Son güncelleme: · İlk yayın: 24.10.2026 · Hazırlayan: Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu (Sicil No 92414) · Baro levhasında doğrula
Bir tanıdığa ya da “kriptodan çok para kazanıyorum” diyen birine yatırım için para verilir; birkaç küçük “kâr” ödemesinden sonra gelen cümle “piyasa düştü, hepsi gitti” olur. Savcılık bu tür dosyaları bazen aynı gerekçeyle kapatır: para rızayla verilmiştir, mesele hukuki ihtilaftır. Yargıtay 11. Ceza Dairesi 20 Ekim 2025’te bu gerekçeyi, kayıtlara bakılmadan kurulduğu için hatalı buldu ve savcılığın neyi araştırması gerektiğini tek tek saydı.
Aşağıda aynı olayın iki yolu birlikte ele alınıyor. Ceza tarafında bozulan takipsizlik kararları, istenen araştırmalar ve suçun girebileceği maddeler; hukuk tarafında ise Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin “bitcoin için” gönderilen paranın ödünç sayıldığı dosyadaki kararı, altı haftalık bekleme süresi ve zamanaşımı. Alıntılar UYAP Mevzuat ve İçtihat veri tabanındaki metinlerden birebir aktarılmıştır. — Av. Ahmet Karaca
Karar künyesi: Yargıtay hangi dosyalarda ne karar verdi?
| Mahkeme | Yargıtay 11. Ceza Dairesi |
|---|---|
| Esas / Karar No | E. 2025/1336 · K. 2025/13318 |
| Karar tarihi | 20.10.2025 |
| Suç | Dolandırıcılık (iddia edilen zarar 118.700 TL) |
| Zincir | Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar 01.06.2023 (2023/31544 S., 2023/18298 K.) → Diyarbakır 5. Sulh Ceza Hâkimliği, itirazın reddi 28.09.2023 (2023/4546 D. İş; kesin) → Adalet Bakanlığı istemi 07.03.2025 → Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tebliğnamesi 17.03.2025 (KYB-2025/33170) |
| Sonuç | Kanun yararına bozma istemi kabul; hâkimlik kararı CMK m.309/3 uyarınca oy birliğiyle bozuldu; dosya CMK m.309/4-a uyarınca mahalline gönderildi |
| Kesinleşme | Kesin; kanun yararına bozma kararına karşı direnilemez (CMK m.309/5). Bozmadan sonra soruşturmanın nasıl sonuçlandığı bilinmiyor. |
| Resmî kaynak | UYAP Mevzuat ve İçtihat (Bedesten), belge no 1177439500 — mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1177439500 |
| Doğrulama | Künye, 08.10.2026’da UYAP Bedesten kaydı ve kararın tam metniyle eşleştirildi. |
| Mahkeme | Yargıtay 3. Hukuk Dairesi |
|---|---|
| Esas / Karar No | E. 2024/248 · K. 2024/1217 |
| Karar tarihi | 25.03.2024 |
| Dava türü | İtirazın iptali; ilk derece mahkemesinin ödünç saydığı 24.400 TL |
| İlk derece | Asliye Hukuk Mahkemesi, E. 2019/775, K. 2021/462 (ret); istinaf edilmeden kesinleşti. Mahkemenin yeri kararda yazılı değildir. |
| Sonuç | Adalet Bakanlığının HMK m.363/1’e dayalı kanun yararına temyiz istemi oy birliğiyle reddedildi |
| Kesinleşme | Kesin |
| Resmî kaynak | UYAP Mevzuat ve İçtihat (Bedesten), belge no 1019386200 — mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1019386200 |
| Doğrulama | Künye, 08.10.2026’da UYAP Bedesten kaydı ve kararın tam metniyle eşleştirildi. |
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, kripto yatırımı vaadiyle 118.700 TL alındığı iddia edilen olayda “hukuki ihtilaf” gerekçeli takipsizliğe itirazın reddini 20.10.2025’te kanun yararına bozdu (E. 2025/1336, K. 2025/13318).
- Daire; şüphelinin gerçekten mali müşavir olup olmadığının, adına kripto para hesabı bulunup bulunmadığının ve iki tarafın banka ve kripto hesap hareketlerinin karşılıklı incelenmesini istedi.
- Aynı Daire 07.10.2024 tarihli E. 2024/527, K. 2024/11109 sayılı kararında eylemin TCK m.158/1-h mi m.157 mi olduğunun belirlenmesini, m.157 ise ve kamu davası için yeterli şüphe varsa dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesini istedi.
- İncelenen dört kanun yararına bozma dosyasında takipsizlik kararından Yargıtay kararına kadar 567 ile 921 gün geçti.
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi (E. 2024/248, K. 2024/1217), geri verme günü kararlaştırılmayan ödünçte ilk istemden itibaren altı hafta dolmadan başlatılan takip ve davada hukuki yarar bulunmadığı kabulünü korudu; o dosyada takip ilk geri istemeden 39 gün sonra başlatılmıştı.
Diyarbakır dosyasında olay nasıl gelişti?
Yargıtay 11. Ceza Dairesi’nin 20.10.2025 tarihli kararına konu dosyada, şikâyete göre şüpheli şikâyetçiyle iletişime geçip para göndermesi hâlinde parayı kripto parada değerlendirebileceğini ve ona da kazandırabileceğini söyledi. Kanun yararına bozma istemindeki şikâyet özetine göre mali müşavir olduğunu anlatıp teknik bilgiler verdi, önce kâr ettiğini söyleyerek küçük ödemeler gönderdi, sonra ağlayarak tefecilere borcu olduğunu söyleyip yeni para istedi ve en sonunda parayı batırdığını bildirdi. İleri sürülen zarar 118.700 TL’dir. Olay tarihleri ve tarafların önceden tanışıp tanışmadığı kararda yazmıyor.
| Aşama | Ne oldu? | Kaynak |
|---|---|---|
| Güven | Mali müşavirlik sıfatı, teknik bilgiler, bu işlerden çok para kazandığı anlatımı | Başsavcılık istemindeki şikâyet özeti |
| Küçük ödemeler | Kâr ettiği söylenerek kısmi paralar gönderildi | Aynı |
| Baskı ve yeni para | Tefeci borcu anlatıldı; para gelmezse önceki paraların da çıkarılamayacağı söylendi; şikâyetçi yeniden para gönderdi | Aynı |
| Kapanış | Parayı batırdığını bildirdi; iddia edilen zarar 118.700 TL | Aynı |
| 01.06.2023 | Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı “hukuki ihtilaf” gerekçesiyle takipsizlik verdi | Daire kararı |
| 28.09.2023 | Diyarbakır 5. Sulh Ceza Hâkimliği itirazı reddetti; karar CMK m.271/4 uyarınca kesinleşti | Daire kararı |
| 07.03.2025 – 17.03.2025 | Adalet Bakanlığı kanun yararına bozma istedi; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tebliğnamesi düzenlendi | Daire kararı |
| 20.10.2025 | 11. Ceza Dairesi hâkimlik kararını bozdu | Daire kararı |
İlk dört satır Daire’nin tespiti değil, Başsavcılık istemindeki şikâyet özetidir. Yine de “kâr” diye gönderilen küçük ödemelerin şikâyetçinin kendi parasından mı, gerçek bir kripto satışından mı geldiği banka kayıtlarıyla kısa sürede görülebilir.
Savcılık neden “hukuki ihtilaf” dedi, Yargıtay bu gerekçeyi neden hatalı buldu?
Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı, şikâyetçinin parayı kendi rızasıyla verdiğini ve uyuşmazlığın hukuk mahkemesinde çözülmesi gerektiğini kabul ederek takipsizlik verdi; sulh ceza hâkimliği de itirazı reddetti. Yargıtay 11. Ceza Dairesi bu sonucu “hatalı gerekçe ve eksik soruşturma” ürünü saydı. Şüphelinin ifadesi alınmadan, para hareketlerine ve kripto hesaplarına bakılmadan ilişkinin borç mu, hileyle para almak mı olduğu belirlenemezdi.
Hukuki ihtilaf (uyuşmazlığın suç oluşturmadığı, borç ilişkisinden doğduğu ve hukuk mahkemesinde çözülmesi gerektiği yönündeki değerlendirme) takipsizlik kararlarında sık kullanılan bir kalıptır. Daire’nin aktardığı gerekçe şöyledir:
“müştekinin söz konusu tutarları şüpheliye rızası ile verdiği, aralarındaki ilişkinin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu, müşteki ile şüpheli arasındaki olayın çözümünün hukuk mahkemelerinde aranması gereken hukuki ihtilaf niteliğinde olduğu”Yargıtay 11. Ceza Dairesi’nin hatalı bulduğu takipsizlik gerekçesi — E. 2025/1336, K. 2025/13318, 20.10.2025
Gerekçenin zayıf yeri şudur: dolandırıcılıkta mağdur parayı zaten kendi eliyle verir. TCK m.157, “hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp” yarar sağlamayı cezalandırır; belirleyici olan rızanın hileyle elde edilip edilmediğidir. Hile para alınmadan önce veya alınırken kullanıldıysa suç tartışılır; para dürüst bir anlaşmayla alınıp sonradan ödenemediyse kural olarak borç ilişkisi vardır. Rızayla ödeme ve “basit yalan” gerekçesinin sınırları rıza ve basit yalan gerekçeli takipsizlik incelemesinde ayrıca ele alındı. Diyarbakır dosyasında bu ayrım hiç yapılmadığı için Daire şu sonuca vardı:
“hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür”Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2025/1336, K. 2025/13318, 20.10.2025
Yargıtay 11. Ceza Dairesi savcılıktan hangi araştırmaları istedi?
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, kripto yatırımı vaadiyle para alındığı iddia edilen Diyarbakır dosyasında beş adım saydı: şikâyetçinin ayrıntılı beyanı, şüphelinin ifadesi, mali müşavirlik iddiasının doğrulanması, şüpheli adına kripto para hesabı bulunup bulunmadığının tespiti ve gerekirse iki tarafın banka ile kripto hesap işlemleri üzerinde karşılıklı bilirkişi incelemesi. Değerlendirme ancak bu kayıtlar toplandıktan sonra yapılabilirdi.
“şikâyetçinin, şikâyet konusu olayla ilgili ayrıntılı olarak beyanına başvurulması, şüphelinin ifadesinin alınması ile gerçekten mali müşavir olarak çalışıp çalışmadığının belirlenmesi, şüpheli adına kripto para hesabı olup olmadığı tespit edilerek, gerekli görülmesi halinde şikâyetçi ve şüpheliye ait banka hesap hareketleri ile kripto para hesabından yapılan işlemler üzerinde karşılıklı bilirkişi incelemesi yaptırıldıktan sonra sonucuna göre bir değerlendirmede bulunulması gerekirken”Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2025/1336, K. 2025/13318, 20.10.2025
| İstenen araştırma | Cevapladığı soru | Uygulamada kullanılan kayıt |
|---|---|---|
| Şikâyetçinin ayrıntılı beyanı | Hangi vaatte bulunuldu, ödemeler ve “kâr” iadeleri ne zaman yapıldı? | İfade, mesaj dökümleri, dekontlar |
| Şüphelinin ifadesi | Savunma ne: yatırım mı, borç mu, piyasa kaybı mı? | İfade ve şüphelinin gösterdiği hesaplar |
| Mali müşavirlik doğrulaması | Güven veren sıfat gerçek mi? | İlgili meslek odası kaydı |
| Şüpheli adına kripto hesabı | Para gerçekten kriptoya girdi mi? | Yurt içi kripto varlık hizmet sağlayıcılarından hesap ve işlem kayıtları |
| Karşılıklı bilirkişi incelemesi | Paranın ne kadarı yatırıma, ne kadarı başka yere gitti? | Banka ekstreleri, borsa alım ve çekim kayıtları, zincir üstü işlemler |
Daire bilirkişi incelemesini “gerekli görülmesi halinde” şartına bağladı; yatırım savunması yapılan dosyada para izi bilirkişisiz zor çözüleceği için bu inceleme dilekçede açıkça istenmelidir. Listenin dayanağı CMK m.160’tır: savcı suç izlenimi veren hâli öğrenince “hemen işin gerçeğini araştırmaya” başlar ve şüphelinin lehine ve aleyhine delilleri toplar. Aynı kayıtlar, parayı gerçekten kripto alımına kullanıp piyasada kaybeden kişiyi de korur. Daire’ye göre itirazı inceleyen hâkimlik reddetmek ya da kabul etmekle sınırlı değildir, “eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine” de karar verebilir (CMK m.173/3); Diyarbakır’da bu yol kullanılmadığı için bozma geldi.
Kanun yararına bozma şüpheliyi suçlu yapar mı, mağdura ne kazandırır?
Hayır. Kanun yararına bozma, kanun yolu incelemesinden geçmeden kesinleşen hâkim ve mahkeme kararlarına karşı Adalet Bakanlığının istemiyle işleyen olağanüstü bir yoldur (CMK m.309). Takipsizliğe itirazın reddi davanın esasını çözmediği için CMK m.309/4-a uygulanır: kararı veren hâkimlik “gerekli inceleme ve araştırma sonucunda yeniden karar verir.” Dosya sulh ceza hâkimliğine döner; genişletilen soruşturmanın sonu dava da olabilir, kayda dayanan yeni bir takipsizlik de.
Mağdur doğrudan Yargıtay’a başvuramaz; istem yetkisi Adalet Bakanlığındadır (CMK m.309/1), Bakanlığa dilekçeyle talepte bulunulur. Takipsizliğe hiç itiraz edilmezse bozulacak bir hâkimlik kararı da oluşmaz. İtiraz hiç yapılmasa da reddedilse de aynı fiil için kamu davası ancak yeni delil elde edilir ve sulh ceza hâkimliği bu yönde karar verirse açılabilir (CMK m.172/2, 173/6). Kanun yararına bozmanın en zayıf yanı ise süresidir.
| Dosya (Yargıtay 11. CD) | Takipsizlik | İtirazın reddi | Bakanlık istemi | Daire kararı | Geçen süre |
|---|---|---|---|---|---|
| E. 2025/1336, K. 2025/13318 | 01.06.2023 | 28.09.2023 | 07.03.2025 | 20.10.2025 | 872 gün |
| E. 2025/4535, K. 2026/2256 | 07.02.2024 | 27.03.2024 | 16.09.2025 | 02.03.2026 | 754 gün |
| E. 2024/527, K. 2024/11109 | 20.03.2023 | 11.05.2023 | 19.12.2023 | 07.10.2024 | 567 gün |
| E. 2023/6719, K. 2024/9612 | 03.03.2022 | 14.07.2022 | 30.10.2023 | 09.09.2024 | 921 gün |
Takipsizlikten Daire kararına kadar ortalama süre yaklaşık 778 gündür. Bu yol iki haftalık itiraz süresinin yerini tutmaz; Yargıtay’ın saydığı araştırmalar ilk şikâyet dilekçesinde ve takipsizlik kararına itiraz aşamasında istenmelidir.
Aynı çizgideki kararlar: aile tanıdığı, lise arkadaşı ve iştirak iddiası
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, kripto yatırımı vaadiyle para alınan benzer dosyalarda aynı yaklaşımı 2024 ve 2026’da da benimsedi. Üç kararın ortak noktası, kayıtlar incelenmeden verilen takipsizliğe yapılan itirazın reddinin bozulmasıdır. Her biri listeye olaya özgü bir araştırma ekler: sıfat iddiası varsa sıfat, şirket iddiası varsa sicil, hesabı yönetme varsa paranın tamamının yatırıma gidip gitmediği, birden fazla kişi varsa aralarındaki para trafiği.
Hesabı yöneten aile tanıdığı (E. 2025/4535, K. 2026/2256, 02.03.2026). İddiaya göre şikâyetçi, kendini kripto yatırımcısı olarak tanıtan aile tanıdığına güvenip değeri 203.314 TL olan kripto varlığını bozdurdu ve şüphelinin banka hesabına gönderdi; para oradan şikâyetçi adına açılan ama şifresi şüphelide de bulunan bir hesaba 50.000 TL eksik yatırıldı. Daire, paranın tamamının yatırıma gidip gitmediğinin ve şüphelinin benzer dosyalarının araştırılmasını istedi; karar adınıza açılan kripto hesapları rehberinde ayrıntılı işlendi.
“Yazılım şirketim var” diyen lise arkadaşı (E. 2024/527, K. 2024/11109, 07.10.2024). İddiaya göre şüpheli önce araba kaporası diye 5.000 TL borç aldı; sonra “sanal para işi” yapacağını ve yazılım şirketi olduğunu söyleyerek toplam 119.000 TL aldı, ifadesinde ise kripto alım satımında zarar ettiğini söyledi. Daire, dosyadaki ticaret sicil kaydında şirketi kuran kişinin gerçekten şüpheli olup olmadığının ve ticari faaliyetin araştırılmasını istedi ve bir adım daha attı:
“sonucuna göre somut olayda TCK’nın 158/1-h maddesinde düzenlenen tacir veya şirket yöneticileri ile kooperatif yöneticilerinin dolandırıcılığı ya da aynı Kanun’un 157. maddesinde yer alan dolandırıcılık suçunun unsurlarının bulunup bulunmadığının takdir ve tayin edilmesi, soruşturma sonucunda kamu davası açılması için yeterli şüphe bulunması ve eylemin TCK’nın 157. maddesi kapsamında kaldığının değerlendirilmesi durumunda, dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesi gerekirken”Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2024/527, K. 2024/11109, 07.10.2024
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı bu dosyada mesajlara dayanarak doğrudan dava açılmasını savunmuştu. Daire istemi kabul etti ama sonucu soruşturmanın genişletilmesine bağladı; bozma talebi “yerinde belirtilen nedenlerle” kabul edildi.
Paranın geçtiği diğer kişiler (E. 2023/6719, K. 2024/9612, 09.09.2024). Kripto para alacağını söylediği ileri sürülen asıl şüpheli yargılanırken iştirak iddiasıyla anılan yakınları için verilen takipsizlikte Daire, “suç tarihi itibarıyla banka ve kripto para hesap hareketlerinin incelenmesi, gerekirse bu hususta bilirkişi raporu aldırılması” ile tanıkların dinlenmesini istedi.
| Yargıtay 11. CD | İlişki ve vaat | Tutar | Takipsizlik gerekçesi | Daire’nin eklediği araştırma |
|---|---|---|---|---|
| E. 2025/1336, K. 2025/13318 (20.10.2025) | Mali müşavir olduğunu söyleyen kişi; kriptoda değerlendirme | 118.700 TL | Rıza, hukuki ihtilaf | Meslek sıfatı, şüpheli adına kripto hesabı |
| E. 2025/4535, K. 2026/2256 (02.03.2026) | Aile tanıdığı; hesabı yönetme | 203.314 TL | Hukuki ilişkiye aykırılık, hukuki ihtilaf | Paranın tamamı yatırıma gitti mi; şüphelinin başka dosyaları |
| E. 2024/527, K. 2024/11109 (07.10.2024) | Lise arkadaşı; “sanal para işi”, yazılım şirketi | 119.000 TL | Hile yok, alacak verecek meselesi | Şirket kaydı; TCK m.158/1-h ya da m.157; uzlaştırma |
| E. 2023/6719, K. 2024/9612 (09.09.2024) | Asıl şüphelinin ağabeyi ve kız arkadaşı; kripto alım vaadi | Kararda yazmıyor | Yeterli delil yok | Mükerrerlik, banka ve kripto hesap hareketleri, tanıklar |
PEGA Hukuk’un UYAP Bedesten’den derlediği 468 kararlık kripto külliyatında “kovuşturmaya yer olmadığı” ifadesi 27 kararda, bunların 18’inde “kanun yararına bozma” ifadesi de geçiyor. Takipsizlik gerekçesinde “hukuki ihtilaf” geçen beş Yargıtay 11. Ceza Dairesi kararının beşinde de itirazın reddi bozulmuş; üçü yukarıdaki dosyalar, ikisi borsa ve sosyal medya üzerinden yürüyen kazanç vaatleridir. Bu bir başarı oranı değildir; Bakanlık yalnız hukuka aykırı bulduğu kararları Yargıtay’a taşır.
“Piyasa düştü, parayı batırdım” savunması hangi kayıtlarla sınanır?
Kripto yatırımında kayıp gerçek olabilir ve Yargıtay 11. Ceza Dairesi şüpheliyi baştan suçlu saymıyor; savunmanın kayıtlarla sınanmasını istiyor. “Batırdım” savunması üç soruya cevap vermelidir: para kriptoya hiç girdi mi, girdiyse kimin hesabında ve hangi varlıkta tutuldu, kayıp tarihleri piyasa hareketleriyle örtüşüyor mu? Banka transferinin nereye gittiği ancak bankaların cevabıyla görülür; kamuya açık blokzincirlerde ise bir adresten çıkan transferi teknik bilgisi olan herkes izleyebilir.
| Savunma | Savunmayı doğrulayan iz | Savunmayı zayıflatan işaret |
|---|---|---|
| “Parayla coin aldım” | Para geldikten kısa süre sonra şüphelinin kripto hesabına TL yatışı ve alım emri | Paranın nakit çekim, kişisel harcama veya üçüncü kişilere transferle çıkması |
| “Piyasa düştü, eridi” | Alınan varlığın fiyat geçmişiyle kayıp tutarının uyumu; kaldıraçlı işlemde tasfiye kayıtları | Kayıp tarihinde düşüş olmaması; varlığın başka bir adrese çekilmesi |
| “Kâr ödedim” | Kâr ödemesinin bir kripto satışından gelmesi | Kâr ödemesinin aynı günlerde başka birinden gelen parayla yapılması |
| “Riskleri biliyordu” | Yazılı risk bildirimi, birlikte alınan kararlar | Sabit getiri vaadi; bir dosyada aktarılan “mesela 50 koydun ya haftaya 80 alacaksın” gibi mesajlar |
İşaretlerin hiçbiri tek başına suçu ispatlamaz. Tekrar eden davranış da ayırt edicidir: İstanbul Anadolu dosyasında Daire, “şüpheli hakkında benzer eylemleri nedeniyle başkaca soruşturma dosyaları bulunup bulunmadığının tespit edilmesinden” sonra karar verilmesini istedi. Zincir üstü izin nasıl çıkarılacağı kripto cüzdan sahibinin bulunması, teknik raporun nasıl kurulacağı blockchain bilirkişiliği ve teknik rapor rehberinde anlatıldı.
Araştırmanın sonucu suçun adını, cezasını ve uzlaştırmayı nasıl değiştirir?
Yargıtay 11. Ceza Dairesi bu kararlarda suçun adını koymadı; araştırma bittiğinde seçilecek madde ceza aralığını, uzlaştırmayı ve zamanaşımını birlikte belirler. Daire’nin 07.10.2024 tarihli kararı ayrımı açıkça istedi: şüpheli tacir ya da şirket yöneticisi olarak ticari faaliyeti sırasında hareket ettiyse TCK m.158/1-h, değilse TCK m.157 tartışılır. Kayıtlar tutarlı bir yatırım kaybı gösterirse ortada suç bulunmayabilir de.
| Araştırmada çıkabilecek sonuç | Olası nitelendirme | Kanundaki ceza | Uzlaştırma | Dava zamanaşımı |
|---|---|---|---|---|
| Sıfat veya getiri vaadi uydurma, para hileyle alındı | TCK m.157 | 1–5 yıl hapis ve adli para cezası | Var (CMK m.253/1-b-8) | 8 yıl (TCK m.66/1-e) |
| Şüpheli gerçekten tacir veya şirket yöneticisi, ticari faaliyet sırasında | TCK m.158/1-h | 3–10 yıl hapis ve adli para cezası | Yok | 15 yıl (TCK m.66/1-d) |
| Şüpheli gerçekten serbest meslek sahibi, meslekten doğan güveni kullandı | TCK m.158/1-i (tartışılabilir) | 3–10 yıl hapis ve adli para cezası | Yok | 15 yıl |
| Başta hile yok; para sizin adınıza kripto alınmak üzere verildi, başka amaçla harcandı | TCK m.155/1 güveni kötüye kullanma (tartışılabilir) | 6 ay–2 yıl hapis ve adli para cezası; şikâyete bağlı | Var (CMK m.253/1-a ve b-7) | 8 yıl; şikâyet süresi 6 ay (TCK m.73) |
| Para gerçekten yatırıma gitti, kayıp piyasadan, kayıtlar tutarlı | Suç yok | — | — | Hukuk yolu ve TBK süreleri |
İlk iki satır Daire’nin 07.10.2024 kararında andığı ayrımdır; üçüncü ve dördüncü satır bu kararlarda tartışılmadı, maddelerin metninden çıkan ihtimallerdir. Diyarbakır dosyasındaki mali müşavirlik iddiası bu yüzden önemlidir: sıfat uydurmaysa hilenin parçasıdır, gerçekse TCK m.158/1-i’deki “serbest meslek sahibi kişiler” bendi gündeme gelebilir.
CMK m.253/4’e göre suç uzlaşmaya tabiyse ve kamu davası için yeterli şüphe varsa dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir. Şüpheli edimini bir defada yerine getirirse takipsizlik verilir, taksitliyse kamu davasının açılması ertelenir; uzlaşma sağlandığında, o anda tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar hariç, aynı suç nedeniyle tazminat davası açılamaz (CMK m.253/19). Uzlaşma olmasa bile zarar tamamen giderilirse TCK m.168’deki etkin pişmanlık indirimi uygulanır; kısmi iadede indirim için mağdurun rızası aranır.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi “bitcoin için verilen para” dosyasında neye karar verdi?
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 25.03.2024 tarihli, E. 2024/248, K. 2024/1217 sayılı kararında, iş arkadaşına bitcoin için gönderilen paranın iadesine ilişkin itirazın iptali davasını reddeden ilk derece kararına karşı kanun yararına temyiz istemini reddetti. İlk derece mahkemesi ilişkiyi ödünç saymış; geri verme günü kararlaştırılmadığından ilk istemden itibaren altı hafta dolmadan başlatılan takibi TBK m.392’ye aykırı bulmuştu.
| Tarih | Olay |
|---|---|
| 02.05.2019 ve 21.05.2019 | “bitkoin için verilen para” ve “bitcoin için verilen para” açıklamalı havaleler: 2.900 TL + 6.000 TL |
| 29.05.2019 ve 19.06.2019 | “borç” açıklamalı havaleler: 10.500 TL + 5.000 TL; toplam 24.400 TL (son havale tarihi kararın değerlendirme bölümünde 16.09.2019 olarak yazılı) |
| 29.08.2019 | İlk geri isteme, WhatsApp yazışmasıyla |
| 16.09.2019 / 01.10.2019 | Üç gün süre veren ihtarname; tebliğ tarihi |
| 07.10.2019 | İcra takibi: ilk geri istemeden 39 gün sonra |
| 10.10.2019 | İlk geri istemeden itibaren altı haftanın dolduğu gün (hesaplama) |
Açıklamalar dava dilekçesinin aktarımındaki hâliyle verildi. Davacıya göre davalı, bitcoinin çok değer kazandığını söyleyerek parayı kârıyla 01.07.2019’da ödeyeceğini taahhüt etmişti. Davalıya göre ise para hatır için coin alımında kullanıldı, kâr vaadi yoktu, düşüşten sonra coinler ortak bir hesaba aktarıldı ve borç kalmadı. Daire’nin isabetli bulduğu kural şudur:
“alacaklının ödünç verdiği şey için dava açması ya da takip başlatması için ilk istemden başlayarak altı hafta beklemesi gerektiği, alacağın bu süre sonunda muaccel olacağı, muaccel olmayan bir alacak için dava ve takip başlatılmasının mümkün olmadığı, muaccel olmayan bir alacak için açılan davada 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (h) bendi kapsamında hukuki yararın bulunmadığı ve kanunda yer alan bu ibarenin dava şartına ilişkin olduğu”Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2024/248, K. 2024/1217, 25.03.2024
Kararın söylemediği de önemlidir. Bakanlık yalnız süre meselesini taşıdı; ödünç nitelendirmesi ilk derece mahkemesinindir ve Daire bunu ayrıca tartışmadı. Ret usulden verildiği için alacağın varlığına ilişkin esas bir tespit yoktur. Davacının ileri sürdüğü 01.07.2019 taahhüdünün neden belirli bir geri verme günü sayılmadığı kararda açıklanmıyor; bu, kararın en zayıf noktasıdır. Daire’nin andığı Hukuk Genel Kurulu kararına göre ise “zamanaşımının başlangıç tarihinin borcun verildiği tarihe, 6 hafta eklenerek tespiti gerekir”. USDT olarak verilen ödünçlerde ispat ve hesaplama sorunları USDT borç verdim, geri alamıyorum rehberinde ele alındı.
Ödünç mü, vekâlet mi, ortaklık mı? Nitelendirme ispatı ve zamanaşımını nasıl değiştirir?
Hukuk mahkemesi önce ilişkinin ne olduğunu belirler. Para geri verilmek üzere verildiyse ödünç (TBK m.386), sizin adınıza kripto alınması için verildiyse vekâlet (TBK m.502), kâr ve zarara birlikte katlanmak üzere birleştirildiyse adi ortaklık (TBK m.620), geçerli bir sebebe dayanmıyorsa sebepsiz zenginleşme (TBK m.77), hileyle alındıysa haksız fiil (TBK m.49) gündeme gelir.
| İlişki | Dosyada görülen işaret | Ne istenir? | Zamanaşımı |
|---|---|---|---|
| Ödünç (TBK m.386, 392) | “Borç”, “geri vereceğim”, iade konuşması | Aynı miktarın iadesi; geri verme günü yoksa ilk istemden altı hafta sonra muaccel | 10 yıl (TBK m.146); başlangıç TBK m.149/2 |
| Vekâlet (TBK m.502, 506, 508) | “Benim adıma al”, “hesabımı yönet”, talimatlar | Hesap verme ve alınanların teslimi (m.508); özen borcu ihlalinde tazminat (m.506) | 5 yıl (TBK m.147/5) |
| Adi ortaklık (TBK m.620) | “Birlikte yatıralım, kârı bölüşelim”, ortak cüzdan | Ortaklığın hesabı ve payın tespiti; zarara katlanma ihtimali | 5 yıl (TBK m.147/4) |
| Sebepsiz zenginleşme (TBK m.77, 82) | Sebebin geçersiz olması veya gerçekleşmemesi | Zenginleşmenin iadesi | Öğrenmeden 2 yıl, her hâlde 10 yıl |
| Haksız fiil (TBK m.49, 72) | Paranın hileyle alınması | Zararın tazmini | 2 yıl / 10 yıl; fiil daha uzun ceza zamanaşımı gerektiren suçsa o süre |
3. Hukuk Dairesi dosyasında davalı, parayı hatır için coin alımında kullandığını ve coinlerin “ortak hesaba” aktarıldığını savundu; bu savunma kabul edilseydi ilişki ödünç yerine vekâlet veya ortaklık olarak tartışılabilir, beş yıllık süre gündeme gelebilirdi.
İspat. HMK m.200’deki sınırı aşan hukuki işlemler senetle ispat edilir; sınır her yıl güncellenir ve işlem tarihindeki miktar esas alınır (HMK Ek m.1). Dekont paranın gittiğini gösterir, sebebini tek başına ispatlamaz. Karşı tarafın mesajları HMK m.202 anlamında delil başlangıcı (iddia edilen işlemi muhtemel gösteren, karşı taraftan gelen belge) sayılabilir ve tanık dinlenmesinin yolunu açar. Senede dayanan taraf bile, senedin kripto yatırımı için verildiğini ileri sürerse bunu ispatlamak zorunda kalabilir: İstanbul BAM 16. Hukuk Dairesi’nin 29.04.2025 tarihli, E. 2023/1405, K. 2025/569 sayılı kararıyla istinafı reddedilen dosyada ilk derece mahkemesi, bononun kripto yatırımı teminatı olduğunu savunan alacaklı için “bononun kripto yatırımı yapılması için verildiğinin ispat külfetinin davalıya geçtiği” sonucuna varmıştı.
Görevli mahkeme ve ihtiyati haciz. Taraflar tacir değilse dava kural olarak asliye hukuk mahkemesinde görülür. Adana BAM 4. Hukuk Dairesi’nin 09.07.2026 tarihli, E. 2026/1341, K. 2026/1520 sayılı kesin kararına konu dosyada (davacıya göre yüksek kâr vaadiyle 200.000 TL alınmıştı) asliye hukuk, SPKn’nin kripto hükümlerine de değinerek görevsizlik vermişti. Daire “davacı ve davalının tacir olmadığı, davanın sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayandığı ve TTK.4.ve 5.maddelerde belirtilen mutlak ticari davalardan da bulunmadığı” gerekçesiyle asliye hukuku görevli saydı. İİK m.257’ye göre ihtiyati haciz, vadesi gelmemiş borçta bile borçlu mallarını gizlemeye hazırlanıyorsa istenebilir. Ancak Ankara BAM 4. Hukuk Dairesi 30.12.2024 tarihli, E. 2024/1610, K. 2024/2141 sayılı kesin kararında, ödünç alacağına dayanan dosyada borçlunun paraları aynı gün kripto hesabına aktardığı ileri sürülmesine rağmen “ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı” yönündeki ret kararına karşı istinaf başvurusunu esastan reddetti.
Aynı olay bugün yaşansaydı hangi kurallar uygulanırdı?
Diyarbakır dosyasındaki takipsizlik 2023’te verildi. O tarihten bu yana itiraz süresi on beş günden iki haftaya indi, nitelikli dolandırıcılık davalarına bakan mahkeme değişti ve uzlaştırma listesinde güveni kötüye kullanma için bir istisna eklendi. Hukuk tarafında altı haftalık kural ve zamanaşımı süreleri aynı kaldı. Aynı şikâyet bugün yapılsaydı savcılık ve mahkemeler şu güncel metinleri uygulayacaktı:
- İtiraz süresi: CMK m.173/1’deki “onbeş gün” ibaresi 7499 sayılı Kanunla “iki hafta” oldu (yürürlük 01.06.2024); kararlardaki aktarım eski metindir.
- Görevli ceza mahkemesi: 7571 sayılı Kanun (RG 25.12.2025) 5235 sayılı Kanun’un 12. maddesinden “nitelikli dolandırıcılık (m. 158)” ibaresini çıkardı; TCK m.158/1-h veya i nitelendirmesi yapılan yeni bir dosya kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülür. Ağır cezada görülmekte olan dosyalar için geçici madde 7 vardır.
- Uzlaştırma listesi: 7571 sayılı Kanun CMK m.253/1-b-7’yi “üçüncü fıkra hariç, madde 155” olarak değiştirdi; motorlu taşıt dışındaki güveni kötüye kullanma uzlaştırma kapsamında kaldı. TCK m.157 listede, m.158 listede değil.
Kararın güçlü ve tartışmalı yönleri
Yargıtay 11. Ceza Dairesi’nin 20.10.2025 tarihli kararının güçlü yanı, “hukuki ihtilaf” sonucunu yasaklaması değil, o sonuca varmadan önce bakılacak kayıtları sıralamasıdır. Meslek sıfatı, şüpheli adına kripto hesabı ve iki tarafın hesap hareketleri, kripto yatırımı vaadiyle para alınan her dosyada uygulanabilecek somut bir kontrol listesidir; aynı liste hem şikâyetçinin hem şüphelinin iddiasını sınar.
Tartışmalı yönler de var. Olay anlatımı Daire’nin tespiti değil, Başsavcılık isteminin özetidir; olay tarihleri ve “kâr” ödemelerinin tutarı kararda yoktur. Daire suçun maddesini tartışmadı. Bilirkişi incelemesinin “gerekli görülmesi halinde” şartına bağlanması, savcılığa yeniden yalnız ifadeyle yetinme imkânı bırakır. Kanun yararına bozma da iki yılı aşan bir gecikmeyle işledi. Ceza soruşturmasının alacak tahsili için baskı aracına dönüşmemesi gerektiği kaygısını ise Daire’nin istediği karşılıklı inceleme karşılar.
Kripto yatırımı için tanıdığa para verdiyseniz adım adım ne yapmalısınız?
Kripto yatırımı için tanıdığa verilen para geri dönmediğinde ceza ve hukuk yolu birlikte planlanmalıdır; ikisi aynı anda yürüyebilir ve birindeki kayıtlar diğerinde delil olur. Hukuk hâkimi, TBK m.74 uyarınca ceza hâkiminin beraat kararıyla bağlı değildir; takipsizlik kararı da alacak davasını engellemez. Sıra önce kayıtlar, sonra şikâyet ve yazılı geri isteme, ardından dava olarak kurulabilir:
- Kayıtları koruyun — Dekontları, mesaj dökümlerini, size gösterilen ekran görüntülerini ve “kâr” ödemelerinin geldiği hesapları tek dosyada toplayın.
- Para izini çıkarın — Paranın gittiği hesabı belirleyin; kripto gönderdiyseniz işlem kimliğini (TxID) ve ağı not edin.
- Yazılı geri isteme yapın — İlk istem ödünçte altı haftalık süreyi başlatır; 3. Hukuk Dairesi dosyasında ilk geri istemenin WhatsApp yazışmasında yapıldığı tespit edildi. Paranın ne için verildiğini açıkça yazın.
- Şikâyeti Yargıtay’ın listesiyle kurun — Şüphelinin ifadesini, sıfat veya şirket doğrulamasını, adına kripto hesabı aranmasını, karşılıklı bilirkişi incelemesini ve benzer dosyaların araştırılmasını isteyin.
- Takipsizliğe iki hafta içinde itiraz edin — Süre kararın tebliğinden başlar (CMK m.173/1); eksik araştırmaları tek tek gösterip soruşturmanın genişletilmesini isteyin.
- Hukuk yolunu nitelendirerek açın — Ödünç, vekâlet veya ortaklık ayrımını yapın; ödünçte altı haftayı bekleyin, kaçırma riski varsa ihtiyati haciz talebini somut kayıtla destekleyin.
Kripto için verilen parada doğru bilinen yanlışlar
“Parayı kendi rızamla verdiysem dolandırıcılık olmaz.”
Kesin cevap: Yanlış. Dolandırıcılıkta para her zaman mağdurun eliyle verilir; TCK m.157 rızanın hileyle elde edilmesini cezalandırır. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, “rızası ile verdiği” ve “hukuki ihtilaf” gerekçesini eksik soruşturmaya dayandığı için hatalı buldu.
“Dolandırıcılık için altı ay içinde şikâyet etmek gerekir.”
Kesin cevap: TCK m.157 ve m.158 için yanlış. Bu suçlar şikâyete bağlı değildir; dava zamanaşımı m.157’de 8 yıl, m.158’de 15 yıldır (TCK m.66/1). Altı aylık süre şikâyete bağlı suçlar içindir; güveni kötüye kullanmanın birinci fıkrası bunlardandır (TCK m.155/1 ve m.73).
Sık sorulan sorular
Arkadaşıma kripto yatırımı için para verdim, geri vermiyor; bu dolandırıcılık mı?
Tek başına geri vermemek dolandırıcılık değildir; belirleyici olan, paranın verilmeden önce veya verilirken hileyle alınıp alınmadığıdır. Uydurma sıfat, sahte kâr ödemeleri ve paranın hiç kriptoya girmemesi hile şüphesini güçlendirir. Yargıtay 11. Ceza Dairesi bu soruların hesap kayıtları incelenmeden “hukuki ihtilaf” denilerek kapatılamayacağını kabul ediyor.
“Kriptoda batırdım” diyen kişi hakkında suç duyurusunda bulunabilir miyim?
Evet. Dilekçede şüphelinin ifadesinin alınmasını, adına kripto hesabı bulunup bulunmadığının tespitini ve iki tarafın banka ile kripto hesap hareketleri üzerinde karşılıklı bilirkişi incelemesini talep edin. Kayıp gerçekse kayıtlar bunu gösterir. Yargıtay 11. Ceza Dairesi E. 2025/1336, K. 2025/13318 sayılı kararında bu listeyi esas aldı.
Savcılık “hukuki ihtilaf” diyerek takipsizlik verdi, ne yapabilirim?
Kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz (CMK m.173/1). İtirazda yapılmayan araştırmaları tek tek gösterip soruşturmanın genişletilmesini isteyin. İtiraz reddedilirse hâkimlik kararı kesindir; bundan sonra dava ancak yeni delil ve sulh ceza hâkimliği kararıyla açılabilir (CMK m.172/2, 173/6) ya da Adalet Bakanlığından kanun yararına bozma istenebilir. İncelenen dört dosyada kanun yararına bozma 567 ile 921 gün sürdü.
Bitcoin almak için verilen para borç (ödünç) sayılır mı?
Sayılabilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 25.03.2024 tarihli kararına konu dosyada, açıklamasında “bitcoin için verilen para” yazan havaleleri de kapsayan 24.400 TL’yi ilk derece mahkemesi ödünç saydı. Nitelendirme mesajlara ve konuşmalara göre değişir; para sizin adınıza kripto alınması için verildiyse vekâlet, kâr ve zarar paylaşılacaksa ortaklık tartışılır.
Ödünç verdiğim parayı ne zaman icraya koyabilirim?
Geri verme günü veya bildirim süresi kararlaştırılmadıysa ilk geri isteme tarihinden itibaren altı hafta beklemelisiniz (TBK m.392). Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, bu süre dolmadan başlatılan takip ve davada hukuki yarar bulunmadığını kabul eden kararı korudu. O dosyada takip, ilk geri istemeden 39 gün sonra, yani altı hafta dolmadan başlatılmıştı.
Kripto için verilen paranın alacak davasında zamanaşımı kaç yıl?
İlişkinin niteliğine göre değişir. Ödünçte genel süre 10 yıldır (TBK m.146); vekâlet ve adi ortaklıktan doğan alacaklarda 5 yıldır (TBK m.147). Sebepsiz zenginleşmede öğrenmeden itibaren 2, her hâlde 10 yıl uygulanır. Haksız fiil suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı esas alınır (TBK m.72/1).
Dolandırıcılık şikâyetinde uzlaştırma yapılır mı?
Basit dolandırıcılıkta (TCK m.157) yapılır; nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158) uzlaştırma kapsamında değildir (CMK m.253/1). Dosya, kamu davası için yeterli şüphe varsa uzlaştırma bürosuna gönderilir. Uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma anında bilinmeyen zararlar hariç, aynı suçtan tazminat davası açılamaz; tutar bu nedenle eksiksiz hesaplanmalıdır.
İlgili rehberler
- Kripto para yatırım dolandırıcılığında şikâyet — konunun ana rehberi
- Kripto dolandırıcılığında takipsizlik itirazı — iki haftalık süre ve itiraz dilekçesi
- Rıza ve basit yalan gerekçeli takipsizlik — Yargıtay 11. CD incelemesi
- USDT borç verdim, geri alamıyorum — ispat ve alacak talebi
- Adıma kripto hesabı açılmış — hesap kullanımı ve Yargıtay kararları
- Türkiye’de kripto davaları: içtihat ve emsal karar haritası
Kaynaklar
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2025/1336, K. 2025/13318, 20.10.2025 — UYAP Mevzuat ve İçtihat, belge no 1177439500: mevzuat.adalet.gov.tr
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2025/4535, K. 2026/2256, 02.03.2026 — UYAP, belge no 1208576100: mevzuat.adalet.gov.tr
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2024/527, K. 2024/11109, 07.10.2024 — UYAP, belge no 1081314500: mevzuat.adalet.gov.tr
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2023/6719, K. 2024/9612, 09.09.2024 — UYAP, belge no 1089053100: mevzuat.adalet.gov.tr
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2024/248, K. 2024/1217, 25.03.2024 — UYAP, belge no 1019386200: mevzuat.adalet.gov.tr
- Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, E. 2026/1341, K. 2026/1520, 09.07.2026 — UYAP, belge no 1215813300: mevzuat.adalet.gov.tr
- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, E. 2024/1610, K. 2024/2141, 30.12.2024 — UYAP, belge no 1100198700: mevzuat.adalet.gov.tr
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi, E. 2023/1405, K. 2025/569, 29.04.2025 — UYAP, belge no 1138449300: mevzuat.adalet.gov.tr
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 66, 73, 155, 157, 158 ve 168 — mevzuat.gov.tr
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 160, 172, 173, 253 ve 309 — mevzuat.gov.tr
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 49, 72, 74, 77, 82, 146, 147, 149, 386, 392, 502, 506, 508 ve 620 — mevzuat.gov.tr
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 114, 200, 202 ve Ek m. 1 — mevzuat.gov.tr
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 257 — mevzuat.gov.tr
- 7571 sayılı Kanun, Resmî Gazete 25.12.2025, sayı 33118 — resmigazete.gov.tr
- PEGA Hukuk kripto içtihat külliyatı: UYAP Bedesten’den kripto varlıklarla ilgili terimlerle derlenen 468 karar, derleme 20.09.2026 (metin taraması).
Güncelleme notu: 24.10.2026: İlk yayın. Karar metni ve mevzuat 08.10.2026 itibarıyla doğrulandı.
Hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti
Kripto için verdiğiniz para geri dönmedi mi?
Şikâyet, takipsizlik itirazı ve alacak yolunu aynı kayıtlar üzerinden birlikte kurmak için Av. Ahmet Karaca ile görüşebilirsiniz.
Av. Ahmet Karaca · 0531 336 09 81 · ahmet@pegahukuk.com
Av. Ahmet Karaca
Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu’na kayıtlı (Sicil No 92414, TBB No 234456), kripto varlık hukuku, blockchain hukuku ve bilişim hukuku alanlarında çalışan bir avukattır; PEGA Hukuk & Danışmanlık (Kartal/İstanbul) bünyesinde görev yapmaktadır. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur; Duke University (Blockchain/DeFi), Politecnico di Milano (AI & Legal Issues) ve Lund University (AI & Law) sertifika programlarını tamamlamış, Udemy’de blockchain hukuku dersi vermekte ve Haberler.com’da köşe yazıları yazmaktadır.
Profil ve yayınlar · LinkedIn · İstanbul Barosu levhası
Bu içerik Av. Ahmet Karaca tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu kontrol edilmiştir. Kaynak gösterirken: pegahukuk.com — Av. Ahmet Karaca.
