bahaneleriyle kripto göndermeye ikna eder.
Sistem: Yurt dışında yaşadığını, mühendis/doktor/asker olduğunu söyleyen bir profil. Aylarca süren yoğun iletişim. Ardından ya ortak yatırım teklifi ya da acil bir para ihtiyacı.
Nasıl anlaşılır: Yüz yüze görüşme hep ertelenir; fotoğraflar ters görsel aramada başka isimlerle çıkar; acil ve duygusal baskı vardır.
Deliller: Profil ekran görüntüleri ve bağlantıları, konuşma dökümü, gönderilen belgeler (sahte pasaport, sahte kargo evrakı), transfer kayıtları.
Para nereye gider: Genellikle doğrudan bir borsa yatırma adresine veya P2P alıcısına.
İlk adım: Ödemeyi durdurun, ters görsel arama sonuçlarını kaydedin, başvurun.
Nitelendirme: TCK m.158/1-f; failin kendini farklı sıfatla tanıtması hâlinde m.158/1-l tartışılabilir.
İade ihtimali: Düşük–orta.
4. Telegram ve WhatsApp Kripto Grupları Dolandırıcılığı
Telegram ve WhatsApp üzerinden yürütülen “VIP sinyal” ve “copy trade” gruplarında, sahte kazanç görüntüleri ve grup içi sahte yorumlarla mağdurlar belirli bir coini almaya veya özel bir cüzdana ödeme yapmaya yönlendirilir.
Sistem: Reklamla gruba katılım. Grupta yüzlerce “kazandım” mesajı — çoğu bot. “Bugün şu coini alın” yönlendirmesi. Ya fiyat manipülasyonu ile mağdur zirvede alır, ya da “özel havuza” ödeme istenir.
Nasıl anlaşılır: Grup yöneticileri özel mesaja yönlendirir; kazanç ekran görüntüleri düzenlenmiştir; ödeme grubun dışında, kişisel cüzdana istenir.
Deliller: Grup adı ve bağlantısı, yönetici kullanıcı adları ve sayısal ID’leri, JSON dışa aktarımı, yönlendirme mesajları, işlem kayıtları.
Para nereye gider: Organizatör cüzdanına veya doğrudan token satışıyla likidite havuzuna.
İlk adım: Gruptan çıkmadan JSON dışa aktarımı alın (yönetici sizi atarsa erişim biter).
Nitelendirme: TCK m.158/1-f; koordineli fiyat hareketi varsa 6362 sayılı Kanun kapsamında piyasa dolandırıcılığı tartışması.
İade ihtimali: Token alımı yapıldıysa düşük; doğrudan transfer yapıldıysa orta.
5. Sahte Kripto Borsası Dolandırıcılığı
Sahte borsa dolandırıcılığı, gerçek bir platformun arayüzünün ve alan adının taklit edilerek kullanıcıların yatırma yapmasının sağlanmasıdır.
Sistem: Gerçeğe çok benzeyen alan adı (harf değişikliği, farklı uzantı), birebir kopyalanmış arayüz, sahte mobil uygulama. Yatırma çalışır, çekme çalışmaz. “KYC tamamlanmadı” veya “vergi ödenmedi” bahaneleri.
Nasıl anlaşılır: Alan adı yaşı çok yenidir; uygulamanın yayıncısı farklıdır; SPK listesinde bulunmaz; müşteri hizmetleri yalnızca Telegram üzerindendir.
Deliller: Tam URL, WHOIS ve alan adı kayıt tarihi, uygulama mağazası bağlantısı ve yayıncı adı, yatırma adresi, transfer hash’leri.
Para nereye gider: Doğrudan operatörün toplama cüzdanına.
İlk adım: Siteyi kaydedin (kapatılıyor), yatırma adresini takip edin, savcılığa ve SPK’ya bildirin.
Nitelendirme: TCK m.158/1-f; ayrıca marka ve bilişim suçları.
İade ihtimali: Erken tespit edilirse orta.
6. Phishing ve Sahte Bağlantı Dolandırıcılığı
Phishing, sahte bir giriş sayfası veya cüzdan bağlama ekranı aracılığıyla kullanıcının kimlik bilgilerinin ya da imzasının ele geçirilmesidir.
Sistem: E-posta, SMS, arama motoru reklamı veya sosyal medya bağlantısıyla sahte sayfaya yönlendirme. Borsa girişinde kullanıcı adı, şifre ve 2FA kodu anlık olarak faile iletilir; cüzdanda ise zararlı bir imza istenir.
Nasıl anlaşılır: Adres çubuğundaki alan adı bir karakter farklıdır; “acil” ve “hesabınız kapatılacak” tonu vardır; QR kod üzerinden yönlendirme yapılır.
Deliller: E-posta ham başlığı, SMS ekran görüntüsü, tam URL, reklam görüntüsü, giriş zamanları.
Para nereye gider: Borsa hesabından hemen çekilir; cüzdandan doğrudan drainer adresine.
İlk adım: Tüm şifreleri temiz bir cihazdan değiştirin, oturumları kapatın, çekim adreslerini kontrol edin.
Nitelendirme: Borsa hesabı ele geçirildiyse TCK m.142/2-e + m.243–244; imza hileyle alındıysa m.158/1-f.
İade ihtimali: Borsanın anında bildirim alması hâlinde orta–yüksek.
7. Wallet Drainer (Cüzdan Boşaltma) Dolandırıcılığı
Wallet drainer, kullanıcıya zararlı bir akıllı sözleşme onayı veya imza attırılarak cüzdanındaki varlıkların çekilmesidir; en yaygın kripto varlık hırsızlığı yöntemidir.
Sistem: Sahte airdrop, sahte NFT mint sayfası veya sahte destek sitesi üzerinden cüzdan bağlanır. Kullanıcıdan approve, increaseAllowance, setApprovalForAll veya permit işlemi istenir. Onay verildiği anda saldırgan varlıkları çeker.
Nasıl anlaşılır: İşlem onay ekranında “sınırsız” yetki istenir; bağlanılan site yeni ve tanınmamıştır; işlem sonrası cüzdan tek seferde boşalır.
Deliller: Onay işleminin hash’i, zararlı sözleşme adresi, çekim işlemlerinin hash’leri, ziyaret edilen site adresi, tarayıcı geçmişi.
Para nereye gider: Drainer altyapısı fonu bölüştürür; çoğunlukla operatör ile kit sağlayıcısı arasında otomatik pay yapılır — bu paylaşım zincirde açıkça görülür ve organizasyonun ispatı bakımından çok değerlidir.
İlk adım: Kalan varlıkları taşıyın, tüm onayları iptal edin, cüzdanı kalıcı olarak terk edin.
Nitelendirme: TCK m.158/1-f (imza hileyle alınmıştır); ayrıca m.244 ve m.245/A.
İade ihtimali: Fon borsaya girmedikçe düşük; borsaya girerse orta.
8. Seed Phrase ve Private Key Dolandırıcılığı
Seed phrase dolandırıcılığında fail, sahte destek personeli veya “cüzdan doğrulama” bahanesiyle kullanıcıdan kurtarma kelimelerini ister; bu kelimeler verildiği anda cüzdan tamamen kaybedilmiş olur.
Sistem: “Cüzdanınızda sorun var, doğrulama yapalım”, “airdrop için cüzdanınızı senkronize edin”, “kurtarma işlemi için 12 kelimeyi girin”. Bazen sahte bir web formu, bazen doğrudan sohbet üzerinden.
Nasıl anlaşılır: Hiçbir gerçek servis seed phrase istemez. İstendiği an dolandırıcılıktır. Ayrıca seed phrase’in fotoğrafını buluta yedeklemek veya galeride tutmak da yaygın bir sızma yoludur.
Deliller: Konuşma dökümü, form sayfasının adresi, cüzdanın boşaltıldığı işlemler ve zaman damgaları.
Para nereye gider: Tüm ağlardaki bakiyeler kısa süre içinde ayrı ayrı çekilir.
İlk adım: Kalan varlık varsa yarış hâlindesiniz — hemen yeni cüzdana taşıyın. Aynı seed’in diğer ağlardaki bakiyelerini unutmayın.
Nitelendirme: TCK m.158/1-f veya m.142/2-e (olayın kurgusuna göre).
İade ihtimali: Düşük.
9. SIM Swap ve Hesap Ele Geçirme
SIM swap, failin GSM operatörü nezdinde hat sahibi gibi davranarak numarayı kendi SIM kartına taşıması ve SMS doğrulama kodlarıyla e-posta ile borsa hesaplarını ele geçirmesidir.
Sistem: Hattınız aniden çeker durumdan çıkar. Fail e-posta şifresini sıfırlar, borsa hesabına girer, çekim adresi ekler ve varlıkları transfer eder.
Nasıl anlaşılır: Telefonun şebekesiz kalması ilk ve en net işarettir. Ardından e-posta ve borsa bildirimleri gelir.
Deliller: Operatörden hat işlem geçmişi ve devir belgeleri, borsa giriş kayıtları, e-posta oturum geçmişi, çekim işlemleri.
Para nereye gider: Hızlıca başka bir borsaya veya cüzdana.
İlk adım: Operatörü arayın ve hattı bloke ettirin, borsayı arayın, hesabı dondurun, aynı gün savcılığa başvurun.
Nitelendirme: TCK m.142/2-e, m.243, m.244; operatör kusuru varsa ayrıca hukuki sorumluluk.
İade ihtimali: Anında bildirimle orta–yüksek; operatör kayıtları güçlü delildir.
10. Sahte Müşteri Hizmetleri Dolandırıcılığı
Sahte müşteri hizmetleri dolandırıcılığında fail, arama motoru reklamları veya sahte destek numaralarıyla kendini borsa çalışanı olarak tanıtır ve uzaktan erişim ya da doğrulama bahanesiyle hesabı ele geçirir.
Sistem: “Binance destek” araması yapan kullanıcı, reklamla sahte numaraya ulaşır. Karşı taraf ekran paylaşımı veya uzaktan erişim programı yükletir, “doğrulama kodu” ister.
Nasıl anlaşılır: Gerçek borsalar telefonla aramaz, uzaktan erişim istemez, kod sormaz.
Deliller: Arama kayıtları, yüklenen programın adı, ekran paylaşımı süresi, sohbet kayıtları.
Para nereye gider: Hesaptan doğrudan çekilir.
İlk adım: Uzaktan erişim programını kaldırın, cihazı ağdan ayırın, tüm şifreleri farklı bir cihazdan değiştirin.
Nitelendirme: TCK m.158/1-l (kendini kurum çalışanı olarak tanıtma) ve m.158/1-f — CMK m.128/A kapsamındadır.
İade ihtimali: Erken bildirimde orta–yüksek.
11. Sahte Ünlü, Kurum Hesapları ve Deepfake Dolandırıcılığı
Bu türde fail, tanınmış bir kişi, kripto borsası yöneticisi veya kamu kurumu adına sahte hesap açarak “gönderdiğinin iki katını iade” gibi sahte çekiliş ve dağıtım vaatleriyle transfer sağlar.
Sistem: Doğrulanmış görünen sahte hesaplar, canlı yayın görüntüsüne yerleştirilmiş QR kodları, deepfake videolarla desteklenen duyurular.
Nasıl anlaşılır: Hiçbir gerçek dağıtım, önce sizden para göndermenizi istemez. “İki katını geri gönderme” vaadi matematiksel olarak imkânsızdır.
Deliller: Hesap adı, profil bağlantısı, yayın kaydı, QR kodun çözümü, reklam kimliği, transfer hash’i.
Para nereye gider: Tek bir toplama adresine — bu adres genellikle yüzlerce mağdurdan fon alır ve bu, dosyaların birleştirilmesi için mükemmel bir dayanaktır.
İlk adım: Yayını ve hesabı kaydedin (hızla siliniyor), transfer hash’ini alın, başvurun.
Nitelendirme: TCK m.158/1-f, m.158/1-g (basın-yayın), m.158/1-d (kurum taklidi).
İade ihtimali: Düşük–orta; ancak çok mağdurlu olduğu için toplu şikâyet güçlü sonuç verebilir.
12. Yapay Zekâ ve Kripto Botu Dolandırıcılığı
Yapay zekâ destekli “garantili kazanç” botu dolandırıcılığında, mağdurdan bot lisansı için ödeme alınır veya borsa hesabının API anahtarları istenir.
Sistem: “Yapay zekâ arbitraj botu”, “günde %2 garantili”. Ya lisans bedeli istenir ya da API anahtarı talep edilir. API anahtarıyla hesap, zararlı emirlerle eritilir.
Nasıl anlaşılır: Garantili getiri iddiası tek başına yeterlidir. API anahtarı isteyen hiçbir sisteme çekim yetkisi verilmemelidir.
Deliller: Bot sitesi, lisans ödemesi kayıtları, API anahtarı oluşturma zamanı, borsadaki anormal emir geçmişi.
Para nereye gider: Lisans ödemeleri operatöre; API istismarında varlık, karşı taraftaki hesaba “işlem kârı” olarak geçer.
İlk adım: API anahtarlarını silin, işlem geçmişini borsadan resmî olarak talep edin.
Nitelendirme: TCK m.158/1-f; API istismarında ayrıca m.244.
İade ihtimali: Borsa içi işlem olduğu için kayıtlar güçlüdür; orta.
13. Cloud Mining Dolandırıcılığı
Cloud mining dolandırıcılığı, gerçekte hiçbir madencilik donanımı bulunmayan platformların “günlük sabit getiri” vaadiyle yatırım toplamasıdır.
Sistem: Sözleşme satın alınır, panelde günlük kazanç birikir. Çekim eşiği sürekli yükseltilir. Referans sistemi ile yeni yatırımcı çekilir — yapı özünde Ponzi’dir.
Nasıl anlaşılır: Madencilik geliri hiçbir zaman sabit değildir; zorluk oranına ve fiyata bağlıdır. “Günlük %1,5 sabit” iddiası teknik olarak imkânsızdır.
Deliller: Sözleşme belgesi, panel kayıtları, referans yapısı, ödeme kayıtları.
Para nereye gider: Toplama cüzdanına; bir kısmı eski yatırımcılara “kazanç” olarak dağıtılır.
İlk adım: Ödemeyi durdurun, referans olduğunuz kişileri uyarın, başvurun.
Nitelendirme: TCK m.158/1-f; Ponzi yapısı nedeniyle m.158/3 ve m.282.
İade ihtimali: Düşük.
14. Staking ve Likidite Madenciliği Dolandırıcılığı
Sahte staking platformlarında varlıklar “kilitlendi” denilerek bloke edilir ve çözmek için ek teminat veya vergi istenir.
Sistem: Cüzdan bağlanır, “staking” için onay verilir — bu onay çoğunlukla bir drainer yetkisidir. Ya varlık anında çekilir ya da “kilitli” gösterilip ek ödeme istenir.
Nasıl anlaşılır: Gerçek staking protokollerinde varlıklarınızı çekmek için ek para yatırmanız istenmez.
Deliller: Onay işlemi hash’i, sözleşme adresi, platform adresi, konuşmalar.
Para nereye gider: Sözleşme yetkisiyle doğrudan saldırgan adresine.
İlk adım: Onayları iptal edin, kalan varlığı taşıyın.
Nitelendirme: TCK m.158/1-f.
İade ihtimali: Düşük–orta.
15. Ponzi ve Piramit Sistemleri
Ponzi sisteminde eski yatırımcılara ödenen “kâr”, yeni yatırımcıların parasıdır; sistem yeni katılım yavaşladığında çöker.
Sistem: Sabit ve yüksek getiri vaadi, referans komisyonları, kendi tokenı üzerinden yürütülen kapalı ekonomi. Çöküş ani olur; çekimler önce yavaşlar, sonra durur.
Nasıl anlaşılır: Gelirin kaynağı açıklanamaz veya “arbitraj/yapay zekâ” gibi doğrulanamaz bir şeye bağlanır. Referans getirisi, yatırım getirisinden daha çok vurgulanır.
Deliller: Sunumlar, sözleşmeler, ödeme planları, referans ağı yapısı, yönetici beyanları, tanıtım videoları.
Para nereye gider: Merkezî bir havuzda toplanır, bir kısmı dağıtılır, çoğu çıkarılır.
İlk adım: Toplu şikâyet için diğer mağdurlarla organize olun; ortak cüzdan adreslerini listeleyin.
Nitelendirme: TCK m.158/1-f ve m.158/3; yöneticiler bakımından ayrıca m.282.
İade ihtimali: Düşük; ancak yöneticilerin malvarlığına erken tedbir konulabilirse artar.
16. Rug Pull Dolandırıcılığı
Rug pull, bir token projesinin ekibinin likiditeyi çekmesi veya elindeki tokenları satarak yatırımcıları değersiz bir varlıkla bırakmasıdır.
Sistem: Proje tanıtılır, likidite havuzu kurulur, fiyat yükselir. Ekip, likiditeyi çeker veya “kilitli” denen tokenları piyasaya boşaltır. Fiyat sıfıra yakınsar.
Nasıl anlaşılır — zincirde görünür: removeLiquidity işlemi, deployer cüzdanının satışları, kilit sözleşmesinin gerçekte var olmaması, sözleşmedeki mint yetkisinin kullanılması.
Deliller: Token sözleşme adresi, likidite kaldırma işleminin hash’i, geliştirici cüzdanının işlemleri, whitepaper ve tanıtım vaatleri, sosyal medya arşivi.
Para nereye gider: Deployer cüzdanından ara cüzdanlara, oradan borsaya.
İlk adım: Likidite kaldırma işleminin hash’ini ve deployer adresini kaydedin — bu, dosyanın merkezidir.
Nitelendirme: Baştan hile varsa TCK m.158/1-f; ayrıca m.282.
İade ihtimali: Düşük–orta; deployer cüzdanı borsaya girerse yükselir.
17. Honeypot Token Dolandırıcılığı
Honeypot token, satın alınabilen ancak satılamayan; akıllı sözleşme koduna yerleştirilmiş kısıtlamalarla çıkışı engelleyen tokendır.
Sistem: Token alınır, fiyat yükseliyor görünür; satış denendiğinde işlem başarısız olur. Sözleşmede satışı engelleyen fonksiyon, aşırı yüksek satış vergisi veya beyaz liste kısıtı vardır.
Nasıl anlaşılır: Sözleşmede blacklist/whitelist fonksiyonları, değiştirilebilir vergi oranı, sahip yetkilerinin sınırsızlığı, kaynak kodun doğrulanmamış olması.
Deliller: Token sözleşme adresi, başarısız satış işlemlerinin hash’leri, sözleşme kodu, sahip adresinin işlemleri.
Para nereye gider: Havuzdan sözleşme sahibine.
İlk adım: Sözleşme adresini ve başarısız işlemleri kaydedin; kod incelemesi yaptırın.
Nitelendirme: TCK m.158/1-f.
İade ihtimali: Düşük.
18. Pump and Dump
Pump and dump, düşük likiditeli bir tokenin organize alımlarla şişirilip organizatörlerin zirvede satmasıyla yürütülen manipülasyon düzenidir.
Sistem: Grup üyelerine “saat 20:00’de şu coini alın” talimatı verilir. Organizatörler çok daha önce almıştır. Fiyat yükselince satarlar; grup üyeleri zirvede kalır.
Nasıl anlaşılır: Belirli bir saate işaret eden talimatlar, çok düşük hacimli token seçimi, organizatörlerin işlem zamanlarının grup mesajından önce olması.
Deliller: Grup mesajlarının zaman damgaları, organizatör cüzdanlarının alım zamanları, havuz işlemleri.
Para nereye gider: Havuz üzerinden organizatör cüzdanlarına.
İlk adım: Grup mesajlarının zamanı ile zincirdeki alım zamanlarını eşleştirin — bu eşleştirme, kastın en güçlü kanıtıdır.
Nitelendirme: TCK m.158/1-f; 6362 sayılı Kanun kapsamında piyasa dolandırıcılığı boyutu tartışılabilir.
İade ihtimali: Düşük.
19. Sahte Ön Satış, ICO, IDO ve Launchpad
Bu türde gerçek bir projenin taklidi yapılır veya hiç var olmayan bir proje için ön satış toplanır; token hiç dağıtılmaz.
Sistem: Sahte proje sitesi, taklit sosyal medya hesabı, “sadece bugün geçerli” ön satış. Yanlış sözleşme adresi paylaşılır. Toplanan fon aktarılır.
Nasıl anlaşılır: Resmî hesapla paylaşılan sözleşme adresi farklıdır; ekip bilgileri doğrulanamaz; sadece Telegram üzerinden iletişim vardır.
Deliller: Site ve sosyal medya kayıtları, paylaşılan sözleşme adresi, transfer hash’leri, duyuru mesajları.
Para nereye gider: Toplama cüzdanına.
İlk adım: Gerçek proje varsa onları bilgilendirin; taklit hesabı kaydedin.
Nitelendirme: TCK m.158/1-f; marka ihlali bakımından ayrıca değerlendirme.
İade ihtimali: Düşük–orta.
20. Airdrop ve NFT Dolandırıcılığı
Sahte airdrop ve ücretsiz NFT mint bağlantıları, kullanıcıdan zararlı bir imza alarak cüzdanı boşaltmayı hedefler.
Sistem: “Airdrop’unuzu talep edin” bağlantısı, “ücretsiz mint” sayfası. Cüzdan bağlanır, setApprovalForAll imzalanır, NFT’ler ve tokenlar çekilir.
Nasıl anlaşılır: Gerçek airdroplarda cüzdanınıza sınırsız yetki vermeniz istenmez; ücretsiz mint için varlık onayı gerekmez.
Deliller: Onay işlemi, zararlı sözleşme adresi, NFT transferleri, site adresi.
Para nereye gider: NFT’ler pazaryerinde satılır, gelir saldırgan adresine geçer.
İlk adım: Onayları iptal edin; NFT’lerin satıldığı pazaryeri işlemlerini kaydedin — pazaryeri kayıtları ek delil kaynağıdır.
Nitelendirme: TCK m.158/1-f.
İade ihtimali: Düşük.
21. DeFi Protokol İstismarları
DeFi dolandırıcılığında ya baştan kötü niyetle kurulmuş bir protokol vardır ya da yönetici anahtarları kötüye kullanılarak havuzdaki fonlar çekilir.
Sistem: Yönetici anahtarıyla sözleşme parametrelerinin değiştirilmesi, arka kapı fonksiyonları, oracle manipülasyonu, flash loan ile fiyat sapması yaratılarak havuzun boşaltılması.
Nasıl anlaşılır: Sözleşme yükseltilebilir (upgradeable) ve yönetici tek kişidir; denetim raporu yoktur veya sahtedir; olay anında tek işlemde büyük çıkış olur.
Deliller: İstismar işleminin hash’i, sözleşme kodu ve yükseltme geçmişi, yönetici adresinin işlemleri, denetim raporu iddiası.
Para nereye gider: Genellikle bridge veya mixer üzerinden.
İlk adım: İstismar işleminin tam çözümlemesini yaptırın; kod açığı mı, kasıtlı arka kapı mı — bu ayrım suç vasfını belirler.
Nitelendirme: Kasıtlı arka kapı varsa TCK m.158/1-f ve m.244; salt kod açığı istismarı ise m.244 ve duruma göre m.142.
İade ihtimali: Düşük.
22. P2P Kripto Dolandırıcılığı
P2P dolandırıcılığında satıcı kripto varlığı teslim eder, ancak karşılığında gelen para ya suçtan elde edilmiştir ya da ödeme sonradan itiraz edilerek geri alınır — böylece satıcı hem varlığını hem parasını kaybeder, üstelik hesabı bloke olur.
Sistem: Alıcı, kendi hesabı yerine üçüncü bir kişinin hesabından ödeme yaptırır. Bu üçüncü kişi genellikle başka bir dolandırıcılığın mağdurudur. Satıcı USDT’yi gönderir; birkaç gün sonra hesabına bloke gelir.
Nasıl anlaşılır: Ödeme farklı isimden geliyorsa, açıklama alanı boş veya alakasızsa, alıcı aceleci ve platform dışına çıkmak istiyorsa risk yüksektir.
Deliller: Platform içi yazışmalar, ilan kaydı, dekont, gönderen adı, kripto transfer kaydı, kimlik doğrulama kayıtları.
Para nereye gider: Satıcının hesabına — ve bu yüzden satıcı şüpheli konumuna düşer.
İlk adım: Tüm işlem belgelerini derleyin; blokenin dayanağını öğrenin; savcılık dosyasında iyi niyetli üçüncü kişi konumunuzu belgelerle ortaya koyun.
Nitelendirme: Satıcı bakımından kural olarak suç yoktur; bilerek hareket edildiği ispatlanırsa TCK m.282 veya m.158’e iştirak tartışılır. TCK m.158/4 bu noktada önem kazanır.
İade ihtimali: Satıcı için mesele iade değil, aklanmadır; belgeli dosyalarda sonuç alma oranı yüksektir.
23. Görev, İş Teklifi ve “Task” Dolandırıcılığı
Görev dolandırıcılığında mağdura basit işler karşılığı komisyon vaat edilir; kısa sürede küçük ödemeler yapılır, ardından “görevleri tamamlamak” için kripto yatırması istenir.
Sistem: Otel/ürün değerlendirme, uygulama puanlama gibi görevler. İlk ödemeler gerçektir. Sonra “kombine görev” çıkar, hesap eksiye düşer, açmak için para yatırılması istenir.
Nasıl anlaşılır: Çalışmak için para yatırmanız isteniyorsa bu iş değil, tuzaktır. “Negatif bakiye” kavramı gerçek hiçbir işte yoktur.
Deliller: İş ilanı, görev platformu adresi, konuşmalar, yatırma kayıtları, ilk yapılan küçük ödemeler.
Para nereye gider: Platformun toplama cüzdanına.
İlk adım: Ödemeyi kesin; başkalarının parasını aktarmayı kabul ettiyseniz derhal durun — bu, sizi aklama şüphelisi hâline getirebilir.
Nitelendirme: TCK m.158/1-f; başkasının parası taşındıysa m.282 riski.
İade ihtimali: Düşük–orta.
24. Kripto Kurtarma (Recovery) Dolandırıcılığı
Kurtarma dolandırıcılığı, daha önce dolandırılmış kişilerin “paranızı kesin geri alıyoruz” vaadiyle ikinci kez dolandırılmasıdır ve mağdurları en çok yıpratan türdür.
Sistem: Şikâyet paylaşımlarınızın altına yorum, doğrudan mesaj veya arama. “Blockchain uzmanı”, “eski hacker”, “uluslararası kurtarma ajansı”. Peşin ücret, “vergi”, “sigorta bedeli” istenir. Bazen sahte mahkeme kararı veya kurum yazısı gönderilir.
Nasıl anlaşılır: Kesin sonuç garantisi verilmesi ve seed phrase istenmesi iki mutlak kırmızı çizgidir. Ayrıca gerçek bir avukat, vekâletname ve yazılı sözleşme olmadan iş almaz; gerçek bir teknik uzman metodolojisini açıklar.
Deliller: Konuşmalar, gönderilen sahte belgeler, ödeme kayıtları, kullanılan cüzdan adresleri.
Para nereye gider: Yeni bir toplama cüzdanına — sıklıkla ilk dolandırıcılıkla aynı altyapıya.
İlk adım: Hiçbir ödeme yapmayın; iletişimi kaydedin ve mevcut dosyanıza ek olarak sunun.
Nitelendirme: TCK m.158/1-f; sahte belge kullanıldıysa ayrıca TCK m.204/207.
İade ihtimali: Düşük; ancak bu adresler çoğu zaman ilk dosyayla bağlantılıdır ve soruşturmayı güçlendirir.
⚠️ Önemli: Kurtarma dolandırıcıları çoğunlukla ilk dolandırıcılığın failleriyle aynı ekiptir; mağdur listesi zaten ellerindedir. Bu nedenle bu ikinci temas, dosyanız için delil değeri taşır — kaydedin ve savcılığa sunun.
BÖLÜM XV — VARLIK TÜRÜNE ÖZEL SORULAR
USDT Dolandırıcılığında Ne Yapılmalı? (TRC-20, ERC-20, BEP-20)
USDT dolandırıcılığında ilk yapılması gereken, transferin hangi ağda gerçekleştiğini kesin olarak belirlemek ve o ağa ait blok gezgininde token transfer kaydını almaktır; çünkü USDT, farklı ağlarda farklı sözleşme adresleriyle var olan ayrı tokenlardır.
| Ağ | Token standardı | Adres formatı | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| Tron | TRC-20 | T ile başlar | Türkiye’deki dosyaların çoğunluğu; düşük ücret |
| Ethereum | ERC-20 | 0x ile başlar | Yüksek tutarlı transferler, DeFi bağlantısı |
| BNB Smart Chain | BEP-20 | 0x ile başlar | Sahte token ve honeypot dosyaları |
| Solana | SPL | Base58 | Hızlı katmanlama |
| Polygon / Avalanche / Arbitrum | ERC-20 uyumlu | 0x ile başlar | Köprü sonrası duraklar |
Ağların karıştırılması dosyalarda en sık görülen teknik hatadır. 0x ile başlayan bir adres Ethereum’da, BNB Chain’de ve Polygon’da aynı anda var olabilir; hangi ağda arayacağınızı bilmeden yaptığınız inceleme ya boş sonuç verir ya da bambaşka birinin işlemlerini gösterir. Dilekçede “USDT (TRC-20, Tron ağı)” gibi tam ifade kullanın.
Sahte USDT tokenı: Cüzdanınızda “USDT” yazan ama gerçek olmayan tokenlar görebilirsiniz. Ayırt edici tek şey sözleşme adresidir. Tether’ın Tron ağındaki resmî USDT sözleşmesi tektir; farklı bir sözleşmeden gelen “USDT” görüntüsü değersizdir ve genellikle mağduru bir siteye yönlendirmek için gönderilir. Aynı şekilde “airdrop” olarak gelen tanımadığınız tokenlara asla dokunmayın; satmaya çalışmak sizi zararlı bir sözleşmeyle etkileşime sokar.
Dondurma mekanizması: Tether, adli makam veya kolluk talebi üzerine belirli adresleri kara listeye alabilir. Talep, hangi ağdaki hangi sözleşme adresine ait USDT olduğunu ve hedef adresi açıkça içermelidir. Dondurma gerçekleşse bile bu, paranın otomatik olarak size iadesi anlamına gelmez; iade için Türkiye’deki soruşturmanın aidiyeti ortaya koyması gerekir.
Bitcoin Dolandırıcılığında Takip ve İade Nasıl İşler?
Bitcoin transferleri UTXO modeliyle izlenir; her işlemin girdi ve çıktıları incelenerek fonun izlediği yol çıkarılır. Bitcoin dondurulamaz, ancak bir borsa hesabına ulaştığında o hesaptaki bakiye bloke edilebilir.
Bitcoin dosyalarında üç nokta belirleyicidir:
- Change address ayrımı. Bir işlemde iki çıktı varsa, biri genellikle gönderenin kendi para üstü adresidir. Bunu “ikinci alıcı” sanmak, analizin tamamını bozar. Ayrım için tutar örüntüsü, adres tipi ve sonraki harcama davranışı incelenir.
- Sweep örüntüsü. Fon, küçük tutarlarla çok sayıda adresten tek bir adrese toplanıyorsa karşınızdaki bir borsa toplayıcısıdır.
- CoinJoin sonrası kırılma. Analiz burada olasılıksal hâle gelir; teknik raporda güven düzeyinin “düşük” olarak belirtilmesi zorunludur.
Bitcoin’in başka varlıklara çevrilmesi takip açısından aslında bir avantajdır: dönüşüm çoğunlukla bir borsa veya swap servisi üzerinden yapılır ve bu, kimliğe bağlanabilir bir temas noktası yaratır. Bu nedenle “BTC gitti, iz kayboldu” yorumu erken bir sonuçtur; dönüşüm noktası aranmalıdır.
Ethereum ve Token Dolandırıcılığında Nelere Bakılır?
Ethereum ve EVM ağlarındaki dosyalarda incelenmesi gereken üç kayıt vardır: token transferleri, iç işlemler (internal transactions) ve event log kayıtları. Yalnızca normal işlem listesine bakan bir inceleme, dosyanın büyük kısmını göremez.
- Token izinleri (approval): Cüzdanınızın hangi sözleşmeye ne kadar yetki verdiği, saldırının başlangıç noktasıdır. Approval işleminin hash’i, dosyanın en değerli teknik delilidir.
- DEX işlemleri: Router üzerinden yapılan takaslar; gönderilen ve alınan token ayrı ayrı okunmalıdır.
- Wrapped tokenlar: WETH, WBTC gibi sarmalanmış varlıklar farklı bir token gibi görünür ama aynı ekonomik değeri temsil eder; takipte kopma sanılmamalıdır.
- ERC-721 / ERC-1155 (NFT): NFT transferleri ayrı sekmede görünür; satış geliri pazaryeri sözleşmesi üzerinden akar.
- Çoklu token transferi: Bir cüzdan boşaltma işleminde onlarca token ayrı ayrı çekilebilir; her biri ayrı hash’tir ve hepsi listelenmelidir.
Sahte Token Nasıl Anlaşılır?
Bir tokenin sahte veya tuzak olup olmadığı; sözleşme adresi, sahip yetkileri, likidite durumu ve kaynak kodunun doğrulanmış olup olmadığına bakılarak anlaşılır.
Kontrol listesi:
| Kontrol | Ne aranmalı? | Risk işareti |
|---|---|---|
| Sözleşme adresi | Resmî kanaldan doğrulama | Farklı adres paylaşılması |
| Kaynak kod | Doğrulanmış (verified) olması | Doğrulanmamış kod |
| Sahip yetkileri | Renounce edilmiş mi? | Sınırsız owner yetkisi |
| Mint fonksiyonu | Sonradan basım mümkün mü? | Sınırsız mint |
| Blacklist fonksiyonu | Adres engelleme var mı? | Keyfî engelleme yetkisi |
| Satış vergisi | Sabit ve makul mü? | Değiştirilebilir/yüksek vergi |
| Likidite | Kilitli mi, ne kadar süre? | Kilitsiz veya sahte kilit |
| Sahiplik dağılımı | İlk 10 cüzdanın payı | Tek cüzdanda yoğunlaşma |
| Token adı/sembolü | Taklit mi? | Bilinen projenin benzeri |
Pratik uyarı: Token adı ve sembolü serbestçe seçilebilir; herkes “USDT” veya “BNB” adında token çıkarabilir. Tek gerçek kimlik sözleşme adresidir. Bir tokenin gerçekliğini adına bakarak değerlendiren yatırımcı, sahte token dosyalarının çoğunda karşımıza çıkan profildir.
BÖLÜM XVI — IBAN, BANKA HESABI VE P2P İŞLEMLERİ
Kripto Dolandırıcılığında IBAN’ın Rolü Nedir?
Kripto dolandırıcılıklarının büyük kısmında ilk halka bir banka transferidir: mağdur önce TL gönderir, bu para kripto varlığa çevrilir ve zincir üzerinde katmanlanır. IBAN, soruşturmanın en kolay kimliklendirilebilir noktasıdır.
Tipik akış: Mağdurun banka hesabı → aracı kişinin banka hesabı → P2P veya borsa üzerinden USDT alımı → ara cüzdanlar → yabancı borsa.
Dikkat çeken örüntüler:
- Şirket adına yatırım vaat edilmesine rağmen paranın şahsi hesaba istenmesi
- Ödemenin üçüncü kişinin hesabına yönlendirilmesi
- Tutarın çok sayıda küçük parçaya bölünerek farklı hesaplara gönderilmesi
- Açıklama alanının boş bırakılması veya alakasız ifadeler yazdırılması
- Hesap sahibinin, mağdurun hiç tanımadığı bir kişi olması
Bu halka neden kritik? Çünkü banka hesabı sahibi kimliklendirilebilir bir kişidir. Kripto tarafında aylar sürebilecek kimlik tespiti, banka tarafında günler içinde yapılabilir. Bu yüzden suç duyurusunda banka hattı ile zincir hattının birlikte sunulması gerekir; yalnızca zincire odaklanan dilekçeler, elde edilmesi en kolay delili atlamış olur.
IBAN Sahibinin Sorumluluğu Nedir? (TCK m.158/4 Sonrası)
Hesabını başkasının kullanımına açan kişi, dolandırıcılık suçuna iştirakten sorumlu tutulabilir; ancak 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren TCK m.158/4 uyarınca iştiraki yalnızca hesap veya ödeme aracı bilgilerini vermekle sınırlı kalan kişi hakkında verilecek ceza yarı oranında indirilir.
| Durum | Değerlendirme |
|---|---|
| Hesabı ücret karşılığı kullandırma | Haksız menfaat amacı var → TCK m.158/4 indirimi gündeme gelir |
| Hesabı iş vaadiyle kandırılarak verme | Kast tartışması → indirim değil, beraat hedeflenir |
| Kimliği kopyalanarak adına hesap açılması | Suçun manevi unsuru yok |
| Hesaba gelen parayı çekip elden teslim etme | İştirak kapsamı genişler → indirim uygulanmayabilir |
| Para hareketlerini yönetme, mağdurla konuşma | Asli faillik tartışması |
| Kripto borsası hesabını kullandırma | Artık açıkça TCK m.158/4 kapsamında |
| Fiil m.282 (aklama) veya m.245’ten sevk edilirse | m.158/4 indirimi uygulanmaz |
⚠️ En kritik nokta: TCK m.158/4’ün varlığı, kast tartışmasını ortadan kaldırmaz. Savunmanın önceliği “indirim alalım” değil, “kast hiç yoktu” olmalıdır. Bu iddianın ispatı ifadeyle değil; hesap hareketleri, mesajlaşma zaman çizelgesi, iş ilanı kayıtları ve kişinin ekonomik profiliyle yapılır. Kripto para avukatı Av. Ahmet Karaca’nın hesap kullandırma dosyalarında uyguladığı yöntem, bu üç veriyi tek bir zaman çizelgesinde birleştirmektir.
P2P Satıcısı Ne Zaman Şüpheli Hâline Gelir?
P2P satıcısı, hesabına suçtan elde edilen para yatırıldığında ve karşılığında kripto varlık teslim ettiğinde — hiçbir kötü niyeti olmasa dahi — soruşturmanın parçası hâline gelebilir; hesabına bloke konulabilir ve ifadeye çağrılabilir.
Risk yükselten durumlar:
- Ödemeyi yapan kişi ile alıcının farklı olması
- Çok sayıda üçüncü kişiden bölünmüş ödemeler
- Açıklamasız veya yanıltıcı açıklamalı transferler
- Kimlik doğrulaması yapılmadan gerçekleştirilen işlem
- Platform dışına çıkılarak yapılan alım satım
- Piyasa üstü fiyat teklifiyle acele ettirilme
Korunma yöntemleri:
- İşlemi yalnızca platform içinde tamamlayın; sohbet ve onay adımlarını dışarı taşımayın.
- Ödemenin alıcının kendi hesabından geldiğini doğrulayın; farklıysa işlemi iptal edin.
- Tüm ilan, sohbet ve dekont kayıtlarını en az birkaç yıl saklayın.
- Şüpheli işlemi platformun uyum birimine bildirin ve bildirimi belgeleyin.
- Anormal biçimde yüksek fiyat teklifi veren, acele ettiren alıcılardan uzak durun.
Bloke gelirse: Panik yapıp fonu başka platformlara taşımaya çalışmak en yaygın ve en zararlı hatadır; bu hareket soruşturmada aleyhe yorumlanabilir. Yapılması gereken, blokenin dayanağını (5549 sayılı Kanun m.19/A kapsamında erteleme mi, savcılık talimatı mı, CMK m.128/A askıya alma mı) tespit etmek ve buna uygun hukuki yolu izlemektir. Dayanağı bilinmeden yazılan itiraz dilekçeleri, çoğunlukla sonuç vermiyor.
BÖLÜM XVII — MASAK, SPK VE DÜZENLEYİCİ KURUMLAR
MASAK Kripto Dolandırıcılığında Ne Yapar?
MASAK (Mali Suçları Araştırma Kurulu), 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında şüpheli işlemleri analiz eden, yükümlülük denetimi yapan ve gerektiğinde işlemleri 7 iş günü süreyle erteleyen kurumdur; bireysel mağdurlara para iadesi yapan bir merci değildir.
| MASAK’ın yaptıkları | MASAK’ın yapmadıkları |
|---|---|
| Şüpheli işlem bildirimlerini toplar ve analiz eder | Mağdura para iade etmez |
| 5549 s.K. m.19/A ile işlemi 7 iş günü erteleyebilir | Ceza soruşturması yürütmez |
| Analiz sonuçlarını savcılığa iletir | Bireysel şikâyet üzerine hesap dondurmaz |
| KVHS’lerin yükümlülüklerini denetler | Dava açmaz |
| Kimlik tespiti ve kayıt düzenini belirler | Zarar tazmin etmez |
KVHS’lerin MASAK yükümlülükleri (2026 itibarıyla yürürlükte):
- Kimlik tespiti ve müşterini tanı (KYC) süreçleri
- Şüpheli işlem bildirimi yükümlülüğü
- Seyahat kuralı (travel rule): transferde gönderici ve alıcı bilgisinin varlıkla birlikte iletilmesi
- Çekim bekleme süresi: alım, takas veya yatırma işleminden sonra en az 48 saat, ilk çekimde en az 72 saat
- Stablecoin transfer limiti: günlük 3.000 USD, aylık 50.000 USD; seyahat kuralı kapsamında ek bilgi alınırsa iki katına çıkabilir
- İşlem açıklaması: transferlerde müşteriden en az 20 karakter uzunluğunda açıklama alınması
- Gizlilik odaklı kripto varlıklara (Monero, Zcash vb.) aracılık yasağı
💡 48/72 Saat Kuralı Nedir? MASAK Genel Tebliği uyarınca kripto varlık çekim işlemleri, varlığın alım, takas veya yatırma işleminden en az 48 saat sonra yapılabilir; kullanıcının ilk çekim işleminde bu süre en az 72 saattir. Kural, dolandırıcılıktan elde edilen fonların hızla platform dışına çıkarılmasını engellemek için bir “soğuma penceresi” oluşturur.
Bu kural mağdur için ne anlama gelir? Çok şey. Fonun bir Türkiye borsasına girmesi hâlinde, failin o fonu çekebilmesi için en az 48 saat beklemesi gerekir. Bu, sizin bildirim yapmanız için tanınmış fiilî bir süredir. İlk 48 saat içinde borsaya ulaşmak, bu düzenlemeden önce mümkün olmayan bir müdahale imkânı yaratıyor.
SPK’nın Kripto Varlık Alanındaki Rolü Nedir?
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 2 Temmuz 2024 tarihli ve 32590 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7518 sayılı Kanunla kripto varlık hizmet sağlayıcılarının düzenleme ve denetim yetkisini üstlenmiştir; kuruluş izni, faaliyet izni, saklama, sermaye yeterliliği ve listeleme esaslarını belirler.
Çerçevenin ana unsurları:
- 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.35/B ve 35/C — kripto varlık hizmet sağlayıcı ve saklama hizmeti
- III-35/B.1 sayılı Tebliğ (RG 13.03.2025, S.32840) — kuruluş ve faaliyet esasları, ortaklık ve yönetici şartları, bilgi sistemleri, dışarıdan hizmet alımı
- III-35/B.2 sayılı Tebliğ (RG 13.03.2025, S.32840) — sunulabilecek hizmetler, listeleme esasları, mutabakat sistemi, sermaye yeterliliği
- VII-128.10 sayılı Bilgi Sistemleri Yönetimi Tebliği (aynı tarih) — teknolojik altyapı ve güvenlik
SPK’ya hangi hâllerde başvurulur? İzinsiz kripto varlık hizmeti sunulduğu, faaliyet izni olmayan bir platformun Türkiye’ye yönelik faaliyet gösterdiği veya listeleme/işlem esaslarına aykırılık bulunduğu iddialarında. SPK bireysel zararı tazmin etmez; ancak yapılan ihbar, hem idari yaptırım hem de suç duyurusu sürecini tetikleyebilir ve dosyanıza destek olur.
Platformun SPK Listesinde Bulunması Ne Anlama Gelir?
SPK listesinde yer almak, platformun düzenlemeye tabi olduğunu ve denetlendiğini gösterir; ancak devlet garantisi anlamına gelmez ve müşteri zararının otomatik olarak karşılanacağı sonucunu doğurmaz.
| Yanlış beklenti | Gerçek durum |
|---|---|
| “Listede olan platform devlet garantilidir” | Garanti değildir; denetim ve yükümlülük anlamına gelir |
| “Zararım otomatik karşılanır” | Otomatik tazmin mekanizması bulunmaz |
| “Listede olan her platform tam faaliyet izinlidir” | Kuruluş izni, başvuru ve faaliyet izni farklı aşamalardır |
| “Bir kez listeye giren hep listededir” | Statü değişebilir, tasfiye süreci başlayabilir |
Kontrol yöntemi: Platformun tam ticaret unvanını öğrenin ve SPK’nın güncel listeleriyle karşılaştırın. “Global” markanın Türkiye’deki tüzel kişisiyle aynı olmadığını unutmayın. Yatırım yapmadan önce bu kontrolü yapmak, sonradan yürütülecek tüm hukuki sürecin yerini tutar.
BÖLÜM XVIII — PLATFORMUN SORUMLULUĞU
Kripto Borsası Zarardan Sorumlu Tutulabilir mi?
Evet, belirli hâllerde. Platformun kendi sistem güvenliğinden, saklama yükümlülüğünden ve özen borcundan kaynaklanan kusuru bulunuyorsa sorumluluğu gündeme gelir; ancak kullanıcının kendi kusuru sorumluluğu azaltır veya kaldırır.
| Senaryo | Platform sorumluluğu |
|---|---|
| Platformun sistemine sızılması, veri ihlali | Yüksek — saklama ve güvenlik yükümlülüğü |
| İki faktörlü doğrulamanın çalışmaması | Yüksek |
| Beyaz liste dışı adrese çekim yapılması | Yüksek |
| Açık şüpheli çekim örüntüsüne müdahale edilmemesi | Orta–yüksek — özen borcu |
| Mağdur bildiriminin geç değerlendirilmesi | Orta |
| İç sistem veya çalışan kaynaklı kayıp | Yüksek |
| Kullanıcının şifresini paylaşması | Düşük — kullanıcı kusuru |
| Kullanıcının phishing sitesine bilgi girmesi | Düşük–orta |
| Kullanıcının kendi cüzdanında imzaladığı işlem | Yok — platform dışı |
İspat yükü kritik bir tartışmadır. Kullanıcı, hesabına izinsiz giriş yapıldığını iddia ettiğinde bu iddiayı destekleyecek verilerin tamamı (IP kayıtları, cihaz bilgisi, oturum geçmişi) platformun elindedir. Bu nedenle uygulamada izlenmesi gereken yol, öncelikle bu kayıtların resmî olarak talep edilmesidir. Kayıtları sunmayan bir platformun, kullanıcı kusurunu ileri sürmesi de zayıflar.
Borsanın Kullanıcı Sözleşmesi Sorumluluğunu Kaldırır mı?
Hayır, sınırsız biçimde kaldıramaz. Sorumsuzluk kayıtları Türk Borçlar Kanunu m.115 uyarınca ağır kusur bakımından geçersizdir; tüketici işlemi söz konusuysa haksız şart denetimi de devreye girer.
Değerlendirmede öne çıkan noktalar:
- TBK m.115: Borçlunun ağır kusurundan sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yapılan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür.
- Haksız şart denetimi: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamındaki işlemlerde, dürüstlük kuralına aykırı biçimde dengesizlik yaratan şartlar tüketiciyi bağlamaz.
- Bilgi güvenliği yükümlülüğü: Mevzuattan doğan yükümlülükler, sözleşmeyle bertaraf edilemez.
- Yetkili hukuk/mahkeme şartları: Yabancı hukuk ve yabancı mahkeme yetkisi öngören kayıtlar, tüketici lehine olan koruyucu hükümler karşısında sınırlanabilir.
Borsa Para Çekimlerini Durdurursa veya İflas Ederse Ne Olur?
Ödeme güçlüğü ile dolandırıcılık farklı hukuki durumlardır; ayrımı belirleyen şey, platformun müşteri varlıklarını amaç dışı kullanıp kullanmadığıdır.
- Geçici teknik/uyum kaynaklı durdurma: MASAK kuralları, şüpheli işlem incelemesi veya savcılık talimatı kaynaklı olabilir; süreli ve gerekçelidir.
- Ödeme güçlüğü: Platform likidite sorunundadır; tasfiye ve alacak hukuku devreye girer.
- Müşteri varlıklarının amaç dışı kullanımı: Bu, ceza hukukuna girer — güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık ve 6362 sayılı Kanun kapsamındaki suçlar.
Yapılması gerekenler: Bakiyenizi ve çekim taleplerinizi belgeleyin (ekran kaydı dâhil), platformla yazışmaları saklayın, diğer kullanıcılarla birlikte toplu başvuru hazırlayın, hem savcılığa hem SPK’ya bildirimde bulunun ve alacak kaydı için tasfiye sürecini takip edin. Müşteri varlıklarının platform varlıklarından ayrıştırılmış olup olmadığı, bu dosyalarda tahsilin belirleyici unsurudur.
BÖLÜM XIX — ÖZEL DURUMLAR
Birden Fazla Mağdur Varsa Nasıl Hareket Edilmeli?
Aynı organizasyondan zarar gören mağdurların dosyalarını birleştirmesi, hem teknik analizin gücünü hem cezai sonuçların ağırlığını artırır; ortak cüzdan adresleri bu birleştirmenin teknik dayanağıdır.
Etkili bir toplu başvurunun bileşenleri:
- Ortak cüzdan adresi tablosu — hangi mağdur, hangi adrese, ne zaman, ne kadar gönderdi
- Toplam zarar hesabı — bireysel tutarlar ve toplam
- Ortak delil havuzu — aynı site, aynı Telegram grubu, aynı “danışman”
- Dosya numaraları listesi — farklı illerde açılmış soruşturmaların birleştirilmesi talebi
- Örgütlü yapı değerlendirmesi — TCK m.158/3 kapsamında değerlendirme talebi
Aynı adrese onlarca mağdurdan fon aktığının gösterilmesi, savcılık nezdinde tek bir mağdurun beyanından çok daha güçlü bir tablo oluşturur. Bu adres listesini derli toplu sunmak, dosyanın “münferit şikâyet” olmaktan çıkıp organizasyon soruşturmasına dönüşmesini sağlayan en pratik adımdır.
Şirket Kripto Varlıklarının Çalınması Hâlinde Ne Yapılmalı?
Şirket varlıklarının kaybında hukuki süreç, ceza şikâyetiyle sınırlı değildir; iç soruşturma, yetki matrisi incelemesi, veri ihlali bildirimi ve yönetici sorumluluğu birlikte değerlendirilir.
Yapılacaklar sırası:
- Erişimleri dondurun — cüzdan, borsa hesabı, API anahtarları, imza yetkileri.
- Log kayıtlarını koruyun — sistem, VPN, e-posta ve cüzdan erişim kayıtları. Kayıt döngüsü nedeniyle silinme riski vardır.
- İç soruşturma başlatın — kimin hangi yetkiyle işlem yapabildiği (yetki matrisi) belirlenmelidir.
- Muhasebe kayıtlarıyla eşleştirin — hangi varlık, hangi tarihte, hangi karara dayanarak hareket etti?
- KVKK değerlendirmesi yapın — kişisel veri ihlali varsa Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na bildirim yükümlülüğü doğabilir.
- Ceza şikâyeti — fail içeriden ise TCK m.155 ve m.142/2-e; dışarıdan ise m.243–244.
- Yönetici sorumluluğu — TTK kapsamında özen yükümlülüğü değerlendirmesi.
Önleyici not: Şirket varlıklarında multisig (çoklu imza) kullanımı, tek bir kişinin tek başına transfer yapmasını engeller ve bu dosyaların çoğunu baştan imkânsız kılar. Kurumsal kripto varlık yönetiminde tek imzalı cüzdan, bugün savunulabilir bir yapı değildir.
Çocuk veya Yaşlı Mağdurlarda Süreç Nasıl Yürür?
Çocuk mağdurlarda başvuru kanuni temsilci tarafından yapılır; yaşlı mağdurlarda ise algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanılması hâlinde TCK m.158/1-c kapsamında ayrı bir nitelikli hâl gündeme gelir.
- Kanuni temsil: Velayet veya vesayet altındaki kişiler adına şikâyet, temsilci tarafından yapılır.
- Nitelikli hâl: Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanılması (m.158/1-c) veya içinde bulunduğu zor durumdan faydalanılması (m.158/1-b) cezayı ağırlaştırır.
- Banka ve platformların özen yükümlülüğü: İleri yaştaki bir müşterinin alışılmadık biçimde büyük ve ardışık transferler yapması, uyum sistemlerinin uyarı vermesi gereken bir örüntüdür. Bu uyarının çalışmamış olması, kurumsal sorumluluk tartışmasını açar.
- Delil koruma: Bu dosyalarda mağdur beyanının erken ve ayrıntılı alınması özellikle önemlidir.
Miras Kalan Kripto Varlıklar Dolandırıcılıkla Alınırsa Ne Olur?
Miras kalan kripto varlıkların üçüncü kişiler veya mirasçılardan biri tarafından ele geçirilmesi hâlinde hem miras hukuku hem ceza hukuku yolları birlikte işletilir.
Karşılaşılan tipik durumlar:
- Seed phrase’e erişen bir yakının varlıkları aktarması — TCK m.155 veya m.142/2-e; ayrıca terekeye iade talebi.
- Ölen kişinin borsa hesabının kullanılması — hesap ölüm tarihinden sonra kullanılmışsa giriş kayıtları belirleyicidir; borsadan mutlaka talep edilmelidir.
- Üçüncü kişinin “kurtarma” vaadiyle seed phrase istemesi — mirasçıların en sık düştüğü tuzak.
- Varlıkların tespiti — mirasçılar çoğunlukla varlığın nerede olduğunu bilmez; borsa hesaplarının tespiti için ilgili platformlara veraset belgesiyle başvurulur.
Pratik öneri: Kripto varlık sahibi kişilerin, seed phrase’i doğrudan paylaşmadan; varlığın varlığını, hangi platformlarda hesap bulunduğunu ve erişim yönteminin nerede saklandığını belgeleyen bir düzen kurması gerekir. Bu yapılmadığında miras kalan varlıkların önemli bölümü ya erişilemez hâle geliyor ya da erişimi olan tek kişinin insafına kalıyor.
BÖLÜM XX — AVUKAT VE TEKNİK UZMAN DESTEĞİ
Kripto Para Avukatı Ne Yapar?
Kripto para avukatı, olayı doğru suç tipine oturtan, zincir üstü bulguları hukuki delile dönüştüren, acil koruma tedbirlerini zamanında talep eden ve soruşturmanın teknik yönünü yönlendiren kişidir. Bu alanda avukatlık, klasik dilekçe yazımının ötesinde bir yetkinlik gerektirir.
Somut olarak yaptıkları:
- Olayın hukuki nitelendirilmesi (m.158/1-f mi, m.142/2-e mi, m.155 mi?) — CMK m.128/A’ya erişim buna bağlıdır
- Teknik ekli, talep listeli suç duyurusunun hazırlanması
- CMK m.128/A kapsamında askıya alma ve elkoyma taleplerinin yürütülmesi
- Borsa ve hizmet sağlayıcıların doğru tüzel kişilik üzerinden tespiti
- Yabancı platformlara veri koruma talebi gönderilmesinin sağlanması
- Soruşturmanın takibi, eksik işlemler için ek dilekçeler
- KYOK kararına gerekçeli itiraz
- Paralel hukuk davası, ihtiyati haciz ve icra süreci
- Yabancı makamlar ve platformlarla koordinasyon
- Şüpheli konumundaki müvekkiller için (P2P, hesap kullandırma) savunma stratejisi
Kripto varlık dolandırıcılığı dosyalarında sonuç almanın en belirleyici faktörü, avukatın hem ceza hukuku bilgisine hem blockchain teknik altyapısına hâkim olmasıdır. Bu tür dosyalarda avukat, adeta bir dedektif gibi çalışarak zincir üstü veriyi hukuki delile dönüştürmek zorundadır.
DeFi Hukuk 7 Aşamalı Zincir-Delil Dönüşüm Protokolü (ZDP-7)
Kripto dolandırıcılığı dosyalarında zincir üstü veriyi savcılık dosyasında kullanılabilir hukuki delile dönüştürmek için ekibimizin uyguladığı yedi aşamalı yöntem, ZDP-7 olarak adlandırılmaktadır. Protokolün amacı, teknik bulgu ile hukuki talep arasındaki boşluğu kapatmaktır.
1. Zincir Sabitleme (Chain Anchoring) — İşlem hash’leri, ağ bilgisi, blok numarası ve UTC zaman damgaları sabitlenir; her delilin SHA-256 özeti alınır. Amaç: sonradan tartışılamayacak bir teknik zemin kurmak.
2. Rota Haritalama (Route Mapping) — Mağdur cüzdanından itibaren her sıçrama numaralandırılarak çıkarılır; ana rota ile tali rotalar ayrıştırılır. Eksik haritalama, dosyanın takipsizlikle kapanmasının en sık nedenidir.
3. Hizmet Atfı (Service Attribution) — Rotadaki her düğüm sınıflandırılır: bireysel cüzdan mı, borsa yatırma adresi mi, sıcak cüzdan mı, DEX router’ı mı, köprü sözleşmesi mi? Bu aşama, yanlış hedefe müzekkere yazılmasını önler.
4. Temas Noktası Tespiti (Contact Point Identification) — Fonun KYC uygulanan bir hizmete temas ettiği ilk an belirlenir. Dosyanın kimlik köprüsü buradadır ve dilekçenin merkezine bu bulgu konur.
5. Güven Derecelendirme (Confidence Grading) — Her bulgu kesin / yüksek / orta / düşük olarak derecelendirilir. Kesin olmayan bulgunun kesin gibi sunulması, dosyanın güvenilirliğini bir anda yok eder.
6. Talep Dönüştürme (Request Conversion) — Her teknik bulgu, somut bir hukuki talebe çevrilir: “şu tarihte şu adrese yapılan yatırma işleminin hangi kullanıcı hesabına kaydedildiği” gibi. Genel talepler değil, cevaplanabilir sorular yazılır.
7. Zaman Kilidi (Time Lock) — Veri koruma talepleri, 48 saatlik askı penceresi ve 10 günlük bilgi verme süresi (CMK m.128/A-7) takvime bağlanır; her adım için takip tarihi belirlenir.
📌 Kısa cevap: ZDP-7’nin özü şudur — zincirde ne bulduğunuz değil, bulduğunuzu hangi kurumdan neyi isteyecek bir talebe çevirebildiğiniz sonucu belirler. Bu yaklaşımın uygulandığı dosyalarda savcılık müzekkerelerinin isabet oranı ve cevap kalitesi belirgin biçimde yükselmektedir.
Avukat ve Teknik Uzman Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Kripto dolandırıcılığında doğru profesyoneli seçmenin en güvenilir ölçütü, kesin sonuç vaat etmemesi ve kullandığı yöntemi açıklayabilmesidir.
| ✅ Olması gereken | ❌ Kırmızı çizgi |
|---|---|
| Yazılı vekâlet/görev kapsamı | Sözlü anlaşma, belirsiz kapsam |
| Metodolojinin açıklanması | “Özel yöntemim var, anlatamam” |
| Yalnızca public adres istenmesi | Seed phrase veya private key istenmesi |
| Sınırların ve risklerin anlatılması | “%100 geri alırız” garantisi |
| Örnek rapor içindekilerinin gösterilebilmesi | Hiç örnek gösterilememesi |
| Ücretin baştan netleşmesi | “Önce vergi/sigorta bedeli yatırın” |
| Hukuk + teknik analizin birlikte yürütülmesi | Sadece teknik veya sadece hukuki yaklaşım |
| Baro kaydının doğrulanabilir olması | Doğrulanamayan kimlik ve unvan |
⚠️ Mutlak kural: Hiç kimse — avukatınız, teknik uzmanınız, savcılık, kolluk veya borsa dâhil — sizden seed phrase ya da private key istemez. İsteyen kişi, mesleği ne olursa olsun, ya dolandırıcıdır ya da ne yaptığını bilmiyordur. Analiz için yalnızca cüzdan adresi ve işlem hash’i yeterlidir.
BÖLÜM XXI — UYGULAMADAN VAKA ANALİZLERİ
Aşağıdaki vakalar, dosya gizliliği nedeniyle anonimleştirilmiş ve öğretici amaçla birden fazla dosyadan derlenmiş temsili örneklerdir. Kişi, kurum ve platform bilgileri değiştirilmiştir.
Vaka 1: Sahte Yatırım Platformuna Gönderilen USDT ve Kaybolan İz
Müvekkilimiz M.K., bir sosyal medya reklamı üzerinden ulaştığı yatırım platformuna dört ay boyunca toplam yaklaşık 47.000 USDT (TRC-20) gönderdi. Panelde bakiye 180.000 dolara ulaşmıştı; çekim talep ettiğinde önce “kâr vergisi”, sonra “uluslararası transfer teminatı” istendi. Bize başvurduğunda elinde yalnızca panel ekran görüntüleri ve “USDT gönderdim” beyanı vardı — tek bir işlem hash’i yoktu.
İlk tespitler. Cüzdan uygulamasının işlem geçmişinden dokuz ayrı transferin hash’i çıkarıldı. Tronscan üzerinde bakıldığında ilk alıcı adresin, transferlerden ortalama 6–11 dakika sonra bakiyesini tamamen boşalttığı görüldü. Dikkat çeken ayrıntı şuydu: bu adrese USDT gelmeden hemen önce, başka bir adresten küçük miktarda TRX gönderilmişti. Yani adres, işlem yapabilmesi için önceden beslenmişti — bu, bireysel bir cüzdan değil, otomatik çalışan bir toplama altyapısı işaretiydi.
Kritik teknik hamle. Besleyici TRX adresi üzerinden yapılan kümeleme, aynı örüntüyle beslenmiş on yedi ayrı toplama adresi ortaya çıkardı. Bunların tamamı, fonu üç ara adres üzerinden tek bir hedefe aktarıyordu. Hedef adres, sweep davranışı ve günlük işlem hacmi nedeniyle bir merkezi borsanın yatırma adresi olarak değerlendirildi — ancak burada bilinçli olarak “fail cüzdanı” nitelendirmesi yapılmadı; bulgu, raporda yüksek güven düzeyi ile “borsa yatırma adresi” olarak sunuldu. İkinci önemli bulgu, müvekkilin üçüncü transferinin, aynı toplama adresine başka bir mağdurun aynı gün yaptığı transferle aynı blokta yer almasıydı.
Hukuki strateji. Suç duyurusuna dokuz hash, üç ara adres ve hedef yatırma adresini gösteren bir zincir tablosu eklendi. Savcılıktan istenen şey “araştırma yapılması” değil, tek ve cevaplanabilir bir soruydu: belirtilen tarih ve saatlerde, belirtilen tutarlarda, belirtilen adrese yapılan yatırma işlemlerinin hangi kullanıcı hesabına kaydedildiği. Aynı dilekçede CMK m.128/A kapsamında askıya alma ve elkoyma talep edildi; CMK m.128/A-7’deki on günlük süre ve idari para cezası yaptırımı ayrıca hatırlatıldı.
Sonuç. Hesap tespit edildi ve bakiyesi üzerinde tedbir uygulandı. Fonun tamamı değil, bir bölümü hesapta duruyordu; kısmi iade süreci soruşturma aşamasında işletildi. Kalan kısım için, tespit edilen hesap sahibine karşı ayrıca hukuk yolu açıldı. Bu dosyanın dönüm noktası hukuki argüman değil, TRX besleme örüntüsünün fark edilmesiydi — o bulgu olmasaydı iz, ilk alıcı adreste bitmiş görünecekti.
Vaka 2: Cüzdanın Zararlı Akıllı Sözleşmeyle Boşaltılması ve “Kendi Gönderdi” İtirazı
Bir müvekkilimiz, tanınmış bir projenin airdrop duyurusu gibi görünen bağlantıya girip cüzdanını bağladı. Birkaç dakika içinde cüzdanındaki stablecoinler ve iki farklı token boşaltıldı. İlk başvuruda karşılaşılan yaklaşım şuydu: işlemler kullanıcının kendi cüzdanından çıktığı için, olayın hırsızlık değil “kendi rızasıyla yapılmış transfer” olarak değerlendirilmesi.
İlk tespitler. Cüzdan geçmişi incelendiğinde, boşaltmadan önce kullanıcının gönderdiği tek işlemin bir approve işlemi olduğu görüldü. Varlıkların çıkışı ise kullanıcının imzasıyla değil, saldırgan sözleşmesinin transferFrom çağrılarıyla gerçekleşmişti. Yani mağdur hiçbir transfer yapmamış, yalnızca bir yetki vermişti — ve onay ekranında istenen yetki miktarı sınırsızdı.
Kritik teknik hamle. Approval işleminin event log kaydı ile çekim işlemlerinin input verisi yan yana konularak, mağdurun imzaladığı işlemin içeriğinin kendisinden gizlendiği somut biçimde ortaya kondu. Ayrıca saldırgan sözleşmesinin çektiği varlıkların, aynı işlem içinde iki ayrı adrese otomatik oranla bölündüğü tespit edildi — bu, hazır bir drainer altyapısının operatör ile kit sağlayıcısı arasındaki pay dağıtımıydı ve tek başına organize bir yapıya işaret ediyordu.
Hukuki strateji. Teknik ek ile birlikte, fiilin TCK m.158/1-f kapsamında değerlendirilmesi gerektiği; rızanın hile ile sakatlandığı, mağdurun transferi değil yalnızca içeriği gizlenmiş bir yetkiyi imzaladığı ayrıntılı biçimde açıklandı. Pay dağıtımı bulgusu, dosyanın münferit bir olay olmadığının göstergesi olarak sunuldu ve aynı sözleşmeyle etkileşen diğer mağdurların araştırılması talep edildi.
Sonuç. Dosya doğru suç vasfından ilerledi ve aynı drainer sözleşmesine bağlı başka şikâyetlerle ilişkilendirildi. Varlıkların bir kısmı takip edilebilir noktalara ulaştı. Buradaki öğretici nokta şudur: teknik ayrıntı, suç vasfını değiştirdi. Approval ile transferFrom arasındaki fark açıklanmasaydı, dosya büyük ihtimalle “kullanıcı kendi gönderdi” değerlendirmesiyle kapanacaktı.
Vaka 3: P2P Satıcısının Hesabına Gelen Bloke
Müvekkilimiz, bilinen bir platformun P2P bölümünde uzun süredir USDT satışı yapıyordu. Bir işlemde ödeme, alıcının kendi hesabından değil, tanımadığı üçüncü bir kişinin hesabından geldi. Müvekkil, platformda “ödeme alındı” bildirimi geldiği için USDT’yi serbest bıraktı. On gün sonra banka hesabına bloke kondu; ardından ifadeye çağrıldı.
İlk tespitler. Dosyada müvekkil, dolandırıcılık mağdurunun parasını almış konumdaydı. Ancak platform kayıtları incelendiğinde şu tablo ortaya çıktı: müvekkilin ilan geçmişi düzenli, fiyatlandırması piyasa seviyesinde, işlemleri istisnasız platform içinde tamamlanmış ve her işlemde karşı taraf doğrulaması yapılmıştı. Söz konusu işlemde de sohbet platform içinde yürümüş, platform dışına çıkılmamıştı.
Kritik teknik hamle. Müvekkilin son on iki aylık işlem hacmi çıkarıldı ve şikâyet konusu işlemin, olağan işlem örüntüsünden hiçbir şekilde ayrışmadığı ortaya kondu: tutar, saat, fiyat ve işlem sıklığı bakımından tamamen rutin bir işlemdi. Bunun yanında, satılan USDT’nin gittiği adresin müvekkille hiçbir bağlantısı olmadığı, fonun ondan sonraki hareketlerinin tamamen alıcının kontrolünde ilerlediği zincir üzerinde gösterildi.
Hukuki strateji. Savunma, “bilmiyordum” beyanına değil, davranış örüntüsünün belgelenmesine dayandırıldı: platform içi kayıtlar, ilan geçmişi, doğrulama adımları ve zincir üstü veri birlikte sunuldu. Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçunun manevi unsuru bakımından, bilme veya bilebilecek durumda olma hâlinin somut verilerle bağdaşmadığı ortaya kondu.
Sonuç. Müvekkilin iyi niyetli üçüncü kişi konumu belgelendi ve süreç lehine ilerledi. Bu dosya tipinde belirleyici olan şey, olay anında yapılan açıklama değil; aylar öncesinden biriktirilmiş kayıt düzenidir. P2P işlemi yapan herkesin ilan, sohbet ve dekont kayıtlarını saklaması gerektiğini bu dosyalar açıkça göstermektedir.
Vaka 4: Bridge’de Kaybolduğu Sanılan Fon
Bir dosyada mağdurun ETH’si, üç sıçrama sonrası bir köprü sözleşmesine gönderilmişti. Önceki inceleme, “fon zincirler arası köprüye aktarılmıştır, takip mümkün olmamıştır” sonucuna varmıştı ve dosya bu değerlendirmeyle ilerlemiyordu.
Kritik teknik hamle. Köprü işleminin zaman damgası ve tutarı esas alınarak hedef zincirdeki köprü sözleşmesinin aynı zaman aralığındaki çıkışları tarandı. Köprü ücreti düşüldüğünde eşleşen tek bir çıkış bulundu ve alıcı adresin, kaynak zincirdeki gönderen adresle birebir aynı olduğu görüldü — aynı özel anahtar, farklı ağ. Hedef zincirde fon iki adım daha ilerlemiş ve bir merkezi borsanın yatırma adresine ulaşmıştı.
Sonuç. Dosyaya, hedef zincirdeki üç işlemi ve borsa temasını gösteren ek teknik rapor sunuldu; ilgili platforma müzekkere yazılması talep edildi. “Takip mümkün değil” denilen dosya, tek bir eşleştirme sayesinde kimlik köprüsü bulunan bir dosyaya dönüştü. Kripto dolandırıcılık dosyalarında sonuç alabilmenin en belirleyici faktörü, teknik ve hukuki yetkinliğin aynı elde bulunmasıdır — köprü çıkışını arayacak teknik refleks olmadan, hukuki argüman tek başına bu dosyayı hareket ettiremezdi.
BÖLÜM XXII — SIK YAPILAN HATALAR
Mağdurların Yaptığı 8 Kritik Hata
- Beklemek. “Belki döner” düşüncesiyle geçen her gün, fonun katmanlanmasına ve kayıtların saklama süresinin dolmasına hizmet eder.
- Dolandırıcıya ek ödeme yapmak. Vergi, komisyon, teminat — hepsi aynı senaryodur ve zararı ikiye katlar.
- Mesajları silmek veya sohbetten çıkmak. Silinen konuşma, ispat edilemeyen iddiaya dönüşür.
- Cihazı sıfırlamak. Zararlı yazılım izleri de silinir; adli inceleme imkânsızlaşır.
- Yalnızca ekran görüntüsü saklamak. Hash yoksa dosya, IBAN’sız banka şikâyeti gibidir.
- İşlem hash’lerini kaydetmemek. En sık ve en maliyetli eksiklik.
- Yanlış cüzdan adresi veya yanlış ağ bildirmek. Aylarca yanlış yönde ilerleyen soruşturmaların tek sebebi budur.
- İkinci kez dolandırılmak. Kurtarma vaadiyle gelen kişilere ödeme yapmak.
Hukuki Başvurularda Yapılan 7 Hata
- Genel ve soyut suç duyurusu — hile unsurunun hiç açıklanmaması
- Teknik transfer zincirinin dosyaya hiç konulmaması
- Yanlış suç vasfına odaklanılması — bu, CMK m.128/A’ya erişimi kapatır
- Hangi kurumdan neyin istendiğinin yazılmaması
- Acil askıya alma ve elkoyma talebinin unutulması
- Yabancı borsadaki verilerin korunmasının talep edilmemesi
- Dosyanın takip edilmemesi; eksik işlemler için ek dilekçe verilmemesi
Blockchain Analizinde Yapılan 8 Hata
- Adres ile kişiyi eşitlemek. Adres kimlik değildir.
- Hot wallet’ı fail cüzdanı sanmak. Dosyayı boşa çıkaran en pahalı hata.
- İşlem yönünü ters okumak. “From” ve “to” karıştırıldığında analiz tersine döner.
- Bridge çıkışını aramamak. Fon köprüde bitmez, hedef zincirde devam eder.
- Swap sonrası yeni tokenı izlememek. Varlık değişti diye takip bitmez.
- Aynı tutarı aynı para sanmak. Benzer tutarlı iki işlem, aynı fon olmayabilir.
- Yanlış ağda inceleme yapmak. 0x adresi beş farklı ağda vardır.
- Kaynağı belirsiz etiketlere güvenmek. Doğrulanmamış etiket, dosyaya sokulan bir varsayımdır.
⚠️ Uygulamada Bilinmesi Gerekenler
- ⚠️ Dikkat: Borsaya yapılan bireysel bildirim tek başına yeterli değildir; CMK m.128/A’daki 48 saatlik askı, süre içinde savcılık ve hâkim kararı devreye girmezse kendiliğinden kalkar ve fon çekilebilir hâle gelir. Bildirim ve savcılık başvurusu aynı gün yapılmalıdır.
- 💡 Sık yapılan hata: Hesabına bloke gelen P2P satıcılarının varlıklarını başka platformlara taşımaya çalışması. Bu hareket, dosyada kaçırma girişimi olarak yorumlanabilir ve savunmayı ciddi biçimde zorlaştırır.
- ⚠️ Önemli: Dosyanın hangi maddeden sevk edildiği, teorik bir tartışma değildir. CMK m.128/A yalnızca TCK m.142/2-e, m.158/1-f, m.158/1-l ve m.245 bakımından uygulanır; fiilin yalnızca TCK m.157’den değerlendirilmesi, en etkili tedbire erişimi kapatır.
- 💡 Uygulamadan: Yabancı borsaya gönderilen talep metninde fonun hâlâ hareket ettiğinin ve kayıp riskinin sürdüğünün açıkça yazılması, sıradan bilgi talebine göre belirgin şekilde daha hızlı sonuç veriyor. Talebin İngilizce, hash-adres-ağ-UTC zaman bilgilerini eksiksiz içermesi ve resmî antetli olması şart.
- ⚠️ Dikkat: MASAK’ın 48/72 saatlik çekim bekleme kuralı, Türkiye’deki platformlarda fiilî bir müdahale penceresi yaratır. Fonun bir Türkiye borsasına girdiği tespit edilirse, ilk 48 saat içinde yapılacak bildirim doğrudan sonuç değiştirebilir.
- 💡 Sık yapılan hata: Teknik raporda bulgunun güven düzeyinin belirtilmemesi. “Bu adres şüpheliye aittir” gibi kesinlik iddiaları, KYC verisiyle desteklenmediğinde raporun tamamının güvenilirliğini zedeliyor.
BÖLÜM XXIII — KORUNMA YÖNTEMLERİ
Kripto Dolandırıcılığından Nasıl Korunulur?
Kripto dolandırıcılığının neredeyse tamamı, birkaç tekrar eden uyarı işaretinden birini taşır; bunları tanımak, en etkili korunma yöntemidir.
Kırmızı bayraklar:
- Garantili veya sabit getiri vaadi (piyasa böyle çalışmaz)
- Para çekmek için dışarıdan ödeme istenmesi
- Yalnızca özel bağlantıyla erişilen “platform”
- Acele ettirme ve “bugün son gün” baskısı
- Seed phrase veya doğrulama kodu istenmesi
- Cüzdanınıza sınırsız yetki isteyen onay ekranları
- Tanınmış markanın adresine çok benzeyen alan adı
- Yalnızca Telegram üzerinden yürüyen “müşteri hizmetleri”
- Ödemenin şirket yerine şahsi hesaba istenmesi
Cüzdan Güvenliği İçin 8 Kural
- Donanım cüzdanı kullanın — özellikle belirli bir tutarın üzerindeki varlıklar için.
- Seed phrase’i dijital ortamda tutmayın. Fotoğraf, bulut, not uygulaması, e-posta — hepsi risktir.
- İşlem cüzdanı ile saklama cüzdanını ayırın. Yeni projelere bağlanacağınız cüzdanda küçük bakiye tutun.
- Onayları düzenli kontrol edin. Etherscan, BscScan, Tronscan üzerinden token approval temizliği yapın.
- Multisig kullanın — şirket ve yüksek tutarlı varlıklarda tek imza savunulabilir bir yapı değildir.
- Adresi her seferinde doğrulayın. Sadece ilk ve son karakterlere değil, ortadaki karakterlere de bakın (clipboard hijacker ve adres zehirleme saldırıları buna dayanır).
- Test transferi yapın. Yüksek tutarlı ilk transferlerde küçük bir miktarla deneyin.
- İmzaladığınız şeyi okuyun. “Bağlan” ile “imzala” farklı işlemlerdir; ikincisinde ne yetkisi verdiğinize bakın.
Borsa Hesabı Güvenliği İçin 7 Kural
- Uygulama tabanlı 2FA kullanın; SMS doğrulaması SIM swap’a açıktır.
- Anti-phishing kodu tanımlayın; sahte e-postaları anında ayırt edersiniz.
- Para çekme adresi beyaz listesi oluşturun.
- API anahtarlarına çekim yetkisi vermeyin; kullanılmayanları silin.
- E-posta hesabınızı ayrı ve güçlü şekilde koruyun — borsa güvenliğinin gerçek zayıf halkası çoğunlukla e-postadır.
- GSM operatöründe hat işlem şifresi tanımlatın.
- Aktif oturumları düzenli kontrol edin ve tanımadıklarınızı kapatın.
Bir Kripto Platformunun Güvenilirliği Nasıl Kontrol Edilir?
| Kontrol | Nasıl yapılır? |
|---|---|
| Tüzel kişilik | Tam ticaret unvanı ve ticaret sicil kaydı |
| SPK statüsü | SPK’nın güncel listeleriyle karşılaştırma |
| Alan adı geçmişi | WHOIS kaydı — çok yeni alan adları risklidir |
| Mobil uygulama | Yayıncı adı ve indirme geçmişi |
| Kullanıcı sözleşmesi | Hangi şirket taraf, hangi hukuk uygulanıyor |
| Para çekme şartları | Ek ödeme koşulu var mı? |
| Fiziksel adres | Doğrulanabilir mi, sanal ofis mi? |
| Getiri vaadi | Sabit/garantili getiri iddiası var mı? |
| İletişim | Kurumsal kanallar mı, sadece Telegram mı? |
BÖLÜM XXIV — DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR
❌ Efsane 1: Kripto paralar anonim olduğu için dolandırıcılar asla bulunamaz.
✅ Gerçek: Blokzincir anonim değil, takma adlıdır (pseudonymous). Zincir üstü adli bilişim yöntemleriyle transferler merkezi borsalara kadar izlenebilmekte ve bu noktada KYC verileri üzerinden kimlik tespiti mümkün olmaktadır. Anonim olan adres değil, adresle kişi arasındaki bağdır — ve o bağ bir kez kurulduğunda geçmişe dönük olarak da açılır.
❌ Efsane 2: Blockchain işlemi geri alınamadığı için hiçbir şey yapılamaz.
✅ Gerçek: İşlem geri alınamaz, ama varlık hukuken iade edilebilir. CMK m.128/A-5 uyarınca elkonulan menfaat, mağdura ait olduğu anlaşıldığında mahkûmiyet beklenmeden soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir.
❌ Efsane 3: Yurt dışındaki borsaya gitti, artık hiçbir şey yapılamaz.
✅ Gerçek: Yabancı platformların kolluk talep portalları vardır ve acil veri koruma talepleri hızla işleme alınabilir. Kapsamlı veri için uluslararası adli yardımlaşma gerekir; süreç uzundur ama işler. Yapılmaması gereken tek şey, hiç talep göndermemektir.
❌ Efsane 4: Mixer kullanıldıysa takip tamamen biter.
✅ Gerçek: Doğrudan izleme kırılır, ancak fonun mixer’a girişi kesin olarak belgelenir ve çıkış sonrası davranış izlenebilir. Ayrıca mixer kullanımı tek başına suç delili değildir; teknik raporda bu ayrım yapılmalıdır.
❌ Efsane 5: Şikâyet için 6 aylık süre var, geçtiyse bir şey yapılamaz.
✅ Gerçek: Dolandırıcılık şikâyete tabi değildir; savcılık resen soruşturur. Uygulanacak süre TCK m.66/1-d uyarınca 15 yıllık dava zamanaşımıdır. Ancak hukuki süre ile teknik pencere farklıdır — hukuken geç kalmasanız da fiilen geç kalabilirsiniz.
❌ Efsane 6: Hesabını kullandıran herkesin cezası artık yarıya iner.
✅ Gerçek: TCK m.158/4, iştiraki yalnızca hesap veya ödeme aracı bilgisi vermekle sınırlı kalan kişiler için geçerlidir ve haksız menfaat amacı arar. Fiil TCK m.142, m.245 veya m.282’den nitelendirilirse indirim uygulanmaz. Ayrıca kandırılarak hesabını veren kişi bakımından mesele indirim değil, kastın hiç bulunmamasıdır.
❌ Efsane 7: USDT hiçbir şekilde dondurulamaz.
✅ Gerçek: USDT’nin ihraççısı, adli makam talebi üzerine belirli adresleri kara listeye alabilir. Ancak dondurma ağ bazındadır, varlık başka tokene çevrilmişse yetki sona erer ve dondurma tek başına iade anlamına gelmez.
BÖLÜM XXV — BU ALANDAKİ DENEYİMLERİMİZ
Kripto varlık uyuşmazlıklarında sonucu belirleyen şey, dosyaya hangi teknik veriyle girildiğidir. Ekibimizin bu alandaki çalışma biçimi, klasik ceza dosyası yönetiminden birkaç noktada ayrılıyor.
Savcılığın teknik yükünü hafifletmek. Kripto dosyalarında en sık karşılaştığımız durum, savcılığın konuya isteksiz olması değil; elinde okuyabileceği, doğrudan müzekkereye çevrilebilir bir teknik metin bulunmamasıdır. Bu yüzden hazırladığımız raporları mühendis için değil, dosyayı yürütecek savcı ve hâkim için yazıyoruz: bir sayfada zincir tablosu, bir sayfada güven düzeyleri, bir sayfada “kime, ne sorulmalı” listesi.
Teknik uzman mütalaası hazırlamak. Kripto varlık teknik uzman raporlarını, yeniden üretilebilirlik ölçütüne göre hazırlıyoruz: raporu okuyan başka bir uzman, aynı adımları izleyerek aynı sonuca ulaşabilmelidir. Sınırlamalar bölümü olmayan bir rapor, karşı tarafın en kolay hedefidir; bu yüzden “bu yöntem hangi durumda işe yaramaz” başlığı raporlarımızın standart parçasıdır.
Eş zamanlı yürütme. Zincir analizi, borsa bildirimi ve savcılık başvurusunu birbirinin ardından değil, aynı gün içinde paralel yürütüyoruz. CMK m.128/A’nın 48 saatlik penceresi, sıralı çalışmaya izin vermiyor.
Yanlış hedefi baştan elemek. Dosyalarda gördüğümüz en pahalı hata, borsa sıcak cüzdanının fail cüzdanı sanılmasıdır. Bu yüzden rota haritalamada her düğümü sınıflandırmadan tek bir müzekkere talebi yazmıyoruz.
Ölçülebilir sonuç. Bu yaklaşımla hazırlanan dosyalarda savcılık müzekkerelerinin isabet oranı ve alınan cevapların kullanılabilirliği, teknik ek içermeyen dosyalara kıyasla belirgin biçimde yüksek seyrediyor. Köprü çıkışının bulunmasıyla yeniden hareket kazanan dosyalar, bu farkın en görünür örneği.
Alan içi çalışmalar. Av. Ahmet Karaca, blockchain hukuku üzerine Udemy’de ders vermekte; Haberler.com’da kripto hukuku hakkında köşe yazıları yazmakta; MASAK ve CMK m.128/A kaynaklı hesap blokesi dosyalarında müvekkil temsil etmekte; kripto vergi ve düzenleme gelişmeleri hakkında ulusal medyaya görüş bildirmekte ve İstanbul Blockchain Expo World ile Özyeğin, Kocaeli, Süleyman Demirel ve Çukurova üniversitelerinde blokzincir hukuku üzerine konuşmalar yapmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Şikâyet ve Soruşturma Soruları
Kripto para dolandırıcılığı nereye şikâyet edilir?
Kripto para dolandırıcılığı, Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı suç duyurusuyla şikâyet edilir. Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü, polis merkezi ve jandarma da başvuruyu alıp savcılığa iletir. Fiil TCK m.158/1-f kapsamında değerlendirildiğinden şikâyete tabi değildir; savcılık resen soruşturur.
Kripto dolandırıcılığı için savcılığa mı polise mi gitmeliyim?
Her ikisi de mümkündür, ancak acil tedbir gerektiren dosyalarda doğrudan nöbetçi Cumhuriyet Başsavcılığına gitmek daha hızlı sonuç verir. CMK m.128/A kapsamındaki askıya alma ve elkoyma kararları savcı ve hâkim tarafından verilir; kolluk bu kararları kendi başına alamaz.
Kripto dolandırıcılığı şikâyeti internetten yapılabilir mi?
CİMER ve e-Devlet üzerinden bildirim yapılabilir, ancak bu tek başına ceza şikâyeti yerine geçmez. Ceza soruşturmasının başlaması için savcılığa suç duyurusunda bulunulması gerekir. İnternetten yapılan bildirim, olayın hangi tarihte bildirildiğinin ispatı bakımından tamamlayıcı olarak kullanılabilir.
Failin kimliğini bilmeden suç duyurusunda bulunabilir miyim?
Evet. Failin kimliğinin bilinmesi şikâyet için şart değildir; “fail veya failler hakkında” ifadesiyle suç duyurusunda bulunulur. Kripto dosyalarının neredeyse tamamı bu şekilde açılır ve kimlik, soruşturma sırasında borsa KYC kayıtlarından tespit edilir.
Sadece cüzdan adresiyle şikâyet yapılabilir mi?
Evet, ancak işlem hash’i (TxID) olmadan yapılan başvuru ciddi biçimde zayıflar. Cüzdan adresi bir hesap numarasıdır; hangi transferin şikâyet konusu olduğunu gösteren şey hash’tir. Her ikisini de ağ bilgisiyle birlikte sunmak gerekir.
Kripto dolandırıcılığında şikâyet süresi var mıdır?
Hayır. Dolandırıcılık şikâyete tabi bir suç değildir; uygulanacak süre TCK m.66/1-d uyarınca 15 yıllık dava zamanaşımıdır. Ancak hukuki süre ile fiilî müdahale penceresi farklıdır — teknik olarak ilk 72 saat belirleyicidir.
Savcılık dosyası ne kadar sürer?
Yurt içi bağlantılı dosyalarda genellikle birkaç ay, yurt dışı adli yardımlaşma gerektiren dosyalarda 1–2 yılı bulabilir. CMK m.128/A-7 uyarınca bilgi ve belge talebine kurumların 10 gün içinde cevap verme zorunluluğu, süreci kısaltan en önemli araçtır.
Savcılık takipsizlik (KYOK) kararı verirse ne yapabilirim?
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hâkimliğine itiraz edebilirsiniz. İtirazın etkili olması için hangi somut soruşturma işleminin yapılmadığını göstermeniz gerekir: hangi borsaya müzekkere yazılmadı, hangi hash incelenmedi. Bu noktada kripto para hukuku alanında çalışan bir avukatla hazırlanan gerekçeli itiraz, sonucu doğrudan etkiler.
Birden fazla mağdur birlikte şikâyet edebilir mi?
Evet. Aynı cüzdan adresine ödeme yapan mağdurların dosyaları bağlantı nedeniyle birleştirilebilir. Ortak cüzdan adresi tablosu sunulması, dosyanın münferit şikâyetten organizasyon soruşturmasına dönüşmesini sağlar ve TCK m.158/3 değerlendirmesini gündeme getirir.
Yurt dışındaki kripto dolandırıcısı Türkiye’de şikâyet edilebilir mi?
Evet. Zarar Türkiye’de doğduğu için Türk savcılığı yetkilidir. Failin veya platformun yurt dışında olması şikâyeti engellemez; yalnızca delil elde etme sürecinde uluslararası adli yardımlaşma yolunu gerektirir.
Para İadesi ve Dondurma Soruları
Dolandırılan kripto para geri alınabilir mi?
Blockchain işlemi teknik olarak geri alınamaz, ancak varlık hâlâ kontrol edilebilir bir hesapta duruyorsa hukuken iade mümkündür. CMK m.128/A-5 uyarınca elkonulan menfaat, mağdura ait olduğu anlaşıldığında soruşturma veya kovuşturma evresinde iade edilir.
Gönderilen USDT geri alınabilir mi?
USDT’nin ihraççısı, adli makam talebi üzerine belirli adresleri kara listeye alarak dondurabilir. Ayrıca varlık bir merkezi borsaya ulaşmışsa CMK m.128/A kapsamında hesap askıya alınabilir. Dondurma tek başına iade anlamına gelmez; iade için soruşturmanın aidiyeti ortaya koyması gerekir.
Bitcoin transferi iptal edilebilir mi?
Hayır. Onaylanmış bir Bitcoin işlemi hiçbir şekilde iptal edilemez veya geri alınamaz. Yapılabilecek tek şey, fonun ulaştığı merkezi borsa hesabının tespit edilerek bakiyenin bloke edilmesidir.
Kripto cüzdanı dondurulabilir mi?
Kişisel (non-custodial) bir cüzdan dondurulamaz; bunu yapabilecek merkezi bir otorite yoktur. Ancak cüzdandaki varlık merkezi bir stablecoin ise ihraççı adresi kara listeye alabilir. Merkezi borsadaki hesap ise CMK m.128/A kapsamında askıya alınabilir.
Borsa hesabına bloke konulabilir mi?
Evet. CMK m.128/A-1 uyarınca kripto varlık hizmet sağlayıcısı, makul şüphe hâlinde hesabı 48 saate kadar kendiliğinden askıya alabilir; ayrıca savcının yazılı emri ve hâkim kararıyla elkoyma uygulanabilir. Kripto para avukatı Av. Ahmet Karaca’nın yürüttüğü dosyalarda bu talep, ilk dilekçenin standart parçasıdır.
Yabancı kripto borsasındaki hesaba elkonulabilir mi?
Türk mahkemesinin kararı, yabancı ülkedeki bir platform bakımından doğrudan icra edilemez. Bu nedenle önce veri koruma talebi ve hesabın işaretlenmesi sağlanır, ardından uluslararası adli yardımlaşma yoluyla ilgili ülkede işlem yapılması istenir.
Kripto para mağdura doğrudan iade edilebilir mi?
Evet. CMK m.128/A-5, elkonulan menfaatin mağdura ait olduğunun anlaşılması hâlinde soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edileceğini düzenler. Mahkûmiyet kararının kesinleşmesi beklenmez.
Dolandırıcı parayı harcadıysa ne olur?
Kripto varlık bulunamasa bile failin banka hesapları, taşınmazları, araçları ve şirket payları üzerinden tahsil yolu açıktır. Ceza soruşturmasına paralel olarak hukuk davası ve ihtiyati haciz yoluna gidilmesi, uygulamada en etkili yöntemdir.
Paranın bir kısmı bulunursa kısmi iade yapılabilir mi?
Evet. Elkonulan tutarın tamamı zararı karşılamasa bile, aidiyeti ispatlanan kısım iade edilebilir. Aynı hesapta birden fazla mağdurun fonu varsa oransal paylaşım gündeme gelir.
Kripto varlık başka tokene çevrilmişse geri alınabilir mi?
Dönüşüm zinciri kesintisiz kurulabiliyorsa evet. DEX takası zincir üzerinde görünür bir işlemdir; gönderilen ve alınan token aynı hash altında kayıtlıdır. Bu nedenle takas, takibi bitirmez — yalnızca izlenecek varlığı değiştirir.
Blockchain Takibi Soruları
Kripto para transferleri takip edilebilir mi?
Evet. Bitcoin, Ethereum, Tron, BNB Chain ve Solana gibi kamuya açık zincirlerde her transfer kalıcı olarak kayıtlıdır ve işlem hash’i üzerinden izlenebilir. Blockchain anonim değil, takma adlıdır.
USDT transferi nasıl takip edilir?
Önce ağ belirlenir (TRC-20, ERC-20, BEP-20), sonra ilgili blok gezgininde token transfer kaydı açılır. Tronscan’de “TRC20 Transfers”, Etherscan’de “Token Transfers” sekmesi kullanılır. Ana işlem listesine bakmak yeterli değildir; token transferleri ayrı kayıtlarda tutulur.
TRC-20 USDT’nin kime ait olduğu bulunabilir mi?
Doğrudan bulunamaz. Tron adresleri kimlik içermez. Kimlik, fonun bir merkezi borsanın yatırma adresine ulaştığı noktada, o hesabın KYC bilgilerinin adli makam talebiyle alınmasıyla tespit edilir.
Cüzdan adresinden isim bulunabilir mi?
Hayır, zincir üzerinde isim yazmaz. Kimlik köprüsü yalnızca KYC uygulayan bir hizmet sağlayıcı üzerinden kurulur. Bu nedenle takipteki asıl hedef, adresin sahibini değil, fonun ulaştığı borsa yatırma adresini bulmaktır.
Kripto cüzdan sahibinin IP adresi bulunabilir mi?
Blockchain kayıtlarında IP adresi bulunmaz. IP bilgisi ancak merkezi bir platformun oturum kayıtlarından, adli makam talebiyle elde edilebilir. Kişisel cüzdan kullanımında IP tespiti kural olarak mümkün değildir.
DEX işlemleri takip edilebilir mi?
Evet. Merkeziyetsiz borsa takasları da zincire yazılır ve tamamen görülebilir. DEX kullanımı faili gizlemez; takas işlemi kullanıcının kendi adresinden yapılır, yalnızca varlık türü değişir.
Bridge ile taşınan kripto takip edilebilir mi?
Evet, ancak iki zincirde birden çalışmak gerekir. Kaynak zincirdeki kilitleme işleminin zamanı ve tutarı, hedef zincirdeki çıkışlarla eşleştirilir. EVM ağları arasındaki geçişlerde hedef adres genellikle kaynak adresle aynıdır ve bu, eşleştirmeyi kolaylaştırır.
Mixer kullanılan kripto takip edilebilir mi?
Doğrudan izleme kırılır, ancak takip tamamen bitmez. Fonun mixer’a girişi kesin olarak belgelenir; çıkış sonrası davranış ve borsa temasları izlenmeye devam edilir. Mixer kullanımı tek başına suç delili sayılmaz.
Monero takip edilebilir mi?
Zincir üstü olarak pratikte hayır. Monero’da gönderen, alıcı ve tutar protokol düzeyinde gizlenir. Buna karşılık dönüşüm noktaları — Monero’ya çevrildiği ve Monero’dan çıkıldığı platform işlemleri — izlenebilir ve soruşturmanın hedefi bu noktalar olmalıdır.
Borsa yatırma adresi nasıl anlaşılır?
En güçlü işaret sweep örüntüsüdür: adrese gelen fon kısa süre içinde tek bir toplama adresine aktarılır ve bakiye sıfırlanır. Ayrıca adresin çok sayıda farklı kaynaktan fon alıp yalnızca tek bir adrese göndermesi de tipik göstergedir.
Blockchain analizi kesin kimlik tespiti sağlar mı?
Hayır. Zincir analizi, adresler ve fon akışı hakkında kesin bilgi verir; kimlik hakkında ise yalnızca yön gösterir. Kesin kimlik tespiti, KYC kayıtları ve IP/cihaz verileriyle desteklendiğinde mümkündür. Bu ayrımı yapmayan raporlar dosyada ciddi hataya yol açar.
Delil Soruları
İşlem hash’i delil midir?
Evet ve kripto dosyalarındaki en güçlü delillerden biridir. İşlem hash’i, transferin değişmez kimliğidir; blok numarası, blok zamanı, gönderen, alıcı ve tutarı doğrulanabilir biçimde gösterir. Ceza muhakemesinde delil serbestisi ilkesi gereği serbestçe değerlendirilir.
Blockchain explorer çıktısı mahkemede kullanılabilir mi?
Evet, ancak tek başına bir bağlantı vermek yeterli değildir. İşlem verisinin PDF veya JSON olarak saklanması, birden fazla gezginde doğrulanması ve blok numarası ile blok zamanının ayrıca kaydedilmesi gerekir. Amaç, delilin gezgin sitesinden bağımsız olarak ayakta kalmasıdır.
Ekran görüntüsü delil sayılır mı?
Evet, ancak zayıf bir delildir ve desteklenmelidir. Orijinal dosyanın metadata’sıyla saklanması, SHA-256 özetinin alınması, ekran videosu kaydedilmesi ve zincir verisiyle çapraz doğrulama yapılması ispat gücünü belirgin biçimde artırır.
WhatsApp konuşmaları delil olur mu?
Evet. Uygulamanın kendi dışa aktarma özelliğiyle, medya dâhil alınan tam döküm sunulmalıdır. Tek tek fotoğraflanmış ekran görüntüleri hem okunmuyor hem de bütünlük tartışmasına açık kalıyor.
Telegram mesajları nasıl saklanmalıdır?
Masaüstü uygulamasından JSON formatında dışa aktarma yapılmalıdır. JSON çıktısı, kullanıcı adı değişse bile sabit kalan sayısal kullanıcı ID’lerini içerir; bu, failin kimliğini eşleştirmede kritik değer taşır.
Kripto dolandırıcılığında noter tespiti gerekir mi?
Zorunlu değildir, ancak silinme riski yüksek ve kritik içerikler için önerilir. Sahte platformun web sitesi, sosyal medya reklamı veya duyuru sayfası gibi 3–5 kilit içerik için yapılması yeterlidir; her ekran görüntüsü için gerekmez.
Teknik rapor almak zorunlu mudur?
Hukuken zorunlu değildir. Ancak transfer zinciri üç sıçramadan uzunsa, birden fazla ağ, swap veya bridge içeriyorsa, teknik rapor pratikte gereklilik hâline gelir. CMK m.128/A’nın gerektirdiği “makul şüphe”nin somutlaştırılması da çoğunlukla bu rapor üzerinden yapılır.
Blockchain adli bilişim raporu nedir?
Kripto varlık transferlerinin zincir üzerindeki izini metodolojik biçimde ortaya koyan, bulguları kesin/yüksek/orta/düşük güven düzeyleriyle sunan ve soruşturma makamına somut talep önerileri sağlayan teknik incelemedir. Kripto varlık uzman raporlarını savcılık ve mahkeme dosyalarına hazırlayan Av. Ahmet Karaca ve ekibinin uyguladığı standart, raporun başka bir uzman tarafından yeniden üretilebilir olmasıdır.
Özel uzman raporu savcılıkta kullanılabilir mi?
Evet. Taraflarca alınan uzman görüşü, CMK m.67/6 kapsamında dosyaya sunulabilir ve takdiri delil olarak değerlendirilir. Bilirkişi görevlendirmesinin aylar aldığı kripto dosyalarında, erken sunulan teknik rapor çoğu zaman soruşturmayı hareket ettiren asıl unsurdur.
Borsa ve Hesap Soruları
Kripto borsası hesap sahibinin bilgilerini verir mi?
Üçüncü kişilere vermez; ancak adli makam talebi üzerine vermek zorundadır. CMK m.128/A-7 uyarınca savcı, hâkim veya mahkeme tarafından istenen bilgi ve belgelerin 10 gün içinde gönderilmesi zorunludur; gönderilmemesi hâlinde 50.000 TL’den 300.000 TL’ye kadar idari para cezası verilir.
Avukat doğrudan borsadan KYC bilgisi isteyebilir mi?
Hayır. Avukat başvurusu, kayıtların korunmasını ve hesabın işaretlenmesini sağlayabilir; ancak KYC verileri yalnızca adli makam kanalıyla alınır. Bu nedenle avukatın borsaya yazdığı yazının hedefi bilgi almak değil, veriyi korumak ve zaman kazanmaktır.
Yabancı borsa Türk savcılığına cevap verir mi?
Acil veri koruma taleplerine çoğunlukla hızlı yanıt verilir. Kapsamlı KYC ve işlem kayıtları için ise genellikle uluslararası adli yardımlaşma yolu gerekir. Talebin doğru tüzel kişiye, İngilizce ve teknik olarak eksiksiz gönderilmesi cevap ihtimalini doğrudan etkiler.
Borsalar verileri ne kadar süre saklar?
Saklama süreleri platforma ve tabi olduğu mevzuata göre değişir. Bu belirsizlik nedeniyle en kritik adım, ilk günlerde veri koruma (preservation) talebi gönderilmesidir; bu talep, saklama süresi dolmadan verinin korunmasını sağlar.
Başkasının borsa hesabını kullanmak suç mudur?
Evet. Başkasının hesabına yetkisiz erişim TCK m.243 kapsamında bilişim sistemine girme suçunu oluşturur; varlık transferi yapılmışsa ayrıca TCK m.142/2-e gündeme gelir. Hesap sahibinin rızasıyla kullanım hâlinde ise dolandırıcılığa iştirak ve TCK m.158/4 değerlendirmesi yapılır.
Kripto hesabını kiralamak suç mudur?
Evet. Hesabı ücret karşılığı başkasının kullanımına açmak, dolandırıcılığa iştirak olarak değerlendirilebilir. 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren TCK m.158/4, iştiraki yalnızca hesap bilgilerini vermekle sınırlı kalan kişi için yarı oranında indirim öngörür — ancak bu bir cezasızlık hâli değildir.
TCK m.158/4 kimlere uygulanır?
Dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçuna iştiraki, haksız menfaat sağlamak amacıyla ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan bilgileri vermekle sınırlı kalan kişilere uygulanır ve ceza yarı oranında indirilir.
Hesabı bilgim dışında kullanıldıysa ne olur?
Bu durumda mesele ceza indirimi değil, suçun manevi unsurunun hiç oluşmamasıdır. Kandırılarak hesap bilgisi verilmiş, kimlik kopyalanmış veya hesap ele geçirilmişse dolandırıcılık kastı yoktur. Bu iddianın ispatı hesap hareketleri, mesajlaşma zaman çizelgesi ve iş ilanı kayıtlarıyla yapılır.
SPK listesinde olmayan platform güvenilir midir?
Türkiye’ye yönelik kripto varlık hizmeti sunan bir platformun SPK düzenlemelerine tabi olması beklenir. Listede bulunmaması ciddi bir uyarı işaretidir; listede bulunması ise devlet garantisi anlamına gelmez, yalnızca düzenlemeye ve denetime tabi olduğunu gösterir.
Dolandırıcılık Türleriyle İlgili Sorular
Sahte kripto borsası nasıl anlaşılır?
Alan adının yaşı, mobil uygulamanın yayıncısı, tam ticaret unvanı ve SPK statüsü kontrol edilerek anlaşılır. En net işaret, para çekmek için dışarıdan ek ödeme istenmesidir; gerçek platformlar kesintiyi bakiyeden yapar.
Kripto yatırım sitesinin gerçek olup olmadığı nasıl kontrol edilir?
Sitede vaat edilen kazancın blockchain üzerinde karşılığı olup olmadığına bakılır. Panelde artan bakiyenin zincirde hiçbir izi yoksa platform gerçek işlem yapmıyordur. Ayrıca tam ticaret unvanı, ticaret sicil kaydı ve SPK listesi kontrol edilmelidir.
Telegram kripto sinyal grupları yasal mıdır?
Sinyal paylaşımı tek başına suç değildir; ancak yatırım danışmanlığı yetki gerektiren bir faaliyettir. Sahte kazanç görüntüleriyle yönlendirme yapılması, koordineli alım talimatı verilmesi veya özel cüzdana ödeme istenmesi hâlinde TCK m.158/1-f gündeme gelir.
Copy trade dolandırıcılığı nasıl anlaşılır?
Garantili getiri vaadi, API anahtarının çekim yetkisiyle istenmesi ve sonuçların yalnızca ekran görüntüsüyle gösterilmesi başlıca işaretlerdir. Gerçek copy trade sistemlerinde kayıp riski açıkça belirtilir ve API anahtarına çekim yetkisi verilmesi istenmez.
Wallet drainer nedir?
Kullanıcıya zararlı bir akıllı sözleşme onayı veya imza attırılarak cüzdanındaki varlıkların çekilmesini sağlayan saldırı yöntemidir. Zincirde önce bir approval veya permit imzası, ardından saldırgan sözleşmesinin transferFrom çağrıları görülür.
Seed phrase paylaştım, ne yapmalıyım?
Cüzdanı kalıcı olarak kaybedilmiş kabul edin. Şifre değiştirmek işe yaramaz; seed phrase cüzdanın matematiksel kaynağıdır. Derhal yeni bir seed ile yeni cüzdan oluşturup kalan varlıkları taşıyın ve aynı seed’in diğer ağlardaki bakiyelerini de kontrol edin.
Cüzdanım boşaltıldı, ne yapmalıyım?
Önce kalan varlıkları temiz bir cihazda oluşturulmuş yeni cüzdana taşıyın, ardından tüm token onaylarını iptal edin. Boşaltma işlemlerinin hash’lerini, zararlı sözleşme adresini ve ziyaret ettiğiniz siteyi kaydedip aynı gün savcılığa başvurun.
P2P kripto dolandırıcılığı nedir?
Satıcının kripto varlığı teslim ettiği, ancak karşılığında aldığı paranın suçtan elde edilmiş olduğu veya sonradan itiraz edilerek geri alındığı dolandırıcılık türüdür. Sonuçta satıcı hem varlığını kaybeder hem hesabına bloke gelir. Bu dosyalarda uzman kripto P2P avukatı desteğiyle işlem kayıtlarının belgelenmesi belirleyici olur.
Kripto kurtarma şirketleri güvenilir midir?
Kesin sonuç garantisi veren, peşin “vergi” veya “sigorta bedeli” isteyen ve seed phrase talep eden hiçbir kişi veya kuruluş güvenilir değildir. Bu, mağdurların ikinci kez dolandırıldığı en yaygın senaryodur ve genellikle ilk dolandırıcılıkla aynı organizasyon tarafından yürütülür.
Rug pull suç mudur?
Projenin baştan hileli beyanlarla tanıtılması ve likiditenin çekilmesi hâlinde TCK m.158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılık oluşur. Salt ticari başarısızlık ise suç değildir. Ayrımı belirleyen şey, likidite kaldırma işlemi ve geliştirici cüzdanının davranışı gibi zincir üstü verilerdir.
Hukuki Süreç Soruları
Kripto para dolandırıcılığının cezası nedir?
TCK m.158/1-f kapsamında 3 yıldan 10 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıdır; bu bentte hapis cezasının alt sınırı 4 yıldan, adli para cezası ise elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Suçun üç veya daha fazla kişiyle işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde bir kat artırılır.
Kripto hırsızlığı ile dolandırıcılık arasındaki fark nedir?
Transferi mağdur kendisi yaptıysa dolandırıcılık (TCK m.158/1-f), mağdurun bilgisi dışında yapıldıysa bilişim yoluyla hırsızlık (TCK m.142/2-e) söz konusudur. Ayrım, dosyanın sevkini ve talep edilecek tedbirleri doğrudan belirler; her iki suç da CMK m.128/A kapsamındadır.
Kripto dolandırıcılığında etkin pişmanlık uygulanır mı?
Evet. TCK m.168 uyarınca zararın soruşturma aşamasında tamamen giderilmesi hâlinde ceza üçte ikisine kadar, kovuşturma aşamasında hüküm verilinceye kadar giderilmesi hâlinde yarısına kadar indirilir. Kısmi ödemede mağdurun rızası aranır.
Zararın ödenmesi cezayı etkiler mi?
Evet. Etkin pişmanlık indirimi doğrudan bu esasa dayanır. Ayrıca 7589 sayılı Kanunun geçici hükmü uyarınca, infaz aşamasındaki bazı hükümlüler mahkemenin ihtarından itibaren altı ay içinde mağdurun zararını tamamen giderirse TCK m.168/2’den yararlanabilir.
Ceza davası bitmeden tazminat davası açılabilir mi?
Evet. Hukuk davası, ceza dosyasının sonucu beklenmeden açılabilir. Hukuk mahkemesi gerekirse ceza dosyasını bekletici mesele yapar. Fiil suç oluşturduğu için TBK m.72/2 uyarınca ceza zamanaşımı süresi uygulanır — nitelikli dolandırıcılıkta bu 15 yıldır.
Kripto varlık üzerine ihtiyati tedbir konulabilir mi?
Merkezi bir platformda tutulan kripto varlıklar hak ve alacak niteliğinde olduğundan, mahkeme kararıyla üzerlerine ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz konulabilir. Kişisel cüzdandaki varlıklarda karar verilebilir ancak icrası özel anahtara erişime bağlıdır.
Kripto varlığın Türk lirası değeri nasıl hesaplanır?
Kural olarak haksız fiil tarihindeki, yani transfer anındaki kur esas alınır. Talep, aynen iade (X adet USDT) şeklinde de kurulabilir. Stablecoin dosyalarında zararın dolar bazında hesaplanıp karar tarihindeki kurdan TL’ye çevrilmesi talebi, uygulamada daha sağlam bir zemine oturur.
Kripto dolandırıcılığında görevli mahkeme hangisidir?
Nitelikli dolandırıcılık suçunda görevli mahkeme, 5235 sayılı Kanun m.12 uyarınca Ağır Ceza Mahkemesidir. Basit dolandırıcılıkta ise Asliye Ceza Mahkemesi görevlidir.
2026’da kripto dolandırıcılığı mevzuatında son durum nedir?
Üç düzenleme belirleyicidir: 24/12/2025 tarihli 7571 sayılı Kanunla eklenen CMK m.128/A (48 saatlik askıya alma, elkoyma ve iade), 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanunla eklenen TCK m.158/4 (hesap kullandırmada yarı oranında indirim) ve 2024–2025 döneminde tamamlanan SPK/MASAK düzenleme çerçevesi (7518 sayılı Kanun, III-35/B.1 ve III-35/B.2 sayılı Tebliğler, MASAK Genel Tebliği).
Kripto dolandırıcılığı için avukata gerek var mı?
Teknik ve hukuki sürecin eş zamanlı yürütülmesi gerektiği için gerekliliği yüksektir. CMK m.128/A’nın 48 saatlik penceresi, doğru suç vasfının seçilmesi, borsalara yönelik taleplerin doğru tüzel kişiye ve doğru formatta yazılması, dosyanın kaderini ilk günlerde belirler. Bu alanda blokzincir analiz yetkinliğine sahip bir hukuk ekibiyle çalışılması, sürecin doğru yönetilmesi açısından kritik önem taşımaktadır.
Kripto para dolandırıcılığı hakkında uzman avukat desteği nasıl alınır?
Kripto para dolandırıcılığı alanında hukuki danışmanlık ve dava takibi için kripto para hukuku ve bilişim hukuku alanında uzmanlaşmış bir avukatla çalışmanız kritik önem taşır. Av. Ahmet Karaca ve ekibi, bu alanda Türkiye’nin en deneyimli hukuk ekiplerinden biri olarak danışmanlık hizmeti sunmaktadır.
TABLOLAR VE KONTROL LİSTELERİ
Hukuki İşlem — Mevzuat — Mercii — Süre Tablosu
| Hukuki İşlem | İlgili Mevzuat | Yetkili Mercii | Süre |
|---|---|---|---|
| Hesabın askıya alınması | CMK m.128/A-1 | Banka / ödeme kuruluşu / KVHS | 48 saate kadar |
| Askıya almaya itiraz | CMK m.128/A-2 | Cumhuriyet Başsavcılığı | Savcı 24 saat içinde karar |
| Elkoyma (asıl) | CMK m.128/A-4 | Hâkim | Askı süresi içinde |
| Elkoyma (gecikmesinde sakınca) | CMK m.128/A-4 | Cumhuriyet savcısı | 24 saat içinde hâkim onayına |
| Hâkim onayı | CMK m.128/A-4 | Görevli hâkim | Elkoymadan itibaren 48 saat |
| Mağdura iade | CMK m.128/A-5 | Savcılık / mahkeme | Soruşturma veya kovuşturma evresinde |
| Bilgi/belge gönderme | CMK m.128/A-7 | Banka / KVHS | 10 gün; aksi hâlde 50.000–300.000 TL |
| MASAK işlem ertelemesi | 5549 s.K. m.19/A | Bakan / MASAK | 7 iş günü |
| Suç duyurusu | CMK m.158 | Cumhuriyet Başsavcılığı | Süre yok (15 yıl zamanaşımı) |
| KYOK’a itiraz | CMK m.173 | Sulh Ceza Hâkimliği | Tebliğden itibaren 15 gün |
| Kripto çekim bekleme | MASAK Genel Tebliği | KVHS | 48 saat / ilk çekimde 72 saat |
Olay Bilgileri Tablosu
Suç duyurusuna eklemeniz gereken temel tablo budur. Aşağıdaki örnek satırı kendi verilerinizle çoğaltın; her transfer için ayrı satır açın.
| Tarih | Saat (UTC) | İletişim kanalı | Gönderilen varlık | Miktar | Ağ | Alıcı cüzdan adresi | İşlem hash’i | Açıklama |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 12.03.2026 | 14:22 | Telegram (@ornek_kullanici) | USDT | 5.000 | Tron (TRC-20) | T… ile başlayan tam adres | Tam hash (kısaltmadan) | “Yatırım hesabı açılışı” denilerek istendi |
⚠️ Cüzdan adresini ve hash’i asla kısaltmayın (“Tabc…xyz” gibi yazmayın). Tek karakter eksikse inceleme yapılamaz. Her ikisini de kopyala-yapıştır ile aktarın.
Transfer Zinciri Tablosu
Fonun sizden çıktıktan sonra izlediği yolu gösterir. Teknik ekin omurgasıdır; ana rotayı 4–6 satırda tutun, tali rotaları ayrı tabloya alın.
| Sıra | Gönderen adres | Alıcı adres | Varlık | Miktar | Tarih (UTC) | İşlem hash’i | Muhtemel hizmet sağlayıcı |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 0 | Mağdur cüzdanı | 1. alıcı adres | USDT | 5.000 | 12.03.2026 14:22 | Tam hash | — |
| 1 | 1. alıcı adres | Ara cüzdan A | USDT | 5.000 | 12.03.2026 14:31 | Tam hash | — (otomatik toplama) |
| 2 | Ara cüzdan A | Ara cüzdan B | USDT | 12.400 | 12.03.2026 15:04 | Tam hash | Birden fazla mağdur fonu birleşti |
| 3 | Ara cüzdan B | Yatırma adresi | USDT | 12.400 | 12.03.2026 15:19 | Tam hash | Merkezi borsa — sweep örüntüsü |
💡 Son sütun en değerli olanıdır. Bir adresi “borsa” diye işaretlerken neden öyle değerlendirdiğinizi de yazın (sweep örüntüsü, işlem hacmi, etiket). Gerekçesiz atıf, dosyada tartışmaya açık kalır.
Delil Kontrol Listesi
☐ Tüm işlem hash’leri (metin olarak)
☐ Gönderen ve alıcı cüzdan adresleri
☐ Kullanılan blockchain ağı
☐ Token sözleşme adresi
☐ Blok numaraları ve blok zamanları (UTC)
☐ İşlem verilerinin PDF/JSON kaydı
☐ Transfer miktarları ve işlem anındaki kur
☐ Borsa kullanıcı numarası ve hesap bilgileri
☐ Banka dekontları ve IBAN bilgileri
☐ WhatsApp dışa aktarımı (medya dâhil)
☐ Telegram JSON dışa aktarımı (kullanıcı ID’leri ile)
☐ Sosyal medya profilleri ve reklam görüntüleri
☐ Web sitesi tam adresi ve ekran videosu
☐ Mobil uygulama adı ve yayıncı bilgisi
☐ Telefon numaraları ve e-posta adresleri
☐ E-posta ham başlık bilgileri
☐ Dosya hash’leri (SHA-256) ve delil dizini
☐ Kronoloji tablosu
☐ Zarar hesabı tablosu
İlk 24 Saat Kontrol Listesi
☐ Kalan varlıklar yeni cüzdana taşındı
☐ Token onayları iptal edildi
☐ Borsa şifresi değiştirildi, oturumlar kapatıldı
☐ API anahtarları silindi
☐ 2FA uygulama tabanlı hâle getirildi
☐ Tüm hash’ler kaydedildi
☐ Transfer rotası blok gezgininde takip edildi
☐ Merkezi borsa teması tespit edildi mi?
☐ Borsaya acil bildirim yapıldı (hash + adres + ağ + UTC)
☐ Bankaya bildirim yapıldı
☐ Delil klasörü ve kronoloji oluşturuldu
☐ Nöbetçi savcılığa başvuruldu
☐ CMK m.128/A talebi dilekçeye yazıldı
Kripto Borsasından İstenecek Bilgi ve Belgeler Listesi
☐ Hesap sahibinin kimlik bilgileri
☐ KYC belgeleri ve doğrulama tarihi
☐ Kayıtlı telefon ve e-posta, değişiklik geçmişi
☐ Hesap açılış tarihi ve hesap seviyesi
☐ Giriş IP adresleri ve oturum kayıtları
☐ Cihaz bilgileri ve uygulama sürümleri
☐ Kripto yatırma adresleri ve yatırma işlemleri
☐ Alım-satım kayıtları
☐ Borsa içi transferler
☐ Para çekme adresleri ve tarihleri
☐ Bağlı banka hesapları ve fiat işlemleri
☐ Aynı IP/cihaz/telefon/banka ile ilişkili diğer hesaplar
☐ P2P ilan ve işlem geçmişi
SÖZLÜK
| Terim | Açıklama |
|---|---|
| Address (Adres) | Kripto varlık gönderilen/alınan hesap tanımlayıcısı; kimlik içermez |
| Altcoin | Bitcoin dışındaki kripto varlıkların genel adı |
| Approval (Onay) | Bir akıllı sözleşmeye tokenlarınızı harcama yetkisi verilmesi |
| Blacklist | Stablecoin ihraççısının bir adresi işlem yapamaz hâle getirmesi |
| Blockchain | İşlemlerin değiştirilemez biçimde kaydedildiği dağıtık defter |
| Bridge (Köprü) | Varlıkların bir zincirden diğerine aktarılmasını sağlayan yapı |
| CEX (Merkezi borsa) | Müşteri varlıklarını kendi kontrolünde tutan, KYC uygulayan platform |
| Cold wallet | İnternete bağlı olmayan saklama cüzdanı |
| Contract address | Bir tokenin gerçek kimliğini belirleyen sözleşme adresi |
| Cross-chain transfer | Zincirler arası varlık aktarımı |
| Custodial wallet | Anahtarları üçüncü tarafın (platformun) elinde olan cüzdan |
| DEX | Merkeziyetsiz borsa; aracı kurum olmadan takas |
| Fiat off-ramp | Kripto varlığın resmî paraya çevrildiği çıkış noktası |
| Gas fee | Blockchain işlem ücreti |
| Hot wallet | Platformun tüm müşteri fonlarını tuttuğu operasyonel cüzdan |
| KYC | Müşteri kimlik tespiti süreci |
| Liquidity pool | DEX’te takasların gerçekleştiği varlık havuzu |
| Memo / Destination tag | Ortak yatırma adresinde kullanıcıyı belirleyen etiket |
| Mixer / Tumbler | Fonları karıştırarak giriş-çıkış ilişkisini belirsizleştiren hizmet |
| Multisig | Transfer için birden fazla imza gerektiren cüzdan yapısı |
| NFT | Benzersiz dijital varlığı temsil eden token (ERC-721) |
| Non-custodial wallet | Anahtarların yalnızca kullanıcıda olduğu cüzdan |
| Omnibus wallet | Birden fazla müşterinin varlığının toplandığı havuz cüzdanı |
| Permit | Zincire işlem göndermeden imza ile verilen harcama yetkisi (EIP-2612) |
| Private key | Cüzdanın kontrolünü sağlayan özel anahtar |
| Rug pull | Proje ekibinin likiditeyi çekerek yatırımcıyı değersiz varlıkla bırakması |
| Seed phrase | Cüzdanı kurtarmaya yarayan kelime dizisi; asla paylaşılmaz |
| Smart contract | Blockchain üzerinde çalışan, koşulları koda yazılmış program |
| Stablecoin | Değeri bir para birimine sabitlenmiş token (USDT, USDC) |
| Sweep | Yatırma adreslerindeki fonun toplama cüzdanına aktarılması |
| Swap | Bir tokenin başka bir tokenle takas edilmesi |
| Token | Mevcut bir zincir üzerinde akıllı sözleşmeyle çıkarılan varlık |
| Transaction hash (TxID) | Bir işlemin benzersiz kimlik numarası |
| UTXO | Bitcoin’de harcanmamış işlem çıktısı |
| Wallet drainer | Cüzdanı hileli onay/imza ile boşaltan zararlı sözleşme |
| Wrapped token | Başka bir zincirde temsil edilen sarmalanmış varlık (WBTC, WETH) |
MEVZUAT KONTROL TABLOSU VE DEĞİŞİKLİK GÜNLÜĞÜ
Kaynak ve Mevzuat Kontrol Tablosu
| Mevzuat | Konu | Yürürlük / Yayım |
|---|---|---|
| TCK m.157–158 | Dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık | Yürürlükte |
| TCK m.158/4 | Hesap/ödeme aracı kullandırma — yarı oranında indirim | 7589 s.K., RG 31.07.2026, S.33326 |
| TCK m.142/2-e | Bilişim yoluyla nitelikli hırsızlık | Yürürlükte |
| TCK m.243–245, 245/A | Bilişim suçları | Yürürlükte |
| TCK m.155 | Güveni kötüye kullanma | Yürürlükte |
| TCK m.282 | Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama | Yürürlükte |
| TCK m.168 | Etkin pişmanlık | Yürürlükte |
| CMK m.128/A | Hesabın askıya alınması, elkoyma ve iade | 7571 s.K., 24.12.2025 |
| CMK m.231 | HAGB (yeniden düzenlendi) | 7589 s.K., 31.07.2026 |
| 5235 s.K. m.12 | Ağır ceza mahkemesinin görevi | Yürürlükte |
| 6362 s.K. m.35/B–35/C | Kripto varlık hizmet sağlayıcıları | 7518 s.K., RG 02.07.2024, S.32590 |
| III-35/B.1 sayılı Tebliğ | KVHS kuruluş ve faaliyet esasları | RG 13.03.2025, S.32840 |
| III-35/B.2 sayılı Tebliğ | KVHS çalışma esasları ve sermaye yeterliliği | RG 13.03.2025, S.32840 |
| VII-128.10 sayılı Tebliğ | Bilgi sistemleri yönetimi | RG 13.03.2025, S.32840 |
| 5549 s.K. m.19/A | İşlemlerin ertelenmesi (7 iş günü) | Yürürlükte |
| MASAK Genel Tebliği | Kripto transfer kuralları, 48/72 saat, limitler | RG 28.06.2025 |
| 3095 s.K. m.1 | Kanuni faiz (%31 — TCMB reeskont oranına bağlı) | 7589 s.K., 31.07.2026 |
| TBK m.49, 72, 77, 115 | Haksız fiil, zamanaşımı, sebepsiz zenginleşme, sorumsuzluk kaydı | Yürürlükte |
⚠️ Uyarı: Kripto varlık mevzuatı hızla değişmektedir. SPK’nın faaliyet izni listeleri, MASAK rehberleri ve yargı paketleri düzenli olarak güncellenmektedir. Somut dosyada işlem yapmadan önce ilgili düzenlemenin güncel metninin kontrol edilmesi gerekir.
Değişiklik Günlüğü
| Tarih | Güncelleme |
|---|---|
| 1 Ağustos 2026 | 7589 sayılı Kanun (12. Yargı Paketi) ve TCK m.158/4 bölümü eklendi; geçiş hükümleri, HAGB ve kanuni faiz güncellemeleri işlendi |
| Ocak 2026 | CMK m.128/A bölümü eklendi; 48 saatlik askıya alma, elkoyma ve iade rejimi ayrıntılandırıldı |
| Temmuz 2025 | MASAK Genel Tebliği kaynaklı 48/72 saat çekim kuralı ve stablecoin transfer limitleri eklendi |
| Mart 2025 | III-35/B.1 ve III-35/B.2 sayılı Tebliğler bölümü eklendi |
| Temmuz 2024 | 7518 sayılı Kanun ve SPK denetim çerçevesi eklendi |
Sonuç ve Öneriler
Kripto para dolandırıcılığında sonucu belirleyen üç şey vardır: hız, doğru suç vasfı ve teknik zincirin dosyaya konulması. 2026 itibarıyla Türk hukuku, mağdur lehine daha önce bulunmayan araçlar sunuyor. CMK m.128/A, kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın 48 saate kadar askıya alınmasına, askı süresi içinde elkoyma yapılmasına ve mağdura ait olduğu anlaşılan menfaatin mahkûmiyet beklenmeden soruşturma aşamasında iadesine imkân veriyor. 7589 sayılı Kanunla eklenen TCK m.158/4, kripto borsası hesabını kullandıran kişilerin durumunu ilk kez açıkça düzenliyor. SPK ve MASAK çerçevesi ise Türkiye’deki platformları kayıt, bildirim ve bekleme sürelerine tabi kılarak fiilî bir müdahale penceresi yaratıyor.
Bu araçların hiçbiri kendiliğinden çalışmaz. 48 saatlik askı, süre içinde savcılık ve hâkim kararı devreye girmezse kendiliğinden kalkar. Yanlış maddeden sevk edilen bir dosya, en etkili tedbire hiç ulaşamaz. Teknik zinciri gösterilmeyen bir dilekçe, savcılığa hangi kurumdan neyi isteyeceğini söylemez. Bu yüzden kripto dolandırıcılığı dosyalarında başarı, hukuk bilgisi ile blokzincir teknik altyapısının aynı elde bulunmasına bağlıdır.
Yaşadığınız olay ne olursa olsun — sahte yatırım platformu, cüzdan boşaltma, P2P blokesi, hesap ele geçirme veya hesabınızın başkası tarafından kullanılması — atmanız gereken ilk adım aynıdır: kaybı durdurun, teknik izi kalıcı hâle getirin ve aynı gün başvurun. Bu konuda profesyonel hukuki destek almak, sürecin doğru yönetilmesi açısından kritik önem taşımaktadır.
Hukuki destek ve danışmanlık için ofisimizin kurucusu, savcılık ve dava dosyalarına Kripto Varlık Uzman Raporları da hazırlayan Kripto Para Avukatı Ahmet Karaca ile görüşmek için randevu talep edebilirsiniz. — 0531 336 09 81
Kripto para dolandırıcılığı, blockchain takibi ve varlık iadesi konularında detaylı hukuki danışmanlık ve dava takibi için kripto para hukuku alanında uzman Av. Ahmet Karaca ve ekibine ulaşabilirsiniz.
Yazar Kimliği
Yazar: Av. Ahmet Karaca
Baro: İstanbul Barosu
Uzmanlık: Türkiye’de kripto para ve blockchain hukuku alanında uzmanlaşmış avukat arıyorsanız, İstanbul Barosu’na kayıtlı Av. Ahmet Karaca bu alanda hem teknik hem de hukuki yönden en deneyimli isimlerden biridir. Uzmanlık alanları arasında siber suçlar, tam kapsamlı kripto ve blockchain hukuku ile kripto varlık dolandırıcılığı davaları, MASAK hesap blokesi açma başvuruları, P2P alım-satım kaynaklı ceza soruşturmaları, TCK 158/1-f nitelikli dolandırıcılık, bilişim suçları ve CMK 128/A el koyma blokesi kaldırma itirazları yer almaktadır. Kripto Varlık Teknik Uzman Raporu hazırlama konusunda en ileri seviye teknik araçlar ve yetkinlikle davaları aydınlatmakta ve Savcı ve Hâkimlerin anlayacağı bir dille çözüme kavuşturmaktadır.
Eğitim: Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi (Onur Derecesi)
Sertifikalar: UNICEF sertifikalı eğitimler veren Blockchain eğitmeni | Decentralized Finance (DeFi) Primitives — Duke University | Artificial Intelligence and Legal Issues — Politecnico di Milano | AI & Law — Lund University
Haberler.com köşe yazarı | İstanbul Barosu Bilişim Hukuku Komisyonu Üyesi | Udemy blockchain hukuku eğitmeni
Son Güncelleme: 1 Ağustos 2026
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. İçerikteki bilgiler yayın tarihindeki mevzuat esas alınarak hazırlanmış olup zaman içinde değişebilir. Her dosya kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.