Yabancıların Kripto P2P İşlemleri ve Ceza Sorumluluğu

Türkiye’de yaşayan bir yabancının kendi gelirini veya birikimini P2P yoluyla kripto varlıktan Türk lirasına çevirmesi tek başına suç değildir. Fakat banka hesabına gelen para bir dolandırıcılık mağdurundan çıkmışsa, görünürde sıradan olan işlem birkaç saat içinde banka blokesi, kripto hesabının kısıtlanması ve ceza soruşturmasına dönüşebilir. Böyle bir dosyada belirleyici soru yalnızca paranın kimin IBAN’ına geldiği değildir. P2P emrini kimin açtığı, ödeyen kişi ile platformdaki alıcının aynı kişi olup olmadığı, kripto varlığın hangi hesaba bırakıldığı, tarafların ne zaman ve nasıl iletişim kurduğu, hesap sahibinin olağan işlem geçmişi ve suç planını bilip bilmediği birlikte araştırılmalıdır.

Bu konu özellikle Türkiye’de yaşayan Rusya ve Ukrayna vatandaşları bakımından günlük hayatın içinden bir mesele hâline gelmiştir. Yurt dışındaki ücretini, serbest çalışma gelirini veya kişisel birikimini Türkiye’de kullanmak isteyen kişi; bazı banka, kart ve sınır ötesi ödeme kanallarının yaptırım uygulamaları, muhabir banka kararları ya da özel kuruluşların risk politikaları nedeniyle çalışmaması üzerine P2P seçeneğine yönelebilir. Bu pratik ihtiyaç suç şüphesi değildir. Ne var ki ödeme zincirine üçüncü bir kişinin girmesi, işlemi hukuken ve teknik olarak hassas hâle getirir.

Bu rehber, kişisel P2P işlemi ile izne tabi profesyonel faaliyetin sınırını; üçlü dolandırıcılık modelini; hesap sahibinin kast, iştirak ve aklama hükümleri karşısındaki konumunu; CMK 128/A, MASAK ve banka kaynaklı kısıtlamaların farkını; yabancı şüphelinin dil ve savunma haklarını ve güçlü bir teknik kripto varlık incelemesinin nasıl kurulması gerektiğini tek dosya mantığı içinde ele alır.

Son güncelleme: 12 Eylül 2026.

P2P hesabına suçtan gelen para ulaşırsa hesap sahibi sorumlu olur mu?

Hesap sahibi olmak, dolandırıcılık suçunun faili sayılmak için tek başına yeterli değildir; fakat soruşturmanın başlaması için güçlü bir bağlantı noktasıdır. Ceza sorumluluğu şahsidir. Dolandırıcılık, bilişim sistemi kullanılarak hırsızlık, suça yardım veya suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama isnadı kurulacaksa, hesap sahibinin somut fiili ve gerekli manevi unsur ayrıca gösterilmelidir.

İyi niyetli bir P2P satıcısı gerçekten kripto varlık devretmiş, banka hesabındaki tutarı platform emriyle eşleştirmiş ve dolandırıcıyla suç planına ilişkin herhangi bir bağı bulunmamış olabilir. Bunun tersi de mümkündür: Kişi üçüncü kişilerden para kabul ettiğini bilerek hesabını kullandırmış, olağandışı komisyon almış, aynı örüntüyü defalarca tekrarlamış veya paranın kaynağını gizlemeye yönelik adımlar atmış olabilir. Hukuki değerlendirme bu iki uç arasında, soyut varsayımla değil delil zinciriyle yapılır.

Bu nedenle “IBAN benim, o hâlde sorumluyum” düşüncesi de “kriptoyu verdim, artık hiçbir sorumluluğum olmaz” yaklaşımı da doğru değildir. Bir savunmanın gücü, anlatının teknik kayıtlarla aynı şeyi söylemesine bağlıdır.

Bu rehber kimler için hazırlandı?

• Türkiye’de yaşayan ve yurt dışındaki gelirini ya da birikimini Türk lirasına çevirmek için P2P kullanan yabancılar;
• P2P satışı sonrasında banka hesabı bloke edilen veya ifadeye çağrılan kişiler;
• Hesabına gelen paranın dolandırıcılık mağduruna ait olduğunu sonradan öğrenen kripto kullanıcıları;
• Rusya veya Ukrayna kaynaklı gelir, cüzdan ya da platform kayıtlarını Türk makamlarına açıklamak zorunda kalanlar;
• P2P dolandırıcılığında mağdurun parası ile saldırganın kripto hesabı arasındaki kişiyi araştıran uygulamacılar;
• Banka kaydı, platform emri ve blockchain işlemini aynı zaman çizelgesinde değerlendirmek isteyen hukukçular ve teknik uzmanlar.

Konuya yalnızca P2P faaliyetinin SPK düzenlemeleri bakımından kişisel mi profesyonel mi olduğu açısından bakmak isteyenler, Türkiye’de kripto P2P hukuku rehberimizi ayrıca inceleyebilir. Buradaki odak ise yabancı kullanıcıların günlük dönüşümleri sırasında üçüncü kişi parasına temas etmeleri ve bunun ceza dosyasına nasıl doğru yansıtılacağıdır.

P2P kripto işlemi gerçekte nasıl işler?

P2P, “peer-to-peer” yani eşler arası işlem modelini ifade eder. Ancak bu ad, bütün platformların aynı teknik ve sözleşmesel yapıyı kullandığı anlamına gelmez. Bir hizmet sağlayıcı yalnızca ilan ve eşleşme alanı sunabilir; bir diğeri satıcının kripto varlığını işlem tamamlanıncaya kadar bloke edebilir; başka bir modelde ise ödeme ve transfer adımları farklı kuruluşlar üzerinden yürüyebilir. Somut dosyada platformun o tarihteki kullanım şartları ve gerçek işlem kayıtları görülmeden “P2P her zaman şöyle çalışır” denilmemelidir.

Yaygın modelde süreç şu sırayı izler:

1. Satıcı, belirli miktar ve kur üzerinden kripto varlık satma ilanı oluşturur veya mevcut alım emrini kabul eder.
2. Platform, işleme bir emir numarası verir ve bazı modellerde satılacak kripto varlığı geçici olarak kullanıma kapatır.
3. Alıcı, kendisine gösterilen banka hesabına Türk lirası gönderir ve platformda “ödedim” bildiriminde bulunur.
4. Satıcı, yalnızca ekran görüntüsüne değil kendi banka hesabındaki kesinleşmiş harekete bakar.
5. Ödeyen kişinin adı ile platformdaki doğrulanmış alıcı eşleşiyorsa satıcı kripto varlığın serbest bırakılmasını onaylar.
6. Platform bakiyesi alıcıya geçer; alıcı daha sonra varlığı başka bir cüzdana çekebilir veya platform içinde tutabilir.

Ceza soruşturmasında her adımın ayrı delili vardır. Banka, Türk lirasının kimden kime geçtiğini; platform emri, hangi kullanıcıların eşleştiğini; platform içi bakiye kaydı, kripto varlığın kimin hesabına geçtiğini; açık blockchain ise ancak zincir üstü çekim yapılmışsa sonraki adresleri gösterebilir. Bu katmanları birbirine karıştırmak, hem isnadı hem savunmayı yanlış kurar.

Rusya ve Ukrayna vatandaşları Türkiye’de neden P2P kullanıyor?

Yabancı bir kullanıcının P2P’ye yönelmesi çoğu kez spekülatif ticaretten değil, gündelik ödeme ihtiyacından doğar. Türkiye’de kira, eğitim, sağlık, market ve diğer harcamalar Türk lirası ile yapılırken kişinin geliri başka bir ülkedeki banka hesabına, yabancı para hesabına veya kripto cüzdanına gelebilir. Sınır ötesi transfer maliyeti, işlem süresi, hesap açma güçlüğü, kartın Türkiye’de çalışmaması ya da kuruluş bazlı kısıtlamalar kişiyi alternatif dönüşüm kanallarına yöneltebilir.

Rusya bağlantılı işlemlerde doğru ifade özellikle önemlidir. Rusya’nın bütün ödeme hizmetlerinden topluca “yasaklı” olduğunu söylemek hukuken ve fiilen isabetli değildir. Bazı Rus bankaları, kartları ve ödeme kanalları; uluslararası yaptırımlar, muhabir banka tercihleri veya ticari risk politikaları nedeniyle kullanılamayabilir ya da sınırlanabilir. Etki bankaya, karta, para birimine, gönderilen ülkeye ve işlem tarihine göre değişir. Ukrayna bağlantılı kullanıcılar açısından ise yer değiştirme, farklı ülkelerde tutulan tasarruflar, uzaktan çalışma gelirleri ve bankacılık erişimindeki pratik güçlükler öne çıkabilir.

Bu olgular dosyada iki nedenle önemlidir. Birincisi, P2P kullanımının makul ekonomik sebebini açıklar. İkincisi, gelirin kaynağının yalnızca Türkiye’deki banka ekstresiyle anlaşılamayacağını gösterir. Yabancı iş sözleşmesi, ücret bordrosu, vergi belgesi, hesap ekstresi, cüzdan geçmişi ve dönüşüm emirleri birbirini tamamlamalıdır. Yabancı dildeki belgelerin içeriği kritikse, tercümesi ve belge kaynağının doğrulanabilirliği de planlanmalıdır.

Türkiye’de P2P yapmak yasal mı?

Kişinin kendi adına ve kendi hesabına yaptığı münferit kripto varlık alım satımı, yalnızca P2P yöntemi kullanıldığı için suç olmaz. Fakat işlem faaliyeti düzenli, ticari veya mesleki biçimde başkalarına sunulan bir hizmete dönüşürse; emir alma, eşleştirme, başkası hesabına işlem yapma, müşteri varlığı yönetme ya da P2P dijital pazarı işletme unsurları ortaya çıkarsa SPK izni gerektiren kripto varlık hizmet sağlayıcılığı tartışılır.

7518 sayılı Kanun’la 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’na kripto varlık hizmet sağlayıcılara ilişkin hükümler eklendi. 13 Mart 2025’te yürürlüğe giren III-35/B.1 ve III-35/B.2 sayılı tebliğler ise kuruluş, faaliyet, sermaye, saklama, transfer, kayıt ve bilgi sistemleri çerçevesini ayrıntılandırdı. Düzenlemede müşterilerin kendi aralarında doğrudan kripto varlık alım satımı yapabildiği dijital pazar yerlerinin işletilmesi de platform faaliyeti içinde değerlendirilir.

Buradaki kritik ayrım şudur: P2P pazarını işletmek ile bu pazarda kendi varlığını elden çıkarmak aynı faaliyet değildir. Bununla birlikte “kendi paramı çeviriyorum” açıklaması da dosyayı kendiliğinden kapatmaz. İşlem sıklığı, ilanların sürekliliği, fiyat farkından sistematik gelir, başkalarının talimatları, kullanılan hesap sayısı, organizasyon ve müşteri çevresi birlikte incelenir. Mevzuatta “ayda şu kadar işlem kişiseldir” biçiminde güvenli bir sayı eşiği yoktur.

6362 sayılı Kanun’da izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı ayrıca suç olarak düzenlenmiştir. Bu nedenle kişisel dönüşüm ile profesyonel hizmet arasındaki sınır, özellikle yüksek hacim ve sık işlem bulunan dosyalarda dolandırıcılık isnadından bağımsız ikinci bir hukuki başlık hâline gelebilir.

SPK listesinde bulunmak faaliyet izni anlamına gelir mi?

Hayır. SPK’nın kamuya açıkladığı listelerde yer alan kuruluşların hukuki statüsü, liste başlığı ve Kurulun açıklaması birlikte okunmalıdır. Geçiş döneminde başvurusu işleme alınan veya faaliyette bulunduğunu beyan eden bir kuruluşun listelenmesi, her durumda Kurul tarafından faaliyet izni verildiği anlamına gelmez. Kullanıcı açısından platform seçimi yapılırken yalnızca uygulamanın tanınmışlığına değil, Türkiye’ye yönelik faaliyet statüsünün güncel resmî kaydına bakılmalıdır.

Bu ayrım ceza dosyasındaki delil değerini de etkiler. Yurt dışı bir platformdaki ekran görüntüsünün gerçekliği, platformun Türkiye’de izinli olup olmadığı sorusundan ayrıdır. Kayıt yine delil olabilir; fakat resmî olarak temini, doğrulanması ve muhatap kuruma ulaşılması farklı usuller gerektirebilir.

Kriptoyu Türk lirasına çevirmek, kriptoyla ödeme yapmak mıdır?

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının 2021 tarihli düzenlemesi, kripto varlıkların ödemelerde doğrudan veya dolaylı biçimde kullanılmasına ilişkin yasaklar getirir. P2P üzerinden bir kripto varlığın Türk lirası karşılığında devredilmesi ise olgusal olarak bir dönüşüm veya alım satım işlemidir; market, kira ya da hizmet bedelinin kripto varlıkla ödenmesiyle aynı şey değildir.

Yine de işlemin adının “P2P” olması, ödeme yasağı ve diğer düzenlemelerin çevresinden dolaşılabileceği anlamına gelmez. Gerçekte bir mal veya hizmet bedelinin kripto üzerinden ödenmesi kurgulanmışsa hukuki nitelendirme etikete değil ekonomik içeriğe göre yapılır. Aynı şekilde P2P adı altında başkalarının para transferlerine aracılık edilmesi, kişisel alım satım savunmasıyla örtüşmeyebilir.

Üçlü P2P dolandırıcılığı nasıl kurulur?

P2P dosyalarının en zor örneği, birbirini tanımayan üç kişinin aynı anda farklı bir işlem yaptığını sandığı modeldir. Roller genellikle şöyledir:

• Mağdur: Sahte yatırım, ürün satışı, kapora, görev dolandırıcılığı veya başka bir hile nedeniyle para gönderdiğini düşünür.
• Dolandırıcı/P2P alıcısı: P2P platformunda satıcıdan kripto almak için emir açar; ödeme için mağdura satıcının IBAN’ını verir.
• P2P satıcısı: Hesabına gelen tutarı açılmış emrin ödemesi sanır ve kripto varlığı alıcının platform hesabına bırakır.

Bu modelde banka kaydı paranın mağdurdan P2P satıcısına gittiğini gösterir. Ancak dolandırıcının elde ettiği ekonomik değer, satıcının platform hesabından alıcının hesabına geçen kripto varlıktır. Dolayısıyla yalnızca ilk banka alıcısına bakılırsa zincirin sonu yanlış yerde çizilir.

“Kripto gönderildi” bilgisi de tek başına satıcının iyi niyetini kanıtlamaz. Gerçek bir emrin bulunması, zamanların uyumu, karşı taraf hesabı, ödeme yapan isim, önceki işlem davranışı ve iletişim bağlantıları birlikte incelenmelidir.
Üçüncü kişinin neden ödeme yaptığı, isim uyuşmazlığında hangi kayıtların saklanacağı ve aynı tutarın iki farklı işlemle nasıl ilişkilendirildiği, üçüncü kişi ödemesi ve üçgen dolandırıcılık rehberinde işlem örnekleriyle ele alınmaktadır.

P2P satıcısı neden ilk şüpheli hâline gelir?

Mağdur şikâyet ettiğinde en hızlı ve doğrulanabilir iz çoğu zaman IBAN’dır. Banka cevabı hesap sahibinin kimliğini, para giriş saatini ve sonraki hareketleri gösterir. Platform veya cüzdan tarafının araştırılması ise daha fazla teknik tanımlama, kurum yazışması ve kimi zaman yurt dışı veri talebi gerektirir. Bu yüzden soruşturmanın ilk halkası doğal olarak hesap sahibine ulaşır.

Bu başlangıç yöntemi anlaşılabilir olmakla birlikte soruşturmanın orada bitmesi doğru değildir. Hesap sahibi yalnızca görünen alıcı olabilir; dolandırıcılık iletişimini kuran, mağdura IBAN’ı veren ve kripto varlığı teslim alan başka kişidir. Savcılığın CMK m.160 uyarınca maddi gerçeği araştırırken hem aleyhe hem lehe delilleri toplaması gerekir.

İlk ifade bu nedenle son derece önemlidir. Genel bir “kripto sattım, tanımıyorum” cümlesi, teknik olarak doğru olsa bile eksik kalır. Emir numarası, platform kullanıcı bilgisi, varlık ve miktar, kur, banka kaydı, serbest bırakma saati, platform içi transfer ve varsa zincir üstü çekim somutlaştırılmalıdır. İfade ile belge arasındaki boşluk büyüdükçe dosya varsayımlara açık hâle gelir.

Hesap sahipliği otomatik ceza sorumluluğu doğurur mu?

Hayır. Türk ceza hukukunda objektif, yani sırf sonuçtan doğan bir hesap sahibi sorumluluğu yoktur. Bir kişinin IBAN’ının suçta kullanılması ciddi bir maddi bağlantıdır; fakat dolandırıcılığa iştirak için suç planına bilerek ve isteyerek katkı, aklama suçu içinse ilgili suç tipinin aradığı bilgi ve irade unsurları somut delille değerlendirilir.

Öte yandan hesap sahibinin özen eksikliği her zaman önemsiz değildir. Üçüncü kişi ödemelerini sistematik kabul etmek, banka ve platform isimleri uyuşmadığı hâlde işlem yapmak, hesabı başkasına kullandırmak veya olağan dışı komisyon karşılığında para geçirip kripto göndermek; kast yönünden değerlendirmeye alınabilecek olgulardır. Fakat “daha dikkatli olmalıydı” yargısı, tek başına kasten işlenen dolandırıcılığa iştirakin yerine geçmez.

Doğru analiz üç soruyu ayırır:

1. Objektif hareket: Hesap sahibi ne yaptı; para aldı mı, kripto bıraktı mı, başka hesaba transfer yaptı mı?
2. Bilgi: Paranın mağdurdan hileyle alındığını, alıcı ile ödeyenin farklı olduğunu veya hesabın suç zincirinde kullanılacağını biliyor muydu?
3. İrade ve katkı: Suç planını gerçekleştirmek için mi hareket etti, yoksa bağımsız ve gerçek bir ekonomik işlem yaptığını mı düşündü?

Bu ayrım yapılmadan hesap hareketinden doğrudan faillik sonucuna atlamak da, gerçek bir kripto tesliminden doğrudan beraat sonucu çıkarmak da hatalıdır.

Dolandırıcılık mı, bilişim sistemi kullanılarak hırsızlık mı?

P2P satıcısına yöneltilebilecek isnadın hukuki niteliği, mağdurun parasının nasıl çıktığına göre değişebilir. Mağdur bir hileli anlatı, sahte yatırım paneli, sahte satıcı veya yanıltıcı telefon görüşmesi nedeniyle kendi iradesiyle transfer yapmışsa dolandırıcılık hükümleri öne çıkar. Fail mağdurun hesabına rızası dışında erişip transferi kendisi gerçekleştirmişse bilişim sisteminin kullanılması suretiyle hırsızlık gündeme gelebilir. Kart verilerinin kullanılması gibi olaylarda başka suç tipleri de tartışılabilir.

Burada “banka kullanıldı, o hâlde her olay aynıdır” şeklinde bir yaklaşım yeterli değildir. Mağdurun iradesi, hileli hareket, sisteme erişim yöntemi ve menfaatin nasıl elde edildiği saptanmalıdır. P2P satıcısının durumu ise asıl suçun niteliğinden sonra, bu suça iştirak edip etmediği yönünden ayrıca incelenir.

Fail, yardım eden veya iyi niyetli üçüncü kişi ayrımı nasıl yapılır?

TCK m.37, suçun kanuni tanımındaki fiili birlikte gerçekleştirenleri fail olarak kabul eder. TCK m.39 ise suçun işlenmesini kolaylaştıran belirli katkıları yardım etme kapsamında düzenler. Bağlılık kuralı çerçevesinde iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiile, gerekli iştirak iradesiyle katılım aranır.

Bu nedenle “dolandırıcılığı yapmadıysa en azından yardım etmiştir” biçimindeki otomatik bir ara sonuç kurulamaz. Yardım etme de kast gerektirir. Kişinin gerçekten bağımsız bir P2P satışı yaptığına inanması ile suçtan elde edilen parayı kriptoya dönüştürerek faile ulaştırdığını bilmesi aynı değildir.

İştirak değerlendirmesinde şu olgular önem kazanır:

• Hesap sahibinin dolandırıcılığın asli failleriyle iletişimi bulunup bulunmadığı;
• IBAN’ın mağdura kim tarafından ve hangi mesajla gönderildiği;
• Platformdaki alıcının kimliği ile banka göndereninin eşleşip eşleşmediği;
• İşlemin piyasa koşullarından açıklanamayacak bir komisyon veya fiyat farkı içerip içermediği;
• Aynı modelin farklı mağdurlarla kaç kez tekrarlandığı;
• Hesap sahibinin uyarılara, uyuşmazlık bildirimlerine veya önceki blokelere rağmen davranışını sürdürüp sürdürmediği;
• Hesap, cihaz, SIM, platform üyeliği veya cüzdan kontrolünün fiilen kimde olduğu;
• Kayıtların silinmesi, yanıltıcı açıklama üretilmesi veya kimlik doğrulamasından kaçınma davranışı bulunup bulunmadığı.

Tek bir belirti çoğu zaman kesin sonuç vermez. Örneğin piyasa fiyatından küçük farkla satış olağan olabilir; fakat üçüncü kişi ödemeleri, çok sayıda mağdur, iletişim bağlantısı ve anında katmanlama ile birleştiğinde farklı bir tablo doğurur.

P2P satıcısı aklama suçundan sorumlu tutulabilir mi?

Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, TCK m.282’de düzenlenir. Bir hesaba suçtan gelen para ulaşması, hesap sahibinin otomatik olarak aklama suçunu işlediği anlamına gelmez. Malvarlığı değerinin bir suçtan elde edildiğinin bilinmesi ve kanuni tanımda yer alan amaç ya da davranışların somut olayda bulunması gerekir.

Üçlü dolandırıcılıkta suçtan gelen Türk lirasının kripto varlığa dönüşmesi, failler açısından iz sürmeyi zorlaştıran bir işlev görebilir. Ancak P2P satıcısının habersizce gerçek karşılık verdiği senaryo ile bu dönüşümü bilerek üstlendiği senaryo ayrılmalıdır. Blockchain analizi varlığın nereye gittiğini gösterebilir; satıcının ne bildiği ve neden hareket ettiği, iletişim, işlem örüntüsü, ekonomik mantık ve diğer delillerle belirlenir.

“Para kriptoya çevrilince temizlendi” ifadesi de teknik ve hukuki olarak yanlıştır. Suç geliri biçim değiştirir; hukuki niteliği sihirli biçimde ortadan kalkmaz. Üstelik açık blockchain üzerindeki kalıcı kayıt, bazı durumlarda fon hareketini banka transferinden daha uzun süre izlenebilir kılar.

Hangi bulgular iyi niyetli işlemi destekler, hangileri riski artırır?

Bu tablo bir suçluluk testi değildir. Her veri, olayın tamamı içinde değerlendirilir. Yabancı kullanıcının banka hesabını yeni açmış olması veya gelirinin yurt dışından gelmesi tek başına şüphe göstergesi sayılamaz. Aynı şekilde uzun süredir P2P yapıyor olmak da bütün işlemleri hukuka uygun hâle getirmez.

Teknik kripto varlık raporu neyi ispatlamalıdır?

İyi hazırlanmış bir teknik rapor, çok sayıda ekran görüntüsünü yan yana koymaz; her kaydın hangi soruya cevap verdiğini gösterir. Amaç, “blockchain’de işlem var” demek değil, banka ödemesi ile P2P emri ve kripto teslimi arasındaki ilişkiyi denetlenebilir biçimde kurmaktır.

Sağlam bir inceleme en az altı katman içerir:

1. Olay kronolojisi: Mağdurla ilk temas, ödeme talimatı, banka transferi, P2P emri, ödeme bildirimi, serbest bırakma ve sonraki çekim aynı saat diliminde sıralanır.
2. Kimlik ve hesap matrisi: Gerçek kişiler; telefon, e-posta, banka hesabı, platform UID’si, ilan/emir numarası, cüzdan adresi ve cihaz bilgileriyle eşleştirilir. Doğrulanmış bilgi ile kullanıcı beyanı ayrı gösterilir.
3. Bankacılık izi: Tutar, valör, kesinleşme zamanı, gönderen ve alıcı, işlem referansı, açıklama ve devam hareketleri incelenir.
4. Platform izi: Emrin kim tarafından açıldığı, tarafların KYC bilgileri, ödeme yöntemi, sohbet, uyuşmazlık, serbest bırakma ve platform içi bakiye hareketi belirlenir.
5. Blockchain izi: Zincir üstü transfer varsa ağ, token sözleşmesi, TxID, blok zamanı, gönderen ve alıcı adresler, sonraki sıçramalar ve hizmet sağlayıcı temasları analiz edilir.
6. Hukuki bağlantı: Teknik bulgu, kast veya kusur hakkında hüküm kurmadan, hangi iddiayı desteklediği ve hangi alternatif açıklamaları dışlamadığı belirtilerek sunulur.

Raporun değeri kullandığı yazılımın marka adından değil, yeniden üretilebilir yönteminden doğar. İncelenen veri, sorgu tarihi, saat dilimi, blok yüksekliği, dosya özeti, kaynak URL’si ve çıkarımın güven düzeyi açıklanmalıdır. Özel bir analiz platformundaki adres etiketi, resmî kurum cevabıymış gibi gösterilmemelidir.

Zaman çizelgesi neden dosyanın merkezindedir?

Üçlü dolandırıcılıkta dakikalar önemlidir. Banka dekontunda yerel saat, platform kaydında UTC, blockchain gezgininde blok zamanı ve telefonda başka saat dilimi bulunabilir. Bunlar normalize edilmeden yapılan karşılaştırma, olayların sırasını ters gösterebilir.

Örneğin şu sorulara saniye veya dakika düzeyinde cevap aranır:

• P2P emri, mağdura IBAN gönderilmeden önce mi sonra mı açıldı?
• Mağdurun transferi bankada ne zaman kesinleşti?
• Alıcı platformda “ödedim” düğmesine ne zaman bastı?
• Satıcı banka hesabını hangi oturumdan kontrol etti ve kriptoyu ne zaman serbest bıraktı?
• Kripto varlık alıcının platform hesabına ne zaman geçti?
• Varlık zincir üstüne çekildiyse hangi TxID ile, hangi adrese ve kaç dakika sonra gönderildi?

Bu zaman dizisi, satıcının anlatısının teknik kayıtla uyumunu sınar. Ayrıca dolandırıcı hesabının soruşturulacağı pencereyi daraltır. Yalnızca banka para girişine bakmak, ekonomik menfaatin sonraki hareketini görünmez bırakır.

Platform kayıtlarında hangi veriler istenmelidir?

Ekran görüntüsü başlangıç delilidir; asıl kayıt hizmet sağlayıcının sistemindedir. Somut olaya göre şu veriler önem taşıyabilir:

• Emir ve ilan numarası, oluşturulma, ödeme bildirimi, iptal, itiraz ve tamamlanma zamanları;
• Satıcı ile alıcının kullanıcı/hesap kimliği ve KYC bilgileri;
• İşlem anında kayıtlı ödeme yöntemi ve hesap sahibi adı;
• Platform içi sohbetin tamamı, destek başvuruları ve uyuşmazlık dosyası;
• Oturum IP’leri, cihaz tanımlayıcıları ve güvenlik değişiklikleri;
• Kripto varlığın bloke edilmesi, serbest bırakılması ve alıcı bakiyesine geçiş kaydı;
• Alıcının daha sonra yaptığı iç transfer veya zincir üstü çekim bilgisi;
• Hesaplar arasında ortak cihaz, IP, ödeme yöntemi ya da referans bağlantısı bulunup bulunmadığı.

Yurt dışındaki bir platformdan bilgi istenmesi, basitçe CMK m.332 yazıp özel şirkete e-posta göndermekten ibaret değildir. Kuruluşun Türkiye’deki statüsü, verinin bulunduğu ülke, muhafaza süresi, talebin ceza muhakemesi veya adli yardımlaşma kanalı ve kurumun acil koruma prosedürü birlikte planlanır. CMK m.332, bilgi isteme yükümlülüğüne ilişkin genel bir düzenlemedir; tek başına yabancı özel şirket üzerinde doğrudan uluslararası zorlama yetkisi yaratmaz.

Banka kayıtları yalnızca dekonttan mı ibarettir?

Hayır. Dekont, bir işlemin özetidir. Dosyanın niteliğine göre hesabın açılış ve KYC bilgileri, para transferinin kanal ve referans verileri, oturum kayıtları, alıcı ekleme zamanı, kullanılan cihaz ve IP, transfer öncesi/sonrası hareketler, bankaya yapılan itiraz ve risk uyarıları da anlamlı olabilir.

Banka hareketinde görünen açıklama, gönderenin gerçek iradesini veya alıcının bilgisini tek başına kanıtlamaz. Dolandırıcı mağdura belirli bir açıklama yazdırabilir; P2P alıcısı satıcıya “açıklamaya borç yazılacak” diyebilir. Bu nedenle açıklama metni, mesajlaşma ve platform emriyle karşılaştırılmalıdır.

Hesaba gelen tutarın hemen başka hesaba aktarılması da bağlamdan koparılmamalıdır. Kişi kirayı veya günlük giderini ödemiş olabilir; ya da suç gelirini katmanlaştırıyor olabilir. Zaman, alıcı, rutin hesap davranışı ve ekonomik amaç ayrımı belirler.

Blockchain analizi neyi gösterir, neyi göstermez?

Blockchain analizi fon hareketini gösterebilir; kişinin zihnini okuyamaz. Açık bir ağda TxID, adresler, miktar, token, blok zamanı ve sonraki transferler doğrulanabilir. Adreslerin ortak kontrol altında olduğuna veya belirli bir hizmet sağlayıcıya ait olduğuna ilişkin analiz de yapılabilir. Ancak bu atıfların dayanağı ve güven seviyesi açıklanmalıdır.

Her P2P işleminde zincir üstü bir TxID bulunmayabilir. Satıcı ve alıcı aynı merkezi platformdaysa varlık yalnızca platformun iç muhasebesinde el değiştirmiş olabilir. Böyle bir durumda herkese açık zincirde P2P teslimini aramak sonuç vermez; platformun dahili ledger ve kullanıcı kayıtları gerekir. Alıcı daha sonra dış cüzdana çekim yaparsa görülen TxID, P2P tesliminden sonraki ayrı işlemdir.

Token adı da tek başına yeterli değildir. Aynı sembol farklı ağlarda veya sahte sözleşmelerde kullanılabilir. Raporda ağ adı, token sözleşme adresi, ondalık hassasiyet ve işlem kimliği açıkça yazılmalıdır. Köprü, merkezi borsa, zincirler arası takas veya gizlilik tekniği kullanılmışsa her adım kendi veri kaynağı içinde açıklanır.

Blockchain incelemesinin delil standardı hakkında daha ayrıntılı yöntem için kripto adli bilişim ve blockchain analizi rehberimize bakılabilir.

HTS, IP ve cihaz kayıtları ne ölçüde anlamlıdır?

Telefon trafiği, IP ve cihaz kayıtları yararlı olabilir; fakat kapasiteleri abartılmamalıdır. HTS kaydı, kural olarak bir WhatsApp mesajının içeriğini göstermez. Baz istasyonu verisi de tek başına iki kişinin yüz yüze görüştüğünü ispatlamaz; belirli zaman ve kapsama alanındaki bağlantıyı gösterir. Ortak IP ise ev, iş yeri, VPN, mobil operatör NAT yapısı veya herkese açık ağ nedeniyle farklı açıklamalara sahip olabilir.

IMEI, cihaz tanımlayıcısı, SIM aboneliği, oturum çerezi, iki faktörlü doğrulama değişikliği ve e-posta güvenlik bildirimi birlikte ele alındığında hesap kontrolü hakkında daha kuvvetli bir tablo kurulabilir. Yine de her teknik veri kendi hata payı ve bağlamıyla değerlendirilmelidir.

Dijital delilin bütünlüğü nasıl korunur?

Telefon ekranını başka telefonla fotoğraflamak hızlıdır ama çoğu zaman yetersizdir. Platform raporları ve sohbetler mümkünse özgün dışa aktarım biçiminde alınmalı; e-postalar tam başlıklarıyla, dosyalar oluşturulma ve değiştirilme bilgileriyle korunmalıdır. İnceleme kopyası hazırlanırken özgün veriye müdahale edilmemesi, dosyaların SHA-256 gibi özet değerlerinin kayda geçirilmesi ve kimden ne zaman teslim alındığının tutanaklaştırılması önem taşır.

Yabancı dildeki arayüzlerde yalnızca Türkçe tercüme ekran görüntüsü sunmak, özgün kaydı görünmez hâle getirebilir. En sağlıklı yöntem; özgün görüntü, kaynak dışa aktarımı ve satır/sayfa eşleşmeli tercümeyi birlikte sunmaktır. Kullanıcı adı ile görünen adın, tarih ile yerel saat dönüşümünün ve para birimi sembollerinin tercümede kaybolmaması gerekir.

CMK 63 kapsamında bilirkişi incelemesi ne zaman gerekir?

Çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren konularda CMK m.63 uyarınca bilirkişi görüşüne başvurulabilir. Fakat her kripto dosyasında bilirkişi atanmasının zorunlu olduğu yönünde genel bir kural yoktur. İncelenecek sorun teknikse ve hâkimlik bilgisiyle çözülemiyorsa bilirkişi ihtiyacı somutlaşır.

Bilirkişiye “sanık suçlu mudur?” sorusu yöneltilmez; hukuki nitelendirme yargı merciine aittir. Sağlıklı sorular daha sınırlıdır: Belirli emir gerçekten mevcut mu? Ödeme ve serbest bırakma zamanları uyumlu mu? Kripto hangi platform hesabına veya cüzdana geçti? Sunulan ekran görüntüsü, dışa aktarım kaydı ve açık zincir verisi birbiriyle tutarlı mı? Teknik rapor, hukuki sonucu değil doğrulanabilir olguyu üretmelidir.

P2P nedeniyle konulan blokelerin hukuki dayanakları aynı mıdır?

Hayır. Kullanıcıların tamamına “MASAK blokesi” dediği işlemler farklı yetki ve başvuru yollarına dayanabilir. Önce kararın kaynağı belirlenmelidir.

7571 sayılı Kanun’la CMK’ya eklenen 128/A maddesi 24 Aralık 2025’te kabul edildi. Düzenleme; TCK m.142/2-e, m.158/1-f ve (l) ile m.245’teki suçların işlendiğine ilişkin makul şüphede, banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki ilgili hesabın 48 saate kadar askıya alınmasına imkân verir. İşlem ve hesap hareketleri derhâl başsavcılığa, askıya alma da hesap sahibine bildirilir. Hesap sahibi kaldırma için başsavcılığa başvurabilir; savcının başvuru hakkında 24 saat içinde karar vermesi öngörülür.

Askıya alma ile elkoyma aynı şey değildir. CMK 128/A kapsamında askıya alınan hesaptaki suça konu menfaate, süre içinde hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâlde savcının yazılı emriyle elkonulabilir; savcı işlemi için maddede ayrıca hâkim onayı takvimi düzenlenmiştir. Bu ayrım, başvurunun nereye ve hangi karara karşı yapılacağını belirler.

Banka hesabına uygulanan tedbirlerin tamamını karşılaştırmalı olarak görmek için MASAK, savcılık ve banka blokeleri rehberimiz incelenebilir.

Hesap bloke edildiğinde ilk olarak ne yapılmalıdır?

İlk adım, bankadan yalnızca “bloke var” cevabını almak değil; kısıtın türünü, kapsamını ve bildirim bilgisini belirlemektir. Şube, çağrı merkezi ve yazılı başvuru cevapları farklı ayrıntı içerebilir. Savcılık dosya numarası, karar tarihi, tedbir tutarı ve kullanılabilir bakiyenin bulunup bulunmadığı öğrenilmeye çalışılmalıdır.

1. Kayıtları koruyun: P2P emrini, sohbeti, dekontu, e-postaları ve cüzdan geçmişini silmeyin; uygulamayı sıfırlamayın.
2. Tedbiri tanımlayın: Banka içi kısıt, CMK 128/A askıya alma, adli elkoyma veya MASAK ertelemesi mi olduğunu belgeleyin.
3. İşlemi tek satırda kimliklendirin: Emir numarası, tarih-saat, gönderen, tutar, satılan varlık, platform hesabı ve varsa TxID’yi çıkarın.
4. Kaynak belgelerini toplayın: Kriptonun nereden edinildiği, yabancı gelirin veya birikimin kaynağı ve Türkiye’de neden dönüştürüldüğü gösterilsin.
5. Çelişkili açıklama vermeyin: Saat dilimi, platform içi transfer ve zincir üstü çekim farkını anlamadan kesin ifade kurmayın.
6. Yetkili mercie hedefli başvuru yapın: Başvuru, tedbirin türüne göre banka, savcılık, hâkimlik veya platform nezdinde hazırlanır.

Hesap sahibinin tüm hesap geçmişini kontrolsüz biçimde farklı kurumlara göndermesi de çözüm değildir. Dosyayla ilgili dönemi ve kaynağı kapsayan, kişisel veriyi gereksiz yere yaymayan fakat işlemi tam açıklayan bir delil paketi hazırlanmalıdır.

Hesaba açıklanamayan para geldiğinde hemen iade edilmeli mi?

Göndereni ve sebebi bilinmeyen bir para fark edildiğinde tutarı harcamamak, nakde çevirmemek ve kayıtları korumak önemlidir. Ancak dolandırıcının verdiği yeni bir IBAN’a veya mesajla bildirilen cüzdana refleksle “iade” yapmak ikinci bir hataya yol açabilir. İade talebinin gerçekten banka hesabı sahibinden gelip gelmediği bilinmeyebilir; para başka bir suç zincirine yönlendirilebilir.

En güvenli yaklaşım, bankanın resmî kanalı üzerinden işlemi bildirmek, kaynak hesabı doğrulatmak ve olayın niteliğine göre savcılık/platform sürecini koordine etmektir. Gerçek iade gerekiyorsa yöntem ve alıcı, kayıt altına alınmış kurumsal süreçle belirlenmelidir. Kripto teslim edilmişse ödeme ile karşı edimin birlikte değerlendirilmesi gerekir; P2P işlemlerinde iade ve tazminat rehberi, banka iade talebi ile özel hukuk davasının ayrıldığı noktaları açıklar. P2P emriyle bağlantılı bir ödemede ise platformun uyuşmazlık mekanizması devreye alınmadan kripto serbest bırakılmamalıdır.

İfadeye çağrılan yabancı P2P kullanıcısı hangi haklara sahiptir?

Yabancı uyruklu olmak savunma haklarını azaltmaz ve suç şüphesi oluşturmaz. Şüpheliye isnadın anlatılması, susma hakkı, müdafi yardımından yararlanma ve lehine delillerin toplanmasını isteme hakları CMK m.147 çerçevesinde güvence altındadır. Türkçe bilmeyen veya kendisini yeterli biçimde ifade edemeyen kişi için tercüman hakkı, yargılamanın aşamasına ve CMK m.202’deki koşullara göre sağlanır.

“Biraz Türkçe biliyorum” demek, karmaşık bir kripto işlemini hukuki sonuçlarıyla anlatabilecek dil yeterliliği anlamına gelmez. Emir, escrow, dahili transfer, zincir üstü çekim, itiraz ve bloke gibi kavramlarda küçük bir tercüme hatası olay sırasını değiştirebilir. Tercümanın yalnızca günlük konuşmayı değil, teknik terimleri anlaşılır biçimde aktarması gerekir.

Müdafi atanması ise sırf kişinin yabancı olması nedeniyle her dosyada kendiliğinden zorunlu hâle gelmez; CMK m.150’deki talep ve zorunlu müdafilik koşulları ayrıca değerlendirilir. Bununla birlikte kişinin özgür iradesiyle bir avukattan yardım alma hakkı vardır ve teknik P2P dosyasında ilk beyan öncesi işlem kayıtlarının düzenlenmesi pratik olarak büyük önem taşır.

Konsolosluk bildirimi, ikamet statüsü veya yabancılar hukuku sonucu da ceza soruşturmasıyla aynı şey değildir. Her soruşturma otomatik sınır dışı veya ikamet iptali doğurmaz. Ceza dosyasının niteliği, koruma tedbirleri, kesinleşmiş karar bulunup bulunmadığı ve 6458 sayılı Kanun kapsamındaki ayrı idari değerlendirme somut olaya göre ele alınır.

Yabancı gelir ve kripto kaynağı nasıl belgelendirilir?

Bir P2P savunmasında yalnızca son satış emrini göstermek bazen yeterli olmaz. Satılan kripto varlığın meşru kaynağı ile dönüşüm ihtiyacının ekonomik mantığı da açıklanmalıdır. Özellikle Rusça veya Ukraynaca belgelerde zincir şu şekilde kurulabilir:

• İş sözleşmesi, serbest çalışma sözleşmesi, fatura veya ücret bordrosu;
• Yabancı banka hesabına gelir girişini gösteren ekstre;
• Gelirin kripto varlığa dönüştürüldüğü platform emri veya cüzdan transferi;
• Varlığın P2P satışında kullanılan hesaba geldiğini gösteren iç transfer ya da TxID;
• P2P satış emri ve Türk lirası banka girişi;
• Türkiye’deki olağan harcamalarla uyumlu kullanım örüntüsü;
• Gerekiyorsa vergi beyanı, şirket belgesi ve yeminli tercüme.

Belge çokluğu tek başına ikna edici değildir. Aynı tutarın ve aynı zaman diliminin belgeler arasında izlenebilmesi gerekir. Farklı para birimleri kullanılmışsa kur, komisyon ve net miktar açıklanmalıdır. Cüzdanlar arası transferde kişinin adres üzerindeki kontrolü, yalnızca “bu cüzdan benim” beyanına bırakılmamalı; platform kaydı, imzalama olanağı veya diğer doğrulayıcı verilerle desteklenmelidir.

P2P işleminde vergi ve ticari faaliyet boyutu

Ceza soruşturmasında işlemin suçla ilgisiz olduğu savunulurken, faaliyetin vergisel ve sermaye piyasası niteliği gözden kaçırılmamalıdır. Kişisel birikimin arızi dönüşümü ile düzenli organizasyon içinde spread veya komisyon geliri elde edilmesi aynı değildir. İşlem sayısı, süreklilik, hacim, müşteri çevresi, ilan faaliyeti ve profesyonel organizasyon vergi ve izin değerlendirmesinde önem taşır.

Yurt dışı ücretinin kriptoyla alınmış olması da kaynağı belgeleme ve vergi yükümlülüğünü kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Kişinin vergi mukimliği, gelirin türü, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması, işin nerede yürütüldüğü ve Türkiye’ye aktarımın niteliği ayrı uzmanlık alanlarıdır. Ceza dosyasına sunulan açıklamanın mali kayıtlarla çelişmemesi gerekir. Satış bedeli, maliyet ve kazanç kayıtları ayrı tutulduğunda banka hesabına gelen toplam tutarın ne kadarının varlığın satış bedeli, ne kadarının olası kazanç olduğu açıklanabilir.

Mağdur parasını P2P satıcısından geri isteyebilir mi?

Ceza sorumluluğu ile özel hukukta iade veya tazmin sorumluluğu aynı değildir. P2P satıcısının dolandırıcılığa iştirak etmediği sonucuna varılması, mağdur ile satıcı arasındaki malvarlığı uyuşmazlığını her durumda otomatik olarak çözmez. Sebepsiz zenginleşme, haksız fiil, sözleşme ilişkisi, iyiniyet, satıcının gerçekten karşı değer devredip devretmediği ve zenginleşmenin kapsamı somut olaya göre tartışılabilir.

“Hesaba gelen para satış bedelidir, asla iade edilmez” şeklinde kesin bir önerme doğru değildir. Mağdur, P2P satıcısıyla sözleşme kurma iradesine sahip olmayabilir; satıcı ise kripto varlığı mağdura değil dolandırıcının hesabına devretmiş olabilir. Öte yandan satıcı da eş değer malvarlığını kaybetmiş ve başka bir dolandırıcılığın mağduru hâline gelmiş olabilir. Hangi tarafın hangi hukuki sebeple talepte bulunabileceği, para ve kripto teslimlerinin bütününe göre değerlendirilir.

CMK 128/A’da suça konu menfaatin mağdura ait olduğunun anlaşılması hâlinde soruşturma veya kovuşturma sırasında sahibine iadesi de düzenlenmiştir. Fakat belirli bakiyenin gerçekten hangi mağdura ait olduğu, birden çok işlem ve üçüncü kişi hakkı bulunduğunda ayrıca tespit edilmelidir.

Soruşturmanın genişletilmesi için hangi talepler somutlaştırılabilir?

Dosyada yalnızca IBAN sahibi belirlenmişse araştırmanın şu yönleri olayla bağlantılı olarak gündeme getirilebilir:

• Mağdura IBAN’ın hangi telefon, mesajlaşma hesabı, URL veya kullanıcı profili üzerinden gönderildiğinin tespiti;
• P2P emir numarası üzerinden alıcı hesabının KYC, oturum, cihaz ve çekim kayıtlarının temini;
• Banka transferinin kesinleşme zamanı ile kripto serbest bırakma zamanının karşılaştırılması;
• Platform hesabından dışarı çekim yapılmışsa hedef cüzdan ve sonraki hizmet sağlayıcı temaslarının incelenmesi;
• Aynı alıcı hesap, cihaz, IP, telefon, banka hesabı veya cüzdanla bağlantılı diğer soruşturmaların araştırılması;
• Hesap sahibinin olağan P2P geçmişi ile şikâyete konu işlemin davranışsal karşılaştırması;
• Hesap sahibinin asli faillerle iletişimi veya ekonomik paylaşımı bulunup bulunmadığının araştırılması;
• Teknik uyuşmazlık varsa soruları sınırlandırılmış bilirkişi incelemesi.

Bu talepler bir “her dosyada hepsi yapılsın” listesi değildir. Talep edilen kaydın hangi maddi soruyu aydınlatacağı açıklanmalıdır. Aksi hâlde teknik terim yığını, soruşturmayı ilerletmek yerine dağıtabilir.

P2P öncesinde uygulanacak güvenlik protokolü

1. Kendi hesaplarınızı kullanın. Banka, platform ve telefon hattı aynı gerçek kişinin kontrolünde olsun; hesabınızı veya cihazınızı başkasına kullandırmayın.
2. Platform statüsünü kontrol edin. SPK’nın güncel resmî açıklamalarına bakın; geçiş listesi ile faaliyet iznini birbirine karıştırmayın.
3. Ödeyen ile alıcıyı eşleştirin. İsim farklıysa gerekçe ne olursa olsun kriptoyu serbest bırakmayın; uyuşmazlık açın.
4. Platform dışına çıkmayın. Telegram, WhatsApp veya telefon üzerinden yeni cüzdan ve IBAN talimatı kabul etmeyin.
5. Dekonta değil hesaba bakın. Sahte dekont ve geri çekilebilir bildirim yerine kullanılabilir bakiyeyi ve bankadaki kesinleşmiş kaydı kontrol edin.
6. Emir tutarını parçalatmayın. Birden çok kişiden ödeme, nakit yatırma veya açıklamasız ek transfer talebini reddedin.
7. İşlem paketini saklayın. Emir, sohbet, dekont, e-posta, UID, varlık, kur ve zaman bilgilerini aynı klasörde tutun.
8. Kaynağı belgeleyin. Satılan varlığın edinim yolunu ve yurt dışı gelirin/birikimin dayanağını işlemden önce arşivleyin.

P2P işlemi sırasında dikkat edilmesi gerekenler

Alıcının acele ettirmesi, platform destek görevlisi gibi davranması veya “ödeme başka isimden gelecek ama sorun yok” demesi tipik risk işaretleridir. Satıcı, platform ekranında görünen emir dışındaki talimatlara göre hareket etmemelidir. Banka bildirimi ile hesap hareketi farklıysa bankadaki kesin kayıt esas alınmalı; transfer açıklaması ne kadar inandırıcı görünürse görünsün gönderen adı denetlenmelidir.

Uyuşmazlık başladığında kriptoyu serbest bırakmak veya “sonra düzeltiriz” düşüncesiyle yeni işlem açmak, delil zincirini karmaşıklaştırır. Platformun itiraz mekanizması kullanılmalı ve karşı tarafla iletişim platform içinde tutulmalıdır. Kimlik belgesinin sohbetten gönderilmesi ise gerçek alıcıyı doğrulamaya yetmeyebilir; belge çalıntı olabilir ve ayrıca kişisel veri riski doğurur.

İşlem tamamlandıktan sonra hangi kayıtlar saklanmalı?

En az şu veri seti, platformun saklama süresine güvenmeden periyodik olarak dışa aktarılmalıdır:

• Emir/ilan numarası ve işlem durumunu gösteren özgün kayıt;
• Karşı tarafın platform UID’si ve işlem anında görünen doğrulanmış adı;
• Banka dekontu, hesap ekstresi ve işlem referansı;
• Platform içi sohbet ve destek/itiraz yazışmaları;
• Satılan varlığın platform hesabına giriş kaydı;
• Serbest bırakma ve alıcı hesabına geçiş zamanı;
• Zincir üstü işlem varsa ağ, sözleşme adresi ve TxID;
• Dosyaların özgün biçimleri, yedekleri ve mümkünse hash değerleri.

Bu kayıtların saklanması yalnızca savunma için değildir. Banka uyum incelemesinde işlemin ekonomik amacını açıklamayı, vergi kayıtlarıyla mutabakatı ve platform uyuşmazlığında hakkın korunmasını kolaylaştırır.

Yaygın savunma hataları

• “Kripto anonimdir, kimse bulunamaz” demek: Açık zincir, platform KYC’si ve banka verisi birlikte önemli izler sunabilir.
• Yalnızca ekran görüntüsü sunmak: Özgün dışa aktarım, kurum cevabı ve zaman doğrulaması olmadan manipülasyon tartışması doğar.
• Her transfer için TxID aramak: Merkezi platform içi bakiye hareketi zincir üstünde görünmeyebilir.
• Üçüncü kişi ödemesini önemsiz saymak: Üçlü dolandırıcılığın merkezindeki kopukluk tam olarak budur.
• Hesap sahibinin iyi niyetini yalnızca beyanla açıklamak: Ekonomik amaç, geçmiş işlem örüntüsü ve kaynak belgeleri gerekir.
• CMK m.332’yi yabancı platforma doğrudan emir gibi sunmak: Sınır aşan veri talebinin usulü ve muhatabı ayrıca belirlenmelidir.
• Blockchain akışından kast sonucu çıkarmak: Fon yolu ile kişinin bilgi ve iradesi farklı ispat konularıdır.
• Tüm blokeleri “MASAK blokesi” sanmak: Yetkili merci ve başvuru yolu tedbir türüne göre değişir.
• Yabancı belgeleri kaynaksız tercümeyle sunmak: Özgün belge, tercüme ve işlem eşleşmesi birlikte korunmalıdır.

Sık sorulan sorular

Rusya vatandaşı Türkiye’de P2P ile USDT satabilir mi?

Vatandaşlık tek başına P2P işlemini yasaklamaz. Kişinin kendi varlığını kişisel olarak dönüştürmesi ile düzenli biçimde başkalarına kripto hizmeti sunması ayrılır. Kullanılan platformun Türkiye’ye yönelik faaliyet durumu, banka/uyum kuralları ve fon kaynağı ayrıca incelenir.

Ukrayna’dan gelen geliri USDT’ye çevirip Türkiye’de satmak suç mu?

Gelirin meşru kaynağı belgelenebiliyor ve işlem kişisel dönüşüm niteliğindeyse, sırf bu rota nedeniyle suç oluşmaz. İş sözleşmesi, banka veya platform kayıtları, cüzdan hareketi ve P2P emrinin tutarlı bir zincir kurması önemlidir. Vergi mukimliği ve gelir beyanı ayrı değerlendirilir.

P2P alıcısı ile banka havalesini yapan kişi farklıysa ne yapılmalı?

Kripto varlık serbest bırakılmamalı, platformda uyuşmazlık açılmalı ve ödeme kaydı korunmalıdır. Karşı tarafın “yakınım gönderdi” açıklaması kimlik zincirini düzeltmez. Para için bankanın resmî kanalı ve platform prosedürü kullanılmalıdır.

Hesabıma gelen para dolandırıcılık parasıysa tutuklanır mıyım?

Tutuklama otomatik değildir. Kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delil, tutuklama nedeni, ölçülülük ve adli kontrolün yeterli olup olmayacağı CMK hükümlerine göre değerlendirilir. IBAN sahipliği araştırmayı başlatabilir; fiil, kast ve diğer deliller ayrıca incelenir.

Banka hesabındaki bloke 48 saat sonra kendiliğinden kalkar mı?

CMK 128/A’daki askıya alma süresi ile devamında verilebilecek elkoyma kararı birbirinden ayrıdır. Ayrıca kısıt banka içi risk tedbiri, MASAK m.19/A işlemi veya başka bir adli karara dayanabilir. Önce dayanak ve dosya numarası belirlenmeden süre hesabı yapılamaz.

Platform ekran görüntüsü beraat için yeterli midir?

Tek başına her zaman yeterli değildir. Emir kaydının doğruluğu, banka hareketi, karşı taraf kimliği, zaman sırası, platform içi bakiye ve varsa blockchain transferiyle desteklenmesi gerekir. Görüntünün kaynağı ve bütünlüğü de önemlidir.

Blockchain analizi gerçek dolandırıcıyı bulur mu?

Fonun belirli adreslere ve hizmet sağlayıcılara gidişini gösterebilir; fakat adresin arkasındaki kişi çoğu kez KYC, oturum, cihaz, iletişim ve banka verileriyle belirlenir. Teknik analiz soruşturma yönü üretir, kimliği tek başına her zaman kesinleştirmez.

Kriptoyu alıcıya gönderdiğim için mağdura para iade etmek zorunda değil miyim?

Bu kadar kesin bir sonuç kurulamaz. Ceza sorumluluğu ile sebepsiz zenginleşme, haksız fiil ve iade meseleleri ayrıdır. Mağdurun iradesi, satıcının verdiği karşı değer, iyiniyet ve mevcut zenginleşme somut olaya göre değerlendirilir.

İfadede tercüman istemek aleyhe yorumlanır mı?

Hayır. Kişinin isnadı ve teknik işlemi tam anlayarak kendisini ifade etmesi savunma hakkının parçasıdır. Günlük Türkçe bilgisi, karmaşık bir ceza ve kripto dosyasını doğru anlatmaya yetmeyebilir.

P2P kayıtları ne kadar süre saklanmalı?

Tek bir evrensel süre vermek doğru değildir; platformların, bankaların, vergi ve muhafaza mevzuatının süreleri farklı olabilir. Kullanıcı açısından işlem geçmişi, dekont, kaynak belgesi ve yazışmaları düzenli, güvenli ve erişilebilir biçimde uzun vadeli arşivlemek ihtiyatlıdır.

P2P nedeniyle hakkımda KYOK verilirse mesele tamamen biter mi?

Kararın kapsamı ve kesinleşmesi incelenmelidir. Ceza soruşturmasındaki sonuç, banka uyum sürecini, özel hukuk taleplerini veya başka mağdurlara ilişkin farklı dosyaları her durumda kendiliğinden sona erdirmez. Kararın hangi fiil ve deliller hakkında verildiği önemlidir.

P2P dosyasında ödeme, kripto teslimi ve hesap kontrolü birlikte değerlendirilir

Türkiye’de yaşayan yabancıların kripto varlıklarını Türk lirasına çevirmek için P2P kullanması, çoğu zaman anlaşılır ve meşru bir günlük ihtiyaçtan doğar. Sorun, dolandırıcının mağdur parasını bu gerçek işlemin içine yerleştirmesiyle başlar. O andan sonra banka hesabı sahibi, kriptoyu alan kişi ve mağdur aynı olayda farklı şeyler yaşamış olabilir. Ceza soruşturmasının görevi bu rolleri varsayımla değil, kayıtlarla ayırmaktır.

Güçlü bir dosya; banka transferini, platform emrini, KYC ve oturum verisini, kripto teslimini, blockchain hareketini ve iletişim kayıtlarını ortak zaman çizelgesinde buluşturur. Teknik rapor fonun yolunu gösterirken hukuki analiz kastı, iştirak biçimini ve tedbirin dayanağını ayrı ayrı inceler. Yabancı kullanıcının gelir kaynağı ve P2P’ye yönelme nedeni de tercümeli, doğrulanabilir belgelerle aynı zincire eklenir.

Bu yaklaşım ne hesap sahibini IBAN nedeniyle peşinen suçlu sayar ne de bir P2P emri bulunduğu için bütün soruları kapatır. Gerçek uzmanlık, lehe ve aleyhe ihtimalleri aynı teknik disiplinle sınayabilmektir.

Av. Ahmet Karaca

İlgili mevzuat ve düzenlemeler

• 7518 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
• SPK: Kripto varlık hizmet sağlayıcılara ilişkin iki tebliğ
• SPK kripto varlık hizmet sağlayıcı listeleri ve açıklaması
• MASAK Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar Rehberi
• 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
• 7571 sayılı Kanun: CMK 128/A düzenlemesi
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
• Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik
• 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu

Yabancı uyruklu müşterilerin banka hesaplarının kapatılması, yaptırım listeleri ve kaynak belgesi taleplerini yabancı uyrukluların banka hesabı blokesi rehberinde ayrıca ele aldık.

İlgili çalışma alanı: Kripto P2P Uyuşmazlıkları — Eşler arası (P2P) kripto alım satımı yapan bireyler; sahte dekont mağdurları ve işlem nedeniyle hesabı bloke edilenler.