Kripto Takip Sözlüğü: Blokzinciri Analizi ve Kripto Adli Bilişim Terimleri

Son güncelleme: 26.10.2026 · Hazırlayan: Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu (Sicil No 92414) · Baro levhasında doğrula

Kripto takip sözlüğü ne işe yarar?

Kripto dolandırıcılığı dosyalarında savcının, hâkimin ve mağdurun önüne gelen raporlar yabancı terimlerle doludur: hop, cluster, deposit address, sweep, taint, bridge. Bu terimler doğru anlaşılmadığında iki hata sık görülür. Birincisi, paranın ulaştığı borsanın ortak cüzdanının “fail adresi” sanılması ve gerçek iz kaybedilmesidir. İkincisi, takibin “yurt dışı” ve “kripto” olduğu gerekçesiyle hiç yapılmaması ve dosyanın failin kimliği araştırılmadan kapanmasıdır.

Oysa blokzinciri ağı üzerindeki kayıtlar herkese açıktır. Bir banka havalesinin nereye gittiği bankalar cevap verene kadar bilinmezken, bir USDT transferinin hangi adreslere dağıldığı ve hangi borsaya ulaştığı teknik bilgisi olan herkes tarafından aynı gün görülebilir. Gerçek faile ulaşmak bu izin doğru okunmasına bağlıdır; iz okunmadığında ceza, parayı hesabından geçiren ama asıl faille bağı ayrıca incelenmesi gereken kişilere yönelir.

Bu sözlük, PEGA Hukuk & Danışmanlık’ın kripto takip dosyalarında hazırladığı uzman mütalaalarında ve akış diyagramlarında kullandığı terimleri, raporu okuyacak hukukçunun anlayacağı biçimde tanımlar. Terimler, aşağıdaki şekilde gösterilen adresten kişiye uzanan izi izleyen bir sırayla beş grupta toplandı: önce temel kavramlar, sonra takip terimleri, ardından gizleme yöntemleri, en sonda dondurma, el koyma ve delil terimleri.

Terim dizini: A’dan Z’ye

Sözlükteki 92 terimin alfabetik listesi. Bir terime tıklayınca tanımına gidersiniz.

• Açık anahtar ve özel anahtar
• Adli istinabe
• Adres (cüzdan adresi)
• Adres zehirlenmesi
• Ağ (zincir)
• Akıllı sözleşme
• Akış diyagramı (adli kroki, işlem grafiği)
• Analiz yazılımları
• Anlık takas hizmeti
• Askıya alma (CMK 128/A)
• Atıf (kimliklendirme)
• Bilirkişi raporu
• Birleştirme
• Blok, blok yüksekliği ve zaman damgası
• Blok onayı
• Blokzinciri
• Blokzinciri ağı dışındaki veri
• Blokzinciri analizi
• Blokzinciri gezgini
• Borsa hesabının dondurulması
• Coin ve token
• CoinJoin
• Cüzdan
• Çıkış noktası
• Çoklu imza
• Dağıtık defter teknolojisi
• Dağıtma
• Delil bütünlüğü ve özet değeri
• Doğrudan ve dolaylı maruziyet
• Domuz kasabı dolandırıcılığı
• Donanım cüzdanı
• El koyma (CMK 128 ve 128/A)
• Etiket
• FIFO (ilk giren ilk çıkar)
• Giriş noktası
• Gizlilik coini
• Güven düzeyi
• Hesap tabanlı model
• Hop (adım, atlama)
• İade
• İşlem
• İşlem kimliği (TXID, hash)
• İşlem tablosu
• İşlem ücreti (gas, enerji)
• Kara liste (dondurma)
• Karıştırıcı
• Katmanlama
• Kendi kendine saklanan cüzdan
• Kolluk talep kanalı
• Köprü
• Kripto adli bilişim
• Kripto varlık
• Kripto varlık hizmet sağlayıcı (KVHS)
• Kullanıcıya özgü yatırma adresi
• Kurtarma ifadesi
• Kümeleme
• LIBR (en düşük ara bakiye kuralı)
• LIFO (son giren ilk çıkar)
• Likidite havuzu
• Merkezî borsa ve merkeziyetsiz borsa
• Müsadere
• Müşterini tanı (KYC)
• Oransal yöntem
• Ortak girdi sezgisi
• Para üstü adresi
• Platform
• Risk skoru
• Sahte token (sahte USDT)
• Saklamalı cüzdan (borsa hesabı)
• Seyahat kuralı (transfer kuralı)
• Sezgisel kural
• Sıcak cüzdan
• Soğuk cüzdan
• Soyma zinciri
• Stablecoin (sabit değerli kripto varlık)
• Süpürücü bot
• Taint (bulaşıklık)
• Takas
• Takip (iz sürme)
• Teknik veri değerlendirmesi raporu
• Tezgâh üstü işlem
• Token onayı ve cüzdan boşaltıcı
• Token sözleşme adresi
• Token transferi kaydı
• Toplama işlemi
• Toz işlemi
• TRC-20, ERC-20, BEP-20
• UTXO modeli
• Uzman mütalaası
• Yakma ve yeniden basım
• Zehir yöntemi
• Zincir atlama

Blokzincirinin temel kavramları nelerdir?

Kripto takibinin ilk adımı, işlemin hangi ağda, hangi varlıkla ve hangi adresler arasında yapıldığını doğru adlandırmaktır. Aşağıdaki terimler bütün raporların ve dilekçelerin ortak dilidir.

Blokzinciri (blockchain)

İşlemlerin bloklar hâlinde kaydedildiği, her bloğun bir öncekine kriptografik bir özetle bağlandığı ve ağdaki çok sayıda bilgisayarın aynı kopyayı tuttuğu ortak kayıt defteri. Kayıt geriye dönük değiştirilemediği ve herkese açık olduğu için bir transferin ne zaman, hangi adresten hangi adrese, ne tutarda yapıldığı yıllar sonra bile görülebilir.

Kripto takibi bu özelliğe dayanır: banka transferi bankanın cevabını beklerken, blokzinciri ağı üzerindeki bir transfer teknik bilgisi olan herkes tarafından anında incelenebilir.

Dağıtık defter teknolojisi (distributed ledger technology, DLT)

Kaydın tek bir merkezde değil, birden çok düğümde eşzamanlı ve tutarlı biçimde tutulduğu teknolojilerin genel adı. Blokzinciri bunun en yaygın türüdür. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kripto varlığı tanımlarken bu kavrama dayanır.

Kripto varlık (crypto asset)

Türk hukukundaki yasal tanım 6362 sayılı Kanun’un 3/1-bb maddesindedir. Kanuna göre kripto varlık, “Dağıtık defter teknolojisi veya benzer bir teknoloji kullanılarak elektronik olarak oluşturulup saklanabilen, dijital ağlar üzerinden dağıtımı yapılan ve değer veya hak ifade edebilen gayri maddi varlıkları” ifade eder. Bitcoin, Ether, TRX ve USDT bu tanıma girer.

Coin ve token (native coin / token)

Coin, bir blokzincirinin kendi varlığıdır (Bitcoin ağında BTC, Ethereum’da ETH, TRON’da TRX). Token ise başka bir ağın üzerinde akıllı sözleşmeyle çıkarılan varlıktır. TRON üzerindeki USDT bir token’dır; işlem ücreti ise ağın kendi varlığı TRX ile ödenir. Bu ayrım, raporda “USDT gönderildi” ile “ücret için TRX gönderildi” işlemlerinin karıştırılmaması için önemlidir.

Stablecoin (sabit değerli kripto varlık) (stablecoin)

Değeri bir itibari paraya, çoğunlukla ABD dolarına bağlı tutulmaya çalışılan token. En yaygınları Tether şirketinin çıkardığı USDT ve Circle’ın çıkardığı USDC’dir. USDT ve USDC’nin ihraççısı merkezî bir şirket olduğu için bu şirketler belirli adreslerdeki token’ları dondurabilir; dolandırıcılık dosyalarında paranın bir kısmının geri alınabilmesi bu özelliğe dayanır.

Ağ (zincir) (network, chain)

Varlığın kayıtlı olduğu blokzinciri: Bitcoin, Ethereum, TRON, BNB Smart Chain, Solana gibi. Aynı USDT farklı ağlarda farklı sözleşme adresleriyle bulunur ve bir ağdaki kayıt diğerinde görünmez. Bu yüzden incelemenin ilk sorusu “hangi ağ?” sorusudur; yanlış ağda yapılan arama “işlem bulunamadı” sonucunu verir ve dosyada gereksiz bir şüphe doğurur.

TRC-20, ERC-20, BEP-20 (token standards)

Token’ların hangi ağda ve hangi kurallarla çıkarıldığını gösteren standart adları. TRC-20 TRON’da, ERC-20 Ethereum’da, BEP-20 BNB Smart Chain’de kullanılır. Türkiye’deki kripto dolandırıcılığı dosyalarında en sık görülen varlık TRC-20 USDT’dir; ücretlerin düşük olması ve TRON adreslerinin kolay açılması bunun başlıca nedenidir.

Adres (cüzdan adresi) (address)

Varlık gönderilen ve alınan, açık anahtardan türetilmiş karakter dizisi. TRON adresleri “T” harfiyle başlar ve 34 karakterdir; Ethereum adresleri “0x” ile başlar ve ardından 40 onaltılık karakter gelir (toplam 42 karakter); aynı biçim BNB Smart Chain, Polygon ve Arbitrum gibi ağlarda da kullanıldığından “0x” ile başlayan bir adresin hangi ağda işlem gördüğü ayrıca kontrol edilir; Bitcoin adresleri “1”, “3” veya “bc1” ile başlar.

Adres kimseye kayıtlı bir hesap numarası değildir; ancak bu, iz bırakmadığı anlamına gelmez. Adresin bütün giriş ve çıkışları blokzinciri ağı üzerinde herkese açıktır ve sahibinin kimliği genellikle paranın girdiği borsadaki kayıtlarla ortaya çıkar.

Açık anahtar ve özel anahtar (public key / private key)

Özel anahtar, bir adresteki varlığı harcama yetkisini veren gizli sayıdır; açık anahtar ve adres bundan türetilir. Kimin elinde özel anahtar varsa adresteki varlık onun kontrolündedir. Bu nedenle “adres kimin adına?” sorusu kadar “anahtar kimin kontrolünde?” sorusu da önemlidir.

Kurtarma ifadesi (seed phrase, recovery phrase)

Cüzdan uygulamasının ürettiği, genellikle 12 veya 24 kelimelik dizi; bütün özel anahtarlar bu kelimelerden yeniden üretilebilir. Kelimeleri ele geçiren kişi cüzdanı başka bir cihazda açıp boşaltabilir. “Hesabınızı doğrulamak için kelimelerinizi girin” diyen her ekran bu nedenle dolandırıcılık işaretidir.

Cüzdan (wallet)

6362 sayılı Kanun’un 3/1-aa maddesine göre cüzdan, kripto varlıkların transfer edilebilmesini ve bu varlıkların ya da bunlara ilişkin özel ve açık anahtarların çevrim içi veya çevrim dışı depolanmasını sağlayan yazılım, donanım, sistem ya da uygulamadır. Bir cüzdan uygulaması çok sayıda adres üretebilir; bu nedenle “cüzdan” ile “adres” aynı şey değildir.

Saklamalı cüzdan (borsa hesabı) (custodial wallet)

Anahtarların kullanıcıda değil, bir platformda (borsada) tutulduğu yapı. Kullanıcı varlıklarını borsa hesabı üzerinden görür; borsa ise kullanıcının kimliğini tespit etmekle yükümlüdür. 6362 sayılı Kanun bu hizmeti “kripto varlık saklama hizmeti” olarak tanımlar (m.3/1-çç). Dolandırıcılık soruşturmasında kimliğe en hızlı ulaşılan nokta saklamalı hesaplardır.

Kendi kendine saklanan cüzdan (self-custody, unhosted wallet)

Özel anahtarın kullanıcının kendi cihazında tutulduğu cüzdan (ör. bir mobil cüzdan uygulaması veya donanım cüzdanı). Bir kimlik kaydına bağlı değildir; ama işlemleri blokzinciri ağı üzerinde herkes tarafından görülür ve paranın girdiği ya da çıktığı borsalar üzerinden kişiye ulaşılabilir.

Sıcak cüzdan (hot wallet)

Terimin iki ayrı anlamı vardır ve raporlarda en sık karışıklık buradan doğar. Birinci anlamı, internete bağlı cihazda tutulan kullanıcı cüzdanıdır. İkinci anlamı, borsanın günlük çekimleri karşılamak için kullandığı ve binlerce müşterinin fonunun bir arada durduğu ortak cüzdandır.

Akış diyagramlarında paranın ulaştığı “sıcak cüzdan” neredeyse her zaman ikinci anlamdadır. Bu cüzdan fail değildir; borsadan istenmesi gereken kayıt, paranın sıcak cüzdandan önce girdiği kullanıcıya özgü yatırma adresinin hangi hesaba bağlı olduğudur. Para bir borsanın sıcak cüzdanından çıkıp fail adresine geliyorsa bu bir kullanıcı çekimidir; borsa, TXID ile bu çekimi hangi hesabın yaptığını gösterebilir.

SPK’nın III-35/B.2 sayılı Tebliği de sıcak cüzdanı, kripto varlık hizmet sağlayıcıların müşterilerinin kripto varlık transferlerini karşılamak için kullandıkları, internete bağlı cüzdan teknolojisi olarak tanımlar (m.4/1-s).

Soğuk cüzdan (cold wallet)

Özel anahtarların internete bağlı olmayan bir cihazda veya ortamda tutulduğu cüzdan; donanım cüzdanları bunun en bilinen örneğidir. Yaygın yanılgı, soğuk cüzdanın “borsaya kayıtlı olmadığı için izlenemeyen cüzdan” olduğudur. Bu doğru değildir: soğuk cüzdanın adresi de blokzinciri ağı üzerindedir, her giriş ve çıkışı izlenir; içindeki varlık TRC-20 veya ERC-20 USDT ise Tether’in dondurma yetkisi soğuk cüzdanda da işler. Akış diyagramında bir borsanın soğuk cüzdanı görünüyorsa bu da borsanın kendi saklama cüzdanıdır, fail adresi değildir; kimlik yine paranın girdiği yatırma adresinden istenir.

Donanım cüzdanı (hardware wallet)

Özel anahtarı fiziksel bir cihazda saklayan soğuk cüzdan türü. Cihaz özel anahtarı dışarı vermeyecek şekilde tasarlanmıştır ve işlem geçmişi tutmaz; işlem geçmişi, cihazın ürettiği adresler üzerinden blokzinciri ağı üzerinde ve cihazla birlikte kullanılan bilgisayar veya telefondaki uygulama kayıtlarında bulunur. Cihaza ve bu bilgisayar veya telefona el konulduğunda inceleme CMK 134 kapsamındaki arama ve kopyalama kurallarına göre yapılır.

Çoklu imza (multisig)

Bir işlemin geçerli olması için birden fazla anahtarın onayını gerektiren cüzdan yapısı. Şirket cüzdanlarında sık kullanılır; yetkisiz transfer iddialarında hangi anahtarın imza attığı işlem kaydından tespit edilebilir. TRON’da dolandırıcılar, mağdura imzalattıkları bir işlemle hesabın yetki ayarlarını değiştirip cüzdanın kontrolünü kendi adreslerine geçirebilir; bu durumda mağdurun adresinden çıkan transferleri fiilen fail imzalar.

Akıllı sözleşme (smart contract)

Blokzinciri ağı üzerinde çalışan ve koşulları sağlandığında kendiliğinden işleyen program. Token’lar, köprüler, merkeziyetsiz borsalar ve kara liste (dondurma) işlevleri akıllı sözleşmelerle çalışır.

Token sözleşme adresi (token contract address)

Bir token’ın kurallarını ve bakiyelerini tutan akıllı sözleşmenin adresi. Gerçek USDT’nin TRON’daki sözleşme adresi TR7NHqjeKQxGTCi8q8ZY4pL8otSzgjLj6t, Ethereum’daki sözleşme adresi 0xdAC17F958D2ee523a2206206994597C13D831ec7’dir. USDT başka ağlarda da bulunur ve her ağda ayrı bir sözleşme adresi vardır. Aynı ağda adı “USDT” olan ama bu sözleşmeden gelmeyen token sahtedir; sahte bakiye ve sahte iade ekranları bu yolla hazırlanır.

İşlem (transaction)

Bir adresten diğerine değer aktarımını veya bir akıllı sözleşmenin çalıştırılmasını kaydeden blokzinciri girdisi. Raporlarda her ok bir işleme ya da açıkça belirtilmiş bir işlem grubuna karşılık gelmelidir.

İşlem kimliği (TXID, hash) (transaction ID, transaction hash)

Her işleme verilen benzersiz kriptografik özet. Blokzinciri gezgininde aranınca işlemin tutarı, adresleri, bloğu ve zamanı herkes tarafından doğrulanabilir. Blokzinciri ağı üzerindeki bir transferin delil değeri TXID’ye dayanır; ekran görüntüsü TXID ile birlikte sunulmalıdır. Aynı borsadaki iki hesap arasındaki iç transferler ise genellikle ağa yansımaz; bunlarda borsanın verdiği iç işlem numarası delildir ve kayıt doğrudan borsadan istenir.

Token transferi kaydı (token transfer event)

Token hareketleri, token sözleşmesinin ürettiği transfer kayıtlarıyla izlenir. Bu yüzden blokzinciri gezginlerinde USDT hareketleri genellikle “Token Transfers” veya “TRC20 Transfers” sekmesinde, ağın kendi varlığının hareketlerinden ayrı görünür. İncelemede yalnız ana işlem listesine bakmak, USDT hareketlerinin gözden kaçmasına yol açabilir.

Blok, blok yüksekliği ve zaman damgası (block, block height, timestamp)

İşlemin kesinleştiği blok, o bloğun sıra numarası (yükseklik) ve blokta yazılı zamandır. Blokzinciri gezginleri zamanı UTC olarak veya tarayıcının yerel saatine göre gösterebilir; Türkiye saati UTC+3’tür ve tabloda hangi saat diliminin kullanıldığı yazılmalıdır. Banka dekontu ile kripto transferi eşleştirilirken bu üç saatlik fark dikkate alınmazsa yanlış eşleştirme yapılır.

Blok onayı (confirmation)

İşlemin yer aldığı bloktan sonra eklenen blok sayısı. Onay sayısı arttıkça işlemin geri dönme ihtimali azalır ve belirli bir sayıdan sonra işlem fiilen kesinleşir; borsalar yatırmaları belirli bir onay sayısından sonra hesaba geçirir.

İşlem ücreti (gas, enerji) (gas fee, energy, bandwidth)

İşlemin ağa kaydedilmesi için ödenen bedel. Ethereum’da ücret, harcanan gas miktarına göre ETH olarak ödenir; TRON’da işlem adresin enerji ve bant genişliği kaynaklarıyla karşılanır, bunlar yetmezse TRX yakılır. Boş bir adrese ücret için TRX veya ETH gönderen adres (ücret fonlayıcısı), birbirinden bağımsız görünen adresleri aynı kişiye bağlayan güçlü ipuçlarından biridir; ancak ücreti gönderen bir borsa sıcak cüzdanı veya enerji kiralama hizmetiyse bu bağ kurulamaz.

Blokzinciri gezgini (block explorer)

Blokzinciri kayıtlarını herkesin okuyabileceği biçimde gösteren site: TRON için Tronscan, Ethereum için Etherscan, çok ağlı aramalar için Blockchair gibi. Ticari analiz yazılımlarının gösterdiği her işlem gezginde TXID ile doğrulanabilir olmalıdır; etiket ve kümeleme bulguları ise kaynağı ve güven düzeyiyle birlikte yazılır.

UTXO modeli (unspent transaction output)

Bitcoin’in kayıt modeli. Bakiye, harcanmamış işlem çıktılarının toplamıdır; bir harcama önceki çıktıları tüketir ve yeni çıktılar üretir. Ödeme tutarından artan kısım genellikle yeni bir “para üstü” adresine döner. Takip ve kümeleme kuralları bu modele göre kurulur.

Hesap tabanlı model (account-based model)

Ethereum ve TRON gibi ağların kayıt modeli. Bakiye adres düzeyinde tutulur, para üstü adresi oluşmaz. Aynı adres defalarca kullanıldığı için bu ağlarda karışan paranın paylaştırılması (taint analizi) ayrı bir yöntem seçimi gerektirir.

Kripto takibinde (blokzinciri analizinde) hangi terimler kullanılır?

Bu terimler, paranın izinin nasıl sürüldüğünü ve bir adresin bir kişiye nasıl bağlandığını anlatır. Uzman raporlarında ve akış diyagramlarında en çok bunlar geçer.

Blokzinciri analizi (on-chain analysis, blockchain analytics)

Blokzinciri ağı üzerindeki işlem kayıtlarının, paranın nereden gelip nereye gittiğini ve hangi adreslerin kime ait olduğunu bulmak için incelenmesi. Kamuya açık veri üzerinde yapılır; banka hesap hareketlerinin aksine kurumdan cevap beklemeyi gerektirmez.

Kripto adli bilişim (blockchain forensics, crypto forensics)

Blokzinciri analizinin delil standardında yapılmış hâli: verinin kaynağı, kullanılan yöntem, varsayımlar ve sınırlar yazılı olarak gösterilir, sonuçlar herkesin tekrar edebileceği şekilde TXID’lerle belgelenir. Amacı yalnız paranın yerini bulmak değil, bulguyu savcılığın ve mahkemenin kullanabileceği hâle getirmektir.

Takip (iz sürme) (tracing)

Belirli bir tutarın adres adres izlenmesi. Takip, paranın nereye gittiğini gösterir; kimin elinde olduğunu tek başına göstermez. Kimlik, takip sonucunda ulaşılan borsa, ödeme kuruluşu ve iletişim kayıtlarıyla belirlenir.

Hop (adım, atlama) (hop)

İki adres arasındaki her doğrudan transfer bir hop’tur. “Borsa, mağdur adresinden üç hop uzakta” ifadesi, paranın borsaya iki ara adres üzerinden ulaştığını anlatır. Hop sayısının artması takibi imkânsız kılmaz; yalnız paylaştırma ve doğrulama yükünü artırır.

Kümeleme (clustering)

Aynı kişi veya kuruluş tarafından kontrol edildiği değerlendirilen adreslerin bir grup hâline getirilmesi. Kümeleme sezgisel kurallara dayanır; sonuç “kesin” değil, gerekçesi yazılması gereken bir çıkarımdır. Ayrıntısı için cüzdan kümeleme rehberimize bakılabilir.

Ortak girdi sezgisi (common-input-ownership heuristic)

Bitcoin’de aynı işlemde girdi olarak kullanılan adreslerin aynı kişiye ait olduğu varsayımı. Bu kuralın en çok atıf alan uygulamalarından biri Meiklejohn ve arkadaşlarının 2013 tarihli çalışmasıdır. CoinJoin gibi ortak işlemler bu varsayımı bozar; rapor bu ihtimali tartışmalıdır.

Para üstü adresi (change address)

UTXO modelinde, harcamadan artan tutarın gönderene döndüğü adres. Hangi çıktının para üstü olduğunun doğru tespiti, paranın asıl alıcısını belirlemek için gereklidir.

Sezgisel kural (heuristic)

Kesin ispat değil, deneyimle doğrulanmış olasılık kuralı: aynı ücret fonlayıcısı, aynı dakikada açılan adresler, yuvarlak tutarlar gibi. İyi bir rapor hangi sezgisel kuralı kullandığını ve bu kuralın hangi durumda yanılabileceğini açıkça yazar.

Atıf (kimliklendirme) (attribution)

Bir adresin bir hizmete, kuruluşa veya kişiye bağlanması. Kaynakları borsa kayıtları, analiz yazılımlarının etiket veritabanları, kamuya açık bilgiler ve soruşturma bulgularıdır. Atfın hangi kaynağa dayandığı ve güven düzeyi raporda belirtilmelidir.

Etiket (label, tag)

Analiz yazılımlarında bir adrese verilen tanım: “X borsası yatırma adresi”, “dolandırıcılık”, “yaptırımlı kuruluş” gibi. Etiket bir başlangıç bilgisidir; tek başına delil sayılmaz, kaynağıyla birlikte doğrulanır.

Kullanıcıya özgü yatırma adresi (deposit address)

Borsaların her müşteriye ayırdığı, gelen paranın o müşterinin hesabına işlenmesini sağlayan adres. Borsa, bu adresin hangi kimlik doğrulaması yapılmış hesaba bağlı olduğunu, giriş yapılan IP adreslerini ve paranın hesaptan nereye çekildiğini kayıtlarından gösterebilir; bu yüzden takibin en değerli halkasıdır. Bazı ağlarda (ör. XRP, TON) borsa bütün müşteriler için tek bir yatırma adresi kullanır ve müşteriyi işlemdeki memo veya etiket (tag) değeriyle ayırır; bu durumda borsadan TXID ve memo değeriyle eşleşen hesap istenir.

Toplama işlemi (sweep, consolidation)

Borsanın yatırma adreslerine gelen fonları belirli aralıklarla kendi ana veya sıcak cüzdanına aktarması. Bu işlem kullanıcının değil, borsanın işlemidir; takip, toplama işleminden sonra değil, yatırma adresinde borsa kaydına bağlanarak sürdürülür.

Çıkış noktası (off-ramp)

Kripto varlığın itibari paraya veya başka bir değere dönüştürüldüğü yer: borsalar, ödeme kuruluşları, tezgâh üstü (OTC) aracılar, kripto ofisleri. Fail burada kimlik bırakabilir; soruşturmada bilgi istenecek kurumlar çıkış noktalarına göre belirlenir.

Giriş noktası (on-ramp)

İtibari paranın kripto varlığa dönüştürüldüğü yer. Dolandırıcılık dosyalarında mağdurun parası sıklıkla Türkiye’de veya yurt dışında bir borsada USDT’ye çevrilip fail adresine gönderilir; bu durumda giriş noktası mağdurun kendi borsa hesabıdır ve ilk transferin kaydı orada durur.

Dağıtma (fan-out, splitting)

Bir adresteki paranın kısa sürede çok sayıda adrese bölünmesi. Amaç izi dağıtmaktır; her kol ayrı izlenir ve hangi kolun nereye ulaştığı tabloya bağlanır.

Birleştirme (fan-in, aggregation)

Çok sayıda kaynaktan gelen paranın tek adreste toplanması. Fail toplama adreslerinde sık görülür ve aynı adrese para gönderen başka mağdurların varlığına işaret edebilir.

Soyma zinciri (peel chain)

Paranın büyük kısmının her adımda yeni bir adrese aktarılırken küçük bir parçanın borsalara veya başka hizmetlere ayrıldığı uzun işlem dizisi. Ayrılan küçük parçalar, failin kullandığı hesapları ortaya çıkarabilir.

Katmanlama (layering)

Suç gelirinin kaynağını gizlemek için çok sayıda transfer, varlık değişimi ve ağ değişimiyle izin karmaşıklaştırılması. Kara para aklamanın klasik aşamalarından biridir; kripto dosyalarında köprüler, takaslar ve ara adreslerle yapılır.

Doğrudan ve dolaylı maruziyet (direct / indirect exposure)

Bir adresin bir hizmetle doğrudan (tek hop) mı, yoksa ara adresler üzerinden (dolaylı) mı işlem yaptığını anlatan analiz terimi. “Dolaylı maruziyet” bir bağ olduğunu gösterir; o adresin sahibinin suça katıldığını tek başına göstermez.

Risk skoru (risk score)

Analiz yazılımlarının adrese veya işleme, bilinen yasa dışı kaynaklara yakınlığına göre verdiği puan. Bankaların ve borsaların uyum incelemesinde kullanılır; ceza dosyasında tek başına delil değildir, hesaplama yöntemiyle birlikte değerlendirilir.

Taint (bulaşıklık) (taint)

Suç kaynaklı paranın sonraki adreslere ne ölçüde geçtiğinin ölçülmesi. Para başka paralarla karıştığında hangi kısmın kime ait sayılacağı seçilen yönteme göre değişir; yöntemler aşağıda kısaca anlatılır. Fon ayrıştırmanın uygulamadaki sorunları bulaşıklık analizi ve fon ayrıştırma rehberimizde ele alınıyor.

FIFO (ilk giren ilk çıkar) (first in, first out)

Adrese ilk giren paranın ilk çıktığını kabul eden paylaştırma yöntemi. Anlaşılması ve denetlenmesi kolaydır; sonuç işlem sırasına bağlı olduğu için oransal yöntem veya LIBR sonucuyla karşılaştırmalı gösterilmesi bulguyu güçlendirir.

LIFO (son giren ilk çıkar) (last in, first out)

Adrese en son giren paranın ilk çıktığını kabul eden yöntem. Ceza dosyalarında nadiren tercih edilir; daha çok FIFO sonucunun ne kadar sıraya bağlı olduğunu göstermek için karşılaştırma amacıyla kullanılır.

Oransal yöntem (haircut, pro rata)

Her çıkışın, adresteki paranın o andaki bileşimiyle aynı oranda suç kaynaklı sayıldığı yöntem. Birden fazla mağdurun parasının aynı adreste karıştığı dosyalarda adil bir bölüşüm sağlar.

Zehir yöntemi (poison)

Suç kaynaklı paraya bir kez temas eden adresteki bütün paranın “kirli” sayıldığı yöntem. Uyum taramalarında risk işareti olarak işe yarar; ancak suçtan elde edilen tutarı katlayarak abarttığı için el koyma ve iade miktarının belirlenmesinde ölçülü bir yöntem değildir.

LIBR (en düşük ara bakiye kuralı) (lowest intermediate balance rule)

Bir adreste kalan suç kaynaklı tutarın, para o adrese girdikten sonra adresin düştüğü en düşük bakiyeyi aşamayacağını kabul eden kural. Anglo-Amerikan hukukundaki iz sürme (tracing) ilkelerinden gelir. Genellikle “failin önce kendi parasını harcadığı” varsayımıyla birlikte uygulanır; bu yüzden mağdur lehine sonuç verir, ama talep edilebilecek tutar o en düşük bakiyeyle sınırlı kalır. ABD’de 2026’da açılan bir USDT müsadere davasında savcılık, el konulan fonların büyük kısmının dolandırıcılık geliri olduğunu ileri sürerken bu kurala dayanmıştır.

Akış diyagramı (adli kroki, işlem grafiği) (flow diagram, transaction graph)

Adresleri düğüm, transferleri ok olarak gösteren ve paranın izlediği yolu tek bir görselde anlatan şema. İyi bir diyagram her oku bir TXID’ye, her adresi bir atıf kaynağına bağlar. Okuma yöntemi akış diyagramı rehberimizde anlatılır.

Analiz yazılımları (blockchain analytics tools)

Chainalysis Reactor, TRM Forensics, Elliptic Investigator gibi ticari platformlar ile Arkham, Breadcrumbs gibi erişimi daha kolay araçlar. Bu araçlar etiket veritabanı ve görselleştirme sağlar; gösterdikleri işlemler blokzinciri gezgininde TXID ile doğrulanır, etiket ve kümeleme bulguları ise kaynağı ve güven düzeyiyle birlikte rapora alınır.

Blokzinciri ağı dışındaki veri (off-chain data)

Blokzinciri ağı üzerinde değil, kurumların sistemlerinde tutulan kayıtlar: borsa hesap bilgileri, kimlik belgeleri, IP adresleri, cihaz bilgileri, banka hesap hareketleri, mesajlaşma kayıtları. Adresi kişiye bağlayan bilgi genellikle buradadır ve savcılık talebiyle istenir.

Gizleme, aklama ve dolandırıcılık yöntemlerinde hangi terimler geçer?

Failler izi kaybettirmek veya mağduru yanıltmak için belirli teknikler kullanır. Bu tekniklerin adını bilmek, raporda neyin neden yapıldığını anlamayı kolaylaştırır.

Karıştırıcı (mixer, tumbler)

Birçok kullanıcının fonunu bir havuzda karıştırıp başka adreslerden çıkararak giriş ile çıkış arasındaki bağı koparmaya çalışan hizmet veya akıllı sözleşme. Karıştırıcıdan geçen paranın bir kısmı tutar, zaman ve ücret örüntüleriyle yeniden ilişkilendirilebilir; bu çalışma “demixing” olarak adlandırılır.

CoinJoin (CoinJoin)

Bitcoin’de birden çok kişinin girdilerini tek bir işlemde birleştirdiği ortak işlem türü. Ortak girdi sezgisini bozar; bu nedenle CoinJoin içeren işlemlerde kümeleme sonuçları ayrıca gerekçelendirilmelidir.

Köprü (cross-chain bridge)

Bir varlığın bir ağdan diğerine geçirilmesini sağlayan sistem; örneğin TRON’daki USDT’nin Ethereum’a aktarılması. Kaynak ağdaki işlem ile hedef ağdaki işlem, köprünün kendi kayıtları ve tutar-zaman eşleşmesiyle birbirine bağlanır. Köprü kullanılması takibi bitirmez; incelemenin iki ağda birden yapılmasını gerektirir.

Zincir atlama (chain hopping)

Paranın kısa süre içinde köprüler ve takaslarla birden fazla ağ arasında dolaştırılması. Amacı, yalnız tek bir ağı izleyen incelemeyi yarıda bırakmaktır.

Merkezî borsa ve merkeziyetsiz borsa (CEX / DEX)

Merkezî borsa (CEX) kullanıcı hesabı açan, kimlik doğrulayan ve fonları saklayan şirkettir; Binance, OKX, Bybit, Bitget ve Türkiye’deki kripto varlık hizmet sağlayıcıları bu türdendir. Merkeziyetsiz borsa (DEX) ise akıllı sözleşmeyle çalışan, hesap açtırmayan takas sistemidir. Merkezî borsadan kimlik bilgisi istenebilir; merkeziyetsiz borsada iz, işlemi yapan adres üzerinden sürdürülür.

Takas (swap)

Bir varlığın başka bir varlıkla değiştirilmesi; örneğin USDT’nin ETH’ye çevrilmesi. Takas sonrası takip, değişen varlık üzerinden ve tutarın ekonomik karşılığı hesaplanarak devam eder.

Likidite havuzu (liquidity pool)

Merkeziyetsiz borsalarda takası mümkün kılan, iki varlığın birlikte kilitlendiği akıllı sözleşme. Havuza giren ve çıkan işlemler herkese açıktır; takası yapan adres izlenmeye devam eder.

Anlık takas hizmeti (instant exchanger)

Hesap açtırmadan bir varlığı diğerine çeviren aracı hizmetler. Bir kısmı kimlik doğrulaması yapmaz; yine de işlem kayıtlarını tutar ve bazıları resmî makamların taleplerine cevap verir.

Tezgâh üstü işlem (OTC)

Borsa emir defteri dışında, alıcı ile satıcı arasında doğrudan yapılan alım satım. Dolandırıcılık dosyalarında kripto varlığın nakde çevrildiği nokta sıklıkla OTC aracılarıdır.

Gizlilik coini (privacy coin)

Gönderen, alıcı ve tutarı kriptografik yöntemlerle gizleyen varlıklar; Monero ve Zcash en bilinenleridir. Paranın bu varlıklara girdiği ve çıktığı noktalar yine iz bırakır. Ayrıntılar gizlilik coinleri rehberimizde yer alıyor.

Adres zehirlenmesi (address poisoning)

Saldırganın, mağdurun sık para gönderdiği adrese başı ve sonu benzeyen bir adres üretip mağdurun işlem geçmişine bu adresle ilgili sıfır tutarlı, çok küçük tutarlı veya sahte token’lı işlemler düşürmesi; mağdurun işlem geçmişinden adresi kopyalarken sahte adrese para göndermesi amaçlanır. Raporda bu küçük işlemler gerçek transferlerden ayıklanmalıdır.

Toz işlemi (dusting)

Çok sayıda adrese çok küçük tutarlar gönderilmesi. Reklam, adres zehirlenmesi veya izleme amacıyla yapılabilir; akış diyagramına alınırsa gereksiz bağlantılar oluşturur.

Sahte token (sahte USDT) (fake token)

Adı ve sembolü gerçek bir varlığa benzeyen ama farklı sözleşmeden çıkarılan token. Cüzdanda yüksek bakiye görünür, ancak borsaya yatırılamaz ve gerçek USDT gibi satılamaz. Gerçek olup olmadığı token sözleşme adresinden anlaşılır.

Token onayı ve cüzdan boşaltıcı (token approval, wallet drainer)

Kullanıcının bir sözleşmeye kendi token’larını harcama izni vermesi “onay” işlemidir. Sahte sitelerde bu izni aldırıp cüzdanı boşaltan araçlara “drainer” denir. İzin ayrı bir onay işlemiyle verilebileceği gibi, yalnız imzalanan ve blokzinciri ağına saldırganın işlemiyle yansıyan bir izin mesajıyla (permit) da verilebilir. İncelemede paranın çıkışından önceki izin veya yetki değişikliği işlemi ve izni alan adres tespit edilir.

Süpürücü bot (sweeper bot)

Ele geçirilmiş bir cüzdanı izleyip gelen her parayı saniyeler içinde başka adrese aktaran otomatik program. Mağdur ücret için TRX veya ETH gönderdiğinde bu paranın da anında kaybolması tipik işaretidir.

Domuz kasabı dolandırıcılığı (pig butchering)

Failin aylar süren bir güven veya duygusal ilişki kurduktan sonra mağduru sahte bir yatırım platformuna yönlendirdiği dolandırıcılık türü. Sahte platform kâr gösterir, çekim istendiğinde vergi, sigorta veya komisyon adı altında ek ödeme ister. Para çoğunlukla TRC-20 USDT ile fail adreslerine akar. Uluslararası belgelerde mağdurları damgaladığı gerekçesiyle bu ad yerine “romance baiting” (duygusal yemleme) terimi önerilmektedir.

Dondurma, el koyma ve iade sürecinde hangi terimler geçer?

Paranın yeri bulunduktan sonra iş, hukuki tedbirlere döner. Bu terimler, teknik bulgunun savcılık ve mahkeme kararına nasıl dönüştüğünü anlatır.

Kara liste (dondurma) (blacklist, freeze)

USDT ve USDC gibi stablecoin’lerin akıllı sözleşmelerinde, ihraççının belirli bir adresi kara listeye alarak o adresteki token’ların hareketini engellemesi. Tether bu yetkiyi USDT’yi kendisinin çıkardığı ağlarda (ör. TRON ve Ethereum) kullanır; BNB Smart Chain’deki USDT (BEP-20) ise Binance’in çıkardığı köprülenmiş bir token’dır ve Tether’in kara listesi bu token’a doğrudan uygulanmaz. Dondurma, adresin soğuk cüzdan veya kendi kendine saklanan cüzdan olmasından etkilenmez. Süreç ve güncel veriler için çalınan USDT’nin dondurulması rehberimize bakılabilir.

Yakma ve yeniden basım (burn and reissue)

Dondurulan token’ların ihraççı tarafından sözleşmeden silinmesi ve aynı miktarın yetkili makamın gösterdiği adrese yeniden çıkarılması. Mağdura iade teknik olarak genellikle bu yolla yapılır; hukuki dayanağı ise savcılık veya mahkeme kararıdır.

Borsa hesabının dondurulması (exchange account freeze)

Merkezî borsanın, kendi kullanıcısının hesabındaki varlıkların çekilmesini durdurması. Kara listeden farklıdır: yalnız borsa içindeki hesabı etkiler, blokzinciri ağı üzerindeki bir adresi etkilemez.

Kripto varlık hizmet sağlayıcı (KVHS) (crypto asset service provider, VASP)

6362 sayılı Kanun’un 3/1-cc maddesine göre platformlar, kripto varlık saklama hizmeti sağlayan kuruluşlar ve kanuna dayanılarak belirlenen diğer kuruluşlar. Uluslararası belgelerde VASP (virtual asset service provider) olarak geçer. Müşterinin kimliğini tespit etmek ve transfer kayıtlarını takip edilebilir biçimde tutmakla yükümlüdür.

Platform (crypto asset platform)

6362 sayılı Kanun’un 3/1-dd maddesine göre kripto varlık alım satım, ilk satış ya da dağıtım, takas, transfer, bunların gerektirdiği saklama ve belirlenebilecek diğer işlemlerin bir veya daha fazlasının gerçekleştirildiği kuruluş. Gündelik dilde “kripto borsası” denen kuruluşlar bu tanıma girer.

Müşterini tanı (KYC) (know your customer)

Borsanın müşterisinin kimliğini belge, yüz doğrulaması ve banka hesabıyla tespit etmesi. 6362 sayılı Kanun’un 35/C maddesinin birinci fıkrası, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının müşterilerin kimliklerini 5549 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında tespit etmekle yükümlü olduğunu düzenler. Kimliği doğrulanmış bir hesaba ulaşan para, failin tespitinde en güçlü bağlantıdır.

Seyahat kuralı (transfer kuralı) (travel rule)

Kripto varlık hizmet sağlayıcıları arasındaki transferlerde gönderen ve alıcıya ilişkin bilgilerin transferle birlikte iletilmesi kuralı. Türkiye’de 6362 sayılı Kanun’un 35/C maddesinin beşinci fıkrası, hizmet sağlayıcıların transfer kayıtlarını güvenli, erişilebilir ve takip edilebilir şekilde tutmasını ve SPK ile MASAK düzenlemelerinde öngörülen gönderici-alıcı bilgilerini iletmesini öngörür.

Kolluk talep kanalı (law enforcement request portal)

Büyük kripto borsalarının ve stablecoin ihraççılarının, resmî makamlardan bilgi ve dondurma taleplerini aldığı özel başvuru kanalları. Uygulamada Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı ve il siber birimleri bu kanallar üzerinden yurt dışındaki borsalara doğrudan yazabilmekte ve cevap alabilmektedir.

Askıya alma (CMK 128/A) (account suspension)

7571 sayılı Kanun’un 22. maddesiyle CMK’ya eklenen 128/A maddesine (kabul 24.12.2025, Resmî Gazete 25.12.2025) göre nitelikli hırsızlık (TCK 142/2-e), nitelikli dolandırıcılık (TCK 158/1-f ve l) ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK 245) suçlarında makul şüphe varsa banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı suçta kullanılan hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir; hesap Cumhuriyet savcısının yazılı emri üzerine de askıya alınabilir. Askıya alma, hesap hareketleriyle birlikte derhâl Cumhuriyet başsavcılığına bildirilir. Askıya alma tamamlanmadan para başka bir banka, ödeme kuruluşu veya kripto varlık hizmet sağlayıcısına aktarılmışsa, kurum bunu askıya alma yapılabilmesi için o kuruma gecikmeksizin bildirir (CMK 128/A-3). Aynı maddenin yedinci fıkrasına göre kurum, savcının, hâkimin veya mahkemenin istediği bilgi ve belgeyi on gün içinde göndermek zorundadır; göndermezse 50.000 TL’den 300.000 TL’ye kadar idari para cezası verilir.

El koyma (CMK 128 ve 128/A) (seizure)

Suçtan elde edildiğine dair kuvvetli şüphe bulunan malvarlığı değerlerinin hâkim kararıyla korunmaya alınması. CMK 128/A kapsamında askıya alınan hesaptaki suça konu menfaate hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle el konulabilir; savcı emri yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur ve hâkim kırk sekiz saat içinde karar vermezse el koyma kendiliğinden kalkar. Bu kapsamda el koyma için CMK 128’de aranan kurum raporu şartı aranmaz (CMK 128/A-4).

İade (restitution)

El konulan suça konu menfaatin mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine verilmesi (CMK 128/A-5). Karışan para dosyalarında hangi kısmın hangi mağdura ait olduğunun belirlenmesi, paylaştırma yöntemine bağlıdır.

Müsadere (confiscation)

Suçta kullanılan veya suçtan meydana gelen eşyanın (TCK 54) ve suçtan elde edilen maddi menfaatin (TCK 55) devlete geçirilmesi. TCK 55/1’e göre kazanç müsaderesine karar verilebilmesi için maddi menfaatin mağdura iade edilememesi gerekir; yani mağdura iade, müsadereden önce gelir.

Adli istinabe (letter of request, MLA)

Yabancı bir ülkenin adli makamlarından delil toplanması veya işlem yapılması için resmî yardım talebi. Yargıtay kararlarında yurt dışındaki borsalardan bilgi alınması için bu yol da sayılır; uygulamada siber birimlerin borsaların kolluk kanallarına doğrudan yazışması çoğu zaman daha hızlı sonuç verir.

Delil ve rapor terimleri nelerdir?

Teknik bulgunun dosyada ne ağırlık taşıyacağı, hangi belgeyle ve hangi standartla sunulduğuna bağlıdır.

Bilirkişi raporu (court-appointed expert report)

Çözümü uzmanlık, özel veya teknik bilgi gerektiren konularda savcı veya mahkeme tarafından atanan bilirkişinin hazırladığı rapor (CMK 63 ve devamı). Bilirkişi hukuki nitelendirme yapamaz; yalnız teknik soruları cevaplar (CMK 67/3).

Uzman mütalaası (party-appointed expert opinion)

CMK 67/6’ya göre Cumhuriyet savcısı, katılan, vekili, şüpheli veya sanık, müdafii veya kanuni temsilci, yargılama konusu olayla ilgili olarak, bilirkişi raporunun hazırlanmasında değerlendirilmek üzere ya da bilirkişi raporu hakkında uzmanından bilimsel mütalaa alabilir. Mütalaayı hazırlayan uzman, istem üzerine duruşmada dinlenebilir (CMK 68/3). Kripto dosyalarında mağdurun veya şüphelinin sunduğu teknik inceleme raporları bu çerçevede değerlendirilir.

Teknik veri değerlendirmesi raporu (technical data assessment)

Taraf vekilinin dilekçesine eklediği, transferleri, cüzdanları ve iletişim verilerini inceleyen teknik rapor. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 27.04.2026 tarihli ve 2025/5763 E., 2026/4543 K. sayılı kanun yararına bozma kararında, müşteki vekilinin dilekçesine eklediği teknik veri değerlendirmesi raporundaki bilgilerin yeniden değerlendirilerek kimlik doğrulaması yapan merkezî borsalardan doğrudan veya istinabe yoluyla bilgi istenmesi ve uzman bilirkişiden teknik rapor aldırılması gerektiğini belirtmiştir.

Delil bütünlüğü ve özet değeri (evidence integrity, hash value)

Dijital delilin sonradan değiştirilmediğini gösteren kayıt düzeni. Dışa aktarılan işlem dökümleri, ekran kayıtları ve cihaz kopyaları için SHA-256 gibi özet değerleri alınır; CMK 134 kapsamındaki el koymalarda sistemdeki verilerin yedeği alınır ve bir kopyası şüpheliye veya vekiline verilir.

Güven düzeyi (confidence level)

Rapordaki her bağlantının ne kadar kesin olduğunu gösteren derece: TXID ile doğrulanmış işlem kesindir; kümeleme veya zaman-tutar eşleşmesine dayanan bağlantı güçlü çıkarımdır; doğrulanması süren bağlantı olası olarak gösterilir. Bu ayrım yapılmayan raporlar savunma tarafından kolayca tartışmaya açılır.

İşlem tablosu (transaction schedule)

Rapordaki her transferin tarih-saat, gönderen, alıcı, tutar, varlık, ağ ve TXID bilgileriyle satır satır listelendiği ek. Diyagram bu tablonun görsel özetidir; ikisindeki tutarlar birebir aynı olmalıdır.

Sık karıştırılan terimler hangileri?

Raporlarda ve dilekçelerde en çok yanlış anlaşılan terim çiftleri ve aralarındaki fark:

Bu terimler bir dosyada nasıl birlikte kullanılır?

Tipik bir sahte yatırım platformu dosyasında terimler şu sırayla karşımıza çıkar; savcılıktan istenecek işlemler ilgili adımda belirtilmiştir.

1. Giriş noktası ve ilk transfer. Mağdur, bir borsadaki hesabında parasını USDT’ye çevirir ve sahte platformun “yatırma adresi” diye verdiği TRC-20 adrese gönderir. Bu transferin TXID’si, dosyanın ilk ve en sağlam delilidir.
2. Fail toplama adresi. Paranın girdiği adres incelenir: başka kaynaklardan da para geliyorsa (birleştirme) aynı yöntemle zarar gören başka kişiler olabilir. Adreste hâlâ USDT varsa kara liste talebi için zaman kritik hâle gelir.
3. Dağıtma ve ara adresler. Para ara adreslere bölünür. Her kol ayrı izlenir; ücret fonlayıcısı ve zamanlama gibi sezgisel ipuçlarıyla aynı kişinin kontrol ettiği adresler kümelenir.
4. Atıf: kullanıcıya özgü yatırma adresi. Kollardan biri bir borsanın yatırma adresine ulaşır. Bu, failin kimlik doğrulaması yapılmış hesabına ulaşıldığı anlamına gelebilir; borsadan hesap sahibi, IP kayıtları ve çekim bilgileri istenir.
5. Köprü ve takas. Bir kol başka bir ağa geçmişse takip hedef ağda sürdürülür. Varlık değişmişse ekonomik karşılığı hesaplanır.
6. Tedbir. Para Türkiye’deki bir kurumdaysa CMK 128/A kapsamında askıya alma ve el koyma, ihraççının kontrolündeki bir token ise kara liste, yurt dışı borsadaysa siber birim aracılığıyla hesap dondurma talebi gündeme gelir.
7. Rapor. Bütün bulgular işlem tablosu, akış diyagramı ve güven düzeyleriyle uzman mütalaasına dönüştürülür; dosyaya sunulur ve bilirkişiye sorulacak soruların belirlenmesine yardımcı olur.

Sık sorulan sorular

İlgili rehberler

• Kripto transfer akış diyagramı nasıl okunur?
• Kripto para takip edilebilir mi? USDT, Bitcoin ve soğuk cüzdan transferleri nasıl izlenir?
• Tronscan ile USDT sorgulama: TXID, TRC-20 adresi ve transfer takibi
• Bulaşıklık analizi, sıcak cüzdan hatası ve fon ayrıştırma
• Kripto adli bilişim: blockchain teknik uzman raporunu nasıl hazırlıyoruz?
• Kripto cüzdan sahibi nasıl bulunur?
• Cüzdan kümeleme ve kripto adreslerin kimliklendirilmesi
• USDT kara liste mekanizması ve kurtarma işlemleri

Kaynaklar

1. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, m.3/1-aa, bb, cc, çç, dd ve m.35/C (7518 sayılı Kanun ile eklendi; RG 02.07.2024, Sayı 32590) — mevzuat.gov.tr
2. SPK, Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılarının Çalışma Usul ve Esasları ile Sermaye Yeterliliği Hakkında Tebliğ (III-35/B.2), m.4/1 (soğuk cüzdan ve sıcak cüzdan tanımları), RG 13.03.2025, Sayı 32840 — resmigazete.gov.tr
3. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m.63, 67, 68, 128, 128/A, 134 (m.128/A: 7571 sayılı Kanun m.22, RG 25.12.2025, Sayı 33118) — mevzuat.gov.tr; resmigazete.gov.tr
4. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.54 ve 55 — mevzuat.gov.tr
5. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 2025/5763 E., 2026/4543 K., 27.04.2026 — karararama.yargitay.gov.tr
6. United States v. 1,385,380.27152 USDT, D. Haw. No. 1:26-cv-00118, müsadere şikâyeti, 09.03.2026, ¶77 (en düşük ara bakiye kuralı) — courtlistener.com
7. Meiklejohn, S. vd., “A Fistful of Bitcoins: Characterizing Payments Among Men with No Names”, ACM Internet Measurement Conference, 2013 — smeiklej.com
8. FATF, Updated Guidance for a Risk-Based Approach to Virtual Assets and Virtual Asset Service Providers, 28.10.2021 — fatf-gafi.org

Güncelleme notu: 26.10.2026 — İlk yayın. CMK 128/A (7571 sayılı Kanun) ve 6362 sayılı Kanun’un 7518 sayılı Kanun’la eklenen tanımları esas alındı.