Yazar: Av. Ahmet Karaca · Esaslı güncelleme: 20 Ekim 2026
Savcılık, hâkim veya mahkeme, bir kripto varlık hesabının kimlik, işlem ve erişim kayıtlarını isteyebilir. CMK 128/A(7), banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı ve kripto varlık hizmet sağlayıcısından istenen bilgi veya belgenin on gün içinde gönderilmesini öngörür; hiç veya eksik cevap için idari para cezası düzenler. Hesabın bir kişi adına açılması, o kişinin her işlemi yaptığı anlamına gelmez. İncelemede kimlik kaydı; giriş, doğrulama, emir, çekim ve banka kayıtlarıyla birlikte okunur. Soruşturmanın bütününü kripto varlık soruşturması rehberinde, malvarlığına yönelen tedbirleri CMK 128 yazısında ele aldık.
Bilgi istemenin dayanağı ve cevap süresi
CMK 332 genel bilgi isteme hükmüdür. Cevabın süresinde verilememesi hâlinde nedeninin ve cevap tarihinin aynı süre içinde bildirilmesini de düzenler. CMK 128/A(7) ise sayılan mali kuruluşlardan bilgi ve belge istenmesini ayrıca düzenler. Bilgi talebi ile hesap askısı veya elkoyma farklı işlemlerdir; kayıt isteme yazısı kendi başına hesaptaki varlığın aktarılmasına yetki vermez. CMK m.128/A ve 332.
MASAK’ın bilgi istemesi ayrıca 5549 sayılı Kanun m.7’ye dayanır. Aynı Kanun’un m.8’i kapsamındaki belgeler düzenleme tarihinden, defter ve kayıtlar son kayıt tarihinden, kimlik belgeleri son işlem tarihinden itibaren sekiz yıl saklanır. Bu, her teknik verinin her platformda sekiz yıl boyunca aynı ayrıntıyla bulunacağı garantisi değildir. İlgili kaydın türü, oluştuğu tarih, uygulanacak diğer saklama hükümleri ve platformun cevabı birlikte değerlendirilir. “Kayıt bulunamadı” denirse hangi sistemin, hesabın ve tarih aralığının arandığı açıklatılmalıdır. MASAK: muhafaza ve ibraz yükümlülüğü.
Platformdan hangi veriler istenir
Talep, araştırılan olayla bağlantılı ve belirli olmalıdır: hangi hesap veya yatırma adresi, hangi işlem, hangi dönem ve hangi kayıt türü? İstenebilecek bilgi yalnız zorunlu tutulan kayıtlarla sınırlı değildir; hukuken talep edilebilir ve kuruluşun elinde bulunan diğer ilgili veriler de önem taşıyabilir. Buna karşılık hiç oluşmamış bir teknik kayıt sonradan varmış gibi üretilemez. Aşağıdaki tablo, talebin kapsamını ve cevabın sınırlarını okumaya yardımcı olur.
| Veri | İçeriği | Cevapta kontrol edilecek nokta | Dosyadaki işlevi |
|---|---|---|---|
| Kimlik ve KYC | Ad, kimlik numarası, iletişim bilgileri, kimlik belgesi ve varsa uzaktan kimlik tespiti kayıtları | Hesap açılışında ve değişikliklerde kullanılan doğrulama yöntemi | Hesabın kimin adına açıldığı; fiilî kullanıcının ayrıca araştırılması |
| Hesap açılış ve durum bilgisi | Açılış, doğrulama seviyesi, kısıt, kapatma ve iletişim bilgisi değişiklikleri | Değişikliğin zamanı, başlatıldığı oturum ve doğrulama kaydı | Hesap ele geçirilmesi veya üçüncü kişinin erişimi ihtimali |
| İşlem geçmişi | Emir, eşleşme, takas, komisyon ve iç hesap hareketleri | Brüt tutar, net tutar, ücret, varlık kimliği ve saat dilimi | Varlığın edinilmesi ve dönüştürülmesi |
| Yatırma ve çekim | IBAN, ağ, adres, TXID; varsa token sözleşmesi, memo veya tag | Platform iç kaydı ile zincir işleminin ilişkilendirilmesi | Banka ile zincir arasında bağlantı; doğru müşteri hesabının bulunması |
| Erişim ve işlem oturumları | Tutulmuşsa giriş, kaynak IP ve port, cihaz, oturum, doğrulama ve çekim onayı | Alanların teknik anlamı, zaman hassasiyeti ve kayıt boşlukları | Kullanılan bağlantının ve işlem sırasının araştırılması |
| P2P kayıtları | Emir, taraf hesapları, ödeme yöntemi, emanet, itiraz ve yazışmalar | Platformun ilgili hizmeti sunup sunmadığı; olayla bağlantılı kayıt | Ödemenin gerçek tarafı, teslim ve üçüncü kişi ödemesi |
| Uyum kayıtları | Fon kaynağı talepleri, cevaplar ve ilgili inceleme kayıtları | ŞİB gizliliği ve özel usul sınırları gözetilmeli | İşlem kısıtının dayanağı ve inceleme bağlamı |
| Banka eşleştirmesi | Hesaba bağlı banka hesapları, yatırma/çekme referansları | Hesap adı, IBAN ve işlem referansının birlikte incelenmesi | Banka hareketi ile platform bakiyesinin eşleştirilmesi |
Merkezi bir platformdaki müşteri bakiyesi için müşteriye özel, teslim edilebilir tek bir anahtar bulunması şart değildir. Bir yatırma adresi veya toplu cüzdan ile müşteri hesabı arasındaki bağı çoğu zaman platformun iç kayıtları gösterir. Bu nedenle hesap bilgisi talebi, özel anahtar talebiyle aynı şey değildir. Kişisel cüzdanda da teknik kontrol, mülkiyet ve suç bağlantısı ayrı araştırılır; uygulanabilecek tedbir varlığa ve saklama yapısına göre değişir. Ayrıntı için kripto varlıklara elkoyma rehberine bakılabilir.
Hesap sahibine haber verilir mi?
Üç durum ayrılmalıdır. Şüpheli işlem bildiriminin yapıldığı bilgisi, 5549 m.4(2)’deki gizlilik kuralına tabidir; bu hüküm tek başına bütün adli bilgi talepleri için aynı mutlak yasağı kurmaz. Soruşturma işlemleri bakımından CMK 157 ve varsa dosyaya özgü gizlilik kararları dikkate alınır. CMK 128/A uyarınca hesabın askıya alınması ise aynı maddenin ikinci fıkrası gereği hesap sahibine ayrıca bildirilir. Beklenmedik bir kısıt varsa platformdan kısıtın türü ve başvuru kanalı yazılı olarak sorulmalı; açıklanması hukuken mümkün olmayan ŞİB ayrıntılarının verilmesi beklenmemelidir. Kanallar bloke sorgulama yazısında açıklanmıştır.
Bilgi talebinin gönderilmiş olması, hesap sahibinin şüpheli olduğunu göstermez. Talep, mağdurun gönderdiği varlığın hangi hesaba ulaştığını araştırıyor olabilir. Hesap sahibinin dosyadaki sıfatı ve hangi işlemle bağlantı kurulduğu ayrıca belirlenmelidir. Üçüncü kişilerin kullandığı veya üzerinden ödeme geçirdiği hesaplar aracı hesap şüphesi yazısında ele alınmıştır.
Yurt dışı platform: kayıt koruma, portal ve adli yardımlaşma
Önce hesabı işleten tüzel kişi belirlenir. Aynı marka altında Türkiye’de ve başka ülkede farklı şirketler bulunabilir; yerli şirketin yabancı şirketteki bütün kayıtlara eriştiği varsayılamaz. CMK’daki cevap süresi, yabancı ülkedeki muhataba kendiliğinden uygulanabilen bir uluslararası icra mekanizması değildir.
| Talep | Amaç | Sınır |
|---|---|---|
| Verinin korunması | Belirli hesap ve döneme ait mevcut kayıtların silinmesini önlemek | Veriyi teslim alma veya varlığı dondurma kararıyla aynı işlem değildir. |
| Yetkili makamın platform kanalına başvurması | Muhatabın kabul ettiği kapsamda bilgi veya acil işlem istemek | Platformun yerel hukuku, usulü ve cevap kapsamı araştırılır; tek başına portal başvurusu sonuç garantisi vermez. |
| Uluslararası adli yardımlaşma | İlgili devletin yetkili makamınca delil toplama veya tedbir uygulanmasını istemek | Uygulanacak sözleşme, muhatap devlet hukuku ve talebin koşulları belirleyicidir; sabit süre ve kabul garantisi yoktur. |
Adalet Bakanlığı, 6706 sayılı Kanun kapsamında merkezî makamdır. Bakanlığın ceza istinabe açıklaması, ikili/çok taraflı sözleşmeleri ve bunların bulunmaması durumunda karşılıklılığı ayırır. Gecikmesinde sakınca varsa delillerin korunmasına yönelik geçici tedbirler resmî talepten önce de istenebilir (6706 m.7). Verinin silinmesi ile varlığın aktarılması farklı riskler olduğundan koruma, bilgi ve malvarlığı tedbiri talepleri gerektiğinde birlikte hazırlanır. Kripto varlığın izlenmesi ve muhatabın belirlenmesi için uluslararası dondurma ve iade ile cüzdan sahibinin araştırılması rehberlerine bakılabilir.
Kişisel veri boyutu: KVKK istisnası ve saklama sorunu
Platformun veri aktarması ile yargı makamının veriyi işlemesi ayrılmalıdır. Platform, hukuken geçerli adli talebi yerine getirirken KVKK’daki uygun işleme ve aktarım dayanağına, amaçla bağlantı, ölçülülük ve güvenli gönderim yükümlülüklerine uyar. KVKK m.28(1)(d)’deki istisna, yargı makamı veya infaz merciinin maddede belirtilen işlemesine ilişkindir; platformun bütün veri işlemesini kapsam dışına çıkarmaz.
Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 14 Eylül 2023 tarihli, 2023/1578 sayılı kararı sağlık kayıtlarının mahkemeye aktarılmasını, ardından mahkemenin gerçekleştirdiği işlemlerden ayrı değerlendirmiştir. Kripto platformuna uygulanacak somut dayanak farklı olsa da bu ayrım önemlidir: geçerli bir müzekkere, ilgisiz bütün hesap ve dönemlerin sınırsız paylaşılması yetkisi değildir. Özel nitelikli veriler ve üçüncü kişi bilgileri bakımından ayrıca gerekli güvenceler gözetilir.
Talep yazısı ile cevabın kapsamı uyuşmuyorsa ilgisiz veri, yanlış dönem ve erişim ihtiyacı somutlaştırılır. Saklama, erişim sınırlaması veya gereksiz kopyaların kaldırılması talebi; ilgili usul ve delil koruma yükümlülükleriyle birlikte değerlendirilir. Yargı dosyasına giren her kayıt için tek bir otomatik silinme tarihi varmış gibi hareket edilemez.
Savunma platform verisini nasıl okur
“Hesap bu kişinin adına, mağdurun parası da bu hesaba gelmiş” özeti, işlemi fiilen kimin yaptığını açıklamaya yetmez. Ham kayıtlarda dört bağ aranır. Kimlik belgesiyle açılan hesap hangi cihaz ve oturumlarla kullanılmıştır? Yatırma kaydındaki işlem kimliği mağdurun transferiyle aynı mıdır; yoksa benzer tutarlı başka bir işlem midir? Sonraki satış ve çekim hangi emirle yapılmış; P2P teslimi veya üçüncü kişiye aktarım nasıl kaydedilmiştir? Platformun bildirdiği ağ, varlık, adres ve işlem kimliği zincirle uyumlu mudur? Brüt/net tutar, ücret, iç deftere işleme ve blok zamanı ayrılmadan bu sorular cevaplanamaz.
Bu dört soru, hesabın ele geçirilmesi ihtimalini sınamaya da yardım eder. IP veya şehir uyumsuzluğu tek başına bunu ispatlamaz; VPN, mobil bağlantı, paylaşımlı ağ ve platformun konumlandırma yöntemi de araştırılır. SIM değişimi, oltalama, cihaz erişimi ve doğrulama değişiklikleri birlikte incelenmelidir. Dosyadaki cevabın eksik olduğu düşünülüyorsa erişim yetkisi ve varsa kısıtlar gözetilerek ham eklerin incelenmesi ve eksik kayıtların getirtilmesi istenir. Teknik incelemenin yöntemi kripto adli bilişim raporu yazısında açıklanmıştır.
Eksik platform cevabı nasıl tamamlatılır?
“IP kayıtları ektedir” cevabı tek başına bağlantıyı bir aboneye, oturumu da belirli çekime bağlamaya yetmeyebilir. IETF RFC 6302, paylaşımlı adresler bakımından kaynak port ve saniye hassasiyetinde doğru zamanın önemini açıklar; bazı yapılandırmalarda protokol ve hedef port da ayırt edilmelidir. Bu teknik tavsiye, her platformun bütün alanları tuttuğu veya bunların Türk hukukunda aynı kapsamda zorunlu olduğu anlamına gelmez.
| Cevaptaki durum | İstenecek açıklama veya ek | Açıklama gelmeden varılamayacak sonuç |
|---|---|---|
| Yalnız IP ve dakika yazıyor. | Mevcutsa dış kaynak port, tam zaman, saat dilimi, protokol; alanların sözlüğü ve kayıt hassasiyeti. | Paylaşımlı IP’den belirli aboneye kesin eşleştirme. |
| Listede yalnız “port” sütunu var. | Portun istemcinin dış kaynak portu mu, sunucunun hedef portu mu olduğu; proxy varsa kaydın hangi katmana ait olduğu. | Her port numarasının CGNAT abone sorgusuna uygun olduğu. |
| Giriş logu ile çekim ayrı listelerde. | Tutulmuşsa oturum/istek kimliği, çekim emri, doğrulama ve adres ekleme/değiştirme kayıtları arasındaki bağ. | Yakın saatteki her girişin ilgili çekimi başlattığı veya onayladığı. |
| Platform bakiyesi ile zincir tutarı farklı. | İç hareket numarası, ağ, token, TXID, memo/tag, ücret, toplu çekim ve netleştirme açıklaması. | Farkın tek başına kayıp, eksik aktarım veya başka müşteri işlemi olduğu. |
| “Kayıt bulunamadı” veya yalnız ekran görüntüsü gönderildi. | Aranan sistem ve tarih aralığı; hiç oluşmama, saklama süresi veya dışa aktarım sınırı; mevcutsa özgün dosya ve oluşturulma bilgileri. | Olayın gerçekleşmediği veya incelenecek başka kayıt bulunmadığı. |
Özgün dosya korunur; inceleme kopyası üzerinde yapılan saat dönüşümü, filtreleme ve birleştirmeler kaydedilir. Dosyanın kimden, ne zaman ve hangi kapsamda alındığı belli olmalı; hash gibi bütünlük kontrolleri dosyanın alındıktan sonra değişip değişmediğini sınamaya yardım eder. NIST IR 8387, bölüm 3.2 kaynak ve muhafaza izinin belgelenmesini ele alır. Bu kontroller, kayıttaki hesabı fiilen kimin kullandığını tek başına kanıtlamaz. Ayrıntılı abone, cihaz ve işlem eşleştirmesi IP adresi ve dijital delil incelemesinde açıklanmıştır.
Adalet Bakanlığının yayımladığı 2023 tarihli uygulama sorunları sunumu, 21–23. sayfalarda delilin toplanması, muhafazası, uzman incelemesi ve IP/port kayıtlarını aynı sorun dizisi içinde ele alır. O tarihten sonra 7518 sayılı Kanun, SPK’nın 2025 tebliğleri ve CMK 128/A ile hukuki çerçeve değişmiştir. Buna karşılık bir cevap yazısının teknik olarak tamam olup olmadığı, hâlâ dosyadaki kayıtlar üzerinden ayrıca sınanır.
Platform neyi vermez, neyi veremez
Platform, elindeki kaydı, kendi yaptığı analizi ve bilmediği hususu ayırmalıdır. İlişkili hesap analizi faydalı bir araştırma yönü verebilir; ancak yöntemi ve dayandığı veri açıklanmadan doğrudan fail atfına dönüştürülemez. Kişisel cüzdana çekimden sonraki açık zincir hareketleri platform tarafından da görülebilir; platformun sırf bu nedenle bilmediği şey, her sonraki adresin gerçek kullanıcısıdır. Yurt dışındaki kuruluşun hangi veriyi doğrudan paylaşabileceği ise yerel hukukuna ve talebin usulüne bağlıdır. Cevapta “yok” yazan bilginin hiç tutulmadığı mı, istenmediği mi, aranan kapsamda bulunmadığı mı açıklığa kavuşturulmalıdır.
Bilgi talebi hakkında sorulanlar
Savcılık kripto borsasından bilgilerimi isteyebilir mi?
Evet. Yürütülen soruşturma veya kovuşturmada ilgili kimlik, işlem ve erişim kayıtları istenebilir. CMK 128/A(7) kapsamındaki mali kuruluşlar için cevap süresi on gündür. Talebin gönderilmesi tek başına elkoyma değildir.
Borsa bilgilerimi verdiğinde bana haber verir mi?
Her bilgi talebinde otomatik bildirim yapılacağını varsaymayın. ŞİB gizliliği, soruşturma gizliliği ve hesap askısı ayrı kurallardır. CMK 128/A uyarınca askıya alma işlemi hesap sahibine ayrıca bildirilir.
Savcılık Binance’ten bilgi alabilir mi?
Hesabı işleten şirket ve ülke belirlenir. Türkiye’deki şirketten bilgi istenmesi ile yabancı şirkete portal veya uluslararası adli yardımlaşma yoluyla başvurulması aynı süreç değildir. Verinin korunması talebi, içeriğinin teslimi ve malvarlığı tedbirinden ayrılmalıdır.
Borsa IP adresimi ve cihaz bilgilerimi de verir mi?
İlgili ve mevcut erişim kayıtları adli makamca istenebilir. Kaydın hangi alanları içerdiği incelenmelidir; yalnız IP adresi belirli aboneyi veya çekimi yapan kişiyi her durumda göstermez.
Bilgi talebi gönderildiyse şüpheli miyim?
Zorunlu olarak hayır. Talep, mağdurun varlığının izini sürmek için de gönderilebilir; hesap sahibinin dosyadaki sıfatı ayrıca öğrenilmelidir.
Borsa kaç yıl geriye dönük kayıt verir?
5549 m.8 kapsamındaki kayıtlar için sekiz yıllık muhafaza düzeni vardır; sürenin başlangıcı kayıt türüne göre değişir. Bu kural, bütün teknik alanların eksiksiz bulunduğu garantisi değildir. İlgili verinin türü ve diğer saklama hükümleri ayrıca kontrol edilir.
Dayanaklar
- 5271 sayılı CMK: m.128/A(2),(7),153,157,332. 128/A için 7571 sayılı Kanun, RG 25.12.2025.
- 5549 sayılı Kanun: m.4,7,8; MASAK muhafaza ve ibraz açıklaması.
- SPK: III-35/B.1 ve III-35/B.2 tebliğleri ve 7518 sayılı Kanunun getirdiği çerçeve.
- Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 14.09.2023 tarihli 2023/1578 sayılı karar: mahkemeye aktarım ile yargı makamının sonraki işlemesi ayrımı. 6698 sayılı Kanun m.4,5,8,12,28.
- Adalet Bakanlığı: ceza istinabe; 6706 sayılı Kanun, özellikle m.7.
- IETF RFC 6302, bölümler 2–4; NIST IR 8387, bölüm 3.2. Teknik kaynaklar adli yetki veren mevzuat değildir.
- Kripto Varlıklarla İlgili Yargılama Süreçlerinde Uygulamada Yaşanan Zorluklar, 2023 sunumu, s.21–23. Tarihsel sorun tespiti olarak kullanılmıştır.
İlgili çalışma alanı: Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı (KVHS) Lisansı ve MASAK Uyumu — Kripto varlık hizmet sağlayıcıları, kripto borsaları, saklama kuruluşları ve fintech girişimleri.
