Fon Krizinde Kaçırılmaması Gereken Süreler: Dava, Şikâyet ve Zamanaşımı Takvimi

Son güncelleme: 18.10.2026 · Hazırlayan: Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu (Sicil No 92414) · Baro levhasında doğrula

Fon krizinde hak kaybına yol açan en ciddi risk, çoğu zaman yanlış yola başvurmak değil, doğru yolun süresini kaçırmaktır. 18.10.2026 itibarıyla yatırımcının önünde aynı anda işleyen en az beş ayrı süre vardır: SPK kararlarına karşı 60 günlük iptal davası süresi, kamuyu aydınlatma belgelerinden doğan zararda 6 aylık zamanaşımı, haksız fiilde 2 yıllık zamanaşımı, sözleşmeye aykırılıkta 10 yıllık genel zamanaşımı ve ceza soruşturmasında iki haftalık itiraz süresi. Bu süreler birbirini beklemez; tasfiyenin sürmesi de hiçbirini durdurmaz.

Aşağıdaki takvim, 17.09.2026 tarihli tasfiye kararından ve sonraki SPK kararlarından başlayarak hangi sürenin ne zaman dolduğunu, hangi işlemin süreyi durdurduğunu veya kestiğini, hangi başvurunun ise süreye hiç etki etmediğini gösterir. Tarihler, ilgili kanunlardaki hesaplama kurallarına göre gün gün hesaplanmıştır.

Fon krizinde hangi süreler işliyor ve hangisi önce doluyor?

En kısa süreler idari yargıda ve ceza muhakemesindedir: SPK kararlarına karşı iptal davası için 60 gün (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) m.7), kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz için iki hafta (5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m.173). Hukuk davalarında ise en kısa süre, yanlış veya yanıltıcı kamuyu aydınlatma belgelerinden doğan zararda zararın meydana geldiği tarihten itibaren 6 aydır (6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (SPKn) m.32/6).

Tablodaki sürelerin her biri ayrı bir hak için işler. İptal davası açılması TBK’daki zamanaşımını kesmez; ceza soruşturmasında şikâyetçi olmak da hukuk davasının zamanaşımını kendiliğinden durdurmaz. Bu nedenle her yol için ayrı takvim tutulmalıdır.

SPK’nın fon tasfiye kararlarına karşı iptal davasında son gün hangi tarih?

SPK kararlarına karşı idari davalar idare mahkemelerinde görülür (SPKn m.134/1) ve dava açma süresi 60 gündür (İYUK m.7/1). Süre, ilan veya bildirim tarihini izleyen günden işlemeye başlar; tatil günleri süreye dahildir, ancak son gün tatile rastlarsa süre izleyen ilk çalışma gününün bitimine kadar uzar (İYUK m.8/1–2). Bülten ilan tarihleri esas alındığında son günler şöyledir:

Sürenin başlangıcı tartışmalıdır. İYUK m.7/2-a süreyi yazılı bildirimden başlatır; yatırımcılara ayrıca yazılı bildirim yapılmadığı için başlangıcın öğrenme tarihi olduğu savunulabilir. Ancak bülten ilan tarihini esas alan hesap en güvenli hesaptır ve dava bu tarihe göre planlanmalıdır. Kararın kaldırılması veya değiştirilmesi için SPK’ya İYUK m.11 uyarınca başvurulursa işlemeye başlamış süre durur; 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre, başvuruya kadar geçen kısım hesaba katılarak kaldığı yerden işlemeye devam eder (m.11/2–3).

İptal davasının konusu, kapsamı ve yürütmenin durdurulması SPK kararına iptal davası rehberinde ayrıntılı anlatılmıştır.

SPK’dan tazminat istemek için hangi süreler geçerli?

Süre, zararın SPK’nın bir işleminden mi yoksa bir eyleminden mi doğduğuna göre değişir. Tasfiye kararı gibi bir işlemden doğan zarar için iptal ve tam yargı davası birlikte, 60 günlük dava süresi içinde açılabilir; önce iptal davası açılıp karar kesinleştikten sonra tam yargı davası da açılabilir (İYUK m.12). Denetim veya gözetimde gecikme gibi bir eylemden doğan zararda ise dava açmadan önce SPK’ya başvurmak zorunludur.

1. İdareye başvuru. Eylemi öğrenme tarihinden itibaren 1 yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren 5 yıl içinde SPK’ya yazılı başvuru yapılır (İYUK m.13/1).
2. Cevap süresi. SPK 30 gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır (İYUK m.13/1, m.10/2).
3. Dava süresi. Ret cevabının tebliğini veya 30 günlük sürenin bitimini izleyen günden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde tam yargı davası açılır.

İşlem ile eylemin ayrımı, hangi takvimin uygulanacağını belirler. Ayrım yapılamıyorsa iki takvim de güvenceye alınmalıdır: hem işlem için 60 günlük süre içinde dava açılmalı hem de eylem iddiası için idareye başvuru yapılmalıdır. Ayrıntılı hesap SPK’ya tam yargı davası süreleri rehberinde ve SPK’nın sorumluluğu rehberinde yer alır.

Banka, aracı kurum ve portföy şirketine karşı tazminat davası ne zaman zamanaşımına uğrar?

Talebin dayanağına göre iki farklı süre işler. Sözleşmeye aykırılıktan doğan alacak, kanunda aksine hüküm yoksa 10 yıllık genel zamanaşımına tabidir (TBK m.146) ve zamanaşımı alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar (TBK m.149/1). Haksız fiilden doğan tazminat istemi ise zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren 10 yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar (TBK m.72/1).

Fon yatırımcısının bankaya veya aracı kuruma karşı talebi çoğu zaman her iki dayanağa da oturur: uygunluk ve bilgilendirme yükümlülüğünün ihlali sözleşmeye aykırılıktır; aynı davranış koruyucu normun ihlali olarak haksız fiil de oluşturabilir. Bu durumda yatırımcı daha uzun süreye dayanabilir; fakat dava dilekçesinde hangi dayanağın ileri sürüldüğü açıkça gösterilmelidir.

Dikkat edilmesi gereken bir risk vardır: TBK m.147/5, vekâlet ve komisyon sözleşmelerinden doğan alacaklar için 5 yıllık zamanaşımı öngörür. Fon alım satımında banka veya aracı kurumla kurulan ilişki komisyon veya vekâlet olarak nitelendirilirse, karşı taraf 5 yıllık sürenin uygulanmasını savunabilir. 17.09.2026’dan doğan bir talep için 5 yıllık süre 2031’de dolacağından bugün için acil bir risk değildir; ancak eski tarihli fon alımlarında, örneğin yıllar önce yapılan uygunsuz satışlarda, bu ihtimal dikkate alınmalıdır.

Süreler hesaplanırken zamanaşımının başladığı gün sayılmaz; zamanaşımı ancak son gün de hak kullanılmadan geçince gerçekleşir (TBK m.151/1). Son gün resmî tatile rastlarsa süre, izleyen ilk iş gününe geçer (TBK m.151/2, m.93).

İzahname veya KAP açıklamasına dayanan tazminatta 6 aylık süre nasıl işler?

Yanlış, yanıltıcı veya eksik kamuyu aydınlatma belgesinden doğan tazminat talebi, zararın meydana geldiği tarihten itibaren 6 ay içinde zamanaşımına uğrar (SPKn m.32/6). Bu, fon krizindeki hukuk taleplerinin en kısa süresidir. Sorumluluk; izahname, özel durum açıklaması, finansal raporlar ve Kurulca kamuyu aydınlatma amacıyla düzenlenmesi öngörülen diğer belgeleri imzalayanlara ve bu belgelere dayanak rapor hazırlayan bağımsız denetim, derecelendirme ve değerleme kuruluşlarına yöneltilebilir (m.32/1–2).

Süre öğrenmeden değil, m.32/4’te tarif edilen zararın meydana geldiği tarihten başlar. M.32/4 bu zararı, gerçeğe uygun bilginin ortaya çıkmasından hemen sonra sermaye piyasası aracının borsada satılması veya satın alınmasıyla yatırımcının malvarlığında oluşan zarar olarak tarif eder ve bu hâlde belge ile zarar arasında illiyet bağının kurulmuş sayılacağını öngörür. Borsada işlem görmeyen fon paylarında bu tarihin nasıl belirleneceği tartışmalıdır. En güvenli hesap, fonların işleme kapatıldığı 17.09.2026’yı esas almaktır; bu durumda 6 aylık süre 17.03.2027 Çarşamba günü dolar. Manipülasyon iddialı paylardaki zararlarda bu sürenin uygulanması manipülasyon hisse zararı rehberinde anlatılmıştır.

Fiil suç oluşturuyorsa tazminat süresi uzar mı?

Evet. Tazminat, ceza kanunlarının daha uzun zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa bu uzun süre uygulanır (TBK m.72/1, ikinci cümle). Bu kural haksız fiilden doğan tazminat talepleri için öngörülmüştür; sözleşmeye dayanan taleplerde TBK m.146 ve m.147’deki süreler uygulanır.

Uzamış ceza zamanaşımından yararlanmak için ceza mahkemesinin mahkûmiyet kararı beklenmez. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 27.11.2025 tarihli E. 2025/6526, K. 2025/15975 sayılı kararında, Hukuk Genel Kurulu içtihatlarına dayanarak, daha uzun ceza zamanaşımının uygulanması için fiilin cezayı gerektiren bir eylem olmasının yeterli olduğunu; fail hakkında soruşturma yapılması, ceza davası açılması veya mahkûmiyet kararı verilmesi koşulunun aranmadığını belirtmiştir. Ceza mahkemesince suç niteliği saptanmamışsa bunu hukuk hâkimi kendisi araştırır. Bu değerlendirme delille desteklenmelidir; ceza soruşturmasına katılmak, hukuk davasındaki zamanaşımı savunmasına karşı da önemlidir.

Ceza soruşturmasında şikâyet, itiraz ve katılma süreleri nelerdir?

SPKn’daki suçlar ve nitelikli dolandırıcılık şikâyete bağlı değildir; bu suçlarda 6 aylık şikâyet süresi (TCK m.73/1) uygulanmaz. Ancak SPKn’da tanımlanan suçlardan soruşturma yapılması, Kurulun Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlıdır (SPKn m.115/1). Yatırımcının şikâyeti bu başvurunun yerini tutmaz, fakat delil ve zarar bilgisini soruşturmaya taşır.

• Şikâyete bağlı suçlar: Basit güveni kötüye kullanma (TCK m.155/1) gibi şikâyete bağlı suçlarda süre, fiili ve faili öğrenmeden itibaren 6 aydır (TCK m.73/1–2).
• Kovuşturmaya yer olmadığı kararı: Suçtan zarar gören, kararın kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir (CMK m.173/1). Bu süre, karar tebliğ edilmediği sürece işlemez; bu yüzden soruşturma dosyasında güncel adres bulunmalıdır.
• Kamu davasına katılma: Suçtan zarar gören, ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar katılabilir; kanun yolunda ilk kez katılma isteğinde bulunulamaz (CMK m.237).

Soruşturmada şikâyetçi olma ve el konulan varlıklar fon soruşturmasında şikâyetçi olma rehberinde anlatılmıştır.

Arabuluculuk ve görevsizlik kararı süreleri nasıl etkiler?

Konusu bir miktar para olan ticari davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6102 sayılı TTK m.5/A/1); tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda da aynı kural geçerlidir (6502 sayılı TKHK m.73/A). Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (6325 sayılı Kanun m.18/A/15).

Ticari uyuşmazlıkta arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren 6 hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en fazla 2 hafta uzatılabilir (TTK m.5/A/2). Arabuluculuk, zamanaşımını durdurduğu için kısa sürelerin son günlerinde başvurulacak bir yol olarak görülebilir; ancak İYUK’taki iptal davası süresi idari yargıya ilişkindir ve arabuluculuktan etkilenmez.

Yanlış mahkemede dava açılırsa görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra iki hafta içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi istenmelidir; aksi hâlde dava açılmamış sayılır (HMK m.20/1). İdari yargının görevine giren bir davanın adli yargıda açılıp görev yönünden reddi hâlinde ise kararın kesinleşmesinden itibaren 30 gün içinde görevli idari yargı yerinde dava açılabilir (İYUK m.9/1). Hangi davanın hangi mahkemede açılacağı ayrı bir rehberin konusudur.

İhtiyati haciz veya tedbir alındıktan sonra hangi süreler kaçırılmamalı?

Dava veya takipten önce ihtiyati haciz yaptıran alacaklı, haczin uygulanmasından, gıyapta yapılmışsa haciz tutanağının tebliğinden itibaren 7 gün içinde takip talebinde bulunmak veya dava açmak zorundadır (2004 sayılı İİK m.264/1). Dava açılmadan önce ihtiyati tedbir kararı alınmışsa, kararın uygulanmasının talep edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas dava açılmalıdır; aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar (HMK m.397/1).

Dava şartı arabuluculuk bulunan uyuşmazlıklarda bu dava açma süreleri, arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağa kadar işlemez (6325 sayılı Kanun m.18/A/16). Borçlu ise kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati hacze, haczin uygulanmasından veya tutanağın tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz edebilir (İİK m.265/1).

Zamanaşımı hangi işlemlerle kesilir, hangileriyle kesilmez?

Zamanaşımı; borçlunun borcu ikrar etmesi, kısmen ödeme yapması, rehin vermesi veya kefil göstermesiyle ve alacaklının dava veya def’i yoluyla mahkemeye ya da hakeme başvurması, icra takibinde bulunması veya iflas masasına başvurmasıyla kesilir (TBK m.154). SPK’ya şikâyet, KVKK başvurusu, bankaya yazılan dilekçe veya noter ihtarnamesi bu sayıma girmez; bu işlemler borçlunun temerrüdü gibi başka sonuçlar doğursa da zamanaşımını kesmez.

Zararın tamamı henüz belli değilse 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m.107’deki belirsiz alacak davası artık bir seçenek değildir; bu madde 31.07.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 16.07.2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır. Bunun yerine kısmi dava açılabilir: HMK m.109/4’e göre talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikat sonuna kadar artırılabilir ve zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.

Fon krizinde süreler bakımından henüz netleşmeyen konular

• İptal davasında başlangıç: Yatırımcılara yazılı bildirim yapılmadığı için sürenin bülten ilanından mı, öğrenmeden mi başlayacağı tartışılabilir. Güvenli yol, ilan tarihini esas almaktır.
• Zararın doğduğu an: Fon payının değeri tasfiye sonunda kesinleşeceği için zararın 17.09.2026’da mı, ara ödeme tarihinde mi, nihai tasfiye ödemesinde mi doğduğu, özellikle SPKn m.32/6’daki 6 aylık süre bakımından tartışmalıdır. Erken tarih esas alınarak plan yapılmalıdır.
• Fon izahnamesinin SPKn m.32 kapsamı: M.32/1, izahnameyi ve Kurulca kamuyu aydınlatma amacıyla düzenlenmesi öngörülen diğer belgeleri sayar. Yatırım fonu izahnamesinin ve fon bilgi formlarının bu kapsamda değerlendirilip değerlendirilmeyeceği somut uyuşmazlıkta tartışılacaktır.
• Vekâlet ve komisyon ilişkisi: Banka ve aracı kurumla kurulan ilişkide 10 yıllık genel süre mi, TBK m.147/5’teki 5 yıllık süre mi uygulanacağı ilişkinin nitelendirilmesine bağlıdır.
• Kanun teklifi: TBMM’deki 2/3939 esas numaralı teklif 14.10.2026’da Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edilmiş, Genel Kurul görüşmesini beklemektedir. Yasalaşırsa ödeme ve iade mekanizmaları için yeni usuller ve süreler getirebilir. Teklif 18.10.2026 itibarıyla yürürlükte değildir; mevcut süreler onun beklenmesiyle durmaz.

Sık sorulan sorular

İlgili rehberler

• SPK Kararına İptal Davası: Fon Tasfiyesi Dava Edilir mi? — iptal davasının kapsamı ve yürütmeyi durdurma
• SPK’ya Tam Yargı Davası: İdareye Başvuru ve Süreler — işlem ve eylem ayrımına göre ayrıntılı süre hesabı
• Fon ve Hisse Zararında Hukuki Yollar — hangi yolun kime karşı izleneceği
• Manipülasyon İddialı Hisselerde Zarar: Tazminat Yolları ve Süreler — SPKn m.32 ve m.107 dayanaklı talepler
• Fon Tasfiye Teklifi: 9 Madde ve Ödeme Hakları — kanun teklifinin içeriği
• YTM’ye Devredilen Hesap: Zamanaşımı Sorgu ve İade — on yıllık devir kuralı

Kaynaklar

1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m.7–13 — mevzuat.gov.tr
2. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, m.32, 107, 110, 115, 134 — mevzuat.gov.tr
3. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m.72, 93, 146, 147, 149, 151, 154 — mevzuat.gov.tr
4. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m.20, 107, 109, 397 — mevzuat.gov.tr
5. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.66, 73, 155, 158 — mevzuat.gov.tr
6. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m.173, 237 — mevzuat.gov.tr
7. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m.264, 265 — mevzuat.gov.tr
8. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, m.18/A — mevzuat.gov.tr
9. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, m.5/A — mevzuat.gov.tr
10. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, m.73/A — mevzuat.gov.tr
11. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun, m.47 — mevzuat.gov.tr
12. SPK Bültenleri 2026/60 ve 2026/61 (17.09.2026), 2026/62 (20.09.2026), 2026/67 (30.09.2026), 2026/70 (16.10.2026) — spk.gov.tr
13. TBMM, 2/3939 esas numaralı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi — tbmm.gov.tr

Güncelleme notu: 18.10.2026: İlk yayın. SPK kararları bazında iptal davası son günleri, SPK’ya tam yargı, banka ve aracı kuruma karşı zamanaşımı, SPKn m.32/6’daki 6 aylık süre, uzamış ceza zamanaşımı, ceza soruşturması, arabuluculuk ve ihtiyati haciz süreleri ile 7589 sayılı Kanun sonrası kısmi dava ve talep artırımı.