Ceza Hukuku: Ağır Ceza, Ekonomik ve Bilişim Suçları
Ceza hukuku avukatlığı, Cumhuriyet başsavcılığının yürüttüğü soruşturmada ve mahkemedeki kovuşturmada şüpheli ya da sanığın müdafiliğini, suçtan zarar görenin ise vekilliğini kapsar. Şüpheli ifadeden önce müdafi ile görüşebilir ve ifade sırasında müdafiin hazır bulunmasını isteyebilir (CMK m.149). PEGA Hukuk & Danışmanlık, Kartal/İstanbul’da özellikle dolandırıcılık, aklama, bilişim suçları ve yasa dışı bahis dosyalarında; şüpheli tarafında savunma, suçtan zarar gören tarafında şikâyet ve para takibi yürütür.
Öne çıkanlar
- Gözaltı süresi yakalama anından itibaren 24 saati geçemez; toplu suçlarda Cumhuriyet savcısı bu süreyi her defasında bir günü aşmamak üzere üç gün daha uzatabilir (CMK m.91).
- Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz, hâkim kararlarına itiraz, istinaf ve temyiz için süre iki haftadır (CMK m.173, 268, 273, 291; 7499 sayılı Kanun).
- 7571 sayılı Kanun'la nitelikli dolandırıcılık ağır ceza mahkemesinin görev listesinden çıkarıldı; bu davalar kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülür (5235 sayılı Kanun m.12).
- Banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı ve kripto varlık hizmet sağlayıcısı; nitelikli dolandırıcılık (TCK 158/1-f, l), nitelikli hırsızlık (TCK 142/2-e) ve kart suçu (TCK 245) şüphesinde hesabı 48 saate kadar askıya alabilir (CMK m.128/A).
- Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru süresi, başvuru yollarının tüketilmesinden itibaren otuz gündür (6216 sayılı Kanun m.47/5).
Durumunuz hangisi?
Ceza dosyasında ilk adım, dosyanın hangi aşamada olduğuna ve size hangi sıfatla (şüpheli, sanık, suçtan zarar gören) yöneltildiğine göre değişir.
- İfadeye çağrıldıysanız ve isnadın ne olduğunu bilmiyorsanız → ifadeye çağrıldığınızda ilk adımlar
- Siz veya bir yakınınız gözaltına alındıysa, tutuklama ya da adli kontrol talebi varsa → ağır ceza avukatı ve tutuklama ve adli kontrol rehberi
- Banka hesabınızı veya IBAN'ınızı başkası kullandıysa ve hakkınızda dolandırıcılık soruşturması açıldıysa → TCK 158/4 ve hesap kullandırma
- Dolandırıldıysanız ve paranın gittiği hesapları bulmak istiyorsanız → dolandırıcılık suçu avukatı; kripto varlık gönderdiyseniz kripto yatırım dolandırıcılığı
- Hesabınız askıya alındı, bloke edildi veya varlığınıza el konuldu → banka ve ödeme kuruluşu hesap blokesi
- MASAK incelemesi ya da aklama isnadıyla karşılaştıysanız → kara para aklama suçu (TCK 282)
Ceza yargılaması hangi aşamalardan oluşur?
Ceza yargılaması iki ana evreden oluşur: Cumhuriyet başsavcılığının yürüttüğü soruşturma ve iddianamenin kabulüyle başlayan kovuşturma. Her aşamanın kendi merci ve süresi vardır; sürelerin çoğu kararın tebliğiyle başlar.
| Aşama | Merci | Süre veya kural | Bu aşamada yapılan |
|---|---|---|---|
| Soruşturma | Cumhuriyet başsavcılığı | Kanunda genel süre yok | İfade, delil toplama, bilirkişi, kurum yazışmaları |
| Gözaltı | Cumhuriyet savcısı | 24 saat; toplu suçlarda üç güne kadar uzatma (CMK m.91) | Müdafi ile görüşme, gözaltı işlemine karşı sulh ceza hâkimliğine başvuru |
| Tutuklama ve adli kontrol | Sulh ceza hâkimliği | İtiraz iki hafta (CMK m.268) | İtiraz, tahliye talebi, adli kontrol önerisi |
| Kovuşturmaya yer olmadığı kararı | Cumhuriyet savcısı | İtiraz tebliğden itibaren iki hafta (CMK m.173) | Suçtan zarar görenin sulh ceza hâkimliğine itirazı |
| İddianamenin incelenmesi | Mahkeme | On beş gün (CMK m.174) | Kabul ya da eksiklikler nedeniyle iade |
| Kovuşturma | Asliye ceza veya ağır ceza mahkemesi | Görev 5235 sayılı Kanun m.11–12 | Duruşma, delillerin tartışılması, savunma, hüküm |
| İstinaf | Bölge adliye mahkemesi | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta (CMK m.273) | Olay ve hukuk denetimi |
| Temyiz | Yargıtay | Tebliğden itibaren iki hafta (CMK m.291) | Hukuka uygunluk denetimi |
| Bireysel başvuru | Anayasa Mahkemesi | Otuz gün (6216 sayılı Kanun m.47/5) | Temel hak ihlali iddiası |
Hangi suç tiplerinde çalışıyoruz?
Ceza dosyalarımızın ağırlığı, para hareketinin ve dijital delilin belirleyici olduğu ekonomik ve teknoloji temelli suçlardadır. Her alanın ayrı sayfasında ilgili kanun maddeleri, ceza aralıkları ve izlenecek yol anlatılır.
Hangi mahkeme görevlidir?
Görev, suçun kanundaki cezasına ve 5235 sayılı Kanun'daki listeye göre belirlenir. Ağır ceza mahkemesi; ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve on yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlar ile yağma, irtikâp, resmî belgede sahtecilik ve hileli iflas gibi kanunda sayılan suçlara bakar (m.12). Bunların dışındaki suçlar kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülür (m.11).
Nitelikli dolandırıcılık, 7571 sayılı Kanun'la (yürürlük 25 Aralık 2025) bu listeden çıkarıldı. Kanun yürürlüğe girdiğinde ağır ceza mahkemesinde görülmekte olan davalar orada sonuçlandırılır; görev bu nedenle sorun yapılmaz (5235 sayılı Kanun geçici m.7).
Ekonomik suç dosyalarında paranın izi neden belirleyici?
Dolandırıcılık ve aklama dosyalarında para çoğu zaman önce kendi hesabını kullandıran kişilere, oradan başka banka hesaplarına veya kripto varlık platformlarına geçer. Soruşturma yalnızca ilk hesap sahibinde durursa gerçek failler bulunmaz ve dosyada cezalandırılan kişi çoğu kez parayı yönetmeyen hesap sahibi olur. Bu nedenle şikâyet dilekçesi de savunma da transfer zincirinin tamamını gösterecek biçimde hazırlanmalıdır.
Kripto varlık transferleri blokzinciri ağı üzerinde herkesin inceleyebileceği kayıtlardır; soğuk cüzdana aktarılmış bir varlığın da izi sürülebilir, USDT gibi bazı tokenlerde ihraççı belirli adreslerdeki bakiyeyi dondurabilir. Büromuz bu dosyalarda transfer takibini kendisi yapar, bulguları savcılığın izleyebileceği bir teknik rapor ve akış şemasıyla dosyaya sunar. Ayrıntı: blockchain adli bilişim ve transfer takibi.
Ceza dosyalarında sık yapılan hatalar
| Hata | Neden riskli | Doğru yaklaşım |
|---|---|---|
| İfadeye hazırlıksız gitmek | İlk beyan dosyada kalır; sonraki açıklamalar çelişki olarak okunur. | İsnadı ve dayandığı delili öğrenip müdafi ile birlikte hazırlanmak (CMK m.147, 149). |
| Hesabını kullandırmayı önemsiz saymak | Dolandırıcılığa iştirak isnadı doğar; 158/4 indirimi ancak şartlarıyla uygulanır. | Hesabın kime, nasıl ve hangi karşılıkla verildiğini belgelerle ortaya koymak. |
| Süreyi kaçırmak | İki haftalık itiraz, istinaf ve temyiz süreleri geçince hak düşer. | Tebliğ tarihini kayda geçirip süreyi o güne göre hesaplamak. |
| Parayı alan ilk hesabı asıl fail saymak | Gerçek failler bulunmaz; dosya hesap sahibinde kalır. | Banka ve platform kayıtlarıyla transfer zincirini sonuna kadar izletmek. |
| Yalnızca ekran görüntüsü sunmak | Dijital delilin bütünlüğü ve kaynağı sorgulanır. | Dekont, banka kaydı, işlem kimliği (TxID) ve cihaz verisini birlikte sunmak. |
| Kısıtlamanın türünü karıştırmak | Yanlış merciye başvuru süre kaybettirir. | Askıya alma (CMK m.128/A), elkoyma (CMK m.128), MASAK ertelemesi ve icra haczini ayrı ayrı tespit etmek. |
Büromuzun yaklaşımı
PEGA Hukuk & Danışmanlık ceza dosyasına önce dosyadaki her isnadı dayandığı delille eşleştirerek başlar: hangi işlem kime, hangi kayıtla bağlanmış ve hangi bilgi henüz dosyaya girmemiş. Bu eşleştirme; şüpheli tarafında savunmanın, suçtan zarar gören tarafında şikâyetin ve kurumlardan istenecek kayıtların içeriğini belirler.
Ekonomik suç dosyalarında para akışı banka kayıtları ve blokzinciri verisiyle ayrıca çıkarılır; tutuklama, elkoyma ve bloke gibi koruma tedbirlerinde itiraz süreleri dosyanın açıldığı gün takvime işlenir.
Sık sorulan sorular
İfadeye avukatla gitmek zorunlu mu?
Kural olarak zorunlu değildir; müdafi yardımından yararlanmak bir haktır (CMK m.149). Şüpheli çocuksa, kendini savunamayacak durumdaysa veya alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezası gerektiren bir suçtan soruşturma yürütülüyorsa müdafi istem aranmadan görevlendirilir (CMK m.150).
Gözaltı ne kadar sürer?
Yakalama yerine en yakın hâkime gönderilme için zorunlu süre hariç 24 saattir. Toplu suçlarda Cumhuriyet savcısı süreyi her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün daha uzatabilir (CMK m.91).
Tutuklama kararına itiraz süresi ne kadar?
Hâkim kararlarına itiraz süresi kararın öğrenilmesinden itibaren iki haftadır (CMK m.268). Bunun yanında tahliye, soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında istenebilir (CMK m.104).
Takipsizlik kararına nasıl itiraz edilir?
Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren savcılığın bağlı olduğu ağır ceza mahkemesi yerindeki sulh ceza hâkimliğine itiraz eder (CMK m.173). Dilekçede kamu davası açılmasını gerektiren olay ve deliller gösterilmelidir.
Nitelikli dolandırıcılık davası hangi mahkemede görülür?
25 Aralık 2025'ten itibaren kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülür; 7571 sayılı Kanun bu suçu ağır ceza mahkemesinin görev listesinden çıkardı. Bu tarihte ağır ceza mahkemesinde görülmekte olan davalar orada sonuçlandırılır.
İstinaf süresi kaç gün?
Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m.273). Yargıtay'a temyiz süresi de tebliğden itibaren iki haftadır (CMK m.291).
Hesabım dolandırıcılık şüphesiyle askıya alındı, ne yapmalıyım?
Nitelikli dolandırıcılık (TCK 158/1-f ve l), nitelikli hırsızlık (TCK 142/2-e) ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK 245) şüphesinde banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı hesabı 48 saate kadar askıya alabilir ve durumu Cumhuriyet başsavcılığına bildirir. Hesap sahibi askının kaldırılması için savcılığa başvurabilir; savcı başvuruyu 24 saat içinde karara bağlar. Askıdaki suç menfaatine hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca varsa savcının yazılı emriyle el konulabilir ve kanundaki şartlarla mağdura iadesine karar verilebilir (CMK m.128/A).
Kripto varlıklara el konulabilir mi?
Evet. Kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesap ve varlıklar CMK m.128 kapsamında elkoyma kararına konu olabilir; bu elkoyma kuvvetli şüphe sebeplerini ve kanunda öngörülen kurum raporunu gerektirir, 128/A’daki askıya almada ise rapor şartı aranmaz. Kişisel cüzdandaki varlıklarda ise önce cüzdanın kime ait olduğu ve varlığın nereye aktarıldığı tespit edilir. Ayrıntı: kripto varlığa elkoyma ve borsa hesap blokesi.
Resmî kaynaklar
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — m.91, 104, 128, 128/A, 147, 149, 150, 173, 174, 268, 273, 291
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — m.142, 157, 158, 243–245, 282
- 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun — m.11, 12, geçici m.7
- 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun — m.47
İlgili rehberler ve uzmanlık alanları
Hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti
Ceza dosyanızı birlikte değerlendirelim mi?
Soruşturma ya da kovuşturma sürecindeyseniz, dosyanın hangi aşamada olduğunu, işleyen süreleri ve ilk yapılması gerekeni netleştirmek için Av. Ahmet Karaca ile iletişime geçebilirsiniz.
Av. Ahmet Karaca · 0531 336 09 81 · ahmet@pegahukuk.com
Haklarınızı Öğrenin
Ceza hukuku rehberleri
Soruşturma, savunma ve ekonomik suçlar üzerine güncel rehberlerimiz.
Nitelikli Dolandırıcılık Dilekçe Örnekleri: Savunma, Mütalaaya Karşı Beyan, İstinaf ve Tutukluluğa İtirazDevamını oku →
Kripto Varlık Soruşturması: İhbardan Hükme Koruma Tedbirleri, Deliller ve Savunma RehberiDevamını oku →
Dolandırıcılık Dosyasında Takipsizlik Kararına İtiraz: Süre, Gerekçe ve Örnek DilekçeDevamını oku →
Oyun Sektöründe Aklama ve Yasa Dışı Bahis Soruşturması: Süreç ve SavunmaDevamını oku →