Nitelikli Dolandırıcılıkta Beraat Kararları: Yargıtay Hangi Durumlarda Beraat Diyor?

Son güncelleme: 15.10.2026 · Hazırlayan: Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu (Sicil No 92414) · Baro levhasında doğrula

Nitelikli dolandırıcılıktan beraat hangi kanuni sebeplere dayanır?

Beraat kararı yalnız CMK m.223/2’de sayılan beş hâlde verilir: (a) yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması, (b) suçun sanık tarafından işlenmediğinin sabit olması, (c) failin kastının bulunmaması, (d) bir hukuka uygunluk nedeninin varlığı, (e) suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması. Nitelikli dolandırıcılık dosyalarında (d) bendi neredeyse hiç gündeme gelmez; geriye kalan dört bent, bu yazıdaki altı beraat sebebinin hukuki karşılığıdır.

Eşleştirme kabaca şöyledir. Hile bulunmayan, borç ilişkisinden doğan veya basit yalanla sınırlı kalan olaylarda suçun unsurları oluşmadığından mahkemeler (a) bendine gider. Hesabını tanışıklık güveniyle veren kişide kast yoktur; karar (c) veya (e) bendine dayanır. Teşhis yapılmamış, hat kullanıcısı belirlenmemiş, para başka yerde çekilmiş dosyalarda sanığın suçu işlediği sabit değildir; bu da (e) bendidir. Gerçek failin kim olduğu kesin olarak ortaya konduğunda ise (b) bendi tartışılabilir.

İki usul kuralı bu tabloyu tamamlar. Şüpheden sanık yararlanır; ispat yükü savcılıktadır ve savcı şüphelinin lehine olan delilleri de toplamakla yükümlüdür (CMK m.160/2). Şüpheli de ifade verirken, kendisine yönelen şüpheyi gidermek için somut delil toplanmasını talep edebilir (CMK m.147/1-f). Aşağıdaki kararların çoğu, bu iki hükmün dosyada fiilen işletilip işletilmediğine göre şekilleniyor. Suçun bentleri, cezaları ve genel çerçevesi için nitelikli dolandırıcılık (TCK 158) rehberine bakılabilir.

Yargıtay hangi durumda ne arıyor? Beraat sebepleri haritası

Aşağıdaki tablo, Yargıtay’ın 2023–2026 kararlarından çıkan altı beraat sebebini, her biri için aranan ölçütü, o ölçütü en açık koyan kararı ve savunmanın dosyaya koyması gereken somut olguyu bir arada gösterir. Son satır çoğu zaman beraat değil, nitelikli hâlden çıkıştır; ama ceza, uzlaştırma ve zamanaşımı tamamen değiştiği için haritaya dahil edildi.

Tablonun ortak paydası şudur: Yargıtay beraati sanığın anlatımına değil, o anlatımı doğrulayan ya da çürüten bir kayda bağlıyor. Aynı ölçütler mahkûmiyetin onandığı dosyalarda tersinden işliyor. Kararları bent bent ve konu konu görmek için nitelikli dolandırıcılık Yargıtay kararları derlemesi kullanılabilir.

Borcunu ödemeyen kişi neden beraat edebilir? Hukuki ihtilaf ve önceden doğmuş borç

Borcunu ödemeyen kişi, hile borç doğduktan sonra kurulmuşsa dolandırıcılıktan beraat eder. Dolandırıcılıkta mağdur, hileye inandığı için parayı veya malı verir; borç önceden doğmuşsa sonradan verilen karşılıksız çek ya da söylenen yalan o borcu yaratmamıştır. Bu ayrımın sınırlarını ve karşılıksız çek, kapora gibi tipik olayları dolandırıcılık mı hukuki ihtilaf mı rehberi ayrıntılı anlatır; burada yalnız beraat kararlarındaki ölçüt yer alıyor.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2025/222, K. 2026/188, 25.03.2026

Olay: Şirket müdürü sanık, ticari alışveriş karşılığında, imza yetkisi bulunmayan eski ortağı adına düzenlenmiş bir çeki katılana vermiş; 158/1-f’den kurulan mahkûmiyet temyizde onanmıştı. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, dosyadaki hakediş belgeleri ile tahsilat makbuzunun çekin daha önce yapılmış bir işin borcu için verildiğini gösterdiğini söyleyerek itiraz yoluna gitti.

“mağdurun zararına, haksız olarak sağlanan yararın hileli davranıştan önce mi yoksa eş zamanlı ya da sonra mı elde edildiğine dair maddi gerçeğin şüpheye yer bırakmayacak katiyette tespiti zorunludur.”

Uygulamaya etkisi: Genel Kurul onama kararını kaldırıp mahkûmiyeti bozdu; ama doğrudan beraat demedi. Bozma sebebi, ticari defterlerin, teslim tarihinin ve cari hesap ilişkisinin araştırılmamasıdır. Karar oy çokluğuyla verildi; on üye itirazın reddi gerektiği görüşündeydi. Savunma bu kararı bir beraat emsali olarak değil, önceden doğmuş borç ilişkisi araştırılmadan mahkûmiyet kurulamayacağı ilkesinin dayanağı olarak kullanmalı ve fatura, irsaliye, makbuz zincirini kendisi dosyaya koymalıdır.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2021/14408, K. 2024/1304, 08.02.2024

Olay: Sanık, başkasının kimlik bilgileriyle kendi fotoğrafını taşıyan bir nüfus cüzdanı çıkarmış, bu kimlikle şirket kurup çek hesabı açmış ve önceden birikmiş malzeme borcuna karşılık katılana bu hesaptan çek vermişti; çek karşılıksız çıktı. Sanık suçlamaları ikrar etmişti.

“önceden doğmuş bir borç için hileli davranışlarda bulunulması hâlinde, borç hileli davranışlar sonucu doğmayacağından dolandırıcılık suçunun oluşmayacağı”

Uygulamaya etkisi: Daire, sahte kimlik ve ikrara rağmen nitelikli dolandırıcılıktan beraat gerektiğine hükmetti; sahtecilik ayrı bir suç olarak değerlendirildi. Kararın öğrettiği şey, hilenin ağırlığının değil zamanlamasının belirleyici olduğudur. Aynı çizgide 11. Ceza Dairesi, ödemeden men talimatı nedeniyle ödenmeyen çekte borcun zamanı belirlenemiyorsa şüpheden sanığın yararlanacağını söyleyen bölge adliye mahkemesi beraatini onadı (E.2021/36627, K.2026/670, 19.01.2026).

Bu sebebin sınırı da kararlarda nettir: sözleşme yapıldığında satılan daire ruhsatta hiç yer almıyorsa ya da başkası adına tescil edilmişse, aldatma para alınmadan önce kurulmuş demektir ve “hukuki uyuşmazlık” diye verilen beraat bozulur (11. CD E.2022/752, K.2026/789, 20.01.2026). Karşı tarafın en güçlü kozu “satılan şey baştan yoktu” olgusudur.

Yalan söylemek her zaman hile midir? Basit yalan beraatleri

Hayır. Dolandırıcılıkta aranan hile, mağdurun kontrol etme imkânını ortadan kaldıran bir yalandır. Ceza Genel Kurulu bu ölçütü 2026 kararında aynen tekrarladı:

“Hile nitelikli yalandır. Yalan belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun denetleme/sorgulama imkanını ortadan kaldırmalıdır.” … “Basit bir yalan hileli hareket olarak kabul edilemez.”

Aynı kararda sözleşme ilişkisindeki mücerret yalanın da dolandırıcılığa yetmeyeceği vurgulandı: “Hukuki işlemlerde de, sözleşmelerde bir kişi mücerret yalan söyleyerek diğerini aldatmış bulunuyorsa bu basit şekildeki aldatma, dolandırıcılık suçunun oluşumuna yetmeyecektir.” Hilenin unsurlarını ve basit dolandırıcılıkla ilişkisini basit dolandırıcılık (TCK 157) rehberi ayrıca işler.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2022/7422, K. 2024/8566, 25.06.2024

Olay: Sanıklar, akrabaları olan ve daha önce de taşınmaz almış katılana, bir taşınmazı kısa sürede yüksek fiyata satabileceğini söyleyerek fahiş bedelle satmıştı; ilk derece mahkûmiyet kurdu.

“beyanın basit yalan niteliğinde kaldığı ve hile boyutuna ulaşmadığı, sanıklara isnat edilen suçun yasal unsurlarının oluşmadığı, ihtilafın hukuki mahiyette olduğu anlaşılmakla, sanıkların beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetlerine karar verilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur.”

Uygulamaya etkisi: Fiyat, kârlılık veya “iyi yatırım” vaadine dayanan dosyalarda savunma, mağdurun yeri ve değeri kendisinin araştırabileceğini, tecrübesini ve elindeki bilgi kaynaklarını göstermelidir. Mağdur bir kurumsa ölçüt daha da sıkıdır: beyanı yerinde denetleme görevi olan kurumu yanıltan ayrı bir hileli davranış yoksa kamu zararına dolandırıcılık oluşmaz (11. CD E.2024/6079, K.2025/13541, 22.10.2025).

Savunmanın sınırı, mağdurun doğrulama imkânının fiilen bulunmadığı yalandır. Duygusal ilişki içindeki katılana, başka şehirde yaşayan annesinin hasta olduğu yalanıyla para aldıran sanıkta Daire hile unsurunu gerçekleşmiş saydı ve basit dolandırıcılıktan (TCK m.157) kurulan mahkûmiyeti onadı (11. CD E.2021/39710, K.2024/11880, 17.10.2024).

Hesabı veya kartı kullanılan kişi hangi durumda beraat eder?

Hesap veya kart sahibi, hesabının dolandırıcılıkta kullanılacağını bildiği her türlü şüpheden uzak delille ispatlanamazsa beraat eder. Dolandırıcılık kastla işlenir (TCK m.21); hesabın sanık adına olması bu kastı kendiliğinden göstermez. Yargıtay’ın lehe kararlarında öne çıkan olgular doğrulanabilir bir ricacı, ricacının kendi beyanı, menfaat yokluğu, paranın başkasınca çekilmesi, iade ve hesap sahibinin kendi şikâyetidir. Hesap kullandırmada kastın ispatını ve bu alandaki savunma yol haritasını mevcut IBAN ve hesap kullandırma suçunda beraat sayfası anlatıyor; burada o sayfada yer almayan kararlar var.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2021/16966, K. 2024/7470, 04.06.2024

Olay: Sanık, komşusu ve iş arkadaşı olan diğer sanığın kendisine para geleceğini ama kartının iptal olduğunu söylemesi üzerine hesap numarasını vermiş, paradan pay almadığını savunmuştu. Hesabı isteyen bu sanığın, başka tanıdıklarından da benzer bahanelerle hesap ve kart bilgisi topladığı anlaşıldı. Hüküm basit dolandırıcılıktan (TCK m.157) kurulmuştu.

“bu kişiler gibi sanık …’in de …’le tanışıklığından dolayı duydukları güvenle hesap ve kart bilgilerini paylaştığının anlaşılması karşısında, sanığın diğer sanıkların eylemlerine iştirak ettiğine dair cezalandırılmasına yeterli kesin, inandırıcı ve her türlü şüpheden uzak delil bulunmadığı gözetilmeden, beraati yerine mahkûmiyetine hükmedilmesi”

Uygulamaya etkisi: Savunmayı güçlendiren olgu, hesabı isteyen kişinin aynı yöntemi başkalarına da uyguladığının dosyaya girmesidir; bu yüzden savunmada adı geçen kişinin diğer dosyaları ve tanıkları mutlaka getirtilmelidir. Aynı karar diğer yüzü de gösterir: üçüncü kişilerin kart ve hesaplarını toplayıp parayı çeken sanıklar fiil üzerinde ortak hâkimiyet kurmuş sayıldı ve onlara yardım etme indirimi (TCK m.39) uygulanması hatalı bulundu.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2021/18444, K. 2025/6842, 29.05.2025

Olay: E-posta yönlendirmesiyle yurt dışındaki mağdurların gönderdiği paralar sanığın hesabına gelmişti. Bankanın uyarısı üzerine yanlışlığı fark eden sanık mağdurlarla irtibat kurup parayı iade etti; e-postaların gönderildiği IP tespit edilemedi, sanığın ilgili şirketle ticari ilişkisi belgelendi.

“paranın yanlışlıkla kendi hesabına havale edildiğine kanaat getirip iadesini sağlamak suretiyle mağdurların zararını giderdiği, mağdurlarında sanığın iyi niyetli davrandığını, şikayetlerinin bulunmadığını ifade ettikleri”

Uygulamaya etkisi: Kararın anahtarı paranın tasarrufu yerine iadesidir. Para çekilip dağıtılmışsa bu emsal aynı güçte işlemez. Aynı yönde, kartını ve şifresini eski sevgilisine veren ve hesaplarını fiilen o kişinin kullandığı sanık için de beraat gerektiğine karar verildi (11. CD E.2025/3701, K.2025/13370, 21.10.2025). Parayı çekip ricacıya teslim eden hesap sahibinin durumu ayrı bir karar incelemesi konusu yapıldı: hesabına gelen parayı çeken sanıkta kastın ispatı.

Kast yokluğu savunmasında 31.07.2026’da yürürlüğe giren TCK m.158/4 ayrıca düşünülmelidir. Bu fıkra bağımsız bir suç ya da beraat yolu değildir; dolandırıcılığa katkısı yalnız hesap veya kart bilgisini başkasına vermekten ibaret kalan kişinin cezasını yarıya indirir ve kastın varlığını önkabul olarak alır. Bu nedenle savunmada beraat ana talep, 158/4 ise kademeli talep olarak ileri sürülür.

Parayı veya altını teslim alan kurye beraat edebilir mi?

Edebilir, ama bu en zor beraat sebebidir. Yargıtay uygulaması parayı veya altını kapıdan teslim alan kişiyi kural olarak müşterek fail (TCK m.37/1) sayıyor; “neyi taşıdığımı bilmiyordum” ya da “en fazla yardım edenim” savunmasını kabul eden yerleşik bir 11. Ceza Dairesi içtihadı Ekim 2026 itibarıyla oluşmuş değil. Kuryenin lehine çıkan kararlar, onu yönlendiren kişinin ve telefon bağlantılarının hiç araştırılmadığı dosyalarda verilmiş bozmalardır.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2024/1989, K. 2024/5243, 18.04.2024

Olay: Kendilerini polis tanıtan kişiler anne ile kızını ikna etmiş, altınlar buluşma noktasına gelen iki sanığa verilmişti. Sanıklar teslim almayı kabul etti ve telefonla arayıp olayı planlayan kişinin kim olduğunu söyledi; o kişi hakkında ayrı soruşturma başlatılmıştı.

“dosya kapsamında üçüncü bir şahsın olduğunun kabul edilmesine karşın katılanların kim tarafından yahut nereden arandığının araştırılmaması, üçüncü kişinin varlığının net şekilde tespit edilmemiş olması karşısında”

Uygulamaya etkisi: Katılanları arayan numaranın görüşme ve baz kayıtları incelenmeden, planı kuran kişi hakkındaki soruşturma dosyası getirtilmeden kuryeye ceza verilemez. Parayı elden ele taşıyan sanık için de, iştiraki gösteren delillerin hükümde tek tek yazılması gerektiği söylendi (11. CD E.2024/705, K.2025/12701, 07.10.2025). Buna karşılık eşkal, MOBESE ve kendisini eve getiren taksi şoförünün teşhisiyle bulunan kurye için yardım etme talebi kabul görmedi ve 158/1-l mahkûmiyeti onandı (11. CD E.2023/5331, K.2023/9357, 04.12.2023). 158/4’ün kuryelere uygulanıp uygulanmayacağı ise henüz içtihatla netleşmedi.

Kendi kripto varlığını satan kişi dolandırıcılıktan beraat edebilir mi?

Hukuken edebilir; ama Ekim 2026 itibarıyla, kendi kripto varlığını satıp bedelini dolandırılan kişinin hesabından alan satıcının beraatini bu gerekçeyle kabul eden yerleşik bir Yargıtay içtihadı yok. Böyle bir dosyada lehe sonuç, soruşturma ya da ilk derece aşamasında işlemin gerçekliğini gösteren kayıtla alınabilir. Yargıtay’ın onadığı mahkûmiyetler ise savunmanın hangi olgularda çöktüğünü gösteriyor.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2024/3673, K. 2024/10848, 30.09.2024

Olay: Kendini kamu görevlisi tanıtan kişilerin yönlendirmesiyle katılanın parası sanığın hesabına gönderilmişti. Müdafi, sanığın gelen parayı kripto satışının karşılığı sandığını ve yüzde 3’lük komisyonun kast yokluğunu gösterdiğini savundu; 158/1-l ve 158/3’ten verilen 10 yıl 6 ay hapis onandı. Aşağıdaki cümle Dairenin değerlendirmesi değil, kararda özetlenip yerinde görülmeyen temyiz sebebidir:

“hesabına gelen paranın kripto para karşılığı olduğunu düşündüğüne, aldığı komisyon payının %3 gibi düşük bir oran olmasının suç kastının olmadığını gösterdiğine”

Uygulamaya etkisi: Daire bu itirazları kısa bir onama gerekçesiyle reddetti; yani komisyon ve kayıtla desteklenmeyen “kripto karşılığı sandım” beyanı birleştiğinde savunma sonuç vermiyor. İfadede söylenen tek cümle de belirleyici olabiliyor: hesabını “kripto işlemleri için” komisyonla veren ve “dolandırıcı olabileceğini düşündüğünü ancak paraya ihtiyacı olduğundan bir şey söylemediğini” anlatan sanığın mahkûmiyeti onandı (11. CD E.2023/4510, K.2023/10239, 14.12.2023). Hesaba gelen para derhâl sanık adına açılmış bir kripto hesabına aktarılmış, o hesabın tanımlı hattı ve açılış özçekimi sanığa ait çıkmışsa “hesabımı başkası kullandı” savunması da dinlenmiyor (11. CD E.2025/4935, K.2025/15290, 26.11.2025).

Gerçek bir satıcının savunması bu yüzden sözle değil kayıtla kurulur: platform emir kaydı, satılan varlığın satıcının kendi adresinden çıktığını gösteren blokzinciri ağı kaydı, alıcı hesabın kimlik bilgisi ve varlığın teslimden sonraki yolu. Bu kayıtların nasıl eşleştirildiği kripto alım satımı yüzünden suçlanan satıcının masumiyet ispatı rehberinde ayrıntılıdır. Varlığın teslimden sonra kime gittiği gösterildiğinde aynı kayıt, savcılığa gerçek faile giden adresi de verir.

Gerçek dolandırıcı ortaya çıkınca Yargıtay ne yapıyor?

Gerçek failin kim olduğu ortaya çıkınca, hesabı kullanılan kişi hakkında mahkûmiyete yeterli kesin delil kalmaz ve Yargıtay beraat gerektiğine hükmeder. Bu tür dosyaları yönlendiren çoğu zaman tek bir olgudur: soruşturmada bulunabilen tek isim, paranın yattığı hesabın sahibidir. Dolandırıcılık gerçekten yaşanmış, mağdur gerçekten zarar görmüştür; başka şüpheli bulunamayınca sorumluluk o isme yükleniyor. Parayı asıl alanın kimliği ortaya çıktığında tablo iki yönden değişir: mağdur parasının peşine düşebileceği bir muhatap bulur, hesabı yalnızca kullanılmış kişi ise beraatini bir ihtimale değil bir olguya dayandırır.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2021/31348, K. 2026/7339, 01.07.2026

Olay: Araç ilanındaki numarayı arayan katılan 500 TL kaporayı sanığın hesabına gönderdi; para ise kartı elinde tutan diğer sanığın yaşadığı yerdeki bir ATM’den çekildi. Hesap sahibi kartı eski iş arkadaşına verdiğini, istediğinde kartın kargoyla kendisine döndüğünü ve hesabındaki hareketleri görünce şikâyette bulunduğunu anlattı; diğer sanık kartı aldığını kabul etti.

“banka kartını bir dönem birlikte aynı işyerinde çalışmaları dolayısıyla tanıdığı sanığa verdiğini daha sonra istemesi üzerine kartın kendisine kargo ile gönderildiğini”

Uygulamaya etkisi: Daire, fikir ve eylem birliğine dair şüpheden uzak delil bulunmadığını belirterek beraat gerektiğine karar verdi. Beraati taşıyan üç olgu birlikte okunmalı: kartın kime ve neden verildiğinin somut anlatımı, karşı tarafın bunu kabul etmesi ve çekim yerinin onu göstermesi, hesap sahibinin şüphelenince şikâyetçi olması. Bir işverenin, işi gereği kendisine gelecek parayı çalışanının hesabına gönderttiği olayda da çalışan için beraat gerektiği söylendi (11. CD E.2021/19057, K.2025/7321, 17.06.2025).

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2021/30184, K. 2024/2238, 27.02.2024

Olay: İlan sitesindeki telefon satışı için gönderilen para, sanığın hesabından başka bir ilde ATM’den beş dakika sonra çekilmişti. Sanık o tarihte askerde olduğunu, kartını ve şifresini birlikte askerlik yaptığı kişiye verdiğini, tanıklarını gösterdiğini savundu. İlanı veren üyelik hesabının IP kaydı başka bir kişinin internet aboneliğine çıkıyordu.

“…aynı IP numarasından verdiği ilanlarla benzer suçları işlemeyi alışkanlık haline getiren … ile ilgili suç ihbarında bulunularak…” “…birleştirilerek delillerin birlikte değerlendirilmesi suretiyle sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik araştırmayla mahkûmiyet hükmü kurulması hukuka aykırı bulunmuştur.”

Uygulamaya etkisi: Karar müdafi için güçlü bir usul dayanağıdır: savunmanın gösterdiği tanıklar dinlenmeden, adı geçen kişi hakkında suç ihbarında bulunulmadan ve dosyalar birlikte değerlendirilmeden hesap sahibine mahkûmiyet kurulamaz. IP kaydı burada gerçek faile giden kapıyı açmıştır.

Gerçek fail başka bir dosyada konuştuğunda sonuç daha da net: ilanları kendisinin verdiğini ikrar eden kişinin o dosyada mahkûm edildiği, hesap sahibinin ise aynı dosyada beraat ettiği bir olayda Daire, kartlarını başka birine verdiğini söyleyen hesap sahibi için CMK m.223/2-e uyarınca beraat gerektiğine hükmetti (11. CD E.2025/2693, K.2025/13366, 21.10.2025). Hesaplarına hiç para girmeyen ve suçta kullanılan telefonlarla aralarında bir bağ bulunamayan iki sanığın beraati de aynı mantıkla onandı (11. CD E.2024/2231, K.2024/8180, 12.06.2024). O kararın karşı oyu yalnız suç vasfına ilişkindir; beraat kısmı bakımından çoğunluk görüşü esas alınmalıdır. Hüküm kesinleştikten sonra gerçek failin ortaya çıktığı dosyalarda yol, CMK m.311/1-e uyarınca yargılamanın yenilenmesidir; Yargıtay’ın bu yoldaki kanun yararına bozma kararları gerçek fail bulununca yargılamanın yenilenmesi incelemesinde ayrıca ele alındı.

Gerçek fail nasıl bulunur? Paranın ve iletişimin izi

Gerçek fail, mağdurun parasının hesap sahibinden sonra nereye gittiği ve suçta kullanılan hattın, ilanın, internet bankacılığının kim tarafından kullanıldığı sürülerek bulunur. Bu dosyalar yalnız “suçsuzum” demekle, bir emsal karar sunmakla ya da kuru bir hukuki dilekçeyle çözülmüyor. Hesabı kullanılan kişilere ilişkin yukarıdaki beraat kararlarında dönüm noktası hep bir izdir: ATM’nin bulunduğu il, ilanın IP kaydı, kargo teslim kaydı, HTS’de sık görüşülen kişi.

Teknik çalışma denince akla yalnız IP, port ve HTS gelmemeli. Takip ettiğimiz dosyalarda para birkaç ara hesapta kısa süre durduktan sonra kripto varlığa dönüşüyor; en sık görülen biçim TRON ağındaki USDT. Pek çok soruşturma, iz bankadan çıkıp kriptoya geçtiği bu noktada tıkanıyor. Oysa iki iz aynı hızda ilerlemez: banka hareketini dosyaya ancak bankanın yazıya vereceği cevap getirir; blokzinciri ağı (işlemlerin herkese açık ve geriye dönük değiştirilemez biçimde kaydedildiği ağ) üzerindeki hareketi ise gerekli teknik bilgiye sahip biri o gün, bulunduğu yerden okuyabilir.

USDT’nin vardığı adres bir merkezî borsaya aitse, savcılık o borsadan hesabın kimlik doğrulama belgelerini, oturum açılan IP adreslerini ve cihaz bilgisini isteyebilir; yurt dışındaki borsalarla bu yazışmayı EGM Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı kendisi yapıyor ve borsalardan cevap alabiliyor. Para bir kişisel cüzdanda bekliyorsa bu da izin kaybolduğu anlamına gelmez. “Soğuk cüzdan” denen şey, özel anahtarı kullanıcının elinde olan cüzdandan ibarettir; bakiyesi ve hareketleri herkes için görünür kalır ve oradaki USDT, kolluk ya da savcılığın talebi üzerine Tether tarafından dondurulabilir. Savunmada yöntem değişmez: müvekkilin hesabından çıkan para izlenerek hangi ellere geçtiği ve müvekkile bir şey kalmadığı gösterilir.

Raporun kapsamı ve hazırlanışı kripto adli bilişim teknik uzman raporu sayfasında anlatılıyor.

Teşhis, HTS, kamera ve IP eksikliği beraat sebebi midir?

Doğrudan değil, dolaylı olarak evet. Teşhis yapılmamış, hattın fiilî kullanıcısı belirlenmemiş, ilanın IP-port kaydı istenmemiş bir dosyada Yargıtay genellikle “beraat” değil “eksik araştırma” der ve hükmü bozar. Araştırma yapıldığında sonuç sanık lehine çıkarsa beraat gelir; araştırma yapılamıyorsa suçun sanık tarafından işlendiği sabit olmaz ve karar CMK m.223/2-e’ye dayanır. Bu yüzden müdafi bu araştırmaları ilk derecede kendisi istemelidir.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2021/34207, K. 2025/13548, 22.10.2025

Olay: Sahte bir internet ilanı üzerinden kapora toplanmış, ilandaki numara sanık adına kayıtlı çıkmıştı. Sanık hattını kaybettiğini söyledi; ilk derece mahkemesi bu anlatımı inandırıcı bulmayıp cezalandırdı. Paranın çekildiği ana ait bir kamera görüntüsü dosyada bulunmuyordu.

“telefon hattının fiili kullanıcısının tespiti amacıyla HTS kayıtlarına göre bu hat ile sık görüştüğü tespit edilen kişilerin tanık olarak çağırılıp”

Uygulamaya etkisi: Hat kimin adına kayıtlıysa onun kullandığı varsayılamaz. HTS’de sık görüşülenler dinlenmeli, sanığın kendi hatlarının baz kayıtları ATM’nin bulunduğu ille karşılaştırılmalıdır. Teşhiste de aynı titizlik aranıyor: olaydan çok sonra ve yalnız fotoğraf üzerinden yapılan teşhis yeterli görülmedi (11. CD E.2021/32185, K.2026/3864, 14.04.2026); teşhis edilmeyen, çeklerdeki yazı ve imzası kendisine ait çıkmayan ve menfaat sağlamayan sanık için beraat gerektiğine karar verildi (11. CD E.2021/29125, K.2023/5722, 05.07.2023).

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2021/30380, K. 2025/12900, 13.10.2025

Olay: İlan üzerinden alınan kapora sanığın hesabına yatmış ve aynı gün ATM’den çekilmişti; kamera bilirkişisi yüzün görünmediğini bildirdi. Sanık kartını kaybettiğini anlayınca iptal ettirdiğini, şifreyi kimseye vermediğini savundu.

“Suça konu ilanın hangi IP PORT numarası kullanılarak verildiğine ilişkin bilgilerin … adlı internet sitesi yöneticilerinden istenmesi”

Uygulamaya etkisi: İlan dosyalarında müdafinin standart talep listesi bu karardan çıkar: ilan IP-port kaydı, kart iptal başvurusu, çekim saatinde sanığın hattının baz konumu ve kamera bilirkişisi. Bu taleplerin ifade aşamasında yazılı sunulması, yıllar sonra gelecek bir bozma kararını beklemekten çok daha hızlı sonuç verir; ifadeye nasıl hazırlanılacağı dolandırıcılıktan ifadeye çağrılan kişi için ilk adımlar rehberinde anlatılıyor.

Nitelikli hâlin bendi oluşmazsa ne olur?

Bent oluşmazsa sanık genellikle beraat etmez; eylem basit dolandırıcılığa (TCK m.157) iner. Ama bu iniş sonucu kökten değiştirir: basit dolandırıcılık uzlaştırma kapsamındadır, zamanaşımı 15 yıldan 8 yıla iner ve eski tarihli dosyalarda dava zamanaşımından düşebilir. Yalnız bir kural var: derhâl beraat kararı verilebilecek hâllerde durma, düşme veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemez (CMK m.223/9). Hile hiç yoksa sanık düşme kararıyla değil beraatle çıkmalıdır.

Kararlardaki tipik örnekler şunlar: mağdurun parayı yalnız bir banka hesabına göndermesi, yani bankanın ödeme aracı olması 158/1-f’yi oluşturmuyor (11. CD E.2021/30544, K.2026/3830, 13.04.2026; ayrıntısı banka yalnız ödeme aracıysa 158/1-f uygulanmaz incelemesinde). Yakını cezaevinde olan mağdurun sıkıntısı “tehlikeli veya zor şart” sayılmadı; eylem 157’ye döndü ve dava zamanaşımından düştü (11. CD E.2021/21466, K.2025/5693, 07.05.2025).

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2021/30444, K. 2026/2650, 05.03.2026

Olay: Hayvancılıkla uğraşan sanık, sigortasız ölen koyunlara sigortalı hayvanların küpelerini takıp hasar ihbarında bulunmuştu. Veteriner incelemesi ölen hayvanların sigortalı olmadığını ortaya koydu; ilk derece sigorta dolandırıcılığından mahkûmiyet kurdu.

“hasar gördüğü ihbar edilen hayvanların, sigortalanan hayvanlardan olmadığının basit bir incelemeyle belirlenmiş olması karşısında, dolandırıcılık suçunun hile unsurunun somut olayda bulunmadığı”

Uygulamaya etkisi: Bu örnekte bent tartışmasının ötesine geçilip beraat çıkmıştır; çünkü hile, sigortacının olağan incelemesiyle anlaşılabilecek kadar elverişsizdir ve teşebbüs de kabul edilmedi. Kamu kurumunun denetim imkânı varken gerçek işyerinde yapılan sigortalılık bildirimlerinde de aynı mantıkla beraat gerektiği söylendi (11. CD E.2021/13384, K.2024/2287, 27.02.2024).

Yargıtay hangi olgular varsa beraati bozuyor?

Yargıtay, beraatin dayandığı anlatımı nesnel bir kayıt çürütüyorsa ya da beraat araştırma yapılmadan veya gerekçesiz verilmişse bozuyor. Bu kararlar savunma için en öğretici olanlardır: savcılığın ve katılanın beraati hangi olgularla yıkacağını önceden gösterirler.

Usul açısından en sık tekrarlanan ders şudur: bölge adliye mahkemesi ilk derecenin kabulünden ayrılıp beraate ancak duruşma açarak varabilir; duruşmasız verilen lehe karar Yargıtay’da usulden bozuluyor.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2024/277, K. 2026/97, 18.02.2026

Olay: Bir şirket adına hareket eden sanıklar katılana 250.000 nevresim takımı ürettirmiş; ödeme olarak verilen çekler daha sonra karşılıksız çıkmıştı. Yerel mahkeme, Özel Dairenin bozmasına direnerek sanıkları yeniden beraat ettirdi.

“eksik soruşturma ve araştırmanın söz konusu olduğu durumlarda mahkûmiyet kararı verilemeyeceği gibi beraat kararı da verilemez.”

Uygulamaya etkisi: Genel Kurul, çekleri düzenleyen şirketin vergi kaydı, gerçekten iş yapıp yapmadığı ve çeklerdeki büyüklükte bir alışverişi kaldırabilecek ticari kapasitesi araştırılmadan verilen beraati bozdu. Ticari ilişki savunmasında müdafi, şirketin gerçek bir işletme olduğunu gösteren belgeleri savcılığın istemesini beklemeden dosyaya koymalıdır.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2021/41301, K. 2026/4965, 04.05.2026

Olay: Sahte polisin yönlendirmesiyle katılanın parayı yatırmak istediği hesap sanık adına suç günü açılmış, ertesi gün sanığın bizzat başvurusuyla kapatılmıştı. “Bir yakınım hesap numarası istedi” anlatısı ilk kez istinaf dilekçesinde ileri sürüldü; bölge adliye mahkemesi duruşmasız beraat verdi.

“suç tarihi olan 11.04.2016 tarihinde … Şubesinden açıldığı ve ertesi günü 12.04.2016 tarihinde …’da bulunan … … Şubesinden sanık …’in bizzat şubeye müracaatı ile ve imzasıyla hesabın kapatıldığı”

Uygulamaya etkisi: Hesabın açılış ve kapanış zamanlaması aleyhe güçlü bir göstergedir. Daire ayrıca, savunmada adı geçen kişinin dinlenmesini ve gerekirse hakkında suç duyurusunda bulunulmasını istedi. Savunma doğruysa bu kişiyi ilk ifadede adıyla, ilişkisiyle ve ulaşılabilir bilgileriyle anlatmak gerekir.

Beraat ettikten sonra ne olur? Kesinleşme, kayıtlar ve tazminat

Beraat kararı, kanun yolları tükenince ya da kullanılmayınca kesinleşir; ne zaman kesinleşeceği isnadın üst sınırına bağlıdır. Üst sınırı on yılı geçmeyen suçlarda, ilk derece beraatine yönelik istinaf başvurusunu esastan reddeden bölge adliye mahkemesi kararına karşı temyiz yolu kapalıdır (CMK m.286/2-g). 158/1 ile 158/2’de hapis cezası en çok on yıl olduğu için beraat bu aşamada kesinleşir ve katılan Yargıtay’a başvuramaz. İddianamede 158/3 varsa durum değişir; Yargıtay, artırımla üst sınırın on yılı aşacağını belirterek bu kararı temyize açık saymıştır:

“Kanun maddesinin öngördüğü cezanın yukarı haddi ve uygulanması gereken artırım maddeleri de üst sınırdan dikkate alındığında, suçun gerektirdiği cezanın herhâlde 10 yıl hapis cezasından fazla olacağı”

(11. CD E.2024/415, K.2024/14923, 09.12.2024.) 158/4 indiriminin bu hesaba etkisi ise kanun metninden kesin çıkmıyor ve henüz içtihatla netleşmedi.

Adli sicil: Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucunda verilen beraat ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararı kesinleşince, eski mahkûmiyetin sicildeki ve arşivdeki kaydı bütünüyle silinir (5352 s.K. m.12/3). Memuriyet bakımından engel, dolandırıcılıktan mahkûm olmaktır (657 s.K. m.48/A-5); beraat bu engeli doğurmaz.

Tazminat: Hüküm okunurken beraat eden sanığa, tazminat isteyebileceği bir hâl varsa bu da bildirilir (CMK m.231/3). Gözaltı, tutuklama, hesap blokesi veya elkoyma gibi bir koruma tedbirine maruz kalmış kişinin tazminat yolu ve başvuru koşulları haksız bloke ve elkoyma tazminatı sayfasında anlatılıyor.

Beraat için dosyada adım adım ne yapılmalı?

1. Anlatıyı ilk ifadede kurun. Kime, ne zaman, neden hesap, kart veya bilgi verildiği; o kişinin adı, telefonu, tanıklar. Geç ortaya çıkan anlatı güvenilirlik kaybettirir.
2. Lehe delil toplanmasını yazılı isteyin. CMK m.147/1-f hakkını somut taleplerle kullanın: savunmada adı geçen kişilerin dinlenmesi, haklarında suç ihbarı, varsa diğer dosyalarının getirtilmesi.
3. Teknik kayıtları süresi geçmeden isteyin. Hesaba tanımlı hat, mobil bankacılık giriş IP’leri, ATM ve şube kamerası, dekont aslı ve imza incelemesi, ilan IP-port kaydı, suçta kullanılan hattın HTS ve baz kayıtları.
4. Paranın yolunu gösterin. Hesaptan çıkan paranın hangi hesaba, ödeme kuruluşuna ya da kripto adrese gittiğini ve müvekkilin menfaat elde etmediğini tek şemada gösteren teknik rapor sunun.
5. Benzer dosyaları bulun. Aynı hesap, hat veya ilan yöntemiyle açılmış başka dosyalar ve oradaki beraat, ikrar ya da bilirkişi raporları savunmanın en güçlü desteğidir.
6. Kademeli talep yazın. Ana talep beraat; aksi kanaatte bendin oluşmadığı, 158/4 indirimi, etkin pişmanlık ve takdiri indirim. Örnek metinler nitelikli dolandırıcılık dilekçe örnekleri sayfasında.
7. İstinafta duruşma isteyin. Bölge adliye mahkemesinin delili yeniden takdir ederek beraat verebilmesi için duruşmalı inceleme gerekir; duruşmasız beraat Yargıtay’da bozuluyor.

Beraat hakkında doğru bilinen yanlışlar nelerdir?

“Hesap benim adıma olduğuna göre beraat edemem.”

Kesin cevap: Hayır. Hesabın sanık adına olması kastı göstermez. Yargıtay, tanışıklık güveniyle hesabını veren, parayı iade eden ya da kartını iş arkadaşına verip sonra şikâyetçi olan hesap sahipleri için beraat gerektiğine hükmetti. Belirleyici olan, paranın kimin tasarrufuna geçtiği ve hesap sahibinin bundan menfaat sağlayıp sağlamadığıdır.

“Benzer olayda verilmiş bir beraat kararını sunmak yeter.”

Kesin cevap: Hayır. Emsal karar, ancak dosyanızdaki olgu aynı türden bir kayıtla, yani tanık, kamera, IP, HTS veya para iziyle desteklenirse işe yarar; kayıtsız verilen beraat bile Yargıtay’da bozulabiliyor.

“Para kriptoya çevrildiyse gerçek fail asla bulunamaz.”

Kesin cevap: Hayır. Blokzinciri ağındaki transferler herkese açıktır ve aynı gün izlenebilir. Para bir borsanın yatırma adresine ulaştıysa o borsadan kimlik ve giriş kayıtları istenir; anahtarı kullanıcıda duran bir cüzdanda kaldıysa bakiye görünür ve USDT dondurulabilir. “Kripto takip edilemez” ve “yurt dışı borsa bilgi vermez” yanılgıları dosyayı gereksiz yere kapatır.

“TCK 158/4 geldi, artık beraat istemeye gerek yok.”

Kesin cevap: Hayır. 158/4, suça bilerek katılıp yalnız hesabını ya da kartını kullandıran kişiye yarı oranında indirim getirir. Kast yoksa istenmesi gereken indirim değil beraattir. İndirim yalnız kademeli talep olarak yazılmalıdır.

Sık sorulan sorular

İlgili rehberler

• Nitelikli dolandırıcılık (TCK 158) — bentler, cezalar, savunma ve güncel kararlar için ana rehber
• Gerçek dolandırıcı bulununca yargılamanın yenilenmesi — kesinleşmiş mahkûmiyete karşı CMK 311/1-e yolu
• Hesap kullandırmada kastın ispatı — parayı çekip teslim eden hesap sahibi üzerine karar incelemesi
• Dolandırıcılık mı hukuki ihtilaf mı? — borcunu ödemeyen kişinin durumu
• Nitelikli dolandırıcılık Yargıtay kararları — konu konu güncel içtihat
• IBAN ve hesap kullandırma suçunda beraat — hesap sahibinin savunma yol haritası

Kaynaklar

1. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.21, 37, 39, 157, 158 (7589 sayılı Kanun m.13 ile eklenen dördüncü fıkra dâhil) — mevzuat.gov.tr
2. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m.67, 147, 160, 223, 231, 286, 309, 311 —mevzuat.gov.tr
3. 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu, m.12 — mevzuat.gov.tr
4. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, m.48/A-5 — mevzuat.gov.tr
5. 7589 sayılı Kanun, Resmî Gazete 31.07.2026, Sayı 33326 — resmigazete.gov.tr
6. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E.2025/222, K.2026/188, 25.03.2026 — karar metni
7. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E.2024/277, K.2026/97, 18.02.2026 — karar metni
8. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/14408, K.2024/1304, 08.02.2024 — karar metni
9. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/36627, K.2026/670, 19.01.2026 — karar metni
10. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2022/752, K.2026/789, 20.01.2026 — karar metni
11. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2022/7422, K.2024/8566, 25.06.2024 — karar metni
12. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2024/6079, K.2025/13541, 22.10.2025 — karar metni
13. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/39710, K.2024/11880, 17.10.2024 — karar metni
14. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/16966, K.2024/7470, 04.06.2024 — karar metni
15. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/18444, K.2025/6842, 29.05.2025 — karar metni
16. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/3701, K.2025/13370, 21.10.2025 — karar metni
17. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2024/1989, K.2024/5243, 18.04.2024 — karar metni
18. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2024/705, K.2025/12701, 07.10.2025 — karar metni
19. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2023/5331, K.2023/9357, 04.12.2023 — karar metni
20. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2024/3673, K.2024/10848, 30.09.2024 — karar metni
21. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2023/4510, K.2023/10239, 14.12.2023 — karar metni
22. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/4935, K.2025/15290, 26.11.2025 — karar metni
23. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/31348, K.2026/7339, 01.07.2026 — karar metni
24. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/19057, K.2025/7321, 17.06.2025 — karar metni
25. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/30184, K.2024/2238, 27.02.2024 — karar metni
26. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/2693, K.2025/13366, 21.10.2025 — karar metni
27. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2024/2231, K.2024/8180, 12.06.2024 —karar metni
28. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/34207, K.2025/13548, 22.10.2025 — karar metni
29. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/32185, K.2026/3864, 14.04.2026 — karar metni
30. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/29125, K.2023/5722, 05.07.2023 — karar metni
31. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/30380, K.2025/12900, 13.10.2025 — karar metni
32. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/30544, K.2026/3830, 13.04.2026 — karar metni
33. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/21466, K.2025/5693, 07.05.2025 — karar metni
34. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/30444, K.2026/2650, 05.03.2026 — karar metni
35. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/13384, K.2024/2287, 27.02.2024 — karar metni
36. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/29280, K.2026/6274, 10.06.2026 — karar metni
37. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/31520, K.2026/6446, 11.06.2026 — karar metni
38. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/41301, K.2026/4965, 04.05.2026 — karar metni
39. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2022/2642, K.2025/13857, 04.11.2025 — karar metni
40. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2022/10978, K.2025/12910, 13.10.2025 — karar metni
41. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/39657, K.2024/1850, 20.02.2024 — karar metni
42. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/29821, K.2026/4132, 16.04.2026 — karar metni
43. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2024/415, K.2024/14923, 09.12.2024 — karar metni
44. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/30553, K.2026/4145, 16.04.2026 — karar metni
45. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2022/5864, K.2025/14587, 18.11.2025 — karar metni

Güncelleme notu: 15.10.2026: İlk yayın. Nitelikli dolandırıcılıkta altı beraat sebebi ve nitelikli hâlden çıkış, her biri için Yargıtay’ın ölçütü, kilit kararlar ve beraatin bozulduğu karşı örnekler 2023–2026 tarihli Ceza Genel Kurulu ve 11. Ceza Dairesi kararlarıyla işlendi.