Son güncelleme: · Hazırlayan: Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu (Sicil No 92414) · Baro levhasında doğrula
- Şirket yöneticisi olmak yetmez; Ceza Genel Kurulu aldatmanın ticari faaliyet sırasında yapılmasını arıyor.
- Sıfatı taşımayan kişi bu bentlerden ancak azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulabiliyor.
- Emlakçılık ve galericilik serbest meslek sayılmıyor; vasıf 157’ye inince eski dosyalar zamanaşımıyla düşebiliyor.
- Müvekkil parasını tutan avukat ve şirket malını ortaklar aleyhine devreden müdür, aldatma yoksa TCK 155/2’den sorumlu.
TCK 158/1-h nedir ve kimleri kapsar?
Bir şirketin unvanına, faturasına ve sözleşmesine güvenerek para ödeyen kişi aldatıldıysa kanun bunu ağırlaştırıcı sebep sayar. TCK 158/1-h, dolandırıcılığın “tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin kooperatifin faaliyeti kapsamında” işlenmesini arar. Fail dört gruptan biridir: tacir (ticari işletmeyi kendi adına işleten kişi), şirket yöneticisi, şirket adına hareket eden kişi (müşteri temsilcisi, satış sorumlusu gibi şirketi temsilen iş gören çalışan) ve kooperatif yöneticisi. Diğer bentler ve ortak usul kuralları nitelikli dolandırıcılık (TCK 158) rehberinde bir arada anlatılmıştır.
Tacir sıfatı ayrıca kanıtlanmalıdır. Oto galerisi işleten sanıklar hakkında 11. Ceza Dairesi, galerinin bir şirkete bağlı olup olmadığının, değilse sanığın suç tarihindeki yasal sınırlara göre tacir sayılıp sayılamayacağının araştırılmasını istemiş ve beraati bozmuştur (E.2021/30018, K.2026/5626). Esnaf ile tacir ayrımı bu yüzden belirleyicidir: ticaret sicil kaydı, vergi kaydı ve işletmenin hacmi dosyaya girmeden bent tartışması eksik kalır.
Şirket yöneticisi olmak yeterli mi, “ticari faaliyet sırasında” ne demek?
Yeterli değildir. Ceza Genel Kurulu 158/1-h’yi özgü suç sayar ve sıfatın yanında aldatıcı eylemin ticari faaliyet sırasında gerçekleştirilmesini arar (E.2022/330, K.2023/75); şirket müdürünün şirket işiyle ilgisiz bir dolandırıcılığı bu bende girmez. O kararda aracı kurum çalışanlarının yaptığı işlemler piyasa düşüşüyle zararla kapanmış, hile görülmemiştir; sermaye piyasasındaki bu sınır piyasa dolandırıcılığı ile nitelikli dolandırıcılık farkı yazısında incelenmiştir.
Bendin kabul edildiği olaylar, şirketin olağan işi görünümünde kurulan aldatmalardır. Ruhsata göre hiç bulunmayan ya da önceden başkasına tescil edilmiş daireleri satış vaadiyle satan şirket yetkilisi hakkında “hukuki uyuşmazlık” gerekçeli beraat bozulmuştur:
“şirket yöneticisi sıfatını kullanıp objektif iyi niyet esaslarına aykırı şekilde ve baştan itibaren dolandırıcılık kastıyla hareket eden sanığın sübut bulan eylemi nedeniyle atılı suçtan cezalandırılması gerekirken”
(Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2022/752, K.2026/789, 20.01.2026.) Tur bedelini alıp hizmeti vermeyen tur şirketi yöneticileri hakkında da Daire, eylemin 158/1-h kapsamında olduğunu ve 157’den açılan davada ek savunma alınarak (CMK 226) hüküm kurulması gerektiğini belirtmiştir (E.2021/29676, K.2026/3835).
TCK 158/1-i kimleri kapsar: avukat, mali müşavir, doktor, emlakçı?
158/1-i, serbest meslek sahibinin “mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle” işlediği dolandırıcılıktır. Yargıtay iki şart arar: failin gerçekten serbest meslek mensubu olması ve hilenin bu mesleğe duyulan güvenden beslenmesi. Serbest meslek kavramında Gelir Vergisi Kanunu’nun serbest meslek faaliyetine ilişkin tanımı (m.65) esas alınıyor; kendi adına çalışan avukat, mali müşavir, hekim, mimar ve mühendis tipik örneklerdir.
Emlakçılık ve galericilik bu kapsamda değildir. 11. Ceza Dairesi 2026’da üç ayrı kararda emlakçının serbest meslek sahibi sayılamayacağını tekrarlamış, eylemi 157’ye çevirmiş ve zamanaşımı dolduğu için davaları düşürmüştür (E.2021/30262, K.2026/6294; E.2021/30573, K.2026/4447; E.2021/30346, K.2026/5869).
Avukatın yetkisini aşan vaadi de her zaman 158/1-i değildir. Onanmış mahkûmiyeti kaldırtacağını söyleyerek yüksek ücret alan avukat için Daire şunu söylemiştir:
“sanığın hile boyutuna ulaşmayan ancak kendi yetkisinde olmayacak şekilde Yargıtay Ceza Genel Kurulunda duruşma açtırıp onama kararının kaldırılmasını sağlayacağı yönündeki vaadinin 5237 sayılı Kanun’un 257. maddesinde düzenlenen “görevi kötüye kullanma” suçunu oluşturacağı”
(Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2023/26, K.2025/7913, 25.06.2025.)
Sıfatı olmayan kişi de bu bentlerden ceza alır mı?
Alabilir, ama fail olarak değil. Yargıtay 158/1-h’yi özgü suç kabul eder; tacir veya şirket yöneticisi sıfatını taşımayanlar bu nitelikli hâlden ancak azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur (11. Ceza Dairesi, E.2025/4559, K.2025/15082, 24.11.2025). Yardım edene verilecek ceza yarı oranında indirilir ve sekiz yılı geçemez (TCK 39/1).
158/1-i’de de aynı mantık işler. Avukat olmadığı hâlde bir avukatla birlikte hareket edip kendini avukat gibi tanıtan sanık için Daire, sorumluluğun TCK 40 delaletiyle 158/1-i bakımından tartışılması gerektiğini belirtmiş; usule uygun iş yapılan müştekiler bakımından suç oluşmayacağını da hatırlatmıştır (karar aşağıda). Şirket çalışanları ise çoğu zaman “şirket adına hareket eden kişi” olarak bendin doğrudan kapsamındadır; her şüphelinin imza yetkisi, internet bankacılığı yetkisi ve müşteriyle teması ayrı ayrı belirlenmelidir.
Sahte yatırım veya forex parası şirket hesabına gittiyse kim sorumlu?
Para bir limited veya anonim şirketin hesabına gönderildiyse şirketin sahibi ve yöneticileri için 158/1-h gündeme gelir. Olayda indirilen sahte uygulama (158/1-f) ya da banka veya kredi kurumu çalışanı kimliği (158/1-l) de varsa bentler birlikte uygulanır. Forex parasının sanığın limited şirketinin hesabına geldiği dosyada ilk derece mahkemesi bu üç bentle birlikte 158/3, 43 ve 62’yi uygulayarak 13 yıl 4 ay hapis vermiş; bölge adliye mahkemesi hükmü düzelterek istinafı reddetmiş, 11. Ceza Dairesi de yalnız iki nitelikli hâl bulunduğunu ileri süren tebliğnameye katılmayarak hükmü onamıştır (karar aşağıda).
Bentlerin doğru gösterilmesi tedbirleri de belirler. CMK 128/A’daki kırk sekiz saatlik hesap askıya alma ve elkoyma yalnız 158/1-f ve l için öngörülmüştür; h ve i bu kataloğa girmez. CMK 128’deki genel elkoyma şirket hesaplarına ve ortaklık paylarına da uygulanabilir, ama kuvvetli şüphe, hâkim kararı ve kural olarak kurum raporu gerektirir. Şikâyette sahte uygulamanın ve “banka çalışanıyım” söyleminin somut anlatılması bu yüzden önemlidir.
Şirketin gerçekten ticaret yapan bir işletme mi, yoksa yalnız para toplamak için kullanılan bir paravan mı olduğu da araştırılmalıdır. Ceza Genel Kurulu, karşılıksız çeklerle yürüyen bir ticari ilişkide şirketin gerçek faaliyeti araştırılmadan ne mahkûmiyet ne beraat kurulabileceğini belirtmiş ve şunların araştırılmasını istemiştir:
“suç tarihinde vergi mükellefiyetlerinin ve gerçek bir ticari faaliyetlerinin bulunup bulunmadığı, suça konu çeklerin bedel hanesinde yazılı tutarda işlem yapacak ticari potansiyellerinin olup olmadığı”
(Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E.2024/277, K.2026/97, 18.02.2026.)
Şirket hesabından çıkan para kriptoya çevrildiyse iz nasıl sürülür?
Şirket hesabı soruşturmanın son durağı değildir. Yatırım dolandırıcılığında şirket hesabına giren para çoğu dosyada kısa sürede başka hesaplara dağıtılır; bir bölümü bir kripto varlık hizmet sağlayıcısında USDT’ye çevrilip TRON ağındaki adreslere çekilir. Savcılığın elindeki ilk isim kayıtlı müdürdür; organizasyon bu yolun sonundadır.
Şirket hesabı kullanılan dosyalarda uygulamanın asıl sorunu daha belirgindir: sicilde adı yazan müdür dekonttaki unvandan tek sorguyla bulunur, şirketi gerçekte işleten bulunamaz; zarar ve mağdur ortadayken başka şüpheli çıkmayınca ceza kayıtlı müdüre yönelir. Paranın şirket hesabından sonra kime ulaştığı gösterilirse hem mağdurun parası için yol açılır hem de yalnız adı kullanılan kişi için beraat zemini oluşur; bu dosyalar kuru bir “suçsuzum” savunmasıyla ya da karar örneği sunmakla çözülmez.
Şirket hesabının ötesini banka yazışmalarıyla görmek haftalar alır; her ara hesap için yeni bir müzekkere ve yeni bir cevap gerekir. Para USDT’ye çevrildiği andan sonra ise kayıt kimsenin cevabına bağlı değildir: blokzinciri ağındaki her transfer, teknik bilgisi olan biri tarafından bulunduğu yerden ve aynı gün adres adres izlenebilir. Zincirin ucundaki borsa yatırma adresi, hesabı açan kişinin kimlik doğrulama (KYC) belgelerine, oturum kayıtlarına ve kullandığı cihaza giden kapıdır: savcılık bu kayıtları borsadan ister, yurt dışında kurulu borsalarla yazışmayı da EGM Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı doğrudan yürütür.
Mağdurun hesabı → yatırım şirketi görünümlü şirketin hesabı
Dekont · ticaret sicili · temsile yetkili kişi
Başka şirket ve kişi hesapları
Banka cevabıyla görünür · haftalar sürebilir
Türkiye’deki kripto varlık hizmet sağlayıcısında hesap
KYC · giriş IP’si · cihaz · USDT alımı
Ara adresler
Herkese açık · aynı gün izlenebilir
Yurt dışı borsada yatırma adresi
Kimlik, IP ve cihaz kaydı istenir
Bakiyenin durduğu adres
Soğuk cüzdan da olsa görünür · USDT dondurulabilir
USDT’nin bir borsaya değil kişisel bir adrese gitmesi de izi kesmez. Soğuk cüzdan denen bu adreslerde anahtar yalnızca kullanıcının cihazındadır; bakiye ve hareketler blokzinciri ağında açıkça görünür. Adreste USDT bekliyorsa kolluk veya savcılık talebiyle Tether bakiyeyi dondurabilir ve iade yolu açılır (çalınan USDT’nin Tether’e bildirilerek dondurulması). Dilekçede istenecek kayıtlar sırasıyla şunlardır:
- Şirket kayıtları — ticaret sicil dosyası, müdür değişiklikleri, vergi kaydı.
- Hesap yetkileri — internet bankacılığı yetkilileri, tanımlı telefon, işlem IP’leri.
- Para çıkışları — alıcı hesaplar ve kripto platformu yatırmaları.
- Platform kayıtları — KYC, giriş IP’leri, cihazlar, çekim işlemleri (TxID).
- Blokzinciri izi — USDT’nin ulaştığı borsa adresleri; bakiye varsa Tether’e dondurma talebi.
PEGA Hukuk bu dosyalarda şikâyet ya da savunma dilekçesine, şirket hesabından çıkan paranın banka ve kripto bacağını tek şemada izleyen bir teknik uzman raporu (CMK m.67/6) ekliyor; takip ettiğimiz pek çok dosyada gerçek faillere bu iz üzerinden ulaşıldı. Raporun yapısı kripto adli bilişim teknik uzman raporu, şirket ağlarının çözümü paravan şirket ve gerçek faydalanıcı analizi sayfasında anlatılmıştır.
Dolandırıcılık mı, hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma mı?
Fark, paranın veya malın faile nasıl geçtiğindedir. Dolandırıcılıkta mağdur hileyle aldatıldığı için malvarlığını verir. Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanmada (TCK 155/2) para veya mal faile hizmet ilişkisi gereği hukuka uygun biçimde teslim edilir; fail sonradan onu kendine mal eder. Şirket müdürü, kooperatif yöneticisi ve avukat dosyalarında bu ayrım bent tartışmasından önce gelir.
11. Ceza Dairesi, şirketin akaryakıt istasyonunu diğer ortakların zararına muvazaalı olarak devreden müdürün eylemini 155/2 saymıştır (karar aşağıda). Müvekkilinden tahsil ettiği nafaka paralarını alacaklıya ödemeyip tutan avukat için de sonuç aynıdır:
“söz konusu paranın teslim edilmesinin sanığın avukat olmasının doğal sonucu değil mağdur tarafından şahsına duyulan güven ilişkisi nedeniyle verilen ahzu kabz yetkisi kapsamında gerçekleştirildiği ve aralarındaki ilişkinin hizmet ilişkisi kapsamında kaldığı”
(Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/31465, K.2026/5787, 01.06.2026.)
| Ölçüt | 158/1-h veya 158/1-i | TCK 155/2 | Hukuki ihtilaf |
|---|---|---|---|
| Hile ne zaman? | Para alınmadan önce ya da alınırken | Hile yok; teslim hukuka uygun | Hile yok; aksaklık sonradan doğar |
| Malvarlığı nasıl geçer? | Aldatılan mağdurun tasarrufuyla | Hizmet ilişkisi gereği teslimle | Sözleşmeyle; edim sonradan aksar |
| Tipik örnek | Var olmayan daireyi satmak | Müvekkil parasını tutmak; şirket malını muvazaalı devretmek | Borcun ödenememesi; ayıplı teslim |
| Uzlaştırma | Yok | Var (CMK 253/1-b-7) | Ceza davası değil, hukuk yolu |
Tablodaki ayrımın ölçütü, paranın verildiği anda bir aldatma bulunup bulunmadığıdır. Önceden doğmuş borç için verilen karşılıksız çekte Ceza Genel Kurulu, borcun çekten önce doğup doğmadığı araştırılmadan kurulan mahkûmiyeti bozmuştur (E.2025/222, K.2026/188). Bu sınırın ölçütleri dolandırıcılık ile hukuki ihtilaf ayrımı rehberinde ele alınmıştır.
158/1-h ve 158/1-i’nin cezası nedir, “son” cümlesi uygulanır mı?
İki bentte ceza üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. 158/1’in son cümlesi alt sınırı dört yıla çıkarır ve adli para cezasını menfaatin iki katına bağlar, ama yalnız (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerini sayar; (h) ve (i) bu listede yoktur. Yargıtay, listede bulunmayan (d) bendinde son cümlenin uygulanmasını fazla ceza saymıştır (E.2021/37000, K.2025/5509). Son cümlenin uygulandığı bentlere örnek: kredi ve sigorta dolandırıcılığı (158/1-j ve k).
Aynı olayda f veya l bendi de varsa hüküm daha ağır cezayı içeren bentten kurulur (CGK, E.2018/51, K.2021/68). Üç veya daha fazla kişiyle işlenmişse ceza yarı oranında, örgüt faaliyeti çerçevesinde bir kat artırılır (TCK 158/3); h ve i’de alt sınır üç kişi artırımıyla dört yıl altı aya, örgüt artırımıyla altı yıla çıkar. Alt sınırı beş yılı aşan suçlarda aranan zorunlu müdafi (CMK 150/3) bu bentlerde yalnız örgüt artırımında gerekir. Ayrıntı: üç veya daha fazla kişiyle ve örgütlü dolandırıcılık.
Suç uzlaştırmaya tabi değildir, şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez, dava zamanaşımı on beş yıldır ve 25.12.2025’ten sonra açılan davalara kural olarak asliye ceza mahkemesi bakar.
Hapis cezasına mahkûmiyet, şirket yöneticiliğinden ve izne tabi bir mesleği serbest meslek erbabı ya da tacir olarak icra etmekten infaz tamamlanıncaya kadar yoksunluk doğurur (TCK 53/1-d, e ve 53/2). Suç bu yetkilerin kötüye kullanılmasıyla işlenmişse infazdan sonra işlemek üzere cezanın yarısından bir katına kadar ayrıca yasak konur (TCK 53/5).
Tacir ve serbest meslek dolandırıcılığı hakkında doğru bilinen yanlışlar
“Şirketin müdürü görünüyorsam şirket hesabına gelen her paradan sorumluyum.”
Kesin cevap: Hayır. 158/1-h bir sıfat cezası değildir; Ceza Genel Kurulu sıfatın yanında aldatıcı eylemin ticari faaliyet sırasında yapılmasını, ceza hukukunun genel kuralı da kastı arar. Kayıtlı müdürün hesabı fiilen kullanıp kullanmadığı işlem IP’leri, cihaz kayıtları ve paranın gittiği yerle belirlenir.
“Emlakçı ve galerici de avukat gibi 158/1-i’den yargılanır.”
Kesin cevap: Hayır. 11. Ceza Dairesi 2026 kararlarında emlakçılığın ve galericiliğin serbest meslek olmadığını tekrarladı. Emlakçının eylemi başka nitelikli hâl yoksa 157’dir; galerici tacir sayılıyorsa 158/1-h tartışılır.
Bu bentlerde hangi sorular henüz netleşmedi?
- Kâğıt üzerindeki müdür ve 158/4: Kayıtlı müdürün katkısı yalnız şirket hesabının internet bankacılığı bilgilerini veya kartını vermekse, TCK 158/4’teki yarı oranında indirim tartışılabilir. Fıkra, hesabın failin şahsi hesabı olmasını aramıyor; 157 ve 158’deki bütün suçlara iştirak için öngörülmüş. Ekim 2026 itibarıyla bu fıkrayı yorumlayan yerleşik Yargıtay içtihadı yoktur (158/4 indirimi ve geçmişe etkisi).
- Avukatın müvekkil parasını tutması: 11. Ceza Dairesi bunu 155/2 sayıyor. Uyuşmazlık Ceza Genel Kuruluna da gelmiş, ancak esasa girilmeden Daireye gönderilmiştir (E.2024/132, K.2024/388).
- 158/1-i’nin olumlu sınırı: Son kararlar bendi kapsam dışı hâlleri ayıklayarak yorumluyor; hekimin veya mali müşavirin mesleğine duyulan güvenle kurduğu aldatmalarda sınırı yeni gerekçeli kararlar belirleyecek.
Güncel Yargıtay kararları
| Karar | Konu | Sonuç |
|---|---|---|
| CGK, E.2022/330, K.2023/75 | 158/1-h özgü suç; ticari faaliyet ölçütü | Dolandırıcılık oluşmadı |
| 11. CD, E.2025/2539, K.2025/7914 | Forex parası limited şirket hesabına | f, h, l ve 158/3 ile onama |
| 11. CD, E.2021/30262, K.2026/6294 | Emlakçı serbest meslek değil | Vasıf 157, düşme |
| 11. CD, E.2024/5243, K.2026/1602 | Avukat olmayan iştirakçi | TCK 40 ile 158/1-i tartışılmalı |
| 11. CD, E.2021/20776, K.2025/7924 | Şirket malının muvazaalı devri | Eylem TCK 155/2 |
Kararlar iki bendin de sıfata ve mesleğe bağlı dar bir alanı olduğunu gösteriyor: sıfat, ticari faaliyet bağı veya aldatma yoksa vasıf 157’ye, 155/2’ye ya da hukuki ihtilafa kayar.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2022/330, K. 2023/75, 08.02.2023
Olay: Aracı kurumun müşteri temsilcileri katılanların hesaplarında emir formlarıyla hisse alım satımı yapmış, borsadaki genel düşüşle zarar doğmuştur.
“Bu nitelikli hâlin oluşması için, failin tacir ya da şirket yöneticisi veya şirket adına hareket eden kimse olması yeterli değildir. Aynı zamanda aldatıcı nitelikteki eylemin, ticari faaliyetleri sırasında gerçekleştirilmiş olması gerekir.”
Uygulamaya etkisi: Savunma bu kararla piyasa riskini öne çıkarır; mağdur vekili işlemlerin kurgusal olduğunu somut delille göstermelidir.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2025/2539, K. 2025/7914, 25.06.2025
Olay: Sanık katılanla iletişime geçip kendini şirket çalışanı olarak tanıtmış; forex kazancı vaadiyle katılan, sanığın sahibi olduğu limited şirketin hesabına farklı zamanlarda para göndermiş, “eksi bakiye” denildikten sonra 100.000 TL daha yatırmıştır. Sağlanan menfaat toplam 524.000 TL’dir; işlemler indirilen bir uygulama üzerinden yürütülmüştür.
“bilişim sistemi olan uygulamanın indirilerek bu uygulama üzerinden işlemler yapması, … görüşmelerde finans yatırımdan bahsedilmesi kendisini kredi kurumu çalışanı olarak tanıtarak menfaat temin ettiği”
Uygulamaya etkisi: İlk derece mahkemesi 158/1-f, h, l-son, 158/3, 43 ve 62’yi uygulayarak 13 yıl 4 ay hapis vermiş, bölge adliye mahkemesi hükmü düzelterek istinafı reddetmiş, Daire de onamıştır. Tebliğname yalnız iki nitelikli hâlin oluştuğunu savunmuş, Daire buna katılmamıştır; paravan şirket sahibinin sorumluluğunda temel karardır.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2021/30262, K. 2026/6294, 10.06.2026
Olay: Emlakçı sanık ve çalışanlarının katılanlara değeri yüksek taşınmazları gösterip değeri düşük taşınmazları sattığı iddia edilmiştir.
“bu bendin uygulanabilmesi için failin serbest meslek mensubu olması ve dolandırıcılık suçunu da mesleği gereği kendisine duyulan güveni kötüye kullanmak suretiyle işlemesi gerekmekte olup”
Uygulamaya etkisi: Vasıf 157’ye inmiş, sekiz yıllık zamanaşımı dolduğu için dava düşmüştür; eski emlak dosyalarında şikâyeti yalnız 158/1-i’ye dayandırmak davayı kaybettirebilir.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2024/5243, K. 2026/1602, 12.02.2026
Olay: Avukat olmayan sanık, baroya kayıtlı bir avukatla birlikte hareket edip kendini avukat olarak tanıtmış ve dava masrafı adıyla para almıştır.
“Barosuna kayıtlı bir avukat olması nedeniyle 5237 sayılı Kanun’un 40. maddesi delaletiyle aynı Kanun’un 158/1-i maddesinde düzenlenen”
Uygulamaya etkisi: Sıfatı taşımayan iştirakçinin sorumluluğu TCK 40 üzerinden tartışılır; usule uygun iş yapılan müştekiler bakımından suç oluşmaz.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2021/20776, K. 2025/7924, 25.06.2025
Olay: Limited şirketin ortağı ve müdürü sanık, şirketin tek malvarlığı olan akaryakıt istasyonunu akrabalarının kurduğu şirkete değerinin altında devretmiştir.
“iştirak halinde uzlaşma kapsamında kalan hizmet ilişkisi nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işledikleri sabit olduğundan mahkûmiyetlerine karar verilmesi gerekirken yanılgıya düşülerek nitelikli dolandırıcılık suçundan beraatleri yönünde hüküm kurulması”
Uygulamaya etkisi: Ortaklar arası uyuşmazlıkta aldatılan kişi yoksa 158/1-h değil 155/2 tartışılır ve dosya uzlaştırmaya gider.
Sık sorulan sorular
TCK 158/1-h’nin cezası kaç yıl?
Üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır; son cümledeki dört yıllık alt sınır bu bende uygulanmaz. Olayda sahte uygulama (f) veya banka çalışanı kimliği (l) de varsa alt sınır dört yıla çıkar; üç veya daha fazla kişiyle işlenmişse ceza yarı oranında artırılır.
Şirket müdürüyüm ama paraları ben almadım; yine de ceza alır mıyım?
Müdür olmak tek başına cezalandırma sebebi değildir; kast ve fiilî katkı ispatlanmalıdır. Savunmanın merkezi, şirket hesabına giren paranın kimin cihazından, hangi hesaplara ve kripto platformlarına çıkarıldığını gösteren kayıtlardır. Katkınız yalnız hesap bilgilerini vermekse 158/4’teki indirim de tartışılabilir. Mahkeme, kimin işlem yaptığını hesaba tanımlı telefon ve işlem IP’leriyle araştırmalıdır.
Kooperatif yöneticisinin dolandırıcılığı hangi bentte?
Kooperatif yöneticisinin kooperatifin faaliyeti kapsamında işlediği dolandırıcılık 158/1-h’dedir; olmayan bir daire için üyeden para toplamak bu bende girebilir. Yönetici, üyelerden usulüne uygun topladığı parayı sonradan kendine mal etmişse ve aldatma yoksa dolandırıcılık değil güveni kötüye kullanma tartışılır. Belirleyici olan, paranın verildiği anda bir aldatma bulunup bulunmadığıdır.
Avukatım parayı alıp işimi yapmadı; bu dolandırıcılık mı?
Her zaman değil. Yargıtay, avukatın müvekkilden aldığı parayı tutmasını hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma (TCK 155/2), yetkisini aşan “kararı kaldırtırım” vaadini görevi kötüye kullanma (TCK 257) saydı. 158/1-i için paranın, mesleğe duyulan güvenle kurulan bir aldatmayla alındığı gösterilmelidir. Bu ayrım dosyanın uzlaştırmaya gidip gitmeyeceğini de belirler: 155/2 uzlaştırmaya tabidir, 158/1-i değildir.
Mali müşavir veya doktor 158/1-i kapsamında mı?
Kendi adına ve hesabına çalışıyorlarsa Gelir Vergisi Kanunu’ndaki tanıma göre serbest meslek sahibidirler. Bendin uygulanması için hilenin de mesleğe duyulan güven kullanılarak kurulması gerekir; örneğin mali müşavirin gerçekte olmayan bir vergi cezasını sahte belgeyle gösterip ödeme adı altında para alması. Yalnız kamu kurumunda maaşla çalışan hekim bu tanımın dışında kalır; bu mesleklerde bendin sınırını çizen güncel Yargıtay içtihadı henüz yerleşmiş değildir.
158/1-h davası hangi mahkemede görülür, uzlaşma var mı?
25.12.2025’ten sonra açılan davalara kural olarak asliye ceza mahkemesi bakar; o tarihte ağır cezada görülen dosyalar orada kalır. 158/3 uygulanan dosyalarda ağır ceza görüşü güçlüdür, ancak içtihatla netleşmemiştir. Nitelikli dolandırıcılık uzlaştırmaya tabi değildir; eylem 155/2 veya 157 olarak nitelendirilirse uzlaştırma gündeme gelir.
İlgili rehberler
- Nitelikli dolandırıcılık rehberi: bentler, cezalar ve Yargıtay kararları — kümenin ana sayfası
- Dolandırıcılık mı hukuki ihtilaf mı? — ticari ilişkide hile ölçütü
- TCK 158/3 — üç kişi ve örgüt artırımı
- TCK 158/1-j ve 158/1-k — kredi ve sigorta dolandırıcılığı
- TCK 158/4 ve IBAN mağdurları — hesabını kullandırana yarı indirim
- Aracı kurum ve borsa işlemlerinde dolandırıcılık sınırı — piyasa suçlarıyla fark
Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.39, 40, 53, 155, 157, 158 (7589 sayılı Kanun m.13 ile eklenen dördüncü fıkra dâhil), 168 — mevzuat.gov.tr
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m.128, 128/A, 150, 226, 253 — mevzuat.gov.tr
- 5235 sayılı Kanun, m.11, 12, geçici m.7 — mevzuat.gov.tr
- 7589 sayılı Kanun, Resmî Gazete 31.07.2026, Sayı 33326 — resmigazete.gov.tr
- Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E.2022/330, K.2023/75, 08.02.2023 — karar metni
- Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E.2024/277, K.2026/97, 18.02.2026 — karar metni
- Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E.2025/222, K.2026/188, 25.03.2026 — karar metni
- Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E.2024/132, K.2024/388, 04.12.2024 — karar metni
- Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E.2018/51, K.2021/68, 02.03.2021 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/2539, K.2025/7914, 25.06.2025 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/4559, K.2025/15082, 24.11.2025 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/30018, K.2026/5626, 18.05.2026 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/30262, K.2026/6294, 10.06.2026 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/30573, K.2026/4447, 22.04.2026 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/30346, K.2026/5869, 02.06.2026 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2024/5243, K.2026/1602, 12.02.2026 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2023/26, K.2025/7913, 25.06.2025 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/31465, K.2026/5787, 01.06.2026 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/20776, K.2025/7924, 25.06.2025 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2022/752, K.2026/789, 20.01.2026 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/29676, K.2026/3835, 13.04.2026 — karar metni
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/37000, K.2025/5509, 06.05.2025 — karar metni
Güncelleme notu: 15.10.2026: İlk yayın. Tacir, şirket ve kooperatif yöneticisi ile serbest meslek sahibinin dolandırıcılığı; özgü suç ve iştirak, paravan şirket hesabından kripto varlığa uzanan para izi, güveni kötüye kullanma ayrımı ve 2023–2026 Yargıtay kararları işlendi.
Hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti
Şirket hesabı veya mesleğiniz yüzünden dolandırıcılık soruşturmasında mısınız?
Şirket yöneticisi, serbest meslek sahibi ya da şirket hesabına para göndermiş bir mağdur olarak dosyanızda paranın şirket hesabından sonra izlediği yolu çıkarmak ve savunma ya da şikâyet stratejisini kurmak için WhatsApp veya e-postayla bize ulaşabilirsiniz.
Av. Ahmet Karaca · 0531 336 09 81 · ahmet@pegahukuk.com
Av. Ahmet Karaca
Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu’na kayıtlı (Sicil No 92414, TBB No 234456), kripto varlık hukuku, blockchain hukuku ve bilişim hukuku alanlarında çalışan bir avukattır; PEGA Hukuk & Danışmanlık (Kartal/İstanbul) bünyesinde görev yapmaktadır. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur; Duke University (Blockchain/DeFi), Politecnico di Milano (AI & Legal Issues) ve Lund University (AI & Law) sertifika programlarını tamamlamış, Udemy’de blockchain hukuku dersi vermekte ve Haberler.com’da köşe yazıları yazmaktadır.
Profil ve yayınlar · LinkedIn · İstanbul Barosu levhası
Bu içerik Av. Ahmet Karaca tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu kontrol edilmiştir.
