Son güncelleme: · Hazırlayan: Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu (Sicil No 92414) · Baro levhasında doğrula
- Kanunda soruşturma için bir bitiş süresi yoktur; dosyanızın hedef süresini gösteren belgeyi savcılığın soruşturma bürosundan isteyebilirsiniz.
- Yetkisizlik kararı şikâyetin reddi değildir; banka veya bilişim sistemi aracılığıyla işlenen dolandırıcılıkta mağdurun yerleşim yeri savcılığı da yetkilidir (CMK m.12/6).
- Daimi arama, kovuşturmaya yer olmadığı kararı değildir; dosya açık kalır, ama dava zamanaşımı işlemeye devam eder.
- Kripto transferi blokzinciri ağı üzerinde herkese açıktır; paranın ulaştığı borsa, banka cevapları beklenmeden savcılığa gösterilebilir.
Dolandırıcılık soruşturması ne kadar sürer, kanunda bir süre var mı?
Kanunda dolandırıcılık soruşturması için bir bitiş süresi yoktur. Ceza Muhakemesi Kanunu, Cumhuriyet savcısına suçu öğrenir öğrenmez “hemen işin gerçeğini araştırmaya” başlama görevi verir (CMK m.160/1), ama soruşturmanın kaç ayda biteceğini söylemez. Kesin süreler ara işlemlerdedir: banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, savcılığın istediği bilgi ve belgeyi on gün içinde göndermek zorundadır; göndermeyen ya da eksik gönderen kuruma savcı 50.000 TL’den 300.000 TL’ye kadar idari para cezası verir (CMK m.128/A/7).
Boşluğu kısmen Adalet Bakanlığının hedef süre (soruşturmanın tamamlanmasında gözetilen, ilgililer için hak doğurmayan süre) uygulaması doldurur. Hedef süreler Hâkimler ve Savcılar Kurulunun görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir; soruşturmada süre, suç şüphesinin yetkili mercilerce öğrenildiği tarihte başlar (Hedef Süreler Yönetmeliği m.4/1-d, 5, 6). Süre dolduğunda dosya kapanmaz; hedef sürede sonuçlanmayan dosyada gecikmenin nedenini dosyayı karara bağlayan savcı UYAP’ta işaretler (m.8/1). Dosyanızın hedef süresini gösteren belge, sözlü veya yazılı başvurunuz üzerine soruşturma bürosunca verilir (m.7/1).
Bekleyen bir dosya için asıl sınır dava zamanaşımıdır (failin artık yargılanamayacağı süre): nitelikli dolandırıcılıkta 15 yıl, basit dolandırıcılıkta 8 yıl (TCK m.66/1-d, e); suç üç veya daha fazla kişiyle birlikte işlenmişse basit dolandırıcılıkta da 15 yıl, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmişse nitelikli dolandırıcılıkta 20 yıldır (TCK m.66/3, 158/3). Şüphelinin savcı huzurunda ifadesinin alınması veya iddianame düzenlenmesi gibi işlemler zamanaşımını keser (TCK m.67/2); fail hiç bulunamazsa bu işlemler yapılmaz ve süre olay gününden beri işler. Suçun unsurları: nitelikli dolandırıcılık (TCK 158) rehberi.
Savcılıktaki dolandırıcılık dosyası neden bekler?
Dolandırıcılık dosyası çoğu zaman bir cevabı bekler: banka hesap hareketlerini, başka şehirdeki hesap sahibinin ifadesini, yetkili savcılığın belirlenmesini, bilirkişi raporunu ya da failin tespitini. Her bekleme nedeninin dosyada bir izi vardır ve o iz, hangi talebin dosyayı yürüteceğini gösterir.
Paranın banka hesapları üzerinden izlenen kısmında (banka bacağında) bekleme zincirleme işler. Savcılık önce paranın gönderildiği bankaya yazar; gelen hesap hareketlerinde paranın dakikalar içinde başka IBAN’lara geçtiği görülür; savcılık bu kez o bankalara yazar. Dosya çoğu zaman bir cevabın geldiği ama okunmadığı ya da cevapta görünen yeni hesaba yazı yazılmadığı noktada durur. Soruşturma yalnız ilk hesap sahibine yöneldiğinde de bekleyiş uzar; o kişi çoğu zaman yalnız hesabını kullandırmıştır, para ise sonraki halkalardadır.
| Bekleme nedeni | Dosyada nasıl anlaşılır | Ne talep edilir |
|---|---|---|
| Bankaya veya ödeme kuruluşuna yazı gitti, cevap yok | Yazının tarihi var, cevap yok; ya da cevap yalnız ilk hesabı kapsıyor | Cevabın istenmesi; on gün dolduysa CMK m.128/A/7’nin hatırlatılması |
| Banka cevabı geldi, dosya ilerlemedi | Ekstrede paranın başka IBAN’lara, ATM’ye veya bir kripto platformuna çıktığı görülüyor | Sonraki hesapların hareketleri ve sahipleri; ATM kamerası; platformdan kimlik ve işlem kaydı |
| Hesap sahibi başka şehirde | Talimat (yargı çevresi dışındaki işlemin o yer savcılığından istenmesi; CMK m.161/1) var, cevap yok | Talimatta sorulacak somut sorular; IP, cihaz ve telefon kayıtlarıyla birlikte ifade |
| Yetkisizlik veya birleştirme | Karar ve dosyanın gönderildiği ya da birleştirildiği numara | Yeni veya esas dosya numarası; özet ve eksik talepler |
| Telefon kayıtları | HTS kararı veya operatör cevabı bekleniyor | Hat sahibi; HTS’nin banka ve borsa giriş saatleriyle karşılaştırılması |
| Bilirkişi incelemesi | Bilirkişi görevlendirme yazısı | Teknik raporun bilirkişiye verilmesi; inceleme sorularının netleştirilmesi |
| Kripto borsası, yurt dışı | Borsaya genel bir “kullanıcı bilgisi” sorusu yazılmış | İşlem numarası ve yatırma adresiyle hedefli soru; yurt dışı için EGM kanalı; USDT için Tether |
| Fail bulunamadı | Daimi arama kaydı, kolluğa araştırma talimatı | Yeni iz: borsa yatırması, hareket eden bakiye, aynı IBAN’la başka dosya |
Dosyamın hangi aşamada olduğunu nasıl öğrenirim?
Dosyanın durumunu üç yoldan öğrenirsiniz: UYAP Vatandaş Portal, savcılığın soruşturma bürosu ve vekil avukatın dosyayı incelemesi. Soruşturma işlemleri gizli olduğundan (CMK m.157), ilk ikisi çoğunlukla dosyanın aşamasını, üçüncüsü içeriğini gösterir.
| Kaynak | Ne gösterir | Sınırı |
|---|---|---|
| UYAP Vatandaş Portal, e-Devlet şifresiyle | Tarafı olduğunuz dosyaların birimi, numarası, durumu ve safahat bilgileri | Evrak içeriği görüntülenmez; gizli soruşturma dosyası listede görünmeyebilir |
| UYAP Vatandaş Portal, e-imza veya mobil imzayla | Dosyadaki evrakın içeriği | Soruşturmanın gizliliği nedeniyle her evrak açılmayabilir |
| Savcılık soruşturma bürosu | Soruşturma numarası, dosyanın savcısı, hedef süre belgesi, belge örneği (Hedef Süreler Yönetmeliği m.7/1; CMK m.234/1-a-2) | Belge örneği, soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmamak koşuluyla verilir |
| Vekil avukat | Dosyanın tamamı: yazılar, kurum cevapları, ifade tutanakları (CMK m.153/1, 153/5) | Kısıtlama yalnız kanunda sayılan suçlarda (m.153/2) |
Karakolda ya da jandarmada şikâyet ettiyseniz kolluk olayı Cumhuriyet savcısına bildirir (CMK m.161/2) ve soruşturma numarası savcılıkta verilir; numarayı tutanağın tarihiyle soruşturma bürosundan sorabilirsiniz. Dosyalardaki gelişmeleri izlemek için e-Devlet’te UYAP SMS Bilgi Sistemi aboneliği de bulunur. Avukatın dosya inceleme yetkisi bu dosyalarda kural olarak kısıtlanamaz, çünkü dolandırıcılık kısıtlama kararı verilebilen suçlar arasında sayılmamıştır (m.153/2); dosyada örgüt suçlaması da soruşturuluyorsa kısıtlama kararı verilebilir, ama şüpheli ifadeleri ve bilirkişi raporları yine incelenebilir (m.153/3).
- Hangi kurumlara hangi tarihte yazı gitti, hangisinden cevap geldi?
- Banka cevapları hangi tarih aralığını kapsıyor; paranın hesaptan sonra nereye çıktığı görülüyor mu?
- Paranın gittiği hesapların sahipleri dinlendi mi; talimatla dinlendiyse hangi sorular soruldu?
- Kripto transferleri dosyada işlem numarası ve adresleriyle mi yer alıyor, tek cümleyle mi geçiyor?
- Dosyada yetkisizlik, birleştirme ya da daimi arama kaydı var mı?
Dosyam yetkisizlik kararıyla başka şehre gittiyse ya da birleştirildiyse ne olur?
Yetkisizlik kararı (savcılığın dosyayı yetkili gördüğü başka bir savcılığa göndermesi) şikâyetin reddi değildir. Dosya gönderildiği savcılıkta o savcılığın numarasıyla yeniden kaydedilir ve soruşturma oradan devam eder. Ek beyanlar yeni numaraya verilir.
Kural olarak yetkili yer suçun işlendiği yerdir (CMK m.12/1). 2021’de eklenen hükümle bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumları ya da banka veya kredi kartları araç olarak kullanılarak işlenen suçlarda mağdurun yerleşim yeri mahkemeleri de yetkili kılındı (m.12/6). Buna rağmen dosyalar zaman zaman paranın çekildiği ya da hesap sahibinin bulunduğu yere gönderilir. Yargıtay, savcılıklar arasında gidip gelen bir dosyada yetkili savcılık belirlenirken bu hükmün gözetilmemesini kanun yararına bozdu (11. CD, E.2021/37412, K.2021/12860).
Yeni savcı kendisini de yetkisiz görürse yetkili savcılığı ağır ceza mahkemesi kesin olarak belirler (CMK m.161/7). Adalet Bakanlığının soruşturma hedef süresi kriterlerine göre yetki uyuşmazlığı bulunan dosyada hedef süre, dosya yetkili savcılığa geldiğinde baştan başlar. Yetkisizlikten sonra en verimli iş yetki tartışması açmak değil, yeni savcılığa bir sayfalık özeti, para akışını ve eksik talepleri yeniden sunmaktır.
Birleştirme (aynı fail, hesap veya yapıyla ilgili dosyaların tek soruşturmada toplanması), aynı IBAN, cüzdan adresi ya da telefon numarası birden çok şikâyette çıktığında olur; bir kişinin birden fazla suçtan sanık olması ya da bir suçta birden fazla sanık bulunması bağlantı sayılır (CMK m.8/1); soruşturmadaki birleştirmede de bu ölçüt esas alınır. Birleştirmeden sonra işlemler esas dosyada yürür; kendi transferlerinizin orada ayrı satırlarla gösterilmesi, iade aşamasında paranın kime ait olduğunun ayrılmasını kolaylaştırır.
Diğer mağdurların varlığı dosyanın lehinedir: aynı toplama adresine ya da hesaba farklı kişilerden para geldiğini gösteren kayıt, organize bir yapıyı gösterir ve üç veya daha fazla kişinin birlikte işlediği dolandırıcılıkta ceza yarı oranında artırılır (TCK m.158/3). Yargıtay, sahte yatırım dolandırıcılığına ilişkin bir dosyada EGM Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığından ülke çapında benzer eylem bulunup bulunmadığının sorulmasını istedi (11. CD, E.2025/4373, K.2026/1903). Ayrıntı: kripto mağdurları toplu dava açabilir mi.
Daimi arama kararı nedir, dosyam kapandı mı?
Daimi arama (failin kimliği belirlenemeyen dosyanın, soruşturma sonlandırılmadan failin araştırılmasına devam edilmek üzere bekletilmesi) dosyanın kapandığı anlamına gelmez. Ceza Muhakemesi Kanununda ayrı bir karar türü olarak adı geçmez; dayanağı savcının işin gerçeğini araştırma yükümlülüğüdür (CMK m.160). Savcılık dosyayı bu kayda alır ve kolluğa failin araştırılmasını sürdürme talimatı verir.
Daimi arama, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar değildir; size itiraz süresiyle bildirilen bir karar yoktur ve dosya her an yeni delille işletilebilir. Yargıtay, failin bulunamadığı gerekçesiyle verilen takipsizliğe itirazın reddini bozarken şikâyetçinin işlem yaptığı kripto platformundaki hesap hareketleri ile giriş IP’lerinin istenmesini ve dosyanın “zamanaşımı süresi boyunca daimi aramaya alınarak” soruşturmaya devam edilmesinin değerlendirilmesini istedi (11. CD, E.2025/549, K.2025/10818).
Daimi aramanın riski zamanaşımıdır: daimi arama TCK m.67/2’de sayılan kesme nedenlerinden biri değildir. Dosya ancak yeni bir iz geldiğinde işlem görür: hareketsiz kripto bakiyenin hareket etmesi ya da bir borsaya ulaşması; aynı IBAN, telefon numarası veya cüzdan adresinin başka bir dosyada çıkması; bir kurumun gecikmiş cevabı; paranın yolunu işlem numaralarıyla gösteren yeni bir teknik rapor. Ayrıntı: karşı tarafın kimliği bilinmiyorsa ne yapılır.
Mağdur olarak soruşturmada hangi haklarım var?
Mağdur ve şikâyetçi soruşturma evresinde delillerin toplanmasını isteyebilir, soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmamak koşuluyla savcıdan belge örneği isteyebilir, vekili aracılığıyla soruşturma belgelerini ve elkonulan eşyayı inceletebilir ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz edebilir (CMK m.234/1-a).
Dosyayı hızlandırmanın kanuni aracı, bu haklardan ilki olan delillerin toplanmasını isteme hakkıdır. Savcı lehe ve aleyhe delilleri toplamakla zaten yükümlüdür (CMK m.160/2), kamu görevlilerinden her türlü bilgiyi isteyebilir (m.161/1, 161/4) ve bilirkişi görevlendirebilir (m.63/3). “Gerekli araştırmanın yapılması” talebi bu yetkileri harekete geçirmez; talep, hangi kurumdan hangi hesap veya adres için hangi kaydın istendiğini söylemelidir. Kamu davasına katılma ise kovuşturma evresine ait bir haktır (m.237/1); soruşturma dilekçesine katılma talebi yazılmaz.
Bekleyen dosyayı hızlandırmak için hangi talepler dilekçeye yazılır?
Bekleyen dosyayı hızlandıran dilekçe kısadır: olayı baştan anlatmaz, paranın bilinen yolunu, eksik kalan kayıtları ve her kayıt için hangi kurumdan ne istendiğini gösterir. Banka bacağının yanında kripto bacağı (paranın kripto varlık olarak izlenen kısmı) da olan dosyada sıra şöyledir:
- Güncel dosya numarasıyla dosyayı inceletin. Hangi kuruma ne zaman yazı gittiğini, hangi cevabın geldiğini ve cevapta görünen hangi hesabın sorulmadığını çıkarın.
- Para akışını tek tabloda gösterin. Her transfer bir satır: tarih, tutar, nereden nereye, o hesabın veya adresin ne olduğu. Her talep bir satıra bağlanır.
- Banka bacağını tamamlatın. Sonraki hesapların hareketleri ve sahipleri; internet ve mobil bankacılık giriş IP’leri, cihaz kayıtları, hesaba tanımlı telefon; ATM çekimi varsa kamera kaydı.
- Hesap sahiplerine sorulacakları yazın. Hesap bilgilerini kime verdi, gelen parayı kimin talimatıyla hangi hesaba aktardı, mobil bankacılık hangi telefonda kuruluydu?
- Telefon kayıtlarını isteyin. Sizi arayan hatların sahibi savcılığın operatöre yazısıyla öğrenilebilir; iletişim kayıtları (HTS) ise soruşturmada hâkim, gecikmesinde sakınca varsa savcı kararıyla alınır (CMK m.135/6); banka ve borsa giriş saatleriyle karşılaştırıldığında aynı kişinin farklı hesapları yönettiği görülebilir.
- Kripto bacağını işlem numarasıyla yazın. Türkiye’deki platformdan kimlik doğrulama, giriş IP’si ve cihaz kaydı (m.128/A/7); yurt dışındaki borsa için EGM Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı kanalı; kişisel cüzdandaki USDT için Tether’den dondurma.
- Paranın durduğu yeri dondurtun. Para hâlâ bir hesapta veya borsada duruyorsa askı ve elkoyma (bilişim sistemi veya banka aracılığıyla ya da kendini kamu görevlisi veya banka çalışanı olarak tanıtarak işlenen dolandırıcılıkta; CMK m.128/A/1, 128/A/4) ya da hâkim kararıyla genel elkoyma (m.128/1, 128/9) dilekçenin ilk talebidir.
- Benzer dosyaları sordurun. Aynı IBAN, numara veya cüzdanla başka şikâyet olup olmadığı UYAP’tan ve EGM’den sorulur; izlenen adreste yeni hareket olursa aynı gün ek beyan verilir.
- Soruşturma numarası, kolluk ifade tutanağı; varsa yetkisizlik veya birleştirme kararı,
- bütün dekontlar ve olay günlerini kapsayan hesap ekstresi,
- kripto transferlerinin işlem numaraları (TXID), gönderilen adresler ve platformun işlem dökümü,
- yazışmaların dökümü, uygulama ve site adresi, arayan numaraların listesi.
Ayrıntılar: CMK 128/A rehberi, dolandırıcılık suç duyurusu dilekçesi, savcılık kripto borsasından hangi bilgileri isteyebilir.
Para kriptoya çevrildiyse dosya neden daha hızlı ilerleyebilir?
Çünkü banka transferinin izi bankaların kapalı kayıtlarında, kripto transferinin izi ise herkese açık bir kayıtta durur. Blokzinciri (transferlerin sırayla işlendiği ve çok sayıda bilgisayarda aynı anda tutulan ortak kayıt) ağı üzerinde her transfer kendine özgü bir işlem numarasıyla (TXID) görünür ve onaylandıktan sonra değiştirilemez. Türk hukukunda kripto varlık, dağıtık defter teknolojisi veya benzer bir teknolojiyle elektronik olarak oluşturulup saklanabilen, dijital ağlar üzerinden dağıtılan ve değer veya hak ifade edebilen gayri maddi varlıktır (6362 sayılı SPKn m.3/1-bb; 7518 sayılı Kanunla eklendi).
Banka bacağında bir sonraki hesap ancak banka cevap verdiğinde öğrenilir. Kripto bacağında ise paranın yolu, teknik bilgisi olan herkes tarafından, dünyanın her yerinden ve kurum cevabı beklenmeden aynı gün çıkarılabilir; savcılık doğrudan paranın ulaştığı borsaya yazar ve gerçek faile giden kayda kısa yoldan ulaşır.
| Banka transferi | Blokzinciri ağı üzerindeki transfer | |
|---|---|---|
| Kaydı kim okur | Yalnız o banka | Herkes; kayıt açık |
| Sonraki halka | Savcılığın yazısı ve bankanın cevabıyla öğrenilir | İşlem numarasıyla aynı gün görülür |
| Kimliğe ulaşılan yer | Hesap sahibi; çoğu zaman kiralanmış ya da ele geçirilmiş hesap | Borsanın yatırma adresi: kimlik doğrulama, IP, cihaz kaydı |
| Dondurma | Hesapta para kaldıysa askı ve elkoyma | Borsada askı ve elkoyma; kişisel cüzdandaki USDT için Tether |
Aracı adres, toplama adresi ve borsa yatırma adresi ne demek?
Aracı adres paranın kısa süre durup geçtiği kişisel cüzdandır; takibi uzatır, kesmez. Toplama adresi farklı kaynaklardan gelen paranın biriktiği adrestir; oraya başka kaynaklardan gelen transferler diğer mağdurları gösterir. Borsa yatırma adresi bir borsanın kural olarak tek bir müşterisine tahsis ettiği adrestir (bazı ağlarda borsa ortak bir adres kullanır ve müşteriyi işlemdeki etiket numarasından ayırır): para buraya ulaştıysa borsa, hesabı açan kişinin kimlik belgesini, doğrulama görüntüsünü, telefonunu, giriş IP’lerini ve cihaz kayıtlarını tutar. Binance gibi bir borsaya ulaşan para için savcılık bu kayıtları ister; yurt dışındaki borsalarla EGM Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı doğrudan yazışıp cevap alıyor. Yöntem: kripto cüzdan sahibi nasıl bulunur.
Soğuk cüzdana giden para kaybolur mu?
Hayır. Soğuk cüzdan (varlığı harekete geçiren anahtarın internete bağlı olmayan bir ortamda saklandığı cüzdan), borsaya kayıtlı olmayan cüzdan demek değildir; içindeki bakiye ve her hareket blokzinciri ağı üzerinde görünür. O adreste USDT duruyorsa ihraççı şirket Tether, adli makamın kolluk kanalıyla ilettiği talep üzerine adresi dondurabilir; anahtarın saklandığı cihaza ulaşmak gerekmez. Bitcoin ve Ethereum gibi ihraççısı olmayan varlıklar adres bazında dondurulamaz, ama bir borsaya ulaştıklarında orada askıya alınabilir. Süreç: çalınan USDT nasıl dondurulur.
Param aylar sonra hâlâ bir yerde duruyor olabilir mi?
Olabilir; bunu tahmin değil, blokzinciri ağı üzerindeki ve borsadaki bugünkü kayıt gösterir. Banka hesabındaki para çoğu zaman ilk saatlerde başka hesaplara geçer; kripto varlığın bir kısmı ise aylarca hareketsiz bir adreste ya da bir borsa hesabında bekleyebilir. Teknik rapor bunu “sorgu tarihi itibarıyla” gösterir ve bu bakiye aylar sonra da dondurma talebinin konusu olabilir.
Teknik rapor savcılık dosyasına ne ekler?
Mağdur raporu soruşturmada delillerin toplanmasını isteme hakkıyla sunar (CMK m.234/1-a-1); kovuşturmada katılan sıfatıyla uzman mütalaası olarak da sunabilir (m.67/6). Bekleyen dosyada işe yarayan rapor; her transferin işlem numarasını, tarihini, tutarını ve ağını, her adresin türünü ve dosya için anlamını, hangi adresin hangi borsaya ait olduğunu ve dayanağını, sorgu tarihi itibarıyla hareketsiz bakiyeyi, toplama adresine başka kaynaklardan gelen transferleri ve banka bacağının kripto bacağına bağlandığı noktayı gösterir; her bulgu numaralı bir talebe bağlanır.
Savcı ya da bilirkişi her adımı aynı kayda bakarak doğrulayabilir. PEGA Hukuk iki bacağı tek şemada birleştiren teknik uzman raporunu dilekçeyle birlikte sunuyor; takip ettiğimiz pek çok dosyada paranın ulaştığı borsanın kayıtları, hesabı kullanılan kişilerin arkasındaki gerçek kullanıcıları ortaya çıkardı. Raporun yapısı: kripto adli bilişim teknik uzman raporu.
Takipsizlik kararı gelirse ne olur?
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (takipsizlik, KYOK) size bildirilir ve kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir (CMK m.172/1). İtiraz, tebliğden itibaren iki hafta içinde, kararı veren savcının yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerin sulh ceza hâkimliğine yapılır (m.173/1); dilekçe kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olayları ve delilleri göstermelidir (m.173/2) ve hâkimlik gerek görürse soruşturmanın genişletilmesini isteyebilir (m.173/3).
İtiraz reddedilirse dava ancak yeni delil elde edilip sulh ceza hâkimliği bu yönde karar verirse açılabilir (m.172/2, 173/6). Ret kararı için Adalet Bakanlığından kanun yararına bozma istenebilir (m.309/1), ama aşağıdaki kararlarda itirazın reddiyle Yargıtay kararı arasında bir yılı aşan süre geçti; eksik araştırmayı soruşturma sürerken istemek daha kısa yoldur. İtiraz dilekçesi: dolandırıcılık dosyasında takipsizlik kararına itiraz.
Dosya ilerlemiyorsa savcıyı şikâyet edebilir miyim?
Edebilirsiniz, ama dosyayı hızlandıran yol bu değildir; gecikmenin somut nedeni ancak somut bir taleple ortadan kalkar. Başvuru yolları dosyaya etkisine göre şöyle sıralanır:
- Dosyanın savcısına delil toplama dilekçesi. Eksik kaydı adıyla isteyen dilekçe gecikmenin nedenine doğrudan dokunur (CMK m.234/1-a-1).
- Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı başvuru. Başsavcı, başsavcılığın düzenli çalışmasını sağlar ve savcılar üzerinde gözetim ve denetim yetkisine sahiptir (5235 sayılı Kanun m.18).
- Hâkimler ve Savcılar Kurulu. Savcıların görevlerini kanuna uygun yapıp yapmadıklarını denetlemek ve disiplin işlemleri Kurulun görevidir (Anayasa m.159). Bu bir disiplin denetimidir; dosyanızı yürütmez.
- Tazminat Komisyonu. Ceza soruşturmasının makul sürede sonuçlandırılmadığı iddiasıyla manevi tazminat istemi, soruşturma sürerken ya da en geç soruşturmanın kesin bir kararla sonuçlandığının öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde Adalet Bakanlığı bünyesindeki Komisyona yapılabilir; başvuru Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla da verilebilir (6384 sayılı Kanun m.2/3-a, 5/4, 5/A). Bu yol parayı geri getirmez, gecikmenin manevi zararını karşılar; Komisyonun kesinleşen kararı dosyanın bulunduğu savcılığa gönderilir ve henüz sonuçlanmamış soruşturma ivedilikle sonuçlandırılır (m.8). Makul süre şikâyeti için Anayasa Mahkemesine bireysel başvurudan önce bu yol tüketilmelidir (6216 sayılı Kanun m.45/2). 12.03.2024 tarihinde Anayasa Mahkemesinde bekleyen ve bu yol kullanılmadığı için kabul edilemez bulunan makul süre başvuruları için Kanun, kararın tebliğinden itibaren üç ay içinde Komisyona başvurma imkânı tanıdı (geçici m.3/1-a).
İddianame düzenlenirse davaya nasıl katılırım, param iade edilir mi?
Dava açıldığında mağdur, ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduğunu bildirerek davaya katılabilir (CMK m.237/1); katılma, mahkemeye dilekçe verilmesiyle ya da duruşma tutanağına geçirilen sözlü başvuruyla olur (m.238/1). Katılmak önemlidir: davayı sonuçlandıran kararlara karşı kanun yoluna başvurma hakkı davaya katılmış olmaya bağlıdır (m.234/1-b-6).
Paranın iadesi için hükmü beklemek gerekmeyebilir. CMK m.128/A uyarınca elkonulan para, mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir (m.128/A/5); genel elkoymayla alınan değerler de mağdura aitse ve delil olarak ihtiyaç kalmamışsa iade edilir (m.131/2). Hüküm aşamasında kanun mağduru önceler: maddi menfaatin müsaderesine karar verilebilmesi için menfaatin mağdura iade edilememesi gerekir (TCK m.55/1). Aynı hesapta birden çok mağdurun parası varsa tutarları para akışı dökümü ayırır. Hukuk mahkemesindeki tazminat yolu: ceza davası sonrası tazminat davası.
Yargıtay bekleyen dolandırıcılık dosyalarında savcılıktan hangi araştırmaları bekliyor?
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, eksik araştırmayla verilen takipsizliğe itirazın reddini kanun yararına bozarken savcılığın hangi kayıtları istemesi gerektiğini tek tek yazıyor; bu kararlar, soruşturma sürerken verilecek dilekçenin de listesidir (tablodaki son karar ise yetkili savcılığın belirlenmesine ilişkindir). İtiraza özgü diğer kararlar takipsizlik kararına itiraz yazısında yer alıyor.
| Karar | Savcılığın gerekçesi | Yargıtay’ın istediği |
|---|---|---|
| 11. CD, E.2025/549, K.2025/10818, 08.09.2025 | İşlemler yurt dışı merkezli, faile ulaşmak mümkün değil | Şikâyetçinin işlem yaptığı platformdan hesap hareketleri ve giriş IP’leri; uygulama şirketinin bulunduğu ülkeden istinabeyle kullanıcı bilgisi; dosyanın daimi aramaya alınmasının değerlendirilmesi |
| 11. CD, E.2024/2806, K.2024/11938, 21.10.2024 | Mağdur onay kodunu paylaştı; basit yalan | HTS ve banka hesap hareketleri; arayan hattın ve paranın gittiği hesabın sahiplerinin ifadesi |
| 11. CD, E.2025/1649, K.2025/11402, 15.09.2025 | Hesap sahibi suçlamayı kabul etmiyor; delil yok | Banka cevabındaki hesap sahibiyle şüphelinin aynı kişi olup olmadığının netleştirilmesi; hat sahibinin ifadesi; HTS |
| 11. CD, E.2025/4373, K.2026/1903, 23.02.2026 | Mağdur kendi rızasıyla yatırım yaptı | Kimlik tespiti, banka hesap hareketleri, platformlarla yazışma, EGM’den ülke çapında benzer eylemler |
| 11. CD, E.2021/37412, K.2021/12860, 20.12.2021 | İki savcılık karşılıklı yetkisizlik verdi | Yetkili savcılık belirlenirken CMK m.12/6’nın gözetilmesi |
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2025/549, K. 2025/10818, 08.09.2025
Olay: Şikâyetçi, Telegram’da kimliğini bilmediği kişilerin yüksek kâr vaadiyle kripto yatırımı için 45.000 USD göndermişti. Savcılık, işlemlerin yurt dışı merkezli olduğu ve yabancı makamların cevap vermediği gerekçesiyle takipsizlik verdi; itiraz reddedildi.
“… IP bilgilerinin temin edilmesi, […] sonucuna göre gerçek fail/faillerin tespiti amacıyla dosyanın zamanaşımı süresi boyunca daimi aramaya alınarak soruşturmaya devam olunması hususunun da değerlendirilmesi gerekirken”
Uygulamaya etkisi: Önce şikâyetçinin işlem yaptığı kripto platformundaki hesap hareketleri ve giriş IP kayıtları ile iletişim uygulamasındaki kullanıcı bilgileri istenir; fail yine bulunamazsa dosya kapatılmadan daimi aramaya alınması değerlendirilir.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2024/2806, K. 2024/11938, 21.10.2024
Olay: Kendini banka görevlisi olarak tanıtan biri, sigorta primi iadesi bahanesiyle şikâyetçiden telefonuna gelen onay kodunu almış; şikâyetçi adına 35.000 TL kredi çekilmiş, 30.000 TL’si başka bir hesaba havale edilmişti. Savcılık, şifre gizliliğinin kart hamilinin sorumluluğunda olduğunu ve söylenenin basit yalan sayılacağını belirterek takipsizlik verdi.
“HTS kayıtları ile banka hesap hareketlerinin getirtilerek incelenmesi, şikayetçi arayan hat sahibi ile paranın gönderildiği hesap sahibinin açık kimlik ve adres bilgilerinin temin edilerek ifadelerine başvurulması”
Uygulamaya etkisi: Mağdurun onay kodunu paylaşmış olması, savcılığın bankaya ve operatöre yazı yazma görevini ortadan kaldırmaz.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2025/1649, K. 2025/11402, 15.09.2025
Olay: İnternette ekran kartı ilanı veren ve kendini asker olarak tanıtan kişiye 4.250 TL gönderilmiş, ürün gelmemişti. Soruşturma şikâyette adı geçen kişiye yöneltildi; oysa bankanın cevabında hesap sahibi olarak farklı bir kimlik numarası görünüyordu. Savcılık, delil bulunmadığı ve uyuşmazlığın hukuki nitelikte olduğu gerekçesiyle takipsizlik verdi.
“paranın yatırıldığı hesap sahibinin şüpheli … […] olup olmadığının net olarak belirlenmesi”
Uygulamaya etkisi: Gelmiş ama okunmamış banka cevabı, dosyayı yanlış kişiyle ilerletir. Cevaptaki hesap sahibiyle şüphelinin aynı kişi olup olmadığı ilk kontrol edilecek noktadır.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2025/4373, K. 2026/1903, 23.02.2026
Olay: Şikâyetçi, Telegram’daki bir “yatırım danışmanının” yönlendirmesiyle Türkiye’deki bir platform üzerinden sahte token almış, web3 cüzdanı boşaltılmıştı; zarar 6.318.316 TL’ydi. Savcılık, yatırımın kendi rızasıyla yapıldığını belirterek takipsizlik verdi.
“Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığından da sorulmak suretiyle, ülke çapında benzer dolandırıcılık eylemleri bulunup bulunmadığının belirlenmesi”
Uygulamaya etkisi: Aynı yöntemin başka mağdurlarını ortaya çıkarmak savcılığın işidir; bu sorgu dağınık dosyaları birleştirir.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2021/37412, K. 2021/12860, 20.12.2021
Olay: Sahte çekle işlendiği iddia edilen nitelikli dolandırıcılık soruşturmasında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı dosyayı yetkisizlikle Marmaris’e, Marmaris de yeniden İstanbul’a göndermişti. Yetkili savcılığı belirleyen ağır ceza mahkemesi Marmaris’i yetkili gördü; Daire bu kararı kanun yararına bozdu.
“mağdurun yerleşim yeri mahkemelerinin de yetkili olacağının düzenleme altına alınması ve aksine bir düzenleme olmadıkça usûl hükümlerinin derhal uygulanmasının gerekmesine nazaran”
Uygulamaya etkisi: Banka ve bilişim aracılığıyla işlenen dolandırıcılıkta yetkili savcılık belirlenirken mağdurun yerleşim yeri gözetilir; savcılıklar arasında gidip gelen dosya her gidişte zaman kaybeder.
Örnek senaryo: Yedi aydır haber alınamayan dosya nasıl okunur?
Bu senaryo, bekleyen dosyalarda sık görülen unsurlardan kurulmuş bir örnektir; gerçek bir dosyaya ait değildir. Ankara’da oturan bir öğretmen, sosyal medya reklamıyla tanıştığı “yatırım danışmanlarının” yönlendirmesiyle üç IBAN’a toplam 380.000 TL gönderir, ardından bir kripto platformundaki kendi hesabından 7.500 USDT’yi uygulamanın gösterdiği adrese aktarır. Karakolda ifade verir; yedi ay haber alamaz.
Dosya incelendiğinde: iki bankanın cevabı paranın on dakika içinde dört hesaba geçtiğini gösteriyor, ama bu hesaplara yazı yazılmamış; üçüncü banka cevap vermemiş; başka ildeki hesap sahibine talimatla yalnız “hesabınızı kime verdiniz?” diye sorulmuş; kripto bacağı tutanakta tek cümleyle geçiyor.
Teknik inceleme, USDT’nin üç aracı adresten geçtiğini, 5.200 USDT’sinin yurt dışındaki bir borsanın yatırma adresine ulaştığını ve 2.300 USDT’nin hareketsiz bir adreste durduğunu gösterir; toplama adresine başka kaynaklardan da giriş vardır. Dilekçeyle Tether’den dondurma, EGM aracılığıyla borsadan kimlik, IP ve cihaz kayıtları, cevap vermeyen bankaya CMK m.128/A/7 hatırlatması, dört hesabın hareketleri ve sahiplerinin ifadesi, genişletilmiş talimat soruları ve benzer dosya sorgusu istenir. Hangi talebin karşılanacağını savcı belirler; dilekçe, dosyanın beklediği her kayıt için ayrı bir talep içerir.
Bekleyen dolandırıcılık dosyaları hakkında hangi bilgiler yanlış biliniyor?
“Aylardır haber yoksa dosya kapanmıştır.”
Kesin cevap: Hayır. Takipsizlik kararı suçtan zarar görene bildirilir ve kararda itiraz yolu gösterilir (CMK m.172/1). Böyle bir karar size tebliğ edilmedikçe itiraz süresi başlamaz; ancak adresinizde bulunmadığınızda kapıya ihbarname yapıştırılarak (Tebligat Kanunu m.21) ya da daha önce tebligat yapılan adresinizi değiştirip bildirmediyseniz eski adrese yapılan tebliğ de geçerli sayılır (m.35). Haber alamıyorsanız dosyanın durumunu UYAP Vatandaş Portal’dan veya soruşturma bürosundan kontrol edin; daimi arama da kapanma değildir.
“Daimi aramaya alınan dosyada artık bir şey yapılamaz.”
Kesin cevap: Hayır. Dosya yeni delille her an işletilebilir; asıl risk zamanaşımının işlemeye devam etmesidir.
“Kriptoya giden para, hele soğuk cüzdana gittiyse, izlenemez.”
Kesin cevap: Hayır. Her transfer blokzinciri ağı üzerinde işlem numarasıyla kayıtlıdır. Soğuk cüzdandaki USDT de görünür ve Tether tarafından dondurulabilir; bir borsaya ulaşan para için borsadan kimlik, IP ve hesap kaydı istenebilir.
Uzman görüşü: Bekleyen dosyada ilk nereye bakılmalı?
Sık sorulan sorular
Dolandırıcılık şikâyeti ne kadar sürede sonuçlanır?
Kanunda bir süre yoktur. Süreyi çoğunlukla kurum cevapları belirler: para birden fazla hesaptan ve kripto adresinden geçtiyse her halka ayrı yazışma gerektirir. Bankalar, ödeme kuruluşları ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları istenen bilgiyi on gün içinde göndermek zorundadır (CMK m.128/A/7). Dosyanızın hedef süresini gösteren belgeyi soruşturma bürosundan isteyebilirsiniz.
Şikâyet ettim, aylardır haber yok; dosyam kapanmış olabilir mi?
Takipsizlik kararı verilmişse size bildirilir ve kararda itiraz süresi ile mercii gösterilir (CMK m.172/1). Bildirim almadıysanız dosya büyük ihtimalle açıktır: bir kurum cevabını, bir ifadeyi ya da yetkili savcılığın belirlenmesini bekliyordur veya daimi aramaya alınmıştır. Tebliğ, kapıya ihbarname yapıştırılarak da yapılabildiği için durumu UYAP Vatandaş Portal’dan ya da soruşturma bürosundan kontrol edin.
Savcılık bankaya yazı yazdı mı, nasıl öğrenirim?
Bunu dosyanın içeriği gösterir. Vekil avukat dosyayı inceleyip yazıların tarihini ve gelen cevapları görebilir (CMK m.153/1, 153/5); siz de savcıdan belge örneği isteyebilirsiniz (m.234/1-a-2). Cevap geldiyse ekstrede paranın sonraki hesaplara gidip gitmediğine bakılır; görünen yeni hesaplar için ayrıca yazı istenir.
Dosyam başka şehre gönderildi; oraya gitmem gerekir mi?
Çoğu zaman gerekmez. Savcı, yargı çevresi dışında yapılması gereken işlemleri o yer savcılığından ister (CMK m.161/1); ek beyanlarınızı e-imzayla UYAP üzerinden de gönderebilirsiniz. Yeni numarayı öğrenip beyanlarınızı ona verirsiniz. Banka veya bilişim sistemi aracılığıyla işlenen dolandırıcılıkta yerleşim yerinizin savcılığı da yetkilidir (m.12/6).
Daimi aramaya alınan dosya yeniden işlem görür mü?
Evet. Daimi aramadaki dosya kapanmış değildir; yeni bir delil geldiğinde işlem görür. Paranın ulaştığı borsa, hareket eden bir kripto bakiye, aynı IBAN’la açılmış başka bir dosya ya da yeni bir teknik rapor dosyayı yeniden işletir. Bu sırada dava zamanaşımı işlediği için yeni bilgi gecikmeden sunulmalıdır.
Kripto olarak gönderdiğim para aylar sonra dondurulabilir mi?
Bakiye hâlâ duruyorsa evet. Blokzinciri ağı üzerindeki kayıt silinmez ve bugünkü bakiye her gün sorgulanabilir. Kişisel bir cüzdanda hareketsiz duran USDT, adli makamın kolluk kanalıyla ilettiği talep üzerine Tether tarafından dondurulabilir; bir borsaya ulaşan varlık o borsada askıya alınabilir. Bitcoin ve Ethereum ise adres bazında dondurulamaz.
Aynı dolandırıcıların başka mağdurları varsa dosyalar birleşir mi?
Birleşebilir. Bir kişinin birden fazla suçtan sanık olması ya da bir suçta birden fazla sanık bulunması bağlantı sayılır (CMK m.8/1); soruşturmadaki birleştirmede de bu ölçüt esas alınır. Birleştirme dosyayı kısa vadede büyütür, ama para akışının bütününü ve rol dağılımını görünür kılar. Birleştirmeden sonra ek beyanlar esas dosyaya verilir.
Savcıyı şikâyet etmek dosyayı hızlandırır mı?
Genellikle hayır. Hâkimler ve Savcılar Kuruluna şikâyet bir disiplin denetimidir ve dosyanın kendisini yürütmez. Başsavcılığa yazılı başvuru, başsavcının gözetim ve denetim yetkisi nedeniyle işe yarayabilir (5235 sayılı Kanun m.18). Dosyayı asıl hızlandıran, eksik kaydı kurum, hesap ve tarih aralığıyla isteyen delil toplama dilekçesidir (CMK m.234/1-a-1).
Hedef süre geçtiyse ne olur?
Hedef süre ilgililer için hak doğurmayan bir süredir; dolması dosyayı kapatmaz ya da size ayrı bir itiraz hakkı vermez (Hedef Süreler Yönetmeliği m.4/1-d). Süre aşıldığında savcı gecikmenin nedenini UYAP’ta işaretler (m.8/1). Soruşturmanın makul sürede sonuçlanmamasından doğan manevi zarar için ise Tazminat Komisyonuna başvurulabilir (6384 sayılı Kanun m.2/3-a).
İlgili rehberler
- Dolandırıcılık suç duyurusu dilekçesi — ilk dilekçe, ekler ve CMK 128/A talepleri
- Takipsizlik kararına itiraz — süre, gerekçe ve örnek dilekçe
- Dolandırıldım, ne yapmalıyım? — ilk saatler ve paranın geri gelme yolları
- Karşı tarafın kimliği bilinmiyorsa ne yapılır? — hangi bilgi hangi araştırmayı mümkün kılar
- Savcılık kripto borsasından hangi bilgileri isteyebilir? — kimlik, IP ve cüzdan verileri
- Kripto adli bilişim teknik uzman raporu — paranın izinin dosyaya nasıl taşındığı
Kaynaklar
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m.8, 12 (7331 sayılı Kanunla eklenen altıncı fıkra dâhil), 63, 67, 128, 128/A (7571 sayılı Kanun m.22 ile eklenen), 131, 135, 153, 157, 160, 161, 172, 173, 234, 237, 238, 309 — mevzuat.gov.tr
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.55, 66, 67, 157, 158 — mevzuat.gov.tr
- 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, m.3/1-(bb) — mevzuat.gov.tr
- 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun, m.18 — mevzuat.gov.tr
- 6384 sayılı Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun, m.2, 5, 5/A, 8, geçici m.3 — mevzuat.gov.tr
- 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun, m.45 — mevzuat.gov.tr
- 7201 sayılı Tebligat Kanunu, m.21, 35 — mevzuat.gov.tr
- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, m.159 — mevzuat.gov.tr
- Soruşturma, Kovuşturma veya Yargılama Hedef Sürelerinin Belirlenmesi ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik (RG 23.06.2017, Sayı 30105), m.4, 5, 6, 7, 8 — Resmî Gazete
- Adalet Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı, Soruşturma Hedef Süresi Belirleme Kriterleri — adalet.gov.tr
- Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü, UYAP Vatandaş Portal tanıtımı — vatandas.uyap.gov.tr
- e-Devlet Kapısı, UYAP SMS Bilgi Sistemi Abonelik Başvurusu ve İptali — turkiye.gov.tr
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/549, K.2025/10818, 08.09.2025 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2024/2806, K.2024/11938, 21.10.2024 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/1649, K.2025/11402, 15.09.2025 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/4373, K.2026/1903, 23.02.2026 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/37412, K.2021/12860, 20.12.2021 — karar metni
Güncelleme notu: 23.10.2026: İlk yayın. Bekleyen dolandırıcılık soruşturmasının nedenleri ve bu nedenlerin dosyadan nasıl okunacağı, hedef süre belgesi, yetkisizlik ve birleştirme sonrası takip, daimi arama, dosyayı hızlandıran talepler, kripto izinin rolü, başvuru yolları, katılma ve iade ile güncel Yargıtay kararları işlendi.
Hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti
Dolandırıcılık şikâyetiniz aylardır yerinde mi sayıyor?
Dosyanızın hangi aşamada beklediğini görmek, eksik banka ve borsa yazılarını savcılıktan istemek ve paranın izini dosyaya teknik raporla taşımak için bize WhatsApp veya e-postayla ulaşabilirsiniz.
Av. Ahmet Karaca · 0531 336 09 81 · ahmet@pegahukuk.com
Av. Ahmet Karaca
Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu’na kayıtlı (Sicil No 92414, TBB No 234456), kripto varlık hukuku, blockchain hukuku ve bilişim hukuku alanlarında çalışan bir avukattır; PEGA Hukuk & Danışmanlık (Kartal/İstanbul) bünyesinde görev yapmaktadır. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur; Duke University (Blockchain/DeFi), Politecnico di Milano (AI & Legal Issues) ve Lund University (AI & Law) sertifika programlarını tamamlamış, Udemy’de blockchain hukuku dersi vermekte ve Haberler.com’da köşe yazıları yazmaktadır.
Profil ve yayınlar · LinkedIn · İstanbul Barosu levhası
Bu içerik Av. Ahmet Karaca tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu kontrol edilmiştir.
