Kripto Ön Satış (Presale) Mağdurları Ne Yapmalı? Şikâyet, Para İadesi, SPK ve Borsa Sorumluluğu (2026)

Son güncelleme: 17.10.2026 · Hazırlayan: Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu (Sicil No 92414) · Baro levhasında doğrula

Kripto ön satış (presale) nedir? ICO, IDO, launchpad, TGE, claim ve vesting ne demek?

Kripto ön satış (presale; bir tokenin borsalarda serbestçe alınıp satılmaya başlamasından önce, proje ekibine veya bir aracı platforma para gönderilerek token satın alınması), projenin henüz işlem görmeyen tokenini genellikle “listelenince değerlenecek” vaadiyle sunduğu satış aşamasıdır. Alıcı USDT, ETH, BNB, SOL gibi bir kripto varlıkla, bazen banka kartı veya havaleyle ödeme yapar; karşılığında tokenleri hemen değil, çoğu zaman “claim” günü veya kilit süresi dolduğunda alır.

Mağdurların yaşadığı sorunların büyük bölümü bu iki aşamanın arasındaki boşlukta doğar: para gider, token ya hiç gelmez ya da geldiğinde satılamaz. Aşağıdaki tablo, şikâyet dilekçesinde ve mahkemede sıkça geçen terimleri mağdur açısından açıklar.

Ön satış kendi başına hukuka aykırı bir işlem değildir; asıl soru, satışın kim tarafından, hangi platformda, hangi vaatle yapıldığıdır. Bu ayrım, uygulanacak kanunu ve gidilecek merciyi belirler.

Türkiye’de kripto ön satış yasal mı, SPK izni gerekir mi?

Türkiye’de kripto ön satış (ICO) için ayrı bir izin, izahname veya “white paper” onayı rejimi yoktur. 26.06.2024 tarihli ve 7518 sayılı Kanunla 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’na (SPKn) eklenen hükümler, kripto varlıkları tanımlamış ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarını (KVHS; kripto platformları ve saklama kuruluşları) SPK iznine bağlamıştır; ancak bir proje ekibinin kendi tokenini kendi sitesinden satmasını genel olarak düzenlememiştir. Sonuç, satışın hangi kanalda ve hangi vaatle yapıldığına göre değişir.

SPKn m.3’teki tanıma göre kripto varlık, “Dağıtık defter teknolojisi veya benzer bir teknoloji kullanılarak elektronik olarak oluşturulup saklanabilen, dijital ağlar üzerinden dağıtımı yapılan ve değer veya hak ifade edebilen gayri maddi varlıkları” ifade eder. Aynı maddede platform, kripto varlık alım satım, “ilk satış ya da dağıtım”, takas ve transfer işlemlerinin yapıldığı kuruluş olarak tanımlanır. Kanun koyucu ön satışı, sermaye piyasası aracı niteliğindeki tokenler dışında, yalnızca bir platform aracılığıyla yapıldığında doğrudan düzenleme alanına almıştır.

“Bu maddenin altıncı fıkrasında belirtilen nitelikteki kripto varlıklar ile 35/C maddesinin ikinci fıkrasındaki esaslar dâhilinde platformlarda işlem gören kripto varlıklar dışındaki kripto varlıklara bu Kanun uygulanmaz.” (SPKn m.35/B/8)

SPK, 7518 sayılı Kanundan çok önce, 27.09.2018 tarihli ve 47/1102 sayılı Kurul kararıyla yayımladığı “Dijital Varlık (Token) Satışları (ICO) Hakkında Duyuru”da ön satışların büyük kısmının kendi düzenleme ve gözetim alanı dışında kaldığını açıklamış ve yatırımcıları uyarmıştır.

“ICO’lar çok yüksek riskli ve spekülatif yatırımlardır.” … “Toplanan paralar belirtilen amaçlarla kullanılmayabilir.” (SPK Bülteni 2018/42)

Aynı bültende SPK, bir yerli kripto para projesi hakkında, Kurulun adı gösterilerek yasal olduğu izlenimi verilen ve yüksek kazanç vaadiyle satılan kripto paralardan toplanan paranın şirket ortaklarının kişisel ihtiyaçlarına harcandığı gerekçesiyle TCK m.157 ve 158 kapsamında suç ihbarında bulunmuştur. Bu, ön satış dolandırıcılığının Türkiye’de yeni olmadığını ve SPK’nın konuyu ceza hukuku alanında gördüğünü gösterir.

Düzenleme boşluğunun kapanacağına dair resmî sinyal 2027–2029 Orta Vadeli Program’dadır: “Sermaye piyasası araçlarının kripto varlık olarak ihraç edilebilmesine ve kayden izlenmesine ilişkin usul ve esaslar belirlenecektir.” (RG 06.09.2026, mükerrer sayı 33362). Bu hedef yalnızca sermaye piyasası aracı niteliğindeki tokenleri (security token) kapsar; meme ve “utility” token ön satışları için Ekim 2026 itibarıyla açıklanmış bir taslak yoktur.

Ön satışın yasal statüsü belirsiz olsa da, ödemenin aldatma yoluyla alınması her durumda ceza hukukunun konusudur. Bu nedenle bir sonraki soru, yaşadığınız durumun “kötü giden bir yatırım” mı yoksa dolandırıcılık mı olduğudur.

Ön satışta dolandırıldığımı nasıl anlarım? Batan proje ile dolandırıcılık farkı

Token fiyatının ön satış fiyatının altına düşmesi tek başına dolandırıcılık değildir. Dolandırıcılığı gösteren, alıcıyı aldatan ve blokzinciri ağı üzerinde iz bırakan nesnel işaretlerdir: tokenin hiç dağıtılmaması, satışı engelleyen sözleşme kodu, likiditenin çekilmesi, kasanın vaat dışı adreslere boşaltılması, “claim” için ek ücret istenmesi ve ekibin iletişimi kesmesi.

Bu ayrım önemlidir, çünkü piyasa verileri yeni çıkan tokenlerin çoğunun değer kaybettiğini gösterir. Memento Research’ün 2025 yılı token lansmanları incelemesinde (veri tarihi 20.12.2025), izlenen 118 lansmanın 100’ü (yüzde 84,7) çıkış değerlemesinin altında işlem görüyordu. Buna karşılık Chainalysis’in 29.01.2025 tarihli raporu, 2024’te çıkarılan 2.063.519 tokenin 74.037’sinde (yüzde 3,59) pump-and-dump örüntüsü tespit etmiş; bu havuzların yaklaşık yüzde 94’ünün havuzu kuran adres tarafından boşaltıldığını, terk süresinin medyanının sıfır gün olduğunu bildirmiştir. Yani düşüş yaygındır; hileyi kanıtlayan, kimin hangi işlemle parayı çektiğidir.

“Ön satış tokeni gelmedi, claim açılmıyor”

Ön satış paneli bakiyeyi gösterdiği hâlde tokenler cüzdana aktarılmıyorsa iki ihtimal vardır: proje gerçekten gecikmiştir ya da satış hiç dağıtım yapılmayacak şekilde kurgulanmıştır. Ödemenin gittiği adresten paranın kısa sürede başka cüzdanlara ve borsalara dağıtılması, ikinci ihtimali güçlendirir. Bu durumda beklemek, paranın izini zayıflatır.

“Aldığım tokeni satamıyorum”

Alım işlemi başarılı olup satış işlemi “transaction failed” veya benzeri hatayla sürekli başarısız oluyorsa, tokenin sözleşme kodunda satışı engelleyen bir mekanizma bulunabilir. Bu durumda tokeni satmak için ücret ödemek kaybı büyütür. Teknik ayrıntılar ve izleme yöntemi honeypot token rehberimizde anlatılmıştır.

“Tokenimi çekmem için vergi, gas veya slipaj ücreti istiyorlar”

Meşru bir projede tokeni cüzdana çekmek için ağın kendi işlem ücreti dışında proje ekibine ayrıca ödeme yapılmaz. “Vergi”, “MASAK ücreti”, “aktivasyon”, “slipaj” adıyla istenen her ödeme, ilk dolandırıcılığın devamıdır; bu kalıp çekim ücreti dolandırıcılığı rehberimizde ayrıca incelenmiştir.

“Claim sitesinde cüzdanımı bağladım, cüzdanım boşaltıldı”

Popüler ön satışların taklit edilmiş “claim” ve “airdrop” sayfaları, cüzdan bağlantısından sonra kullanıcıya bir onay (approve) veya imza (permit) işlemi yaptırır; bu imza, saldırgana cüzdandaki tokenleri çekme yetkisi verir. Bu durumda önce verilen yetkileri iptal etmek gerekir; nasıl yapılacağı token approval iptali rehberimizde adım adım anlatılmıştır.

“Telegram grubu silindi, site kapandı”

Ekibin iletişim kanallarını kapatması, çoğu zaman likiditenin çekildiği veya kasanın boşaltıldığı işlemle aynı günlerde olur. Bu aşamada en değerli delil, kaybolmak üzere olan dijital izlerdir: sitenin, white paper’ın, tokenomics sayfasının ve Telegram mesajlarının tarihli kopyaları. Paranın izi ise kaybolmaz; blokzinciri ağı üzerinde kalıcıdır.

Ön satışa gönderilen para nereye gider, izlenebilir mi?

Evet, izlenebilir. Ön satışa USDT, ETH, BNB veya SOL gibi bir kripto varlıkla yapılan her ödeme, blokzinciri ağı üzerinde tarih, saat, tutar, gönderen ve alan adresle birlikte kalıcı olarak kaydedilir ve bu kayıt herkese açıktır. Banka havalesinde paranın gittiği hesabın sahibi ancak savcılığın yazısına bankanın cevap vermesiyle öğrenilebilirken, kripto transferinde paranın hangi adreslerden geçtiği ilk günden, teknik bilgisi olan herkes tarafından, dünyanın her yerinden okunabilir.

Blokzinciri (blockchain; işlemlerin bloklar hâlinde, birbirine kriptografik olarak bağlı ve sonradan değiştirilemeyen biçimde kaydedildiği dağıtık kayıt defteri), ön satış dolandırıcılığında failin en büyük açığıdır. Fail kimliğini gizleyebilir, siteyi kapatabilir, Telegram grubunu silebilir; ancak toplanan parayı harcamak veya nakde çevirmek için onu hareket ettirmek zorundadır ve her hareket aynı açık deftere yazılır. Para çoğu zaman, er ya da geç, kimlik doğrulaması (KYC) yapan bir borsaya, bir ödeme aracısına veya dondurulabilir bir stablecoin adresine ulaşır. Bu nokta, gerçek kişilere ulaşılan yerdir ve dosyayı aylarca sürecek yazışmalardan kurtarıp hızlandıran şey, bu noktanın şikâyet aşamasında gösterilmesidir.

Şemadaki her kutu, dosyada ayrı bir hukuki anlam taşır:

• Ön satış sözleşmesi veya alıcı adres: Paranın ilk ulaştığı yerdir. Akıllı sözleşme ise kodu ve yetkili adresleri (owner) incelenebilir; düz bir cüzdan adresi ise oradan yapılan çıkışlar takip edilir.
• Proje kasası: Toplanan paranın biriktiği cüzdandır. Kasadan yapılan çıkışlar, paranın vaat edilen amaçla (geliştirme, likidite) mı yoksa kişisel amaçla mı kullanıldığını gösterir.
• Ara cüzdanlar: Paranın parçalara bölünüp farklı adreslere dağıtılması, izi karıştırma çabasıdır; ancak her ara adım da aynı açık defterde görünür ve analiz araçlarıyla birleştirilebilir.
• Takas ve köprü işlemleri: Paranın başka bir tokene veya başka bir ağa geçirilmesi izi zorlaştırır, ortadan kaldırmaz; köprü işleminin iki ucu da kayıtlıdır.
• Borsa yatırma adresi: Paranın bir merkezi borsadaki kullanıcı hesabına yatırıldığını gösterir. Bu hesabın sahibi KYC belgeleriyle bellidir; savcılık bu kişiyi, giriş IP kayıtlarını ve banka çıkışlarını borsadan isteyebilir.
• USDT bekleyen adres: USDT, onu çıkaran Tether şirketinin yönettiği bir sözleşmedir ve belirli bir adresteki USDT dondurulabilir. Basına yansıyan bilgiye göre Tether, Şubat 2026’da İstanbul’da yürütülen yasa dışı bahis ve suç gelirlerinin aklanmasına ilişkin bir soruşturmada, Türk makamlarının talebiyle yaklaşık 544 milyon dolar değerindeki varlığı dondurdu.

İki yaygın yanılgı, mağdurların vakit kaybetmesine yol açar. Birincisi, “para soğuk cüzdana gitti, artık izlenemez” düşüncesidir. Soğuk cüzdan, özel anahtarın internete bağlı olmayan bir cihazda saklandığı cüzdandır; borsaya kayıtlı olmaması iz kaybı anlamına gelmez. Adres ve bakiyesi herkes tarafından görülür, oradan yapılacak her çıkış izlenir; adreste USDT bekliyorsa dondurma talebi yine mümkündür. İkincisi, “para yabancı bir borsaya gitti, Türkiye’den bir şey yapılamaz” düşüncesidir. Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı, yabancı borsalarla doğrudan yazışarak hesap sahibi bilgilerini temin edebilmektedir; Yargıtay da yurt dışı bağlantısı olan kripto dosyalarında bu araştırmanın yapılmasını istemektedir (aşağıdaki kararlar).

Paranın izinin çıkarılması teknik bir iştir ve sonucu, savcılığın hangi borsaya, hangi adres için yazı yazacağını belirler. Bu yöntemin ayrıntıları kripto cüzdan sahibi nasıl bulunur ve çalınan USDT nasıl dondurulur rehberlerimizde anlatılmıştır.

Kripto ön satış mağduru ilk 72 saatte adım adım ne yapmalı?

İlk 72 saatte yapılacak iş, yeni kaybı durdurmak, kaybolmak üzere olan delilleri kopyalamak ve paranın izini savcılığa gösterilebilir hâle getirmektir. Ön satış sitelerinin ve Telegram gruplarının kısa sürede kapandığı, toplanan paranın da hızla dağıtıldığı düşünüldüğünde sıranın önemi büyüktür.

1. Yeni ödeme yapmayın. “Claim ücreti”, “vergi”, “likidite payı”, “iade için işlem ücreti” ya da paranızı kurtaracağını söyleyen kişiye yapılacak her ödeme ikinci kayıptır.
2. İşlem kayıtlarını toplayın. Her ödeme için işlem kimliği (TxID), ağ (Ethereum, BNB Chain, Tron, Solana), kendi adresiniz, gönderdiğiniz adres veya sözleşme adresi, tarih-saat ve tutar; borsadan çekim yaptıysanız borsanın çekim kaydı; kart veya havaleyle ödediyseniz dekont ve ödeme aracısının sipariş numarası.
3. Kaybolacak dijital izleri kopyalayın. Ön satış sitesi, white paper, tokenomics ve claim sayfasının adres çubuğu görünen ekran görüntüleri ile web arşiv kayıtları; Telegram sohbetinin dışa aktarımı; X, Instagram, YouTube gönderilerinin bağlantıları; reklam yoluyla ulaştıysanız reklamın kaydı. Gerekirse noter veya e-tespit yoluyla tespit yaptırın.
4. Cüzdanınızı güvenceye alın. Sahte claim sayfasına cüzdan bağladıysanız verdiğiniz onayları iptal edin, kalan varlıkları yeni bir cüzdana taşıyın, kurtarma kelimelerinizi (seed) kimseyle paylaşmayın.
5. Paranın izini çıkartın. Ödemenin gittiği adresten itibaren hangi borsalara ve hangi stablecoin adreslerine para ulaştığını gösteren blokzinciri analiz raporu, şikâyetin hedefini belirler.
6. Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunun. Dilekçede olayı, para akışını ve talepleri açıkça yazın: borsalardaki hesapların CMK m.128/A uyarınca askıya alınması ve el konulması, hesap sahibi ve IP bilgilerinin istenmesi, USDT için dondurma yazısı.
7. Türk platformu aracılığıyla aldıysanız platforma yazılı başvurun. SPKn m.35/C/1 platformları şikâyetleri çözecek iç mekanizma kurmakla yükümlü tutar; başvurunuzla birlikte işlem kayıtlarınızı da isteyin.
8. İzinsiz faaliyeti SPK’ya bildirin. Türkiye’ye yönelik izinsiz bir platform veya platform gibi faaliyet gösteren bir ön satış sitesi için SPK’ya yapılan bildirim, erişim engelinin ve SPKn m.109/A kapsamındaki suç duyurusunun önünü açar.

İlk adımlar atıldıktan sonra soru, şikâyetin hangi kuruma ve hangi taleplerle yapılacağıdır.

Kripto ön satış dolandırıcılığı nereye şikâyet edilir?

Ön satış dolandırıcılığının asıl şikâyet mercii Cumhuriyet başsavcılığıdır; paranın dondurulması, borsalardan bilgi istenmesi ve faillerin tespiti ancak bir ceza soruşturmasında mümkündür. SPK, platform, Ticaret Bakanlığı ve şikâyet siteleri bu yolu tamamlar, ama onun yerini tutmaz.

SPK başvurusunun ayrı bir önemi vardır: SPKn m.115/1, SPKn’da tanımlanan suçlar (örneğin izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı, SPKn m.109/A) için soruşturmayı SPK’nın Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlar. Dolandırıcılık (TCK m.157-158) için böyle bir şart yoktur; savcılık re’sen soruşturur. Platformlara yapılan şikâyetlerin sırası ve süreleri kripto borsası nereye şikâyet edilir rehberimizde ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

Ön satış dolandırıcılığı hangi suçu oluşturur, cezası nedir?

İnternet sitesi, akıllı sözleşme, kripto cüzdanı veya borsa üzerinden yürütülen ön satış dolandırıcılığı, kural olarak bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158/1-f) suçunu oluşturur; cezası 4 yıldan 10 yıla kadar hapis ve suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olmamak üzere adli para cezasıdır. Satış izinsiz bir platform faaliyetiyle veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı içinden yürütülmüşse SPKn’daki suçlar da gündeme gelir.

Aynı fiil birden fazla suç tanımına uyuyorsa, TCK m.44 uyarınca en ağır cezayı gerektiren suçtan ceza verilir. Dolandırıcılık suçları şikâyete bağlı değildir; şikâyetten vazgeçilmesi soruşturmayı sona erdirmez. Nitelikli dolandırıcılıkta dava zamanaşımı, üst sınırı 10 yıl olan ceza nedeniyle 15 yıldır (TCK m.66/1-d). Failin, kovuşturma başlamadan önce zararı tamamen gidermesi hâlinde cezası üçte ikisine kadar indirilebilir (TCK m.168/1); bu hüküm, şüphelilerin iade teklifinde bulunmasının en güçlü hukuki nedenidir.

Ön satışa yatırılan para geri alınabilir mi?

Paranın geri alınma ihtimali, paranın şikâyet anında nerede durduğuna bağlıdır. Para Türkiye’deki bir kripto varlık hizmet sağlayıcısında, bir bankada veya ödeme kuruluşunda duruyorsa CMK m.128/A ile hızlı askıya alma ve el koyma mümkündür; USDT olarak bir adreste bekliyorsa dondurulabilir; yabancı bir borsaya ulaşmışsa doğrudan yazışma veya istinabe yoluyla hesap sahibi tespit edilip el koyma ve tazminat yoluna gidilebilir. Geri dönüş garanti değildir, ama zamanında doğru adrese yöneltilen talep sonucu belirleyen etkendir.

CMK m.128/A, 24.12.2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunla eklendi ve 25.12.2025’te yürürlüğe girdi. Hüküm, nitelikli dolandırıcılığın bilişim sistemleri araç kılınarak işlendiği hâller (TCK m.158/1-f) dâhil olmak üzere, suçta kullanılan hesabın kurum tarafından 48 saate kadar askıya alınmasına ve kısa sürelerle hâkim onayına bağlanan el koymaya imkân verir.

“Elkonulan suça konu menfaat, suçtan zarar gören mağdura ait olduğunun anlaşılması halinde soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir.” (CMK m.128/A/5)

Pratikte en sık kaçırılan nokta, 48 saatlik askıya alma süresinin kurumun kendi tespitine veya savcılığın hızlı talebine bağlı olmasıdır. Şikâyet dilekçesinde paranın ulaştığı borsa ve adres gösterilmemişse, savcılığın hangi kuruma yazacağını belirlemesi haftalar alabilir. Bu nedenle paranın izi, dilekçenin ekinde değil, ilk sayfasında yer almalıdır.

Ön satışı yapan veya tokeni listeleyen kripto borsası ve yöneticileri sorumlu mu?

Evet, Türkiye’de faaliyet gösteren bir kripto platformu ön satışa aracılık ettiyse veya tokeni listelediyse sorumluluğu doğabilir. SPKn m.99/B/3’e göre kripto varlık hizmet sağlayıcıları, hukuka aykırı faaliyetlerinden ve nakit ödeme veya kripto varlık teslim yükümlülüklerini yerine getirememelerinden doğan zararlardan sorumludur. Zarar platformdan tahsil edilemezse, platform mensupları da kusurlarına ve durumun gereklerine göre sorumlu tutulabilir.

Ön satış özelinde platformun yükümlülükleri III-35/B.2 Tebliği’nde somutlaşır:

• Akıllı sözleşme kontrolü (m.16/1, 16/6): Platform, ilk satış veya dağıtımına aracılık edeceği her kripto varlığın akıllı sözleşmesindeki asgari unsurları kontrol etmek ve sözleşmenin doğruluğunu incelemekle yükümlüdür. Aynı tokenin bir platformda ilk kez listelenmesi de ilk satışa aracılık sayıldığından, bu yükümlülük her yeni listelemede doğar. Satışı engelleyen bir kod, bu yükümlülüğün ihlaline işaret edebilir.
• Listeleme kriterleri (m.16/2, m.21/1): Asgari listeleme kriterlerine uymayan bir varlığın ilk satışına aracılık edilemez. Kriterler arasında proje sahibine “tek taraflı olağanüstü hak” tanınmaması ve varlığın soğuk cüzdanda saklanabilir olması vardır.
• Kendi tokenini listeleme yasağı (m.21/2): Platform; kendisinin ve tebliğde sayılan ilişkili kişilerin (yönetiminde bulunulan veya sermayesine ya da oy haklarına yüzde 10 veya daha fazla iştirak edilen ortaklıklar ile Kurulca birlikte hareket ettiği belirlenenler) ilk satışını yaptığı kripto varlıkları, Kurulca belirlenen istisnalar dışında listeleyemez.
• Proje sahibinin geçmişi (m.22/1-g, h): Listeleme prosedüründe tokenin fiyat manipülasyonuna veya dolandırıcılığa yatkınlığı ve proje sahibinin dolandırıcılık soruşturması veya iddiasına konu olup olmadığı dikkate alınır.
• Listeden çıkarmada iade (m.23/4): Listeden çıkarılan tokenler için “müşteri talepleri çerçevesinde ilgili kripto varlıkların mislen veya nakden iade edilmesine imkan sağlanır.”

Platformun kullanıcı sözleşmesindeki sorumsuzluk kayıtları bu sonucu değiştirmez: SPKn m.35/C/1’e göre “Kripto varlık hizmet sağlayıcıların müşterilerine karşı sorumluluğunu ortadan kaldıran veya sınırlandıran her türlü sözleşme şartı geçersizdir.” Bilişim sistemi kaynaklı kayıplarda ise SPKn m.99/B/4, platformu TBK m.71’deki tehlike sorumluluğu kapsamında sorumlu tutar.

Yönetici düzeyinde iki ağır yaptırım vardır. Müşterilere ait para veya kripto varlığı kendisine geçiren yönetim kurulu üyeleri ve diğer mensuplar, SPKn m.110/A uyarınca 8 yıldan 14 yıla kadar hapis cezası alır. Zimmet tespit edilirse SPK’nın talebiyle bu kişilerin doğrudan şahsi iflasına karar verilebilir ve aktiflerinden öncelikle müşteri zararları ödenir (SPKn m.110/B). Tasfiyeye giden veya SPK’ya başvurmayan bir platformun müşterinin transfer talebini yerine getirmemesi de izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı suçunu oluşturur (SPKn geçici m.11/2).

Platformun lisans durumu da önemlidir. SPK’nın 01.10.2026 tarihli “Faaliyette Bulunanlar Listesi” (geçici liste) 52, 21.09.2026 tarihli “Tasfiye Sürecinde Olanlar Listesi” ise 56 kuruluş içerir ve SPK, listede yer almanın yetkilendirme anlamına gelmediğini açıkça belirtir. SPK aynı listede, Bitexen Kripto Varlık Alım Satım Platformu AŞ için 23.09.2026 tarihli ve 61 sayılı toplantısında, ikinci bir duyuruya kadar yeni müşteri kabul edilmemesine, yalnızca mevcut müşterilerin işlemlerine imkân tanınmasına ve yeni kripto varlık listelenmemesine karar verdiğini duyurmuştur. Listelenmeyi bekleyen bir ön satış tokeni varsa, platform hakkındaki bu tür kısıtlar alıcıyı doğrudan etkiler.

Yurt dışındaki bir borsanın launchpad’i ise farklı bir tablo çizer. SPKn m.99/A/1’e göre yurt dışı platformun Türkçe internet sitesi açması veya Türkiye’de tanıtım yapması, faaliyetin Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik olduğunun kabulü için yeterlidir ve izinsiz faaliyet sayılır. Bu durumda SPK erişim engeli ve suç duyurusu yolunu kullanabilir; mağdurun tazminat talebi ise sözleşmedeki yetki ve tahkim şartlarıyla birlikte değerlendirilir. Kapanan veya iflas eden platformlarda müşteri varlıklarının durumu kripto borsası kapanırsa ne olur rehberimizde ele alınmıştır.

Ön satışı tanıtan fenomen, YouTuber ve reklam verenler sorumlu mu?

Bir ön satışı ücret veya menfaat karşılığında tanıtan sosyal medya fenomeni, yönetmelik düzeyinde 01.08.2026’dan beri paylaşımında bunun reklam olduğunu açıkça belirtmek zorundadır; belirtmezse örtülü reklam yasağını ihlal eder. Fenomenin dolandırıcılıktan cezai sorumluluğu ise ayrı bir sorudur ve projenin aldatıcı niteliğini bilerek tanıtıma katıldığının ispatına bağlıdır.

Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (RG 01.07.2026, sayı 33297) ile eklenen m.23/A, sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla yapılan reklamların açık ve ayırt edilebilir olmasını, paylaşımda “Reklam” ya da “Tanıtım” ifadelerinden birine, reklam verenin adı veya ticaret unvanıyla ya da yönetmelikte sayılan benzer bir açıklamayla birlikte yer verilmesini zorunlu kılar. Aynı değişiklikle reklamlarda tüketicinin ekonomik davranışını önemli ölçüde etkileyecek şekilde yapay zekâ kullanılması veya insandan ayırt edilemeyen dijital karakterlere yer verilmesi hâlinde bunun açıkça belirtilmesi de zorunlu hâle gelmiştir (m.18/8). 6502 sayılı Kanun m.61/4 ise her türlü iletişim aracında örtülü reklamı yasaklar ve reklam verenin iddialarının doğruluğunu ispatla yükümlü olduğunu belirtir (m.61/6).

Ceza hukuku açısından üç ihtimal ayrılmalıdır. Fenomen, projenin aldatıcı olduğunu bilerek takipçilerini yönlendirdiyse dolandırıcılığa iştirak gündeme gelir; kitlesel yayın kolaylığından yararlanma TCK m.158/1-g’deki nitelikli hâli oluşturabilir. Fenomen yalnızca ücret karşılığı tanıtım yaptıysa ve aldatmadan haberdar değilse, kast bulunmadığından dolandırıcılıktan ceza sorumluluğu doğmaz; ancak reklam mevzuatına aykırılık ve haksız fiil (TBK m.49) sorumluluğu gündemde kalır. Fenomenin kişiye özel referans kodu üzerinden komisyon alması ise bu kodun ödeme kayıtlarıyla eşleştirilmesi sayesinde güçlü bir delil olur.

Türk platformlarının kendi reklamları için daha sıkı kurallar vardır. III-35/B.1 Tebliği m.30, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının reklamlarında getiri veya zarara karşı garanti verilmesini, belirli bir fiyat hedefine yer verilmesini ve müşteri kazandıran kişilere menfaat sağlayan promosyon kampanyalarını yasaklar. Türkçe aramalarda üst sıralarda çıkan “en iyi ön satış coinleri” başlıklı listelerin bir kısmının sponsorlu veya ortaklık (affiliate) içeriği olduğunu da hatırlatmak gerekir; sayfadaki “sponsorlu” ibaresi ve yönlendirme kodları, tavsiyenin bağımsız olmadığını gösterir. Kripto reklamlarının genel sınırları kripto reklamı yasak mı rehberimizde ayrıca incelenmiştir.

SPK’ya dava açılabilir mi? SPK’nın sorumluluğu ne zaman doğar?

SPK’ya karşı, gözetim ve denetim görevini yerine getirmediği iddiasıyla idare mahkemesinde tam yargı davası açılabilir; ancak bunun için SPK’nın somut bir görevi ihmal ettiği ve bu ihmalle zarar arasında nedensellik bağı bulunduğu ispatlanmalıdır. Kanun, SPK’nın faaliyet izni vermesini bir güvence saymaz: SPKn m.35/C/4’e göre “Platformlara Kurul tarafından faaliyet izni verilmiş olması, işlemlerin kamunun güvencesi altında olduğu anlamına gelmez.”

Dava açılmadan önce idareye başvurmak zorunludur. İYUK m.13’e göre zarar gören kişi, eylemi öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde SPK’ya başvurur; başvurunun reddi veya 30 gün içinde cevap verilmemesi üzerine dava süresi içinde dava açılır. SPK personeli aleyhine açılan tazminat davaları SPK aleyhine açılmış sayılır ve husumet Kurula yöneltilir (SPKn m.133/4); Kurul kararlarına karşı davalar idare mahkemelerinde görülür (SPKn m.134).

Emsal niteliğindeki karar Danıştay 13. Dairesi’nin 02.12.2005 tarihli, E.2005/2625, K.2005/5753 sayılı kararıdır. İlk derece sıfatıyla bakılan bu davada Danıştay, aracılık yetkisi SPK tarafından kaldırılmış bir bankanın ilan ve reklam vererek yatırımcılara devlet iç borçlanma senedi satmasını zamanında engellemeyen BDDK ve SPK’yı hizmet kusurlu bulmuş, zararın iki kurum tarafından yarı yarıya ödenmesine oyçokluğuyla karar vermiştir. İzinsiz faaliyetin ve reklamın göz önünde yürüdüğü kripto ön satışlarında bu gerekçe, özellikle 7518 sayılı Kanunla SPK’ya açık erişim engeli ve denetim görevleri verildikten sonra yeniden önem kazanmaktadır.

2024 öncesi olaylarda ise SPK’nın kripto platformlarını denetleme görevi kanunda açıkça yer almıyordu. Nisan 2021’de çöken bir kripto platformunun mağdurlarının bakanlıklar ve bir Kurul aleyhine açtığı tam yargı davasında Danıştay 13. Dairesi esasa girmeden, davanın Ankara İdare Mahkemesi’nde görülmesi gerektiğine karar vermiştir (E.2021/4252, K.2021/3189, 06.10.2021). SPK’ya karşı dava yolunun süreleri ve ispat yükü SPK’nın sorumluluğu ve tam yargı davası ile SPK hizmet kusuru nasıl ispatlanır rehberlerimizde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Hangi mahkemede dava açılır? Tüketici mahkemesi mi, asliye ticaret mi? Arabuluculuk ve tahkim tuzağı

Ön satış nedeniyle tazminat davası açacak mağdurun en büyük riski, davanın esasa girmeden usulden reddedilmesidir. UYAP’tan Eylül 2026’ya kadar derlediğimiz 468 kripto kararından “ön satış” ifadesinin geçtiği 20 kararın hiçbiri esasa ilişkin değildir: 13’ü görevsizlik veya başka mahkemeye gönderme, 3’ü zorunlu arabuluculuğa gidilmediği için usulden ret, 2’si kullanıcı sözleşmesindeki tahkim şartı nedeniyle usulden ret, 1’i birleştirme, 1’i ise bir token markasına ilişkin ihtiyati tedbir kararıdır.

Görev: 7518 sayılı Kanun yürürlüğe girdikten sonra verilen bazı ilk derece kararları bile, kripto varlıkların kanunda tanımlanmadığı gerekçesiyle yatırım amacıyla kripto alan kişiyi tüketici, uyuşmazlığı da ticari dava saymamış ve asliye hukuk mahkemesini görevli kabul etmiştir (İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi, E.2024/439, K.2024/723, 27.11.2024). İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’nin 37. ve 43. Hukuk Daireleri ise bu yaklaşımı kaldırarak kripto uyuşmazlıklarını TTK m.4/1-f kapsamında mutlak ticari dava saymaktadır. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi’nin 20.11.2025 tarihli, E.2025/834, K.2025/3067 sayılı kaldırma kararı, bir futbol kulübü için white paper ile halka satıldığı ileri sürülen taraftar tokenine ilişkin davada şu tespiti yapmıştır:

“Kripto varlıklar, finansal yatırım aracı olarak 26/6/2024 tarih 7518 sayılı yasa ile Sermaye Piyasası Kanununa dahil edilerek yasal düzenlemeye bağlanmış olup, mutlak ticari nitelikteki davaya bakmak görevi tüm davalılar bakımından özel görevli mahkeme olan İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi’ne ait bulunmaktadır.” (İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin E.2026/10, K.2026/256 sayılı kararında aktarıldığı şekliyle)

Buna karşılık Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi, 14.07.2026 tarihli kararında (E.2026/757, K.2026/957) platform ile ticari veya mesleki amaçla hareket etmeyen kullanıcısı arasındaki uyuşmazlıkta tüketici mahkemesini görevli saymıştır. Yargıtay’ın bu konuda yerleşik bir içtihadı henüz oluşmamıştır; görev itirazı dosya bazında değerlendirilmelidir.

Arabuluculuk: Ticari dava sayılan para alacağı ve tazminat davalarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m.5/A) ve bu eksiklik dava açıldıktan sonra tamamlanamaz (6325 sayılı Kanun m.18/A/2). Tüketici mahkemesi görevli sayılırsa bu kez tüketici arabuluculuğu dava şartıdır (6502 m.73/A). İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, bir kripto platformunun, kullanıcısının “stake arzında” haksız kazanç sağladığı iddiasıyla ona karşı açtığı davada, arabulucuya başvurulmadan açılan davanın usulden reddini yerinde bulmuş ve istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir (E.2025/1131, K.2025/1218, 10.07.2025). En çarpıcı örnek ise bir taraftar tokeni davasıdır: 06.07.2023’te asliye hukuk mahkemesinde açılan dava, görev nedeniyle İstanbul BAM 43. Hukuk Dairesi’nin kararıyla ticaret mahkemesine, oradan finans ihtisas mahkemesine gönderilmiş; yaklaşık iki buçuk yıl sonra, dava öncesinde arabulucuya gidilmediği için usulden reddedilmiştir (İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi, E.2025/808, K.2026/85, 10.02.2026).

Tahkim: Kullanıcı sözleşmelerinde sıklıkla yurt dışı tahkim veya İstanbul Tahkim Merkezi şartına yer verilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, platformun ön satıştan alınan tokenlerle yapılan takas işlemlerini iptal etmesi üzerine açılan davada, İstanbul Tahkim Merkezi şartı nedeniyle verilen usulden ret kararını onamıştır (E.2025/1603, K.2025/6256, 15.10.2025). Aynı Daire, bir taraftar tokeni ihraççısının Türkiye temsilcisi olduğu ileri sürülen şirkete karşı açılan davada ise imzasız bir “kullanım şartları” belgesine dayanılarak tahkim şartının kabul edilemeyeceğini, kullanıcının elektronik ortamda onayladığı sözleşmenin ve alan adının kime ait olduğunun belirlenmesi gerektiğini söyleyerek kararı bozmuştur (E.2024/6912, K.2025/4916, 07.07.2025). Tahkim itirazı, sözleşmenin gerçekten kabul edildiğinin ispatına bağlıdır.

Dava türü: 7589 sayılı Kanunla HMK m.107’deki belirsiz alacak davası 31.07.2026’dan itibaren açılan davalar için kaldırıldı. Zararın TL karşılığı kesinleşmemiş mağdur artık kısmi dava açıp talebini tahkikatın sonuna kadar bir defaya mahsus artırabiliyor; artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılıyor (HMK m.109/4). Kripto varlığın değeri dalgalandığı için talep tutarının bu kurala göre kurgulanması gerekir.

Örnek bir dosyada, yerli bir platformda 30.08.2024’te ön satışa sunulan bir coini satın alan ve listeleme gününde hesabına erişimi kesildiğini, bakiyesinin sıfırlandığını ileri süren kullanıcının davası önce tüketici mahkemesinde açılmış, oradan asliye ticarete, oradan da finans ihtisas mahkemesine gönderilmiştir (Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, E.2025/616, K.2025/711, 10.07.2025). Doğru mahkeme ve arabuluculuk baştan seçilmiş olsaydı aylar kazanılabilirdi. Aynı projeden zarar gören çok sayıda kişinin birlikte hareket etmesi ise kripto mağdurlarının toplu dava imkânları başlığında incelenmiştir.

Avrupa Birliği’nde (MiCA) ön satış alıcısının hakları neler, Türkiye’den farkı ne?

AB’de kripto varlık piyasalarını düzenleyen MiCA Tüzüğü (Tüzük (AB) 2023/1114), ön satış alıcısına Türkiye’de karşılığı bulunmayan 14 günlük bir cayma hakkı ve white paper’daki yanıltıcı bilgi için teklif sahibi ile yönetim organı üyelerini kapsayan bir tazminat rejimi tanır. Türkiye’de benzer bir sorumluluk yalnızca SPKn m.35/B/6 kapsamındaki bilgilendirme dokümanını imzalayanlar için öngörülmüş, ancak bu dokümanın esasları henüz belirlenmemiştir; platform dışında yapılan satışlarda alıcı genel hükümlere ve ceza hukukuna dayanmak zorundadır.

Bu fark, AB’de yerleşik bir teklif sahibinden veya AB’de yetkili bir hizmet sağlayıcı aracılığıyla ön satışa katılan Türk mağdurlar için ayrıca değerlendirilmesi gereken bir hak alanı açar. Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik ve Türkçe pazarlanan satışlarda ise SPKn m.99/A ve Türk ceza hukuku belirleyici olmaya devam eder.

Şikayetvar ve forumlarda en sık görülen ön satış şikâyetleri neler?

Şikayetvar, Ekşi Sözlük ve kripto forumlarında 2024–2026 arasında yazılan ön satış şikâyetleri birkaç kalıpta toplanıyor. Bu kalıplar, hangi delilin aranacağını ve hangi hukuki yolun öncelikli olduğunu da gösterir.

Bir şikâyet sitesine yazmak hukuki başvuru değildir ve zamanaşımını kesmez. Ancak aynı proje adıyla yazılmış şikâyetler, aynı adrese para gönderen diğer mağdurları bulmanın en hızlı yoludur. Birden fazla mağdurun aynı ödeme adreslerini göstermesi, savcılık nezdinde olayın münferit bir yatırım kaybı değil, sistematik bir dolandırıcılık olduğunu ortaya koyar. Yorumlarda görülen “paramı geri aldım, şu kişiye yazın” mesajları ise çoğunlukla ikinci dolandırıcılığın kapısıdır.

Kripto ön satış ve sahte token dolandırıcılığında güncel Yargıtay, Danıştay ve istinaf kararları ne diyor?

Yargıtay 11. Ceza Dairesi’nin 2024–2026 arasında verdiği kanun yararına bozma kararları ortak bir ilke koyuyor: Telegram, WhatsApp veya yabancı bir site üzerinden yönlendirilerek sahte tokene ya da bir kripto “yatırımına” para gönderen kişinin şikâyeti; mağdurun yönlendirmeye kendi rızasıyla uyduğu, olayın yurt dışı bağlantılı olduğu veya hukuk yolunun açık olduğu gerekçeleriyle soruşturulmadan kapatılamaz; paranın gittiği hesaplar ve borsalar araştırılmalı, gerektiğinde uzman bilirkişi raporu alınmalıdır. Hukuk dairelerinde ise kararların çoğu görev, arabuluculuk ve tahkim gibi usul sorunlarında yoğunlaşıyor. Kararlar, UYAP Bedesten ve Danıştay karar arama tam metinlerinden 07–09.10.2026 tarihlerinde okunmuştur; 468 kararlık derleme Eylül 2026 itibarıyladır.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/4373, K.2026/1903, 23.02.2026

Olay: Şikâyetçi, Telegram’da yatırım danışmanı olduğunu söyleyen bir kişinin yönlendirmesiyle bir borsa hesabından çeşitli tokenler almış, küçük kazançlarla güveni kazanılmış, sonunda Telegram hesabı silinmiş, web3 cüzdanındaki paralar çekilmiş, elindeki tokenlerin değeri sıfır görünmüştür. Zararını yaklaşık 6.318.316 TL olarak bildiren şikâyetçi, parasını geri alma vaadiyle bir kez daha dolandırıldığını da belirtmiştir. Savcılık, şikâyetçinin yönlendirmelere kendi rızasıyla uyduğu ve araştırma yükümlülüğünü yerine getirmediği gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiş, itiraz reddedilmiştir.

“… Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığından da sorulmak suretiyle, ülke çapında benzer dolandırıcılık eylemleri bulunup bulunmadığının belirlenmesi, varsa ilgili bilgi ve belgelerin temin edilmesi, sonucuna göre şüphelilerin hukuki durumlarının takdir ve tayin edilmesi gerekirken …”

İlke ve uygulamaya etkisi: Yargıtay, itirazın reddine dair sulh ceza hâkimliği kararını kanun yararına bozmuştur. Sahte token ve ön satış dosyalarında “mağdur dikkatli davranmadı” gerekçesi tek başına takipsizlik nedeni değildir; savcılık şüphelilerin kimliğini, banka hesap hareketlerini, borsa ve cüzdan sağlayıcısıyla yazışmaları ve ülke genelindeki benzer olayları araştırmalıdır. Kararın ayrıntılı incelemesi “kendi rızanla gönderdin” gerekçesine ilişkin karar incelememizde yer alıyor.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/5763, K.2026/4543, 27.04.2026

Olay: WhatsApp’ta kendisini e-ticaret uzmanı ve kripto yatırımcısı olarak tanıtan bir kişinin yönlendirmesiyle bir platforma üye olan şikâyetçi, değişik bahanelerle hesabına para yatırmış, parayı çekemeyince internette tanıştığı ve aynı durumu yaşadığını söyleyen ikinci bir kişiye de para göndermiştir. Savcılık, siber araştırma raporuna ve yurt dışı makamların istinabe taleplerini reddetmesine dayanarak kovuşturma imkânsızlığı gerekçesiyle takipsizlik vermiştir.

“… şikâyetçi tarafından para gönderimi yapılan kripto para cüzdanlarından kimlik doğrulama yöntemi (KYC) ile para transferi gerçekleştirildiği tespit edilen ve merkezi borsa olarak nitelendirilen kuruluşlar nezdinde yapılan işlemler hakkında doğrudan veya yurt dışı istinabe yoluyla detaylı bilgi istenilmesi, bilişim ve kripto para piyasası konusunda uzman bilirkişiden teknik rapor aldırılması …”

İlke ve uygulamaya etkisi: Yurt dışı makamların yardım talebini reddetmesi soruşturmanın sonu değildir. Paranın KYC uygulayan merkezi borsalara ulaştığı tespit edilmişse bu borsalardan doğrudan bilgi istenmeli; mağdurun sunduğu teknik veri değerlendirmesi de dikkate alınmalıdır. Ön satış dosyalarında blokzinciri analiz raporunun neden dilekçenin ilk sayfasında olması gerektiğini gösteren bir karardır.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2026/529, K.2026/6491, 15.06.2026

Olay: İzlediği bir haberdeki numarayı arayan şikâyetçi, yabancı numaralardan aranarak adına açılan kripto hesaplarına kredi kartı ve nakit avansla para göndermiş, ekranda görünen kazancı çekmek istediğinde “sigorta bedeli” adıyla ek para istenmiştir. Savcılık, numaraların yurt dışı kaynaklı olduğu, borsanın Türkiye’de temsilcisi bulunmadığı ve şikâyetçinin hukuk mahkemesine başvurabileceği gerekçesiyle takipsizlik vermiştir.

“… kripto para platformunda şikâyetçi adına herhangi bir üyelik olup olmadığının sorulması, bulunduğunun belirlenmesi halinde hesap hareketlerinin, bu hesaba giriş yapan IP bilgilerinin temin edilmesi, şikâyetçi tarafından bildirilen yabancı ülke kodlu telefon numaralarının kullanıcı bilgilerinin tespitine çalışılması, gerekli görülmesi halinde bu hususta ilgili ülkelerden adli istinabe talebinde bulunulması …”

İlke ve uygulamaya etkisi: “Hukuk yolu açık” gerekçesi, dolandırıcılık şüphesinin araştırılmasını ortadan kaldırmaz. Ön satış dolandırıcılığında da yabancı numara, yabancı site ve yabancı borsa unsurları soruşturmayı kapatma nedeni değil, araştırmanın yönünü gösteren verilerdir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2024/6912, K.2025/4916, 07.07.2025

Olay: Dünya çapında kulüplerle anlaşarak taraftar tokeni çıkaran bir yapının Türkiye temsilcisi olduğu ileri sürülen şirkete karşı, token bedellerinde yapılan değişiklikler nedeniyle zarara uğradığını iddia eden kullanıcı dava açmıştır. İlk derece mahkemesi, internet üzerinden kabul edildiği varsayılan sözleşmedeki ICC tahkim şartı nedeniyle davayı usulden reddetmiş, istinaf başvurusu da reddedilmiştir.

“… davacının onaylayarak imza ettiği sözleşmenin dosyaya kazandırılması yahut elektronik ortamda belirlenmesi, yine bu belirleme için işlem yapılan alan adının aidiyetinin tespiti, işbu sözleşmede davacının onayında olan bir tahkim şartının bulunup bulunmadığının belirlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken …”

İlke ve uygulamaya etkisi: Kullanıcı sözleşmesindeki tahkim şartı, platform veya ihraççı tarafından ileri sürülmesiyle otomatik olarak geçerli sayılmaz; kullanıcının hangi metni onayladığı somut olarak ispatlanmalıdır. Ön satış veya taraftar tokeni davalarında, kullanıcının onay anındaki sözleşme sürümünü ve onay kaydını istemek bu nedenle önemlidir.

Danıştay 13. Dairesi, E.2005/2625, K.2005/5753, 02.12.2005

Olay: Borsa üyeliği ve aracılık yetkisi SPK tarafından kaldırılmış bir banka, ilan ve reklam vererek yatırımcılara devlet iç borçlanma senedi satmayı sürdürmüş; yatırımcı, denetim kurumlarının hizmet kusuru nedeniyle tazminat istemiştir.

“… yetkisi olmadığı halde ilân ve reklam vererek yatırımcılara gerek DİBS satışı gerekse bu ad altında satış yapmasını zamanında önlem alarak engel olmayan BDDK ve SPK’nun olayda kusurlu davranışları bulunduğu kuşkusuz …”

İlke ve uygulamaya etkisi: Danıştay, zararın SPK ve BDDK tarafından yarı yarıya ödenmesine oyçokluğuyla karar vermiştir. Kanunla verilmiş gözetim ve erişim engeli yetkisine rağmen göz önünde yürüyen izinsiz kripto satışları ve reklamları bakımından, idarenin hizmet kusuru tartışmasında başvurulacak önemli emsallerden biridir; ancak 2005 tarihli, ilk derece sıfatıyla ve oyçokluğuyla verilmiş bir karar olduğu da hesaba katılmalıdır.

Kripto ön satış hakkında doğru bilinen yanlışlar

“Token bir borsada listelendiyse ya da platform SPK listesindeyse güvencededir”

Kesin cevap: Hayır. SPKn m.35/C/2’ye göre “Bir kripto varlığın platformlarca listelenmiş olması bunların kamuca tekeffülü anlamına gelmez.” Faaliyet izni de işlemlerin kamu güvencesinde olduğu anlamına gelmez (m.35/C/4) ve kripto varlıklar Yatırımcı Tazmin Merkezi kapsamında değildir. SPK listesinde yer almak ise SPK’nın kendi açıklamasıyla yetkilendirme anlamına gelmez.

“Para soğuk cüzdana gitti, artık izlenemez”

Kesin cevap: Hayır. Soğuk cüzdan yalnızca anahtarın çevrim dışı saklandığını gösterir. Adres, bakiye ve sonraki tüm çıkışlar blokzinciri ağı üzerinde görünür; adreste USDT bekliyorsa dondurma talebi mümkündür.

“Kendi rızamla para gönderdim, bu yüzden suç oluşmaz”

Kesin cevap: Hayır. Dolandırıcılıkta mağdur parayı zaten aldatılarak, “kendi eliyle” gönderir. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, sahte tokenlere Telegram yönlendirmesiyle yatırım yapan kişinin şikâyetinin bu gerekçeyle kapatılmasını eksik soruşturma saymıştır (E.2025/4373, K.2026/1903).

“Proje yurt dışında, Türkiye’de soruşturma yapılamaz”

Kesin cevap: Hayır. Türkiye’deki mağdura yönelik eylem Türkiye’de soruşturulur; paranın ulaştığı borsalardan doğrudan veya istinabe yoluyla bilgi istenebilir (Yargıtay 11. CD, E.2025/5763, K.2026/4543). Türkçe site veya tanıtımla Türkiye’ye yönelen yabancı platformlar ise SPKn m.99/A/1 uyarınca izinsiz faaliyette bulunmuş sayılır.

“Token fiyatı düştüyse dolandırıldım demektir”

Kesin cevap: Hayır. Memento Research’ün 2025’te izlediği 118 token lansmanının 100’ü (yüzde 84,7) çıkış değerinin altına düşmüştür. Dolandırıcılığı fiyat düşüşü değil; dağıtılmayan token, satışı engelleyen kod, çekilen likidite, kasanın vaat dışı boşaltılması ve ek ücret talebi gibi nesnel işaretler gösterir.

“Para kurtarma şirketleri ön satış paramı geri getirebilir”

Kesin cevap: Hayır. Kripto varlığın dondurulması ve iadesi ancak savcılık, mahkeme, borsa ve ihraççı kanalıyla mümkündür. Ücret karşılığı “geri alma” vaadi, ön satış mağdurlarını hedef alan ikinci dolandırıcılık türüdür.

Kripto ön satışta henüz netleşmeyen konular

• Görevli mahkeme: İstanbul’daki kararlar kripto uyuşmazlıklarını 7518 sonrası mutlak ticari dava sayarken, Ankara BAM 21. Hukuk Dairesi 14.07.2026 tarihli kararında tüketici mahkemesini görevli gördü. Ön satış alıcısının tüketici sayılıp sayılmayacağı konusunda Yargıtay’ın yerleşik bir kararı bulunamadı (UYAP Bedesten taraması, 09.10.2026).
• Ön satış (ICO) rejimi: SPKn m.35/B/6’nın ikinci cümlesindeki platformlarda satış ve dağıtım esasları ile bilgilendirme dokümanı rejimi Ekim 2026 itibarıyla belirlenmedi; III-35/B.2 Tebliği platformların ilk satışa aracılığını yalnızca akıllı sözleşme kontrolü ve listeleme kriterleri yönünden düzenliyor. 2027–2029 Orta Vadeli Program yalnızca sermaye piyasası aracı niteliğindeki tokenler için düzenleme hedefliyor.
• Tahkim şartının tüketiciye karşı geçerliliği: Kullanıcı sözleşmelerindeki tahkim şartlarının, tüketici sıfatı kabul edilen kullanıcıya karşı haksız şart denetimine tabi olup olmadığı konusunda kripto kullanıcı sözleşmeleri özelinde yerleşik bir karar bulunamadı.
• Platform ve yönetici sorumluluğunun uygulanması: SPKn m.99/B/3-4 ve m.110/B’yi ön satış zararına uygulayan yayımlanmış bir karar, 09.10.2026 tarihli taramada bulunamadı.
• CMK m.128/A’nın yabancı borsalara etkisi: Hüküm, Türkiye’deki banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı ve kripto varlık hizmet sağlayıcısını muhatap alır. Yabancı borsalardaki hesaplar için yazışma ve istinabe yolu kullanılmakta, sürelerin nasıl işleyeceği uygulamayla şekillenmektedir.

Sık sorulan sorular

İlgili rehberler

• Kripto para dolandırıcılığı: şikâyet, delil, fon takibi ve para iadesi — bu rehberin bağlı olduğu ana rehber
• Kripto para mağdurları ne yapmalı? İlk yapılması gerekenler
• Kripto adli bilişim ve blockchain analizi ile fon takibi
• Kripto dolandırıcılığında takipsizlik kararına itiraz
• SAFT ve token warrant: Web3 yatırım sözleşmesinde hangi hak alınır?

Kaynaklar

1. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, m.3, 35/B, 35/C, 91, 99/A, 99/B, 109, 109/A, 110/A, 110/B, 115, 133, 134, geçici m.11 — mevzuat.gov.tr
2. 7518 sayılı Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun — Resmî Gazete, 02.07.2024, sayı 32590
3. Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Çalışma Usul ve Esasları ile Sermaye Yeterliliği Hakkında Tebliğ (III-35/B.2), m.16, 21, 22, 23 — Resmî Gazete, 13.03.2025, sayı 32840
4. Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ (III-35/B.1), m.30 — Resmî Gazete, 13.03.2025, sayı 32840
5. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.44, 66, 157, 158, 168 — mevzuat.gov.tr; TCK m.158/4’ü ekleyen ve HMK m.107’yi yürürlükten kaldıran 7589 sayılı Kanun — Resmî Gazete, 31.07.2026, sayı 33326
6. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m.128, 128/A, 173 — mevzuat.gov.tr; CMK m.128/A’yı ekleyen 7571 sayılı Kanun — Resmî Gazete, 25.12.2025, sayı 33118
7. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m.49, 71, 72, 77, 82, 146 — mevzuat.gov.tr; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m.4, 5/A — mevzuat.gov.tr
8. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, m.61, 73/A — mevzuat.gov.tr; Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik — Resmî Gazete, 01.07.2026, sayı 33297
9. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, m.18/A — mevzuat.gov.tr; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m.107 (mülga), 109/4 — mevzuat.gov.tr; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m.257 — mevzuat.gov.tr
10. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m.13 — mevzuat.gov.tr
11. Orta Vadeli Program (2027–2029) — Resmî Gazete, 06.09.2026, mükerrer sayı 33362
12. SPK Bülteni 2018/42, “Dijital Varlık (Token) Satışları (ICO) Hakkında Duyuru” (Kurul kararı 27.09.2018, 47/1102) — spk.gov.tr
13. SPK, “Faaliyette Bulunanlar Listesi” (01.10.2026) — spk.gov.tr; “Tasfiye Sürecinde Olanlar Listesi” (21.09.2026) — spk.gov.tr (erişim 09.10.2026)
14. Regulation (EU) 2023/1114 on markets in crypto-assets (MiCA), m.4, 6, 7, 8, 9, 10, 13, 15 — EUR-Lex
15. FBI Internet Crime Complaint Center, 2025 Internet Crime Report — ic3.gov
16. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/4373, K.2026/1903, 23.02.2026 — UYAP Bedesten, documentId 1201728500
17. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/5763, K.2026/4543, 27.04.2026 — documentId 1226991500
18. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2026/529, K.2026/6491, 15.06.2026 — documentId 1222636400
19. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2024/2829, K.2024/14948, 09.12.2024 — documentId 1106186200
20. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2024/6912, K.2025/4916, 07.07.2025 — documentId 1177966000
21. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2025/1603, K.2025/6256, 15.10.2025 — documentId 1181561500
22. İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi, E.2025/1131, K.2025/1218, 10.07.2025 — documentId 1157223500
23. Ankara BAM 21. Hukuk Dairesi, E.2026/757, K.2026/957, 14.07.2026 — documentId 1223509400
24. İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi, E.2026/10, K.2026/256, 07.04.2026 (İstanbul BAM 37. HD, E.2025/834, K.2025/3067, 20.11.2025 kaldırma kararını aktarır) — documentId 1204388700
25. İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi, E.2024/439, K.2024/723, 27.11.2024 — documentId 1090267100; İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi, E.2025/808, K.2026/85, 10.02.2026 — documentId 1194906200; İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi, E.2025/729, K.2025/667, 14.10.2025 (İstanbul BAM 43. HD, E.2024/1696, K.2025/980 kararını aktarır) — documentId 1175650300; Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, E.2025/616, K.2025/711, 10.07.2025 — documentId 1160892800
26. Danıştay 13. Dairesi, E.2005/2625, K.2005/5753, 02.12.2005; Danıştay 13. Dairesi, E.2021/4252, K.2021/3189, 06.10.2021 — Danıştay Karar Arama

Güncelleme notu: 17.10.2026: İlk yayın. Mevzuat, SPK kayıtları ve kararlar 09.10.2026 itibarıyla birincil kaynaklardan doğrulandı; “ön satış” geçen karar istatistiği 468 kararlık UYAP derlemesinden hesaplandı.