Son güncelleme: · Hazırlayan: Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu (Sicil No 92414) · Baro levhasında doğrula
- TCK 158 uzlaştırma kapsamında değildir. CMK m.253/1-b’deki listede dolandırıcılıktan yalnız TCK 157 (basit dolandırıcılık) vardır.
- 7589 sayılı Kanun (RG 31.07.2026, Sayı 33326) CMK 253’ü değiştirmedi; nitelikli dolandırıcılığı uzlaştırmaya almadı.
- 7589 af getirmedi ve 5275 sayılı İnfaz Kanunu’nda değişiklik yapmadı.
- TCK 158/4 af değildir, ceza indirimidir: hüküm kurulur, ceza yarıya iner.
- 15.10.2026 tarihli konsolide TCK ve CMK metinlerinde nitelikli dolandırıcılığı uzlaştırmaya alan veya affeden bir hüküm yoktur. CMK 253’teki son değişiklik 7593 sayılı Kanun’la yalnız 253/1-c’nin ifadesinde yapıldı.
Nitelikli dolandırıcılık şikâyete bağlı mı?
Hayır, nitelikli dolandırıcılık şikâyete tabi değildir. TCK m.158’de “şikâyet üzerine” ibaresi yoktur; suç resen (mağdurun isteği aranmadan, kendiliğinden) soruşturulur. Cumhuriyet savcısı bir suçun işlendiği izlenimini veren hâli öğrenir öğrenmez işin gerçeğini araştırmaya başlamak zorundadır (CMK m.160/1). Bu bilgi mağdurun dilekçesinden, kolluk tutanağından, bir bankanın bildiriminden ya da başka bir dosyadan gelebilir. Suçun bentleri ve cezası nitelikli dolandırıcılık (TCK 158) rehberinde ayrıca anlatılıyor.
Bunun dört pratik sonucu vardır:
- Şikâyet süresi yoktur. TCK m.73/1’deki altı aylık süre yalnız şikâyete bağlı suçlarda işler. 158’de tek zaman sınırı dava zamanaşımıdır.
- Dosya mağdur olmadan da açılabilir. 158/1-f ve 158/1-l şüphesinde banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı hesabı 48 saate kadar askıya alabilir ve bunu belgeleriyle derhal başsavcılığa bildirir (CMK m.128/A).
- Kamu davasının açılmasının ertelenmesi uygulanmaz. Bu kurum üst sınırı üç yıl veya daha az olan suçlar içindir (CMK m.171/2); 158’in üst sınırı on yıldır.
- Uzlaştırma bürosuna gidilmez. Soruşturma ya kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla ya da iddianameyle biter.
Şikâyetimden vazgeçersem dava düşer mi?
Düşmez. TCK m.73/4’e göre mağdurun vazgeçmesi davayı yalnız kovuşturması şikâyete bağlı suçlarda düşürür. Nitelikli dolandırıcılık bu suçlardan olmadığı için vazgeçme dilekçesi soruşturmayı da davayı da sona erdirmez; dosya delillere göre sonuçlanır. Aynı kural basit dolandırıcılık için de geçerlidir; orada dosyayı kapatabilen yol vazgeçme değil, uzlaşmadır.
Vazgeçmenin davayı düşürdüğü iki dolandırıcılık hâli vardır: alacağı tahsil amacıyla dolandırıcılık (TCK m.159) ve TCK m.167/2’deki akrabaların zararına işlenen dolandırıcılık. Kovuşturma başladıktan sonra suçun bu hâllerden birine dönüştüğü anlaşılırsa, mağdur açıkça vazgeçmedikçe yargılama sürer (CMK m.158/7).
Mağdurun vazgeçmesi dosyada neyi değiştirebilir?
Davayı bitirmez ama dört noktada sonucu etkileyebilir. Her biri ayrı bir kanun hükmüne bağlıdır; “vazgeçtim” cümlesi tek başına hiçbirini doğurmaz.
Kısmi ödemede rıza. Zarar tamamen giderilmemişse etkin pişmanlık (TCK m.168: zararın giderilmesi karşılığında cezanın indirilmesi) için mağdurun rızası şarttır (168/4). Yargıtay, katılan şikâyetinden vazgeçip kısmi ödemeyle indirime muvafakat ettiği hâlde indirim yapmayan hükmü bozdu (11. CD, E.2025/2533, K.2025/10942). Rızanın olmadığı bir dosyada ise indirim uygulanmadı ve ceza iki yılı aştığı için erteleme ile HAGB yolu kapandı (11. CD, E.2023/834, K.2023/2501). Oranlar ve zamanlama için: zararı ödersem ceza alır mıyım?
HAGB’de zarar şartı. Hükmolunan ceza iki yıl veya daha azsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması için zararın tamamen giderilmesi gerekir (CMK m.231/5, 6-c); hemen ödenemiyorsa denetim süresince aylık taksitle ödeme koşuluyla da karar verilebilir (231/9).
Kanun yolu. Katılan (kamu davasına mağdur sıfatıyla taraf olan kişi) hükme sanık aleyhine de kanun yoluna başvurabilir; katılma, ilk derece kovuşturmasında hüküm verilinceye kadar istenebilir (CMK m.237/1). Katılan da savcı da başvurmazsa cezanın eksik hesaplanması gibi sanığın lehine kalan bir hata düzeltilmez: Yargıtay, menfaatin iki katının altında belirlenen adli para cezası için bozma yapmadı, çünkü aleyhe temyiz yoktu (11. CD, E.2026/2045, K.2026/4912).
Beyanın delil değeri. Vazgeçme dilekçesi beraat gerekçesi değildir; içindeki somut olgular ise delildir. “Benimle konuşan kişi sanık değildi” gibi bir anlatım, teşhis ve diğer kayıtlarla birlikte değerlendirilir.
TCK 158 uzlaşmaya tabi mi?
Hayır. Uzlaştırma (şüpheli ile mağdurun bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşıp dosyayı kapatabildiği usul) üç grup suçta uygulanır: kovuşturması şikâyete bağlı suçlar, CMK m.253/1-b’de tek tek sayılanlar ve adli süreçteki çocuklar bakımından üst sınırı üç yılı geçmeyen suçlar (253/1-c). 253/1-b listesinde dolandırıcılıktan yalnız “Dolandırıcılık (madde 157)” vardır. Nitelikli dolandırıcılık hiçbir gruba girmez; üst sınırı on yıl olduğundan şüpheli çocuk olsa bile uzlaştırma yapılmaz.
Bentler arasında fark yoktur: 158/1-f’deki bilişim veya banka aracılığıyla dolandırıcılık da, 158/1-l’deki kendini polis, savcı ya da banka görevlisi olarak tanıtma da uzlaştırma dışıdır. 158/3 ise ayrı bir suç değil, üç veya daha fazla kişiyle ya da örgüt faaliyeti çerçevesinde işlemede cezayı artıran bir hükümdür; nitelikli dolandırıcılıkta uygulandığında uzlaştırmayı açmaz, cezayı yükseltir.
| Hâl | Şikâyete bağlı mı? | Uzlaştırma | Mağdurun vazgeçmesi | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| Basit dolandırıcılık (TCK 157) | Hayır | Var | Davayı düşürmez | CMK 253/1-b-8; TCK 73/4 |
| Nitelikli dolandırıcılık (158/1, 158/2; 158/3 artırımıyla birlikte) | Hayır | Yok | Davayı düşürmez | CMK 253/1; TCK 73/4 |
| Alacağı tahsil amacıyla dolandırıcılık (TCK 159) | Evet, 6 ay | Var | Davayı düşürür | TCK 159, 73; CMK 253/1-a |
| TCK 167/1’deki yakınların zararına | Aranmaz | Gerek yok | Etkisiz | İlgili akrabaya ceza verilmez |
| TCK 167/2’deki akrabaların zararına | Evet, 6 ay | Var | Davayı düşürür | TCK 167/2, 73/4; CMK 253/1-a |
Tablonun ana ayrım çizgisi şikâyet koşuludur: suç şikâyete bağlıysa hem vazgeçme hem uzlaştırma çalışır, değilse yalnız kanunun saydığı 157 uzlaştırmaya girer.
12. Yargı Paketi uzlaşma veya af getirdi mi?
Getirmedi. 12. Yargı Paketi olarak anılan 7589 sayılı Kanun 16.07.2026’da kabul edildi ve 31.07.2026 tarihli, 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Nitelikli dolandırıcılığı ilgilendiren hükümleri TCK 158’e dördüncü fıkrayı ekleyen m.13, HAGB’yi yeniden düzenleyen m.15 ve geçici madde 1’in (6) ve (7). fıkralarıdır. CMK 253’teki listeye dokunmadı, af hükmü içermedi.
TCK 158/4 bir af değil, indirimdir. 157 veya 158’deki suça iştirak, haksız menfaat amacıyla ödeme aracını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçları başkasına vermekle sınırlıysa ceza yarı oranında indirilir. Kişi yine suça iştirak etmiş sayılır. Hesabının dolandırıcılıkta kullanılacağını bilmeyen kişi için konu indirim değil, kast yokluğundan beraattir (CMK m.223/2-c). Kesinleşmiş cezalar da kendiliğinden inmez; geçiş hükümleri (7589 geçici m.1/6-7) ve uyarlama yolu TCK 158/4 ve IBAN mağdurları yazısında anlatılıyor. Ekim 2026 itibarıyla bu fıkrayı yorumlayan yerleşik bir Yargıtay içtihadı yoktur.
Uzlaştırma maddesindeki son değişiklikler başka kanunlarla yapıldı. 7571 sayılı Kanun (RG 25.12.2025, Sayı 33118) CMK 253/3’e bir istisna ekledi: uzlaştırmaya tabi bir suç, önödeme kapsamındaki bir suçla aynı mağdura karşı birlikte işlenmişse uzlaştırma kapsamındaki suç için uzlaşma hükümleri uygulanır. CMK geçici m.8, 253/3’teki değişikliğin 25.12.2025 itibarıyla uzlaşma sağlanmış soruşturma ve kovuşturma dosyalarına uygulanmayacağını düzenler. İkisi de 157 gibi zaten listede olan suçları ilgilendirir.
157’de uzlaştırma nasıl işler, vasıf 157’ye dönerse ne olur?
Basit dolandırıcılıkta yeterli şüphe varsa savcı dosyayı iddianameden önce uzlaştırma bürosuna gönderir (CMK m.253/4). Edim bir defada yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir; takside bağlanırsa kamu davasının açılması ertelenir ve ödenmezse dava açılır (253/19). Dava açıldıktan sonra uzlaşma sağlanırsa mahkeme def’aten ifada düşme, taksitte durma kararı verir (254/2). Uzlaştırma süresince ve erteleme ya da durma boyunca zamanaşımı işlemez.
Üç sınır vardır: birden fazla mağdur varsa hepsinin kabulü gerekir (253/7); 157, uzlaştırma dışı bir suçla aynı mağdura karşı birlikte işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmaz, ancak birlikte işlenen suç önödeme kapsamındaysa uzlaştırma yine yapılır (253/3); uzlaşma sağlanırsa, o an tespit edilemeyen veya sonradan doğan zararlar dışında tazminat davası açılamaz (253/19). Suçun unsurları basit dolandırıcılık (TCK 157) yazısında.
İddianame 158’den açılmış olsa bile mahkeme eylemin 157 olduğu kanısına varırsa dosyayı uzlaştırma bürosuna göndermek zorundadır (CMK m.254/1); göndermeden kurulan hüküm bozulur (11. CD, E.2021/26056, K.2023/10802). Vasıf düşüşü uygulamada en çok iki durumda görülür:
- Banka yalnız ödeme aracıysa. Mağdur telefonla aldatılıp parayı bir hesaba göndermişse banka hilenin aracı değil, ödemenin kanalıdır; 158/1-f oluşmaz (11. CD, E.2026/539, K.2026/6800).
- Fiil 158/1-l’den önceyse. Kendini kamu görevlisi tanıtma bendi 02.12.2016’da eklendi; önceki fiiller 157’dir ve uzlaştırmaya tabidir (11. CD, E.2021/29893, K.2024/401).
Mağdur için risk açıktır: vasıf 157’ye inince uzlaştırma açılır, zamanaşımı da 15 yıldan 8 yıla düşer (görevli mahkeme ve zamanaşımı). Şüpheli için ise vasıf tartışması, uzlaşmayı ve daha düşük ceza aralığını mümkün kılan meşru bir savunmadır.
Akrabayı dolandırmak şikâyete bağlı mı? (TCK 167)
Akrabalığın derecesine göre ya hiç ceza verilmez ya da suç şikâyete bağlı hâle gelir. TCK m.167 yağma dışındaki malvarlığı suçlarında iki kademe öngörür ve nitelikli dolandırıcılığı da kapsar.
- 167/1, ceza verilmez: haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşler, üstsoy ve altsoy ile bu derecedeki kayın hısımları, evlat edinen ve evlatlık, aynı konutta yaşayan kardeşler. Bu bir şahsi cezasızlık sebebidir (fiil suç olmaya devam eder, yalnız o akrabaya ceza verilmez). Savcı kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilir (CMK m.171/1); kovuşturmada ceza verilmesine yer olmadığı kararı kurulur (CMK m.223/4-b).
- 167/2, şikâyet üzerine ve yarı indirimle: ayrılık kararı verilmiş eşler, ayrı konutta yaşayan kardeşler, aynı konutta yaşayan amca, dayı, hala, teyze, yeğen ve ikinci derece kayın hısımları. Altı aylık şikâyet süresi işler, vazgeçme davayı düşürür, dosya uzlaştırmaya gider. Yargıtay, sahte vekâletnamelerle akrabaya ait taşınmazların satıldığı iddia edilen dosyada 158/1-d’nin 167/2 yoluyla uzlaştırma kapsamına girdiğini kabul etti (11. CD, E.2021/37892, K.2026/5805).
Kanun bu korumayı “ilgili akraba hakkında” tanır. Olaya akraba olmayan biri de katılmışsa, onun yönünden suç resen soruşturulan nitelikli dolandırıcılık olarak kalır.
Uzlaşma yoksa masum hesap sahibini ne kurtarır?
Gerçek dolandırıcının bulunması ve paranın hesaptan sonra kime gittiğinin gösterilmesi. Uzlaşma kapısı kapalı olduğu için hesap sahibinin önünde iki yol kalır: zararı ödeyip indirim istemek ya da suçlamanın kendisini çürütmek. Bu dosyalarda soruşturma çoğu zaman paranın ilk ulaştığı hesabın sahibinde durur; başka şüpheli bulunamayınca dosyanın tek muhatabı o kişi olur ve “IBAN mağdurları” denen tablo buradan doğar. Mağdura ödeme yapmak bu tabloyu değiştirmez: ödeme cezayı indirir, suçlamayı kaldırmaz. Masum biri için hedef indirim değil beraattir ve derhâl beraat verilebilecek hâlde mahkeme düşme ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararı veremez (CMK m.223/9).
Bu dosyalar “suçsuzum” diyen bir dilekçeyle ya da emsal karar listesiyle çözülmez. Yargıtay, sanığın adını verdiği kişiler ve gösterdiği tanıklar araştırılmadan mahkûmiyet kurulamayacağını söylüyor (11. CD, E.2021/30184, K.2024/2238); araştırılacak ismi ve kaydı ise çoğu zaman savunmanın kendisi bulup önüne koymak zorunda kalıyor.
Paranın hesaptan sonraki yolu yalnız IP, port ve HTS kayıtlarıyla çıkmaz. Pek çok dosyada para birkaç ara hesaptan geçip çoğunlukla TRON ağında USDT’ye çevrilir ve soruşturma o noktada tıkanır. Banka kayıtları ancak bankaların cevabıyla dosyaya girerken blokzinciri ağındaki transferler herkese açıktır ve aynı gün izlenebilir. İz bir borsanın yatırma adresine ulaştığında o borsadan kullanıcının kimlik (KYC), giriş IP’si ve cihaz kayıtları istenebilir; EGM Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı yurt dışındaki borsalarla da doğrudan yazışabiliyor. Yargıtay da “borsanın Türkiye’de temsilciliği yok” gerekçesiyle verilen takipsizliği eksik soruşturma saydı (11. CD, E.2026/529, K.2026/6491).
“Soğuk cüzdana giden para bulunamaz” düşüncesi yanlıştır. Soğuk cüzdan, anahtarı kullanıcının elinde duran cüzdandır; içindeki varlık ve her hareket blokzinciri ağında görünür. O adreste duran USDT, kolluk veya savcılık talebiyle Tether tarafından dondurulabilir ve iadesi yoluna gidilebilir (USDT nasıl dondurulur?).
PEGA Hukuk bu dosyalarda savunmanın yanında kripto adli bilişim teknik uzman raporu (blokzinciri analizi; CMK m.67/6 kapsamında uzman mütalaası) hazırlıyor ve banka ile kripto bacağındaki para akışını tek şemada savcılığa sunuyor. Gerçek dolandırıcıların kimliği pek çok dosyada bu izden çıktı. Aynı yöntem müvekkilin hesabından çıkan paranın kime gittiğini ve müvekkilin menfaat elde etmediğini de gösterir. Kastın nasıl tartışıldığı: IBAN ve hesap kullandırma suçunda beraat.
“Uzlaşma için ödeme yapın” mesajı gerçek olabilir mi?
Nitelikli dolandırıcılık olarak yürüyen bir dosyada uzlaşma teklifi gelmez. Teklif ancak savcı veya mahkeme eylemi 157, 159 ya da 167/2 kapsamında görüp dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderdiğinde ve o büro üzerinden yapılır. Kendini uzlaştırmacı, arabulucu, avukat veya adliye görevlisi olarak tanıtıp “dosyanızın kapanması için” para isteyen mesajlar, bu ayrımın bilinmemesinden yararlanıyor.
Gerçek uzlaştırmanın izleri bellidir: dosya başsavcılık bünyesindeki uzlaştırma bürosundan yürür, uzlaştırmacı Adalet Bakanlığı listesinden görevlendirilir (253/24), uzlaşma tarafların imzasını taşıyan raporla belgelenir ve savcının onayına sunulur (253/15, 253/17). Uzlaştırmacı ücreti yargılama gideridir; uzlaşma gerçekleşirse Hazine karşılar (253/22). Kanunda tarafların uzlaştırmacıya veya üçüncü bir hesaba “dosya masrafı” ödemesini öngören bir hüküm yoktur.
Af söylentisi duyduğunuzda neye bakmalısınız?
Resmî Gazete’ye. Af, uzlaştırma ya da indirim ancak yayımlanmış bir kanunla ve o kanunun yürürlük maddesindeki tarihte doğar. “Meclisten geçti” veya “son dakika” başlıklı bir haber bu bilgileri vermiyorsa ortada uygulanabilir bir düzenleme yoktur.
- Kanun numarası: “12. Yargı Paketi” kamuoyundaki addır; hukuki metin numarayla anılır (7589 gibi).
- Resmî Gazete tarihi ve sayısı: metin resmigazete.gov.tr’de açılır; 7589 için 31.07.2026, Sayı 33326.
- Yürürlük maddesi: her madde aynı gün yürürlüğe girmeyebilir; 7589 m.26 bazı maddeleri yayımdan üç ay sonraya bırakır.
- Değişen madde: kanun TCK 158’i, CMK 253’ü veya 5275 sayılı İnfaz Kanunu’nu gerçekten değiştiriyor mu?
- Geçiş hükmü: eski dosyalara nasıl uygulanacağı ayrıca yazılır; 158/4 için geçici m.1/6-7.
- Teklif ile kanun farkı: TBMM’deki teklif kanun değildir. 158/4 teklifte yoktu, Adalet Komisyonunda önergeyle eklendi ve madde numarası Resmî Gazete metninde değişti (TBMM S.S. 280).
Genel af, Adli Sicil Kanunu’nda sicil kaydının silinip arşive alınma sebepleri arasında ayrıca sayılan bir kurumdur (5352 m.9/1-d); bir ceza indirimi veya uzlaşma onun yerine geçmez. Ekim 2026 itibarıyla nitelikli dolandırıcılığı kapsayan bir af kanunu yayımlanmış değildir.
Yargıtay uzlaştırma ve vazgeçme konusunda ne diyor?
| Karar | Tarih | İlke |
|---|---|---|
| 11. CD, E.2025/2139, K.2025/6520 | 26.05.2025 | Kamu kurumu adına aranarak para yatırtılan olayda eylem 158/1-l’dir, uzlaşmaya tabi değildir. |
| 11. CD, E.2026/539, K.2026/6800 | 22.06.2026 | Banka yalnız ödeme aracıysa eylem 157’dir; 158’den hüküm kurulamaz. |
| 11. CD, E.2021/26056, K.2023/10802 | 25.12.2023 | 157’de dosya uzlaştırmaya gönderilmeden hüküm kurulamaz. |
| 11. CD, E.2021/29893, K.2024/401 | 15.01.2024 | (l) bendinden önceki fiil 157’dir ve uzlaştırma kapsamındadır. |
| 11. CD, E.2021/37892, K.2026/5805 | 01.06.2026 | 167/2 akraba hâlinde nitelikli dolandırıcılık uzlaştırmaya tabidir. |
| 11. CD, E.2025/2533, K.2025/10942 | 09.09.2025 | Mağdur kısmi ödemeye muvafakat etmişken indirim yapılmaması bozma sebebidir. |
| 11. CD, E.2023/834, K.2023/2501 | 04.04.2023 | Kısmi ödemeye rıza yoksa 168 uygulanmaz; ceza iki yılı aşınca HAGB ve erteleme kapanır. |
Kararlar iki çizgide birleşiyor: 158’in uzlaştırma dışında olduğu tartışmasızdır, ama vasıf 157’ye ya da 167/2’ye kaydığında uzlaştırma zorunlu hâle gelir. Mağdurun iradesi ise davayı değil, etkin pişmanlık indirimini belirler.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/2139, K.2025/6520, 26.05.2025
Olay: Arayan kişi kendini tüketici hakem heyetinde avukat olarak tanıtmış ve sanığın hesabına para yatırtılmış. Başsavcılık, eylemin 157 olduğunu ve uzlaştırma yapılmadan hüküm kurulduğunu ileri sürerek kanun yararına bozma istemiş; istem reddedilmiş.
“sanığın eyleminin 5237 sayılı Kanun’un 158/1-l maddesi kapsamında uzlaşmaya tabi olmayan bir suç olarak düzenlenen”
Uygulamaya etkisi: Kendini kamu görevlisi olarak tanıtmasa bile bir kamu kurumu adına aradığını söyleyen kişi, 158/1-l’deki “kurumla ilişkili olduğunu söyleme” hâlini gerçekleştirir. Başsavcılığın uzlaştırma bürosu veya bir kamu kurumu adına konuştuğunu söyleyen sahte uzlaştırmacı ve avukat mesajları bu çizgiye girebilir.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2026/539, K.2026/6800, 22.06.2026
Olay: Farklı hatlardan aranan katılan, iş vaadiyle sanığın hesabına toplam 1.800 TL yatırmış; ilk derece 158/1-f’den hüküm kurmuş. Daire kanun yararına bozma istemini kabul etti.
“uzlaştırma kapsamına alınan basit dolandırıcılık suçunu oluşturduğu gözetilmeden, suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.”
Uygulamaya etkisi: Telefonla kurulan temasta banka yalnız ödeme kanalıysa vasıf 157’dir ve uzlaştırma zorunludur. Şikâyette bilişim sistemi üzerinden kurulan temas somut anlatılmazsa sonuç budur.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/37892, K.2026/5805, 01.06.2026
Olay: Sahte vekâletnamelerle katılana ait taşınmazların satıldığı iddia edilmiş (158/1-d); fail ile mağdur arasında 167/2 kapsamında akrabalık var.
“soruşturma ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan 5237 sayılı Kanun’un 167/2. maddesi yollamasıyla 158/1-d maddesinde düzenlenen nitelikli dolandırıcılık suçunun uzlaşma kapsamına alındığının anlaşılması karşısında”
Uygulamaya etkisi: “158’de uzlaşma yoktur” kuralının tek istisnası budur. Akrabalık bağı ve aynı konutta yaşama durumu nüfus kaydı ve adres kayıtlarıyla baştan belgelenmelidir.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/2533, K.2025/10942, 09.09.2025
Olay: 158/1-l dosyasında zararın bir kısmı hükümden önce sanığın babası tarafından ödenmiş; katılan şikâyetinden vazgeçtiğini ve kısmi ödemeyle indirime muvafakat ettiğini bildirmiş, mahkeme indirim yapmamış.
“…şikayetinden vazgeçip sanığın kısmi ödeme nedeniyle etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasına muvafakat ettiğini belirtmesi karşısında sanık hakkında 5237 sayılı Kanun’un 168/4-2. maddesi gereğince etkin pişmanlık nedeniyle indirim yapılmaması suretiyle fazla ceza tayini hukuka aykırı bulunmuştur.”
Uygulamaya etkisi: Vazgeçme davayı düşürmedi; sonucu değiştiren, kısmi ödemeye verilen açık rızaydı. Rızanın yazılı ve ödeme belgesiyle birlikte dosyaya girmesi gerekir.
Şikâyet, uzlaşma ve af hakkında doğru bilinen yanlışlar
“Parayı iade edersem dosya kapanır.”
Kesin cevap: Hayır. 158’de iade, etkin pişmanlık yoluyla cezayı indirir ve HAGB’nin zarar şartını karşılar; dosyayı kapatmaz. Dosyayı kapatan yollar yalnız 157’de uzlaşma ile 159 ve 167 hâllerinde vardır.
“12. Yargı Paketi’yle IBAN davaları düştü.”
Kesin cevap: Hayır. 158/4 hiçbir davayı düşürmez; şartları varsa cezayı yarıya indirir. 158/4’ün uygulanacağı sanıkların bölge adliye mahkemesindeki dosyaları bozulur, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığındaki dosyalar ilk derece mahkemesine gönderilir. İnfazdaki hükümlü ise zararı ihtardan itibaren altı ay içinde tamamen giderirse TCK 168/2 indiriminden yararlanabilir (7589 geçici m.1/6-7).
“Akrabalar arasında dolandırıcılık suç değildir.”
Kesin cevap: Hayır. Fiil suçtur. 167/1’deki yakınlara yalnız ceza verilmez; 167/2’deki akrabalarda suç şikâyete bağlıdır ve ceza yarıya iner. Olaya katılan yabancı kişi bu korumadan yararlanamaz.
Sık sorulan sorular
Nitelikli dolandırıcılık resen mi soruşturulur?
Evet. Savcı suçu herhangi bir yoldan öğrendiği anda soruşturma başlatmak zorundadır; mağdurun şikâyet dilekçesi şart değildir. Banka veya kripto platformu bildirimi, kolluk tutanağı ya da başka bir dosyadan gelen ihbar da yeterlidir. Mağdur sonradan şikâyetçi olmadığını söylese bile dosya delillere göre ilerler.
TCK 158’e uzlaşma gelecek mi?
15.10.2026 itibarıyla nitelikli dolandırıcılığı uzlaştırmaya alan bir kanun Resmî Gazete’de yayımlanmış değildir. 31.07.2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun CMK 253’ü değiştirmedi. Bir değişiklik olursa ancak kanunun yayımlanması ve yürürlük maddesinde yazan tarihle uygulanır; o güne kadar 158 dosyaları uzlaştırma bürosuna gönderilmez.
158/1-f dosyasında uzlaşma olur mu?
Olmaz. Bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumları aracılığıyla nitelikli dolandırıcılık da uzlaştırma dışındadır. Ancak bankanın yalnız ödeme aracı olduğu ve bilişim sisteminin hilenin aracı olmadığı anlaşılırsa vasıf 157’ye dönebilir; bu durumda dosya uzlaştırmaya gönderilmek zorundadır. Mağdur tarafı bu yüzden şikâyette temasın uygulama, ilan veya sahte banka belgesi üzerinden kurulduğunu somut olarak anlatmalıdır.
Basit dolandırıcılık uzlaşmaya tabi mi?
Evet. TCK 157’deki basit dolandırıcılık CMK m.253/1-b-8’de sayılmıştır. Suç şikâyete bağlı olmasa da savcı iddianameden önce dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderir. Edim bir defada ödenirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı, takside bağlanırsa kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilir. Mağdur birden fazlaysa hepsinin kabulü gerekir.
Nitelikli dolandırıcılıkta şikâyet süresi var mı?
Yoktur. Altı aylık şikâyet süresi yalnız şikâyete bağlı suçlarda işler. Nitelikli dolandırıcılık için başvuru, dava zamanaşımı dolmadıkça her zaman yapılabilir; olağan süre 15 yıl, örgüt artırımında 20 yıldır. Basit dolandırıcılıkta da şikâyet süresi yoktur; altı aylık süre yalnız TCK 159 ve 167/2 hâllerinde işler. Şikâyetin geç yapılması ise banka, kamera ve platform kayıtlarına ulaşmayı zorlaştırır.
Nitelikli dolandırıcılık için af var mı, af gelecek mi?
15.10.2026 itibarıyla yoktur. 7589 sayılı Kanun af hükmü içermez ve İnfaz Kanunu’nda değişiklik yapmamıştır. Gelecekte bir af ancak ayrı bir kanunla ve Resmî Gazete’de yayımlanarak doğar. Haber başlıkları, teklif metinleri veya sosyal medya paylaşımları tek başına hiçbir dosyaya uygulanmaz. Hangi suçların ve hangi tarihe kadar işlenen fiillerin kapsandığı ancak yayımlanan metinden anlaşılır.
Mağdurla anlaşırsam ceza almaz mıyım?
Nitelikli dolandırıcılıkta anlaşma cezayı kaldırmaz. Zararın tamamen giderilmesi kovuşturmadan önce cezanın üçte ikisine, hükümden önce yarısına kadar indirim sağlar (TCK m.168). Ceza iki yıl veya altına inerse zararın giderilmiş olması HAGB için de aranır. Kısmi ödemede indirim için mağdurun rızası gerekir. Masumsanız hedef indirim değil beraattir.
İlgili rehberler
- Nitelikli dolandırıcılık (TCK 158) rehberi — bentler, cezalar, savunma ve güncel kararlar
- TCK 157 rehberi — basit dolandırıcılığın unsurları, cezası ve uzlaşma
- Nitelikli dolandırıcılıkta etkin pişmanlık — zarar giderme, oranlar ve mağdurun rızası
- Hesabını kullandırana yarı indirim — TCK 158/4, geçmişe etki ve uyarlama
- Hangi mahkeme, yetki ve zamanaşımı — 7571 sonrası görev ve süreler
- Sahte uzlaşma mesajları — uzlaştırmacı ve avukat kılığındaki dolandırıcılar
Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.73, 157, 158 (7589 sayılı Kanun m.13 ile eklenen dördüncü fıkra dâhil), 159, 167, 168 — mevzuat.gov.tr
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m.67/6, 128/A, 158, 160, 171, 223, 231, 237, 253, 254, geçici m.8 — mevzuat.gov.tr
- 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu, m.9 — mevzuat.gov.tr
- 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, RG 31.07.2026, Sayı 33326 — Resmî Gazete
- 7571 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, m.24 ve m.26, RG 25.12.2025, Sayı 33118
- TBMM Adalet Komisyonu Raporu, S.S. 280 — TBMM
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/2139, K.2025/6520, 26.05.2025 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2026/539, K.2026/6800, 22.06.2026 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/26056, K.2023/10802, 25.12.2023 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/29893, K.2024/401, 15.01.2024 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/37892, K.2026/5805, 01.06.2026 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/2533, K.2025/10942, 09.09.2025 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2023/834, K.2023/2501, 04.04.2023 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2026/2045, K.2026/4912, 30.04.2026 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/30184, K.2024/2238, 27.02.2024 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2026/529, K.2026/6491, 15.06.2026 — karar metni
Güncelleme notu: 15.10.2026: İlk yayın. Nitelikli dolandırıcılığın şikâyet ve uzlaştırma dışındaki konumu, mağdurun vazgeçmesinin etkileri, 157 ve TCK 167 istisnaları ile 7589 sayılı Kanun sonrası uzlaşma ve af konusundaki son durum işlendi.
Hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti
Mağdur vazgeçti ama dosyanız hâlâ sürüyor mu?
Şikâyetten vazgeçmenin, zarar gidermenin veya size gelen bir uzlaşma teklifinin dosyanıza etkisini değerlendirmek üzere avukatlık ve danışmanlık hizmeti için WhatsApp veya e-postayla bize ulaşabilirsiniz.
Av. Ahmet Karaca · 0531 336 09 81 · ahmet@pegahukuk.com
Av. Ahmet Karaca
Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu’na kayıtlı (Sicil No 92414, TBB No 234456), kripto varlık hukuku, blockchain hukuku ve bilişim hukuku alanlarında çalışan bir avukattır; PEGA Hukuk & Danışmanlık (Kartal/İstanbul) bünyesinde görev yapmaktadır. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur; Duke University (Blockchain/DeFi), Politecnico di Milano (AI & Legal Issues) ve Lund University (AI & Law) sertifika programlarını tamamlamış, Udemy’de blockchain hukuku dersi vermekte ve Haberler.com’da köşe yazıları yazmaktadır.
Profil ve yayınlar · LinkedIn · İstanbul Barosu levhası
Bu içerik Av. Ahmet Karaca tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu kontrol edilmiştir.
