Kumar Nedir, Yer ve İmkân Sağlamak Ne Zaman Suçtur? Ceza Genel Kurulunun TCK 228 ve 1072 Kararı

Son güncelleme: 24.10.2026 · Hazırlayan: Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu (Sicil No 92414) · Baro levhasında doğrula

Ceza Genel Kurulu bu kararda neyi çözdü?

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 13.01.2022 tarihli ve 2020/426 esas, 2022/14 karar sayılı kararında tombala makinesiyle kumar oynatılan bir yerde kart dağıtan garsonun, kumar için yer ve imkân sağlamanın yanında ayrıca 1072 sayılı Kanun’a muhalefet suçunu da işleyip işlemediğini çözdü ve işlemediği sonucuna vardı. Kumar oynatmanın bütün yönleri kumar oynatma suçu (TCK 228) yazısında, oynayanın kabahati kumar oynamanın cezası yazısında anlatıldı; bu yazı tek bir kararı ve onu izleyen kararları inceliyor.

Karar oy birliğiyle verildi. Genel Kurul, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazını kabul etti, kapatılan 19. Ceza Dairesinin düzeltilerek onama kararını kaldırdı ve asliye ceza mahkemesinin 1072 mahkûmiyetini bozdu. İnceleme yalnız bu mahkûmiyetle sınırlıydı: aynı sanığın kumar için yer ve imkân sağlamaktan aldığı ceza Özel Dairece onanıp kesinleşmişti.

Kararı bugün değerli kılan sonucu kadar gerekçesidir. Genel Kurul uyuşmazlığı çözerken kumarın tanımını, TCK 228’in hangi hareketlerle işlendiğini ve 1072 ile ilişkisini ayrıntılı olarak açıkladı. Spor bahsinin ve şans oyunlarının bu tabloya göre yeri yasa dışı bahis suçu rehberinde.

Karara konu olayda ne yaşandı?

Ekim 2012’de kolluğa, bir okulun karşısındaki binada tombala oynatıldığı ihbar edildi. Bina daha önce de tombala nedeniyle birçok kez işlem görmüştü. Yapılan çalışmada binanın gündüz kapalı olduğu, akşamları kimi zaman birinci, kimi zaman ikinci katında faaliyet gösterdiği, çevrede üç dört gözcünün beklediği ve kapıda gelen gideni karşılayan biri olduğu belirlendi. Sulh ceza mahkemesinin arama kararıyla akşam 21.30 sularında içeri girildiğinde 45–50 kişi masalarda tombala kartlarıyla oturuyordu.

Bir sanık makinedeki topları okuyor, iki sanık kart dağıtıyor, bir başkası kapıda gözcülük yapıyordu. Tombala makinesine, 90 topa, çekilen topları gösteren kameraya, iki televizyona, 120 karta ve yaklaşık 3.500 pula el konuldu. İşletmeci kollukta, bir kartın 5 TL’ye satıldığını, birinci çinkoya 65, ikinci çinkoya 130, tombalaya 260 TL ödendiğini ve çalışanlara gecelik 30 TL yevmiye verdiğini anlattı. Bilirkişi makinenin çalışır durumda olduğunu ve 1072 sayılı Kanun kapsamındaki oyun makinelerinden olduğunu bildirdi. Oynayanlara kolluk kumar oynama kabahatinden idari para cezası verdi.

Garson sanık kollukta kart dağıtıp toplamaktan sorumlu olduğunu ve gecelik 30 TL aldığını anlattı; mahkemede ise işsiz olduğu için iki gündür orada çalıştığını, tombala ve kumar oynatmayla ilgisi olmadığını savundu. Asliye ceza mahkemesi onu hem TCK 228’den hem 1072’den mahkûm etti; 1072’den verilen ceza 1 yıl hapis ve 2.000 TL adli para cezasıydı.

Uyuşmazlık neydi?

Soru, kart dağıtan garsonun eyleminin 228’in yanında 1072 suçunu da oluşturup oluşturmadığıydı. Özel Daire mahkûmiyeti düzelterek onamıştı. Başsavcılık ise itirazında aynı Daire’nin başka dosyalarda verdiği kararlara dayandı: tombala makinesinin maliki, zilyedi ya da işleteni olmayan sanıkların eylemi 1072’yi değil, kumar için yer ve imkân sağlamayı oluşturur. Dosyada garsonun makinenin maliki, zilyedi ya da işleteni olduğuna dair delil yoktu. Daire itirazı yerinde görmeyince dosya Genel Kurula geldi.

Genel Kurul kumarı nasıl tanımladı?

Genel Kurul, TCK 228/6’daki tanımdan yola çıktı: kumar, “kazanç amacıyla icra edilen ve kar ve zararın talihe bağlı olduğu” oyundur. İki unsur birlikte aranır. Kazanç amacı yoksa kumar da yoktur:

“Bu anlamda kazanç amacı olmaksızın sırf eğlenmek üzere oyun oynanmasına yer ve imkân sağlamak bu suçu oluşturmayacaktır.”

Talih unsuru için de ölçü konuldu:

“Yine kâr ve zararın talihe bağlı olması ise kazanç veya kaybın fail tarafından belirlenememesi anlamına gelmektedir. Tamamen veya kısmen oyuncunun maharetine, bilgisine, tecrübesine, ustalığına bağlı oyunlar kumar sayılmamaktadır.”

Genel Kurul iki sınırı daha çizdi. Sonucu hileyle kendi lehine çeviren failin eylemi kumar değil dolandırıcılıktır. Devletin kanunla izin verdiği kazanç amaçlı şans oyunlarını oynatmak ise suç değildir. Bu ölçütler birlikte, hangi oyunun TCK 228 anlamında kumar sayılacağının haritasını verir:

Tablonun en çok tartışma çıkan satırı üçüncüsüdür. Kaybedene ekonomik değeri olan bir borç yükleyen oyunun kumar sayılması gerektiği görüşü Yargıtay’da bir karşı oyda dile getirildi, çoğunluk bu soruyu tartışmadı; Danıştay da bir kahvehane dosyasında “çay–meyve suyu parasına oynadık” beyanını kumarın ikrarı saymadı (2. Daire, E. 2022/856, K. 2022/4042). Bu satırda sonuç, tanık beyanlarının ve tutanağın neyi gerçekten tespit ettiğine bağlı kalıyor.

Yer ve imkân neden birlikte aranıyor?

Çünkü kanun metni “yer ve imkân” diyor ve Genel Kurul bu “ve”yi kanunilik ilkesinin gereği olarak harfiyen okudu:

“Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama suçu birden fazla hareketli bir suçtur. Diğer bir ifade ile bu suçun oluşabilmesi için failin kumar oynanması amacıyla hem yer hem de imkân sağlaması gerekmektedir. Bu anlamda sadece yer veya sadece imkân sağlanması ile suç oluşmaz”

Maddenin gerekçesi “yer veya başka surette imkân” ifadesini kullanıyordu. Genel Kurul bunu yeterli görmedi: TCK 2’ye göre suç ve ceza içeren hükümler kıyasa yol açacak biçimde geniş yorumlanamaz ve yorumla suça unsur eklenip çıkarılamaz.

Kavramların içi de dolduruldu. Yer, kumar oynanacak mekânın tahsisidir ve kumarhane olması gerekmez; ev, dernek ya da kulüp binası da yer sayılır. Yerin sahibi olmak da şart değildir: geceleri bir depoda bekçilik yapan ya da bir işyerinin anahtarını elinde tutan kişi, orayı kumar için açtığında yer sağlamış olur. İmkân ise yer dışındaki kolaylaştırıcı hareketlerdir:

“kumar oynanacak yerin polis baskınına karşı korunması, oyunun nasıl oynanacağının öğretilmesi, oyunculara borç para verilmesi de imkân sağlama olarak nitelendirilmektedir”

Masa, sandalye ve oyun kâğıdının hazır tutulması da imkândır. Bu açıklamayı, olaya birden çok kişi katıldığında her birinin hem yeri hem imkânı tek başına sağlamasını şart koşan bir kural gibi okumak doğru olmaz; uygulama da bu yönde. Aynı dosyada garsonun 228 mahkûmiyeti Özel Dairece onanıp kesinleşti; 8. Ceza Dairesi de 2026’da kart parasını toplayan çalışanın 228 mahkûmiyetini onadı. Ölçü, kişinin oyunun düzenine yaptığı katkının içeriğidir.

1072 sayılı Kanun’daki suç 228’den neden ayrı?

Çünkü 1072, kumar şartı aramayan bağımsız bir suçtur. Rulet, tilt ve benzeri talih ya da maharete dayalı otomatik veya yarı otomatik oyun alet ve makinelerini umuma açık yerlerde bulundurmak, çalıştırmak, yurda sokmak veya imal etmek, kazanç kastıyla oynanmasa dahi yasaktır (m.1); cezası bir yıldan beş yıla kadar hapis ve yüz günden bin güne kadar adli para cezasıdır (m.2). Spor kulüpleri, gençlik teşekkülleri ve dernekler de umuma açık yer sayılır. Genel Kurul bunu şöyle söyledi:

“1072 sayılı Kanun kapsamında failin cezai sorumluluğunun doğması için bahse konu oyun alet veya makineleri ile kumar oynanması için yer ve imkân sağlanmasına gerek yoktur.”

Suç seçimlik hareketlidir ve sırf hareket suçudur: dört hareketten biri yapıldığı anda tamamlanır. Genel Kurul’a göre bu hareketler çoğu zaman kumar için yer ve imkân sağlamanın hazırlığıdır, ama kanun koyucu onları ayrıca yasakladığı için “1072 sayılı Kanun’a muhalefet suçu ile kumar oynanması için yer ve imkân sağlama suçu birbirinden bağımsız suçlardır”. Korunan hukuki yarar da farklıdır: kanunun gerekçesine göre gençlerin şans oyunu alışkanlığı edinmesini önlemek ve millî ekonomiyi korumak. Kanundaki “langırt” ibaresi ise Anayasa Mahkemesinin 23.12.2015 tarihli kararıyla iptal edildi; langırt artık 1072’nin kapsamında değildir.

Garson makineyi neden “çalıştırmış” sayılmadı?

Çünkü “çalıştırmak”, makinenin düğmesine basmak değil, onu bir bütün hâlinde işletmektir. Garson makineyi bulundurmamış, yurda sokmamış, imal etmemişti; tartışma yalnız “çalıştırmak” hareketi üzerindeydi. Genel Kurul sözlük anlamını yeterli görmedi:

“tombala makinesini çalıştırmaktan, “tombala makinesini işe yarar duruma getirmek” şeklindeki sözlük anlamı değil, tombala makinesinin bir bütün hâlinde işletilmesinin anlaşılması gerektiği”

Bu ölçüye göre gecelik yevmiyeyle çalışan, işletmecinin talimatıyla kart dağıtan ve makine üzerinde işletmeciyle ortak hâkimiyeti bulunmayan garson 1072’nin faili değildir. Makineyi bulunduran ve çalıştıran, makinenin maliki olan ve yeri işleten kişidir. Ortak hâkimiyet kavramı burada belirleyicidir: makinenin kazancına katılan, işletme kararlarını veren ya da makineyi birlikte işleten biri için sonuç farklı olabilir.

Sonraki kararlar bu çizgiyi nasıl uyguladı?

Yargıtay dairelerinin sonraki kararları Genel Kurulun iki sonucunu da koruyor: kumar tanımı ve 1072’nin bağımsızlığı. Genel Kurulun bu kararda doğrudan çözmediği iki soruda ise dairelerin çizgisi belirginleşti: 228 ile 1072’nin aynı olayda birlikte uygulanıp uygulanmayacağı ve çalışanların 228 bakımından sorumluluğu.

Tablodan iki pratik sonuç çıkar. Makineyle kumar oynatılan yerde işleten kişi için risk iki ayrı suçtur ve 1072 için hüküm kurulmamışsa zamanaşımı içinde ayrıca işlem yapılabiliyor. Çalışan için ise 1072 kapısı Genel Kurul kararıyla büyük ölçüde kapanmış, ama 228 kapısı görevinin içeriğine göre açık kalmıştır.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2025/5279, K. 2026/1900, 11.02.2026

Olay: Başka bir sanığın işlettiği yerde para karşılığı tombala oynatılırken, orada çalışan sanığın satılan kartların parasını topladığı tespit edildi. İlk derece beraat verdi, istinaf mahkûmiyete çevirdi; seri muhakeme yönünden bozmadan sonra kurulan 25 gün hapis ve adli para cezası Yargıtay’a geldi.

“işyerinin girişine göre sol masada bulunan ve işyerinde çalışan sanığın oyunda satılan tombala kartlarının parasını topladığı”

Uygulamaya etkisi: Daire, çalışanın kaçamaklı ikrarı, tutanak ve tanık beyanlarıyla 228 mahkûmiyetini onadı. Genel Kurul kararıyla birlikte okununca ayrım netleşir: kart parasını toplamak oyunun icrasına katılmaktır ve 228’e girebilir; makine üzerinde işleten konumu yoksa 1072 için yetmez. Suç tarihi 2015’tir, bu yüzden ceza 6763 öncesindeki “bir yıla kadar” sınırına göre belirlendi.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2021/15781, K. 2022/10315, 22.06.2022

Olay: 1072 kapsamındaki bir makineyle kumar oynatılan yer nedeniyle sanık 228’den mahkûm edildi; 1072’den ayrıca dava açılmamıştı. Tebliğname, basit yargılama usulünün uygulanması gerektiği görüşüyle bozma istedi; çoğunluk bunu kabul etmedi.

“madde kapsamında bu aletlerle kumar oynatılması halinde ayrıca kumar oynanması için yer ve imkan sağlama suçundan da ceza verileceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığı”

Uygulamaya etkisi: Alıntı karşı oydandır: karşı oy yazan üyeye göre makineyi çalıştırarak tombala oynatmak tek fiildir ve özel norm olan 1072’den ceza verilmelidir. Çoğunluk iki suçun birlikte oluştuğunu kabul etti; bu yüzden 228 için basit yargılama usulü de uygulanmadı. Ceza Genel Kurulunun “bağımsız suçlar” tespiti çoğunluğun görüşüyle uyumludur. Karşı oy ise tek fiil savunması için kullanılabilecek bir dayanak olarak duruyor.

Karar bugün hangi sınırlarla okunmalı?

Karar 2012 tarihli bir olaya ilişkindir ve bugüne taşınırken üç farka dikkat etmek gerekir.

• Ceza aralığı değişti. Suç tarihinde 228/1 “bir yıla kadar hapis” öngörüyordu. 6763 sayılı Kanun’la 02.12.2016’dan beri ceza bir yıldan üç yıla kadar hapis ve iki yüz günden az olmamak üzere adli para cezasıdır.
• Yeni fıkralar kararın konusu değil. Bilişim sistemleri kullanılarak işlenen hâl (228/3: 3–5 yıl hapis ve 1.000–10.000 gün adli para cezası) ve örgüt hâli (228/4: yarı oranında artırım) 2017’de 694 sayılı KHK ile eklendi. Çocukların kumar oynaması için yer ve imkân sağlanmasında ceza bir kat artırılır (228/2).
• Yer ve imkân açıklaması genel bir açıklamadır. Genel Kurul bunu 1072 uyuşmazlığını çözerken yaptı; aynı sanığın 228 mahkûmiyetini incelemedi. 228 ile 1072’nin aynı olayda birlikte uygulanıp uygulanmayacağı sorusunu da doğrudan çözmedi.

Spor bahsi ve spor dışı şans oyunları için özel hükümler vardır: spor müsabakalarına dayalı bahsi oynatmak 7258 m.5/1-a’da, spor dışı şans oyunları 320 sayılı KHK m.52’de düzenlenir; öğretide 7258’deki oynatma hükümlerinin 228’e göre özel norm olduğu kabul edilir. Çevrim içi casino ve slotun hangi hükme girdiği online casino ve slot yazısında. İnternette oynatılan kumarda “yer” sanal bir ortam olabilir ve dosyanın ağırlığı mekândan para hareketine kayar: 8. Ceza Dairesi, hesabına çok sayıda kişiden para gelen bir sanığın beraatini gelir ile işlem hacmi arasındaki orantısızlığa dayanarak bozdu (E. 2021/18703, K. 2023/7850). Bu dosyalarda paranın banka hesaplarından ödeme altyapılarına ve kripto varlıklara nasıl aktığını göstermek, kimin gerçekten oynattığını ayırmanın yoludur; kripto bacağı kripto ile bahis ve kumar yazısında.

Kumarı yalnız oynayan kişi suç değil kabahat işler: Kabahatler Kanunu m.34’e göre bin Türk lirası idari para cezası verilir ve kumardan elde edilen gelire el konulur. Cezayı kolluk verir; tutar yeniden değerlemeyle 2026’da yaklaşık 11.604 TL’dir, kesin tutar karardaki tutardır. Bu dosyada da oynayanlara ceza kesildi, ama Genel Kurulun önüne gelen soru bu değildi.

Benzer bir kumar dosyasında neye bakılmalı?

Genel Kurul kararından ve onu izleyen kararlardan çıkan inceleme sırası şudur:

1. Arama kararını ve tutanağı inceleyin. Arama hâkim kararıyla mı yapıldı, tutanakta kimin ne yaparken görüldüğü yazıyor mu, masada para ya da pul tespit edildi mi?
2. Kazanç amacını sorgulayın. Kart fiyatı, ödül tablosu, pul–para karşılığı ve oyuncu beyanları oyunun para karşılığı oynandığını gösteriyor mu, yoksa yalnız oyun aletleri mi bulundu?
3. Makinenin niteliğini ve çalışırlığını araştırın. Bilirkişi raporu makinenin 1072 kapsamında ve çalışır olduğunu söylüyor mu; sayaç ve yazılım kayıtları geçmiş kullanımı gösteriyor mu?
4. Makinenin kime ait olduğunu belirleyin. Malik, zilyet ve işleten kim; kira sözleşmesi, ruhsat, kasaya giden para ve kazancın paylaşımı bunu gösterir.
5. Çalışanın görevini ayrıştırın. Çay servisi mi, kart satışı mı, numara okuma mı, gözcülük mü? Ücretin yevmiye mi kazanç payı mı olduğu da sorumluluğun sınırını belirler.
6. Usulü kontrol edin. 228/1 ve 1072 m.2 seri muhakeme kapsamındadır (CMK 250); 228/1’de kamu davasının açılmasının ertelenmesi de mümkündür, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar hariç. Birden çok şüpheli varsa birinin seri muhakemeyi kabul etmemesi bu usulü herkes için kapatır (CMK 250/11).

Sık sorulan sorular

İlgili rehberler

• Kumar oynatma suçu (TCK 228) — yer ve imkân sağlama, internet üzerinden kumar ve kumar makinesi
• Kumar oynamanın cezası — evde, kahvehanede ve okeyde oynayanın durumu
• Yasa dışı bahis suçu — 7258 sayılı Kanun’un bentleri ve kumarla ilişkisi
• Bahis sitesinde çalışmak suç mu? — çalışanların rolleri ve risk tablosu
• Danıştay’ın “bahis kumar değildir” kararı — disiplin hukukunda kumar ile bahis ayrımı
• Yasa dışı bahis ve kumar kararları — konu konu güncel içtihat

Kaynaklar

1. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.2, 228 — mevzuat.gov.tr
2. 1072 sayılı Rulet, Tilt, Langırt ve Benzeri Oyun Alet ve Makinaları Hakkında Kanun, m.1–2 — mevzuat.gov.tr
3. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, m.34 — mevzuat.gov.tr
4. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m.171, 250 — mevzuat.gov.tr
5. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E.2020/426, K.2022/14, 13.01.2022 — karar metni
6. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E.2021/15781, K.2022/10315, 22.06.2022 — karar metni
7. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E.2025/5279, K.2026/1900, 11.02.2026 — karar metni
8. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E.2024/24909, K.2026/2067, 16.02.2026 — karar metni
9. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E.2021/18703, K.2023/7850, 24.10.2023 — karar metni
10. Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E.2023/17382, K.2026/2210, 02.03.2026 — karar metni
11. Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E.2021/14746, K.2023/572, 17.01.2023 — karar metni
12. Danıştay 4. Daire, E.2023/8712, K.2024/66, 09.01.2024 — karar metni
13. Danıştay 2. Daire, E.2022/856, K.2022/4042, 13.09.2022 — karar metni
14. Anayasa Mahkemesi, E.2015/58, K.2015/117, 23.12.2015 (1072 sayılı Kanun, “langırt” ibaresi) — karar metni
15. Beşir Babayiğit, “Kumar Oynama ve Kumar Oynanması İçin Yer ve İmkân Sağlama Fiilleri”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 2018, S. 34, s. 283–315 — DergiPark

Güncelleme notu: 24.10.2026: İlk yayın. Ceza Genel Kurulunun 2020/426 E. sayılı kararındaki kumar tanımı, yer ve imkânın birlikte aranması, 1072 sayılı Kanun’un bağımsızlığı ve “çalıştırmak” ölçütü; 7. ve 8. Ceza Daireleri ile Danıştay’ın sonraki kararlarıyla birlikte incelendi.