P2P kripto satışı sonrasında banka hesabındaki paranın kullanılamaması, farklı hukuki işlemlerden kaynaklanabilir. Bankanın kendi incelemesi, MASAK kapsamında işlemin ertelenmesi, CMK m.128/A uyarınca askıya alma ve adli elkoyma aynı başvuru yoluna tabi değildir. İlk yapılacak iş, kısıtlamanın dayanağını ve hangi tutarı kapsadığını belirlemektir. Satıcının sorumluluğu ve delillerin değerlendirilmesi için CMK 128/A ve iyiniyetli P2P satıcısının hakları rehberindeki ayrıntılarla birlikte ilerlenebilir.
Bloke Türünü Tespit Edin: Karar Kimden Geldi?
Bankadan yazılı olarak kısıtlamanın dayanağını, tarihini, kapsadığı hesap ve tutarı; açıklanabiliyorsa karar veren merci ile dosya numarasını isteyin. Başvurunun alındığını gösteren kaydı saklayın. “İnceleme sürüyor” cevabı tek başına hangi hukuki tedbirin uygulandığını göstermez.
| Kısıtlama | Kontrol edilecek bilgi | İlk başvuru |
|---|---|---|
| Banka iç incelemesi | Eksik belge, işlem veya hesap kısıtı; ayrıca adli karar bulunup bulunmadığı | Bankanın ilgili birimine yazılı açıklama ve belge sunulması |
| 5549 m.19/A kapsamında erteleme | İlgili karar ve sürenin hangi tarihte başladığı | Dayanağa göre erteleme işleminin incelenmesi; bankaya başvuru adli itiraz yerine geçmez |
| CMK m.128/A kapsamında askıya alma | Hesap sahibine bildirim ve başsavcılık bilgisi | Askıya almanın kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığı |
| Adli elkoyma | Kararın maddesi, tarihi, tutarı ve öğrenilme tarihi | Karara uygun kanun yolu ve gerekiyorsa iade talebi |
Sorun bankadaki TL hesabı yerine kripto platformundaki çekim veya emir bakiyesiyse, kripto borsa hesabı blokesi ve platform itirazı ayrıca değerlendirilir.
Adli Blokeye İtiraz: Karara Uygun Başvuru
Hâkim veya mahkeme kararına karşı genel itiraz süresi, özel hüküm yoksa kararın öğrenilmesinden itibaren iki haftadır. CMK m.268 uyarınca dilekçe kararı veren mercie sunulur; kararı düzeltilmezse yetkili itiraz merciine gönderilir. İtiraz üzerine verilen karar kural olarak kesindir; her ret kararından sonra yeni bir üst itiraz bulunduğu varsayılamaz.
Başvuruda yalnız hesabın kapalı kalmasının yarattığı güçlüğü anlatmak yerine şu noktalar somutlaştırılmalıdır:
- İşlemin gerçek niteliği: Kendi kripto varlığının satışı mı, müşteri adına işlem mi yapıldığı.
- Ödeme ve teslim bağlantısı: Emir, banka dekontu, sohbet ve varsa TxID kayıtlarının eşleştirilmesi.
- Suçla bağlantı ve kapsam: Şikâyete konu tutar, üçüncü kişiden ödeme bulunup bulunmadığı ve hesapta başka kaynaklardan gelen paralar.
- Somut talep: Tedbirin kaldırılması, tutar bakımından sınırlandırılması veya şartları varsa varlığın iadesi.
Kripto alım satımının genel olarak yasak olmaması, somut para hareketinin suçla bağlantısız olduğunu tek başına kanıtlamaz. Bankanın CMK m.128/A kapsamında yaptığı askıya alma işleminde ise özel başvuru yolu uygulanır: hesap sahibi başsavcılığa başvurabilir ve savcı başvuru hakkında yirmi dört saat içinde karar verir. Bu, başvurunun mutlaka kabul edileceği anlamına gelmez.
Bankaya Yazılı İtiraz ve MASAK Boyutu
Şüpheli işlem bildiriminin dayanağı 5549 sayılı Kanun’un 4. maddesidir. Bildirim yapılması, hesabın otomatik olarak bloke edildiği anlamına gelmez. Bildirimin gizliliği nedeniyle banka bu bildirimi müşteriye açıklayamaz; bu durum her bilgi talebinin bütünüyle cevapsız bırakılabileceği anlamına da gelmez.
Bankanın istediği fon kaynağı açıklamasını, şu kayıtların birbirini tamamladığı bir dosyayla sunun:
- Platform emir geçmişi ve banka hareketleri.
- Kripto varlığın edinim ve teslim kayıtları; dış transfer varsa ağ ve TxID.
- Faaliyetin niteliğine göre mevcut vergi, maliyet ve muhasebe belgeleri.
- Şirket işlemi söz konusuysa yetki ve şirket kayıtları.
İşlem hacminin tamamı vergi matrahı değildir; sonradan gerçeğe aykırı beyan veya belge üretilmemelidir. Banka başvurusu sonuçlanmazsa TBB Bireysel Müşteri Hakem Heyetinin başvuru şartları kontrol edilir. Bu yol ticari faaliyetlerden kaynaklanan başvuruları kapsamaz ve adli elkoyma kararını kaldıran merci değildir.
Hesap Açılma Süreleri ve Gerçekçi Beklentiler
Hesabın açılacağı tarih için bütün olaylara uygulanabilen “birkaç hafta” tahmini verilemez. Kanundaki tedbir veya karar süreleri ile hesabın fiilen kullanılabilir hâle gelmesi farklıdır.
| İşlem | Süre bakımından dikkat edilecek nokta |
|---|---|
| CMK m.128/A askıya alma | En fazla 48 saatlik tedbirdir; süresi içinde şartları varsa adli elkoymaya geçilebilir. |
| 5549 m.19/A erteleme | Yedi iş günü sınırı vardır. Başlangıç tarihi uygulanan erteleme yoluna göre belirlenir. |
| Adli elkoyma veya banka iç incelemesi | Yukarıdaki süreler her kısıtlamayı kendiliğinden sona erdirmez; devam eden ayrı dayanak incelenir. |
Erteleme Yönetmeliği kapsamındaki yedi iş günü, genel bir itiraz süresi değildir. Kaldırma kararı alınmışsa kararın bankaya ulaşıp ulaşmadığı ve aynı hesapta başka bir tedbir bulunup bulunmadığı da kontrol edilir.
İleriye Dönük Kayıt ve İşlem Düzeni
Belgeleri düzenli tutmak, bir incelemede işleminizi açıklamanızı kolaylaştırır; gelecekte bloke uygulanmayacağı garantisi vermez.
- Her işlemin belgesini arşivleyin: emir, ödeme ve teslim kayıtlarını birbiriyle ilişkilendirin.
- Ödeme yapanı kontrol edin: platformdaki alıcıyla banka hesabındaki gönderen farklıysa bu ayrılığı görmezden gelmeyin.
- Hesabın kullanımını doğru bildirin: kişisel satışlarla şirket veya müşteri işlemlerini karıştırmayın; banka sözleşmesini ve faaliyetin izin koşullarını değerlendirin.
- İşlemleri denetimi aşmak için bölmeyin: aynı gün çok işlem yapmak tek başına “structuring” değildir; işlem bölme, gerçek ekonomik ilişki ve amaçla birlikte incelenir.
Ödeme modeli, satıcının rolü ve belge düzenini birlikte değerlendirmek için Kripto P2P Hukuku ana rehberindeki ilgili bölümler kullanılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Banka blokeyi kimin koyduğunu söylemek zorunda mı?
Başvuruda kısıtlamanın dayanağı, merci ve dosya bilgisi istenmelidir; açıklanabilecek bilgi, tedbirin türüne ve gizlilik hükümlerine bağlıdır. CMK m.128/A askıya almasının hesap sahibine bildirilmesi gerekir. Şüpheli işlem bildiriminin yapılmış olduğu ise müşteriye açıklanamaz.
Blokede parama el konuldu mu, yoksa sadece kilitli mi?
“Bloke” bankacılık ekranında farklı kısıtlamaları anlatabilir; bir adli elkoyma kararının uygulanması da bu şekilde görünebilir. Elkoyma geçici bir koruma tedbiridir; müsadereyle aynı değildir. Paranın hukuki durumunu ekrandaki ifade değil, tedbirin dayanağı gösterir.
İtiraz etmezsem bloke ne zaman kalkar?
Bu, tedbirin türüne ve devam eden başka bir karar bulunup bulunmadığına bağlıdır. Süre dolmasını beklemek, kullanılabilecek başvuru süresinin kaçırılmasına neden olabilir. İtirazın hesabı belirli bir tarihte açacağı garantisi de yoktur.
Başka bankalarda hesabım da risk altında mı?
Bir bankadaki kısıtlamadan, bütün bankalarda otomatik risk etiketi veya bloke bulunduğu sonucu çıkarılamaz. Başka hesapların etkilenmesi, kararın kapsamına, ilgili para hareketlerine ve o bankanın değerlendirmesine bağlıdır. Yeni hesap açılması mevcut tedbiri veya soruşturmayı ortadan kaldırmaz.
Av. Ahmet Karaca
Güncelleme: 12 Eylül 2026
