Kripto Pump and Dump Suç mu? 7518 Sonrası Kripto Piyasa Manipülasyonu

Son güncelleme: 15.10.2026 · Hazırlayan: Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu (Sicil No 92414) · Baro levhasında doğrula

Pump and dump, wash trading ve spoofing nedir?

Pump and dump (pompala ve boşalt: düşük hacimli bir coinin fiyatını organize alım ve abartılı tanıtımla şişirip yükselişe gelen alıcılara elden çıkarma), kripto piyasasındaki en yaygın manipülasyon kalıbıdır. Yöneticiler coini önceden toplar, Telegram veya Discord kanalında belirlenen saatte adını açıklar; VIP üyeler ilk saniyelerde alır, sonradan gelenler tepeden alırken yöneticiler satar.

Şu teknikler de sık görülür:

• Wash trading (kendinden kendine işlem: aynı kişinin ya da birlikte hareket edenlerin hem alıcı hem satıcı tarafında yer alarak sahte hacim üretmesi).
• Spoofing ve layering (gerçekleştirme niyeti olmadan emir girip iptal ederek tahtada sahte derinlik gösterme).
• Shill (ücret ya da token karşılığında, bu çıkarı açıklamadan coin övme) ve scalping (bir coini önerip takipçiler aldıktan sonra kendi pozisyonunu satma).
• Listeleme bilgisine dayalı işlem (bir borsanın hangi coini listeleyeceğini duyurudan önce öğrenip alım yapma).

Kripto pump and dump Türkiye’de suç mu?

Türk hukukunda kripto pump and dump’ı tek başına karşılayan bir suç tipi yoktur; olay üç ayrı katmanda değerlendirilir ve sonuç coinin nerede işlem gördüğüne ve katılımcıların aldatılıp aldatılmadığına bağlıdır.

1. SPKn suçları (m.106 bilgi suistimali, m.107 piyasa dolandırıcılığı): Yalnız sermaye piyasası araçları için yazılmıştır. Kripto varlıklar için kural olarak devre dışıdır.
2. SPKn m.35/C(3) ve m.104: Türk platformunda gerçekleşen ve platformdaki işleyişi bozan işlemler için SPK’nın idari para cezası ile platformun hesap kısıtlama yetkisi; Kurulca yurt dışında yaygın işlem gördüğü değerlendirilen ve fiyatı yurt dışında da oluşan varlıklar hariç. Bu bir suç değil, kabahattir.
3. Türk Ceza Kanunu: Katılımcıları hileli davranışla aldatıp zarara uğratarak yarar sağlayanlar için m.157–158 dolandırıcılık; şartları varsa m.220 örgüt ve m.282 aklama.

Katmanlar birbirini dışlayabilir. SPKn m.104, piyasa bozucu işlemi “bir suç oluşturmadığı takdirde” yaptırıma bağlar; Kabahatler Kanunu m.15/3 de “Bir fiil hem kabahat hem de suç olarak tanımlanmış ise, sadece suçtan dolayı yaptırım uygulanabilir” der. Pump grubu katılımcıları dolandırmışsa yaptırım TCK’dan gelir; dolandırıcılık ispatlanamıyor ve coin 35/C(3) kapsamındaysa SPK’nın idari para cezası devreye girer.

SPKn 107 kripto varlıklara uygulanır mı?

Kural olarak hayır. SPKn m.107/1 sermaye piyasası araçlarının fiyatı hakkında “yanlış veya yanıltıcı izlenim uyandırmak amacıyla” işlem yapanları, m.107/2 bu araçların fiyatını etkilemek için yanıltıcı bilgi yayıp menfaat sağlayanları cezalandırır. Sermaye piyasası aracına özgü hak sağlamayan ve bu sıfatla ihraç edilmemiş sıradan bir kripto varlık bu tanıma girmez.

7518 sayılı Kanun kripto varlığı m.3/1-bb’de ayrı bir kavram olarak tanımladı ve kripto rejimini kapalı bir atıf sistemiyle kurdu. Kripto varlık hizmet sağlayıcıları “bu Kanunda atıf yapılan hükümler dışında bu Kanunun diğer hükümlerine tabi değildir” (m.35/B(5)); Kanun, m.35/B(6)’da sayılan kripto varlıklar ile listeleme esaslarına göre platformlarda işlem görenler dışındaki kripto varlıklara hiç uygulanmaz (m.35/B(8)). Platformlardaki manipülasyon için m.104’e açıkça atıf vardır; m.106 ve m.107’ye yoktur. Sitedeki kripto yatırım tavsiyesi rehberindeki tespit de budur.

Açık istisna, sermaye piyasası aracının kripto varlık biçiminde ihracıdır: Kurul bunun esaslarını belirleyebilir (m.13/1). Böyle ihraç edilen pay token’ı sermaye piyasası aracı olmaya devam eder; m.106 ve m.107 bu varlıkta uygulanabilir. Bu tür bir ihraca ve ceza dosyasına henüz rastlamadık.

Türk platformlarında manipülasyona hangi yaptırım uygulanır?

Türkiye’de faaliyet gösteren bir kripto platformunda gerçekleşen manipülasyona, aşağıdaki istisna dışında, SPKn m.35/C(3) uyarınca m.104 uygulanır: SPK, piyasa bozucu eylemi gerçekleştirene 2026 yılı için 445.243,49 TL’den 11.141.376,25 TL’ye kadar idari para cezası verebilir; menfaat sağlanmışsa ceza menfaatin iki katından az olamaz. Tutarlar, Kabahatler Kanunu m.17/7’deki yeniden değerleme kuralı uyarınca SPK Bülteni 2025/68 ile ilan edildi.

Kural şudur: “Kurulca yurt dışı piyasalarda yaygın olarak işlem gördüğü değerlendirilen ve fiyatı yurt dışı piyasalarda da oluşan kripto varlıklara ilişkin işlemler hariç olmak üzere, platformlarda gerçekleştirilen makul ve ekonomik bir gerekçeyle açıklanamayan ve platform nezdindeki işlemlerin güven, açıklık ve istikrar içinde çalışmasını bozacak nitelikteki eylem ve işlemlere ilişkin bu Kanunun 104 üncü maddesi hükümleri uygulanır.” İstisna iki koşulun birlikte varlığına bağlıdır: varlığın Kurulca yurt dışı piyasalarda yaygın işlem gördüğünün değerlendirilmiş olması ve fiyatının yurt dışı piyasalarda da oluşması. Kurulun böyle değerlendirmediği her platform varlığı, fiyatı yurt dışında da oluşsa bile m.104 kapsamındadır. Bu yazıda bu varlıkları kısaca 35/C(3) kapsamındaki token (Türk platformunda işlem gören ve Kurulca yurt dışında yaygın işlem gördüğü değerlendirilmeyen kripto varlık) diye anıyoruz; fiyatı yalnız yerli tahtada oluşan küçük token’lar bunun en tipik örneğidir.

Aynı fıkra platformlara da iş yükler: platform piyasa bozucu işlemleri tespit eder, bu işlemleri yapan “hesapların kısıtlanması, durdurulması ve kapatılması” dâhil tedbir alır ve tespitlerini rapora bağlayarak SPK’ya bildirir. III-35/B.2 Tebliği m.13 bunun için fiyat gözetim birimi kurulmasını zorunlu tutar, ancak dördüncü fıkrasıyla bu yükümlülüğü, Kurulca yurt dışında yaygın işlem gördüğü değerlendirilen ve fiyatı yurt dışında da oluşan varlıklarda kaldırır; emir gerçekleştirme politikası (m.18) ise istisnasızdır. Gözetim yükümlülüğüne uymayan platforma m.99/B(5) yoluyla m.103 idari para cezası uygulanabilir (III-35/B.2 rehberi).

Bir boşluk var: m.104 cezayı “Kurulca belirlenen” piyasa bozucu eylemlere bağlar; bunları sayan VI-104.1 Tebliği ise sermaye piyasası araçları ve borsalar için yazılmıştır. Kripto platformlarındaki fiilleri ayrıca tanımlayan bir Kurul düzenlemesi tespit edemedik; 01.01.2025–07.10.2026 arasında yayımlanan 137 SPK bülteninde (2025/1–68, 2026/1–69) kripto platformunda m.104 cezası da görmedik. Bu, kanunilik itirazını ciddi bir savunma başlığı yapar; karşı görüş, m.35/C(3)’ün fiili kendisinin tarif ettiğini ve Danıştay’ın VI-104.1’e yönelik kanunilik itirazlarını reddettiğini ileri sürecektir.

Hangi coin hangi kurala tabi?

İlk soru, varlığın türü ve nerede işlem gördüğüdür:

Tablonun özeti: SPK’nın idari manipülasyon yaptırımı, Türk platformunda işlem gören ve Kurulca yurt dışında yaygın işlem gördüğü değerlendirilmeyen her kripto varlıkta devrededir; fiyatı yalnız yerli tahtada oluşan küçük token’lar bunun en tipik örneğidir. Kurulca istisna sayılan küresel coinlerde, listelenmemiş DEX token’larında ve NFT’lerde idari manipülasyon yaptırımı yoktur; yol ceza hukukudur. Bir token satılamıyorsa sorun manipülasyon değil, sözleşme kodudur; bunun için honeypot token rehberine bakın.

Pump grubu ne zaman nitelikli dolandırıcılık olur?

Pump grubu, katılımcıları gerçeğe aykırı vaat veya bilgiyle alıma yönlendirip yöneticilerin önceden topladığı coini onlara satıyorsa TCK m.157’deki hile, aldatma, zarar ve yarar unsurları bir araya gelir. Telegram kanalı, web sitesi ve platform hesabı üzerinden işlenen bu fiil m.158/1-f kapsamında “bilişim sistemlerinin … araç olarak kullanılması suretiyle” nitelikli dolandırıcılık olarak soruşturulur; Telegram yönlendirmesiyle sahte token satılan bir olayda Yargıtay 11. CD’nin aşağıda incelenen 2026 tarihli kararındaki suç vasfı da budur. Bu bentte hapis cezası dört yıldan on yıla kadardır; adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.

Tipik hile unsurları uydurma haberler (“balina alımı geliyor”, “büyük borsada listeleme kesin”), sahte kâr görüntüleri, yöneticilerin ön alımını gizlemesi ve VIP ücreti alıp kaybolmadır. Yüksek riskli bir coine davet etmek tek başına aldatma değildir; gerçeğe aykırı beyan, gizlenen çıkar ve illiyet bağı somut gösterilmelidir. Savunmanın en güçlü alanı da budur.

Nitelikli hâller ve ek suçlar:

• m.158/3: Üç veya daha fazla kişi birlikte işlerse ceza yarı oranında, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenirse bir kat artırılır; çok yöneticili gruplarda ilk tartışılan hükümdür.
• m.220: Hiyerarşi, süreklilik ve en az üç üye varsa örgüt kurma veya yönetme (beş–on yıl); tek seferlik koordinasyon bu eşiği karşılamaz.
• m.282: Kazancın kaynağını köprü, karıştırıcı veya çok sayıda cüzdanla gizlemek aklamadır (üç–yedi yıl).
• m.158/1-g: Geniş kitleye açık YouTube veya X yayınıyla aldatma, TCK m.6/1-g’deki tanım nedeniyle basın-yayın bendine de girebilir.

Muhakeme farkı belirleyicidir. SPKn suçlarında soruşturma SPK’nın yazılı başvurusuna bağlıdır (m.115); TCK m.158’de böyle bir şart yoktur, savcı ihbarla harekete geçer. Dolandırıcılık CMK m.128 elkoyma kataloğunda yer alır. 7571 sayılı Kanunla eklenen CMK m.128/A, m.158/1-f şüphesinde banka ve kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın 48 saate kadar askıya alınmasına izin verir ve elkonulan menfaatin mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma evresinde iadesini öngörür. İki suç tipinin farkları için piyasa dolandırıcılığı ile nitelikli dolandırıcılık farkı yazısına bakabilirsiniz.

Kurucu, influencer, piyasa yapıcı, katılımcı ve mağdur: kim ne risk taşır?

Risk, fiilin içeriğine ve varlığın sınıfına göre rolden role değişir.

Özetle, en ağır risk coini önceden toplayıp yalan bilgiyle satan yöneticidedir. Katılımcı çoğu dosyada mağdurdur; yanıltıcı içeriği bilerek çoğaltan veya hesabını yöneticiye kullandıran üye bu konumu kaybedebilir.

Influencer tanıtımı ve wash trading çizgiyi nerede aşar?

Bir influencer’ın coin tanıtması tek başına suç değildir. Çizgi, tanıtım karşılığı aldığı ücreti, token’ı veya pozisyonunu gizleyip takipçiler aldıktan sonra satmasıyla (scalping) ve gerçeğe aykırı bilgi yaymasıyla aşılır.

Hisse senedinde bu fiil açıkça yaptırıma bağlıdır. VI-104.1 Tebliği m.6/4, kitle iletişim araçlarıyla yorum veya tavsiyede bulunduktan sonra beş iş günü içinde “alım veya tut tavsiyesi verdiği halde satmak” fiilini piyasa bozucu eylem sayar. SPK 2025’te sosyal medyada al veya tut tavsiyesi verip ardından payları satan kişilere bu hükümden kişi başına 6.148.483,34 TL (Bülten 2025/38) ve 11.678.310 TL (Bülten 2025/15) idari para cezası verdi. Kriptoda bu kadar açık bir kural yoktur: 35/C(3) kapsamındaki token’da paylaşımın ardından platformda yapılan satış m.35/C(3) yoluyla m.104’e girebilir; ancak m.6/4 gibi kriptoya özgü bir tanım bulunmadığı ve platform dışındaki paylaşım hükmün lafzında yer almadığı için ceza tartışmaya açıktır. Uydurma listeleme veya ortaklık haberi yayan influencer için konu TCK 158’e iştirake kayar.

Platform adına yapılan tanıtımda kural daha nettir: III-35/B.1 Tebliği m.30, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının reklamlarında “Belirli bir fiyat hedefine” ve yanıltıcı izlenim uyandıran kişi veya unsurlara yer verilmesini yasaklar.

Piyasa yapıcılık meşru bir hizmettir: platformlar piyasa yapıcıların görevlendirilme esaslarını emir politikalarında belirler (B.2 m.18(2)(b)) ve kural olarak kendilerinin veya ilişkili kişilerin ilk satışını yaptığı varlıkları listeleyemez (m.21(2)). Hacim üretmek için kendinden kendine işlem yapan piyasa yapıcı, 35/C(3) kapsamındaki token’da m.104, yatırımcıyı yanıltma kastı varsa TCK 158 riski taşır (kripto piyasa yapıcılığı).

Platform hesabınızı “piyasa bozucu işlem” diye kısıtlarsa ne yaparsınız?

Platform, SPKn m.35/C(3) ve III-35/B.2 m.13 uyarınca piyasa bozucu saydığı işlemleri yapan hesabı kısıtlayabilir, durdurabilir veya kapatabilir ve SPK’ya bildirir. Bu bir mahkeme kararı değildir; itiraz edebilirsiniz.

• Gerekçe ve kayıt isteyin. Platformun iç şikâyet mekanizmasına başvurun (m.35/C(1)); hangi işlemin, hangi gerekçeyle kısıtlandığını yazılı isteyin, emir ve işlem geçmişinizi alın.
• Coinin sınıfını sorun. İşlem Kurulca yurt dışında yaygın işlem gördüğü değerlendirilen ve fiyatı yurt dışında da oluşan bir varlıktaysa m.104 cezası ve B.2 m.13’teki fiyat gözetim yükümlülüğü uygulanmaz. Platform yine de m.35/C(3)’ün son cümlesine, emir gerçekleştirme politikasına (B.2 m.18) ve sözleşmeye dayanabilir; hangisine dayandığını ve somut gerekçeyi yazılı sorun.
• “Birlikte hareket” iddiasında somut bağı sorgulayın. Danıştay para transferi, virman veya IP çakışması gibi somut bağ ve kişinin kendi işlemlerinin gruptan bağımsız değerlendirilmesini arıyor (13. D., K.2026/22). Kendi işlemleriniz tek başına piyasa bozucuysa grup bağının yokluğu yetmez.
• Süreleri kaçırmayın. SPK savunma isterse 30 gün içinde verin (SPKn m.105/1); idari para cezasına karşı dava süresi 60 gündür (İYUK m.7).
• Bakiye için hukuk yolu. Platform–müşteri uyuşmazlıkları genel hükümlere tabidir (m.35/C(4)); haksız kısıtlamada iade ve tazminat davası açılabilir.

Savcılık kaynaklı kısıtlamalar için kripto borsası hesap blokesi rehberine bakın.

Pump and dump mağduru adım adım ne yapmalı?

Önce delili sabitleyin, sonra parayı izleyin, ardından olayı doğru suç tipiyle savcılığa taşıyın; Telegram kanalları birkaç saat içinde silinebilir.

1. Kanalı ve işlemleri sabitleyin — Kanalın tarih ve saatli dışa aktarımını, “coin” duyurusunu, VIP ödeme dekontunu, yönetici kullanıcı adlarını, cüzdan adreslerini ve TxID’leri kaydedin; platformdan emir ve işlem geçmişinizi indirin. Yalnız ekran görüntüsü zayıf delildir.
2. Parayı izleyin — Token kontratını, likidite havuzunu ve duyurudan önce alım yapan cüzdanları tespit edin; fonların bir Türk platformuna gittiğini gösteren adres eşleşmesi kimlik tespitinin anahtarıdır (kripto cüzdan sahibi nasıl bulunur).
3. Suç duyurusunu TCK 158 üzerinden yazın — Hileyi, zararı ve yöneticilerin yararını somut anlatın; m.158/1-f ve m.158/3’ü gösterin. Fonların bulunduğu Türk platformu veya banka hesabı için CMK m.128/A askı ve m.128 elkoyma, platformdan kimlik ve IP kayıtlarının istenmesini talep edin (on gün içinde gönderilir, m.128/A(7)).
4. Platforma bildirin — Token Türk platformunda işlem görüyorsa SPKn m.35/C(1) kapsamında şikâyet edin; m.35/C(3) uyarınca piyasa bozucu işlem tespiti ve kayıtların saklanmasını isteyin.
5. SPK’ya dilekçe verin — 35/C(3) kapsamındaki token’da m.104 incelemesi başlatılabilir; ancak SPK’nın kendi ifadesiyle bu incelemelerde “zarar tazminine karar verilmesi söz konusu olmamaktadır” (SPK şikâyeti ile dava farkı).
6. Takipsizliğe itiraz edin — Kovuşturmaya yer olmadığı kararının tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edin (CMK m.173/1); mağdurun kendi rızasıyla yatırım yaptığı gerekçesine karşı Yargıtay 11. CD’nin 23.02.2026 tarihli kararını gösterin.
7. Tazminatı planlayın — Birlikte zarara yol açanlar müteselsilen sorumludur (TBK m.49, m.61). Süre, zararı ve faili öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıldır; fiil daha uzun ceza zamanaşımı olan bir suçsa o süre uygulanır (TBK m.72).

AB, ABD ve Türkiye kripto manipülasyonuna nasıl yaklaşıyor?

AB manipülasyonu MiCA ile doğrudan yasakladı; ABD bu fiilleri genel dolandırıcılık ve manipülasyon suçlarıyla kovuşturuyor; Türkiye idari yaptırımı platformlardaki istisna dışı varlıklarla sınırlayıp gerisini TCK’ya bırakıyor.

Tablonun özeti: MiCA’nın yasağı 30.12.2024’ten beri, işlem nerede yapılırsa yapılsın, platforma kabul edilmiş veya kabul talebi yapılmış varlıklarda uygulanıyor; ESMA’nın 09.07.2025 tarihli rehberi (ESMA75-453128700-1039) otoritelerin sosyal medyayı “best effort” esasıyla izlemeyi değerlendirmelerini öneriyor. Türkiye’de ise Kurulca istisna sayılan küresel coinler ve listelenmemiş token’lar için idari manipülasyon yaptırımı yok.

Pump grupları ve piyasa bozucu eylemler hakkında Yargıtay ve Danıştay ne diyor?

UYAP Bedesten ve Yargıtay karar arama taramasında (08.10.2026) kripto varlıkta pump and dump, wash trading veya m.35/C(3) uygulamasına ilişkin yayımlanmış Yargıtay ya da Danıştay kararı bulunamadı. Aşağıdaki kararlardan Yargıtay’ınki sahte token yönlendirmesinde soruşturmanın kapsamını; Danıştay’ınkiler 35/C(3)’ün atıf yaptığı m.104 ile VI-104.1’in hisse senedi piyasasındaki yorumunu ve SPK’nın ispat yükünü gösterir.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/4373, K.2026/1903, 23.02.2026

Olay: Şikâyetçi, Telegram’da yatırım danışmanı olduğunu ve bir “analiz grubu” yönettiğini söyleyen kişinin önerdiği token’ları aldı; Telegram hesabı silindi, token’ların sahte olduğu ve web3 cüzdanındaki paraların çekildiği ileri sürüldü. Başsavcılık, yönlendirmeye kendi rızasıyla uyduğu ve esaslı bir hileye maruz kalmadığı gerekçesiyle takipsizlik verdi; itiraz reddedildi.

“…şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.”

İlke ve uygulamaya etkisi: Olay pump and dump değil, tek kişinin yönlendirmesiyle yürütülen sahte token dolandırıcılığıdır ve karar usule ilişkindir: Daire suçun oluştuğunu tespit etmedi; gerekçeyi hatalı, soruşturmayı eksik buldu ve banka hareketlerinin getirilmesini, platformlarla yazışılmasını, Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığından benzer eylemlerin sorulmasını gerekli gördü. Mağdur, “kendi rızasıyla aldı” gerekçesine karşı bu kararı ve bu adımları kullanabilir.

Danıştay 13. Daire, E.2025/521, K.2025/1671, 22.04.2025

Olay: SPK, sosyal medyada bir pay hakkında paylaşım yapan grupla bağlantılı gördüğü kişiye iki yıl geçici işlem yasağı uyguladı (SPKn m.101/1-a). Bölge idare mahkemesi tedbiri iptal etti, Danıştay oyçokluğuyla onadı. Onanan gerekçeden:

“…pay piyasasına ilişkin yorumların paylaşıldığı Telegram ve Twitter grubuna üye olmak ve anılan pay piyasasında işlem gerçekleştirmek fiillerinin ise 107/2’de tanımlanan fiil kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından…”

İlke ve uygulamaya etkisi: Karar m.107/1 değerlendirmesini saklı tuttu; karşı oy iştirak yoluyla sorumluluğu savundu. İdari sorumluluk bakımından gruba katılıp aynı varlığı almak, yanıltıcı içeriği üretmek veya yaymakla bir tutulmadı.

Danıştay 13. Daire, E.2025/2081, K.2026/22, 12.01.2026

Olay: Bir grup payda kendinden kendine ve karşılıklı işlemler, yön değiştiren emirler ve kapanış seansı işlemleri yaptı; SPK gruba dâhil saydığı davacıya m.104 uyarınca idari para cezası verdi. Davacıyı grupla bağlayan tek unsurlar, inceleme döneminden sonraki küçük bir para transferi ile aracı kurumdaki müşteri temsilcisinin grup üyesi olmasıydı.

“…davacının piyasa bozucu eylemleri gerçekleştiren grup ile birlikte hareket ettiğinin somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığı sonucuna varıldığından, dava konusu Kurul kararının davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.”

İlke ve uygulamaya etkisi: Danıştay, raporda “para transferi, pay virmanı, IP çakışması gibi somut bir tespite” yer verilmediğini ve davacının kendi işlemlerinin gruptan bağımsız değerlendirilmediğini saptadı. “Koordineli işlem” gerekçesiyle kısıtlanan kripto kullanıcısı aynı ölçütü isteyebilir; ancak kendi işlemleri tek başına piyasa bozucuysa sorumluluk ayrıca doğabilir.

Danıştay İDDK, E.2025/597, K.2025/1299, 12.06.2025

Olay: Yatırımcı alımlarını çok sayıda küçük emre bölüp fiyat kademelerine pasif alış emirleri girerek payda suni talep görüntüsü yarattı ve dönemi net zararla kapattı. Daire cezayı bireyselleştirme eksikliğinden iptal etti; İDDK bu kısmı bozdu.

“…ihlâlin önemi, doğurduğu zararın büyüklüğü, ihlâlin gerçekleştirilme şekli, ilgilinin kusurunun yoğunluğu, yatırımcıların zarara uğraması hususları dikkate alındığında alt sınırdan uzaklaşılarak idarî para cezası uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.”

İlke ve uygulamaya etkisi: Piyasa bozucu nitelik Dairece sabit görülmüştü; zararla kapanan dönem bunu değiştirmedi. m.104 kâr şartı aramaz, menfaati yalnız cezanın alt sınırında dikkate alır.

Kripto manipülasyonu hakkında doğru bilinen yanlışlar

“Kripto pump and dump, SPKn 107’deki piyasa dolandırıcılığı suçudur.”

Kesin cevap: Hayır. SPKn m.107 sermaye piyasası araçlarıyla sınırlıdır; Kanun kripto platformlarındaki manipülasyon için yalnız m.104’e atıf yapar (m.35/C(3)). Katılımcılar aldatıldıysa suç, TCK m.158’deki nitelikli dolandırıcılıktır.

“Pump grubuna katılan herkes suç ortağıdır.”

Hayır. Suç ortaklığı, fiili birlikte gerçekleştirmeyi, azmettirmeyi veya yardımı (TCK m.37–39) ve bunun bilerek, isteyerek yapılmasını gerektirir; yalnız duyurulan coini almak hileli davranışa katkı sayılmaz. İdari tarafta da Danıştay 13. Daire, pay piyasasında gruba üye olup aynı payda işlem yapmayı tek başına m.107/2 fiili saymayan kararı onadı (K.2025/1671) ve grupla birlikte hareketin somut bilgi ve belgeyle gösterilmesini aradı (K.2026/22).

“Zarar ettiysem manipülasyon yapmış sayılmam.”

Kesin cevap: Hayır. İnceleme dönemini net zararla kapatan yatırımcının işlem kalıbı Danıştay 13. Dairece piyasa bozucu sayıldı; İDDK da alt sınırın üzerinde verilen cezayı hukuka uygun buldu (K.2025/1299).

“Coini kendi isteğiyle alan mağdur dolandırılmış sayılmaz.”

Kesin cevap: Bu gerekçe tek başına yetmez. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, Telegram yönlendirmesiyle alınan ve sahte çıkan token’larda “yatırım yönlendirmelerine kendi rızası ile uyduğu” gerekçesiyle verilen takipsizliği hatalı gerekçe ve eksik soruşturma olarak gördü ve itirazın reddini kanun yararına bozdu (K.2026/1903). Hileli yönlendirme varsa alımı mağdurun kendi eliyle yapması dolandırıcılığı ortadan kaldırmaz.

Kripto manipülasyonunda henüz netleşmeyen konular

• Kurulun “yurt dışı piyasalarda yaygın olarak işlem gördüğü” değerlendirdiği varlıkların listesi kamuya açık değil; hangi coinin m.104 dışında kaldığı ilk uygulamalarda dosya bazında tartışılacaktır.
• Kripto platformlarına özgü piyasa bozucu eylem düzenlemesi yokken verilecek bir m.104 cezasının kanunilik denetiminden geçip geçmeyeceğine dair yargı kararı henüz yok.
• Sermaye piyasası araçlarına özgü haklar sağladığı hâlde m.13/1 uyarınca ihraç edilmemiş token’larda m.107’nin uygulanıp uygulanmayacağı netleşmedi.
• Pump grubunun kendi token’ını Türkiye’de yerleşik kişilere ön satışla satmasına m.99/B(6) yoluyla m.109 yaptırımlarının uygulanması tartışılabilir; uygulaması görülmedi.
• Influencer yayınlarının TCK m.158/1-g’deki basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylık bendine girip girmediğine ilişkin kripto dosyalarında yayımlanmış bir Yargıtay kararı tespit edemedik.

Sık sorulan sorular

İlgili rehberler

• Blockchain ve Kripto Varlık Hukuku — bu yazının bağlı olduğu ana rehber
• Yatırım Tavsiyesi Vermek Suç mu? SPK İzni, Cezası ve Kripto Sinyal Grupları — ücretli sinyal ve influencer içeriğinin danışmanlık sınırı
• Piyasa Dolandırıcılığı ile Nitelikli Dolandırıcılık Farkı — SPKn 107 ile TCK 158’in unsur, ceza ve usul karşılaştırması
• SPK Kripto Tebliği III-35/B.1: 2026 Güncel Kapsamlı Analiz — platformların kuruluş, çıkar çatışması ve reklam kuralları
• SPK’dan İzinsiz Kripto Faaliyeti İçin Suç Duyurusu — SPKn 109/A uygulamasından somut örnek

Kaynaklar

1. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, m.3, 13, 35/B, 35/C, 99/A, 99/B, 101, 103–107, 109, 109/A, 115 — mevzuat.gov.tr
2. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.6, 157, 158, 220, 239, 282 — mevzuat.gov.tr
3. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m.128, 128/A, 173 — mevzuat.gov.tr
4. 7571 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, RG 25.12.2025, S. 33118 — resmigazete.gov.tr
5. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, m.15, 17 — mevzuat.gov.tr
6. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m.49, 61, 72 — mevzuat.gov.tr
7. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m.7 — mevzuat.gov.tr
8. Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ (III-35/B.1), RG 13.03.2025, S. 32840 — resmigazete.gov.tr
9. Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Çalışma Usul ve Esasları ile Sermaye Yeterliliği Hakkında Tebliğ (III-35/B.2), RG 13.03.2025, S. 32840 — resmigazete.gov.tr
10. Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği (VI-104.1), RG 21.01.2014, S. 28889 — resmigazete.gov.tr; değişiklik (VI-104.1.a), RG 18.02.2017, S. 29983 — resmigazete.gov.tr
11. SPK Bülteni 2025/68 (31.12.2025), Kurul Karar Organı’nın 30.12.2025 tarih ve 68/2461 sayılı Kararı: 2026 yılı yeniden değerlemeye tabi tutarlar — spk.gov.tr
12. SPK Bülteni 2025/15 ve 2025/38, VI-104.1 m.6/4 kapsamında idari para cezaları — 2025/15, 2025/38
13. SPK, “Şikayet Başvurusu Nereye, Nasıl Yapılır?” — spk.gov.tr (erişim: 08.10.2026)
14. Regulation (EU) 2023/1114 on markets in crypto-assets (MiCA), m.86–92, 111, 149 — eur-lex.europa.eu; ESMA Interactive Single Rulebook, m.86 ve m.91
15. ESMA, Guidelines on supervisory practices for competent authorities to prevent and detect market abuse under MiCA, ESMA75-453128700-1039, 09.07.2025 — esma.europa.eu
16. U.S. Department of Justice, D. Mass., “Eighteen Individuals and Entities Charged in International Operation Targeting Widespread Fraud and Manipulation in the Cryptocurrency Markets”, 09.10.2024 — justice.gov
17. U.S. Department of Justice, D. Mass., “Cryptocurrency Financial Services Firm ‘Gotbit’ and Founder Sentenced for Market Manipulation and Fraud Conspiracy”, 13.06.2025 — justice.gov
18. U.S. Department of Justice, S.D.N.Y., “Former Coinbase Insider Sentenced In First Ever Cryptocurrency Insider Trading Case”, 09.05.2023 — justice.gov
19. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/4373, K.2026/1903, 23.02.2026 — UYAP Bedesten
20. Danıştay 13. Daire, E.2025/521, K.2025/1671, 22.04.2025 — UYAP Bedesten
21. Danıştay 13. Daire, E.2025/2081, K.2026/22, 12.01.2026 — UYAP Bedesten
22. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E.2025/597, K.2025/1299, 12.06.2025 — UYAP Bedesten

Güncelleme notu: 15.10.2026: İlk yayın. SPKn 107, 35/C(3)–104 ve TCK 158 ayrımı, 2026 idari para cezası tutarları, varlık sınıfı ve rol bazlı risk tabloları, AB/ABD/Türkiye karşılaştırması ve dört yargı kararı.