TCK 158/1-l: Kendini Polis, Savcı veya Banka Görevlisi Olarak Tanıtarak Dolandırıcılık

TCK 158/1-l: Kendini Polis, Savcı veya Banka Görevlisi Olarak Tanıtarak Dolandırıcılık — kapak görseli
Kısa tanım TCK m.158/1-l, failin kendini kamu görevlisi ya da banka, sigorta veya kredi kurumu çalışanı olarak tanıtarak veya bu kurumlarla ilişkili olduğunu söyleyerek yaptığı dolandırıcılıktır. Cezası dört yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır; adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Üç veya daha fazla kişiyle işlenirse ceza yarı oranında artırılır. Bent 02.12.2016’da yürürlüğe girdi; Ekim 2026 itibarıyla uzlaştırmaya tabi değildir.

Son güncelleme: · Hazırlayan: Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu (Sicil No 92414) · Baro levhasında doğrula

Öne çıkanlar
  • Bent yalnız polis ve savcıyı değil, her kamu görevlisini kapsar; Yargıtay kendini devlet hastanesinde doktor olarak tanıtan sanığın eylemini de bu bentte görmüştür.
  • Kendini banka görevlisi tanıtan kişi şifreyi alıp parayı kendisi aktarırsa suç bilişim sistemi kullanılarak hırsızlık olabilir; kart bilgisiyle harcama yaparsa TCK m.245 gündeme gelir.
  • Parayı veya altını kapıdan alan kurye kural olarak müşterek fail sayılır; arayan hatlar ve organizatör araştırılmadan kurulan hükümler ise bozulur.
  • 02.12.2016’dan önce işlenen sahte polis fiillerinde basit dolandırıcılık uygulanır ve sekiz yıllık zamanaşımı nedeniyle dava düşebilir.

Sahte polis, savcı veya banka görevlisi dosyanız varsa:

WhatsApp E-posta

TCK 158/1-l nedir, kimleri kapsar?

TCK m.158/1-l, dolandırıcılığın failin kendini kamu görevlisi ya da banka, sigorta veya kredi kurumu çalışanı olarak tanıtmasıyla veya bu kurumlarla ilişkili olduğunu söylemesiyle işlenmesidir. Kanundaki ifade şudur: “Kişinin, kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle”. Bent 6763 sayılı Kanun’un 14. maddesiyle eklendi ve 02.12.2016’da yürürlüğe girdi.

Sahte polis, sahte savcı ve sahte banka görevlisi dolandırıcılığının hukuki adı budur: mağdur resmî sıfata inandığı için sorgulamaz ve talimatlara uyar; kanun bu güvenin kullanılmasını ağırlaştırıcı sebep sayar. Kamu görevlisi yalnız polis ve savcı değildir: Yargıtay 11. Ceza Dairesi, köyde kendini devlet hastanesinin acil servisinde çalışan doktor olarak tanıtıp para alan sanığın eylemini de bu bendin kapsamında görmüştür (E. 2021/20222, K. 2024/2021). Maddenin bütünü ve ortak kuralları TCK 158 nitelikli dolandırıcılık rehberinde toplandı.

158/1-l’nin oluşması için hangi unsurlar aranır?

Önce basit dolandırıcılığın unsurları bulunmalıdır: hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına olarak kendisine veya başkasına yarar sağlamak (TCK m.157/1). 158/1-l bunun üzerine şunları arar:

  • Sıfat veya ilişki iddiası: Fail kendini kamu görevlisi ya da banka, sigorta veya kredi kurumu çalışanı olarak tanıtır ya da bu kurumlarla ilişkili olduğunu söyler. Sahte bir sigorta sitesi üzerinden para alınan olayda Yargıtay, iddianamede fiil anlatıldığı için sevk maddesinde yalnız (f) bendi yazılı olsa bile ek savunma alınarak (l) bendinden de hüküm kurulabileceğini kabul etmiştir (11. Ceza Dairesi, E. 2025/3260, K. 2026/1091; CMK m.226).
  • Aldatma ve tasarruf: Sıfat iddiası, mağdurun parayı vermesinden önce ya da en geç o sırada kurulmuş olmalı; mağdur parayı bu sıfata inandığı için vermiş olmalıdır.
  • Menfaat ve kast: Fail kendisine veya başkasına yarar sağlar ve bunu bilerek, isteyerek yapar (TCK m.21/1). Kurye ve hesap sahibi dosyalarında en çok tartışılan unsur kasttır.

Fail kendini görevli olarak değil, görevlileri tanıyan ve onlara iş gördürebilecek biri olarak sunduysa olay TCK m.158/2’ye yaklaşır; bu sınır kamu görevlileriyle ilişki vaadiyle dolandırıcılık (158/2) yazısında anlatıldı.

Sahte polis, savcı ve banka görevlisi dolandırıcılığı nasıl kurgulanır?

Bu dolandırıcılıkların çoğu üç adımla ilerler: korku yaratan bir haber, “gizli soruşturma” gerekçesiyle susturma ve paranın “güvenli” bir yere aktarılması.

  • “Hesabınız terör örgütünce kullanılıyor”: Arayan kendini emniyet veya jandarma görevlisi olarak tanıtır, sonra telefonu “savcıya” bağlar. Yargıtay’ın incelediği dosyalarda “TEM polisi” ve “savcı” rolleri böyle anlatılır (11. Ceza Dairesi, E. 2022/8148, K. 2023/7216; E. 2021/36255, K. 2024/3215).
  • Banka güvenlik birimi: “Hesabınızdan şüpheli işlem yapılıyor” ya da “ücret iadesi için bilgilerinizi doğrulayalım” denir. Onanan bir dosyada fail kendini bankanın genel müdürlüğünden arayan görevli olarak tanıtmıştır (E. 2023/7128, K. 2024/3851).
  • Resmî görünümlü mesaj: Dava veya icra bildirimi gibi görünen mesaj mağduru “savcılık” rolündeki kişiye ulaştırır.

Örnek senaryo: “Paranız terör finansmanında kullanılıyor” araması ve kapıdaki kurye

Bu kurgu gerçek bir dosya değildir. Emekli bir öğretmen, kendini terörle mücadele biriminden komiser olarak tanıtan birinden arama alır; hesabının örgüt parasının aktarılmasında kullanıldığı söylenir. Telefon “nöbetçi savcıya” bağlanır. Savcı rolündeki ses kimseyle konuşmamasını, parasını çekip altına çevirmesini ve altınları “sivil görevliye” teslim etmesini ister. Akşam kapıya gelen genç bir adam poşeti alıp uzaklaşır.

Olayda üç rol vardır: komiser, savcı ve kurye. Telefondaki iki kişi (l) bendini doğrudan gerçekleştirir; kuryenin durumu organizatörle bağına ve teslimden sonra ne yaptığına göre belirlenir. Üç kişinin birlikte hareket ettiği gösterilirse 158/3’teki yarı oranında artırım uygulanır; telefondaki seslerin kime ait olduğu somutlaştırılamazsa bu artırım kaybedilebilir.

Kendini banka görevlisi tanıtıp şifre alan kişi hangi suçu işler?

Cevap, parayı kimin hareket ettirdiğine bağlıdır. Mağdur banka görevlisi sandığı kişinin yönlendirmesiyle parayı kendisi gönderdiyse dolandırıcılık vardır ve (l) bendi uygulanır. Fail öğrendiği internet bankacılığı şifresiyle parayı kendisi aktardıysa Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na göre eylem bilişim sistemleri kullanılarak hırsızlıktır (TCK m.142/2-e). Hileyle alınan kart bilgileri ve doğrulama şifresiyle harcama yapıldıysa TCK m.245 uygulanır.

OlaySuçKarar
Mağdur, banka görevlisi sandığı kişinin yönlendirmesiyle parayı kendisi gönderirTCK 158/1-l (hilede bilişim sistemi kullanıldıysa (f) de)TCK m.158/1-l metni
Fail, ele geçirdiği şifreyle parayı kendi kontrolündeki hesaba aktarırTCK 142/2-eCeza Genel Kurulu, E. 2024/199, K. 2026/28
Fail, kart bilgisi ve 3D şifresiyle mağdurun bilgisi dışında harcama yaparTCK 245/111. Ceza Dairesi, E. 2021/30840, K. 2026/5048
Fail, bankanın müşteri temsilcisini aldatır; havaleyi temsilci yaparTCK 158/1-f11. Ceza Dairesi, E. 2025/1300, K. 2025/14676

Dört suçun dördü de CMK m.128/A’daki hesap askıya alma kataloğundadır; paranın durdurulması için vasıf tartışması beklenmemelidir. Ceza bakımından fark büyüktür, çünkü TCK m.158/4’teki yarı indirim yalnız 157 ve 158’deki suçlara iştirakte uygulanır. Transferi kimin yaptığı saat saat ortaya konulmadan vasıf belirlenemez.

158/1-l cezası ne kadar, “158/1-l-son” ne demek?

158/1-l’nin cezası dört yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. 158/1’deki genel aralık üç ila on yıl olsa da fıkranın son cümlesi (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde hapis alt sınırını dört yıla çıkarır ve adli para cezasının menfaatin iki katından az olamayacağını söyler. İddianamedeki “158/1-l-son” kısaltması bu son cümlenin de uygulandığını gösterir; kodların anlamı iddianamedeki TCK 158 madde kodları sözlüğünde açıklandı.

DurumHapisAdli para cezasıUsul notu
158/1-l4–10 yıl5.000 güne kadar; menfaatin iki katından az olamaz25.12.2025’ten sonra açılan davada kural olarak asliye ceza; zamanaşımı 15 yıl
158/1-l + 158/3 (üç veya daha fazla kişi)6–15 yılYarı oranında artırılırMüdafi zorunlu (CMK m.150/3)
158/1-l + 158/3 (örgüt faaliyeti çerçevesinde)8–20 yılBir kat artırılırMüdafi zorunlu; zamanaşımı 20 yıl
Aynı mağdura farklı zamanlarda birden çok ödemeTek ceza, dörtte birden dörtte üçe kadar artırımAynı orandaTCK m.43/1; farklı mağdurlar için ayrı ceza
02.12.2016’dan önce işlenen fiilTCK 157: 1–5 yıl5.000 güne kadarUzlaştırmaya tabi; zamanaşımı 8 yıl

Somut ceza, temel cezaya önce nitelikli hâl artırımı (158/3) eklenerek, ardından TCK m.61/5’teki sırayla teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, etkin pişmanlık gibi şahsi indirim sebepleri ve takdiri indirim (TCK m.62, altıda birine kadar) uygulanarak bulunur. Dört yıllık alt sınır küçük dosyada bile hissedilir: 1.900 TL’lik zararda beş yıl hapis verilen bir dosyada kanun yararına bozma istemi reddedilmiştir (11. Ceza Dairesi, E. 2025/3260, K. 2026/1091). Menfaatin iki katı kuralı ise büyük dosyada adli para cezasını büyütür: yüklü miktarda para ve ziynet eşyası alınan bir dosyada 6 yıl 8 ay hapisle birlikte 12.500.000 TL adli para cezası onanmıştır (E. 2025/5503, K. 2026/265).

158/1-l, (f) bendi ve 158/3 ile birlikte nasıl uygulanır?

Birden fazla bendin gerçekleşmesi ayrı suçlar doğurmaz; hüküm tek suçtan kurulur, diğer bent temel cezada gözetilir. Sahte banka görevlisi dosyasında bölge adliye mahkemesi, (l) bendinin yanında (f) bendinin de temel cezada gözetilmesi gerektiğini belirtmiş, aleyhe istinaf bulunmadığı için bunu eleştiri konusu yapmakla yetinmiştir; Yargıtay hükmü onamıştır (11. Ceza Dairesi, E. 2023/7128, K. 2024/3851).

Telefonla aramak ve paranın bankadan gönderilmesi ise (f) bendini kendiliğinden doğurmaz. Yargıtay, telefonla kendini polis olarak tanıtıp hesaba para yatırtan failin olayında bankanın araç olmadığını, eylemin (l) bendinden ibaret olduğunu kabul etmiştir (11. Ceza Dairesi, E. 2024/3448, K. 2024/8085). Bankanın yalnız ödeme aracı olmasıyla hilede kullanılması arasındaki fark TCK 158/1-f yazısında anlatıldı; sahte polis dosyasında şikâyetin ağırlığı bu yüzden (l) bendine verilmelidir.

158/3’teki artırım takdire bağlı değildir; Yargıtay “herhangi bir takdir hakkı kullanılmaksızın yarı oranda artırım yapılmasının zorunlu olduğu” sonucuna varır (11. Ceza Dairesi, E. 2021/40524, K. 2026/7381). Alt sınır altı yıla çıktığından sanığa istemi aranmaksızın müdafi atanmalıdır. Diğer failler belirlenemediğinde ise artırım uygulanmayabilir (bkz. aşağıdaki karar).

Çağrı merkezi biçimindeki yapılarda her mağdur ayrı bir suçun mağdurudur. Türkiye’den yabancı ülkelerdeki kişileri arayan bir çağrı merkezi dosyasında kurucu hakkında her şikâyetçi için ayrı ayrı 158/1-l-son ve 158/3’ten hüküm kurulmuş; aynı kararda eylemden üç ay sonra yapılan ve mağdurun adının geçmediği bir görüşmeye dayanan mahkûmiyet bozulmuştur (11. Ceza Dairesi, E. 2023/877, K. 2023/6868). Artırımın iki hâli TCK 158/3 örgütlü dolandırıcılık sayfasında ele alındı.

158/1-l uzlaşmaya tabi mi, zamanaşımı ne kadar, 2016’dan önceki fiillerde ne olur?

158/1-l uzlaştırmaya tabi değildir ve şikâyete bağlı değildir; tek istisna, TCK m.167/2’de sayılan akrabaların zararına işlenmesidir. CMK m.253/1-b dolandırıcılık suçlarından yalnız TCK 157’yi uzlaştırma kapsamına alır; mağdurun vazgeçmesi davayı düşürmez, zararın ödenmesi davayı bitirmez, yalnız cezayı indirir. Olağan dava zamanaşımı on beş yıldır (TCK m.66/1-d) ve kesilme hâlinde en fazla yirmi iki yıl altı aya uzar (m.67/4); örgüt faaliyeti çerçevesindeki suçta süre yirmi yıldır.

Bent 02.12.2016’da yürürlüğe girdiğinden bu tarihten önce kendini polis veya savcı olarak tanıtarak işlenen fiillere uygulanamaz; lehe kanun ilkesi gereği basit dolandırıcılık hükmü uygulanır (TCK m.7; 11. Ceza Dairesi, E. 2024/3448, K. 2024/8085). Vasıf 157’ye indiğinde uzlaştırma yolu açılır ve olağan zamanaşımı sekiz yıla düşer. Kendini polis olarak tanıtıp telefonla para isteyen sanık hakkında ilk derece mahkemesinin (d) bendinden kurduğu hüküm bu gerekçeyle bozulmuş, dava zamanaşımından düşmüştür (11. Ceza Dairesi, E. 2021/31667, K. 2026/6453). Eski tarihli bir dosyada olayda (f) bendine dayanak olacak bir bilişim unsuru varsa bunun ayrıca gösterilmesi davanın düşmesini önleyebilir.

Parayı veya altını teslim alan kurye müşterek fail mi, yardım eden mi?

Yargıtay uygulamasında parayı veya altını mağdurdan teslim alan kurye kural olarak müşterek fail sayılır (TCK m.37/1) ve diğer faillerle aynı bentten cezalandırılır. Yardım eden sayılması (TCK m.39) cezanın yarı oranında indirilmesi ve sekiz yılı geçmemesi demektir; 11. Ceza Dairesi, yaklaşık 900.000 TL değerinde altın ve dövizi poşetle teslim alan kurye için bu talebi yerinde görmeyerek mahkûmiyeti onamıştır (E. 2023/5331, K. 2023/9357).

Yargıtay’ın ölçütü fiil üzerindeki ortak hâkimiyettir. Dolandırıcılık menfaatin fail tarafına geçtiği anda tamamlanır; poşeti kapıda alan kişi bu anı bizzat gerçekleştirdiği için katkısı çoğu zaman bu ölçüte girer. Yargıtay, hesaplara yatan paraları çekip pay karşılığında sahte polis planını kuran kişiye götüren sanıklar hakkında 39. madde indirimi yapılmasını şu gerekçeyle eksik ceza saymıştır (11. Ceza Dairesi, E. 2021/16966, K. 2024/7470):

“böylece sanıkların fiiller üzerinde ortak hakimiyet kurdukları anlaşılmakla, sanıkların müşterek fail olarak cezalandırılmaları gerektiği gözetilmeden, eylemlerinin yardım etme niteliğinde olduğundan bahisle 5237 sayılı Kanun’un 39 uncu maddesi uyarınca indirim yapılması suretiyle eksik ceza tayini”

“Ne taşıdığımı bilmiyordum” savunması hangi delillerle çöker?

Mahkemeyi ikna eden, kuryenin teslimden önce ve sonra ne yaptığıdır:

  • Teslim sonrası davranış: Kamera tutanağına göre poşeti alan sanık, kendisini takip eden diğer sanığın aracına binmiş, ikisi birlikte kuyumcuya gidip bileziği bozdurmuştur. Daire, aracı kullanan sanık hakkında “arkadaş ricasıyla götürdüm” savunmasına itibar edilerek verilen beraati bozmuştur (11. Ceza Dairesi, E. 2022/2642, K. 2025/13857):
    “katılanlardan poşeti aldıktan sonra yavaş seyir halinde olan sanık …’ın arabasına koşarak bindiği ve uzaklaştıkları, beraber kuyumcuya gidip katılanlardan aldıkları bileziği bozdurdukları, kuyumcu faturasının da sanık … adına hazırlandığı anlaşıldığından”
  • Teşhis halkası: Yaklaşık 900.000 TL’lik altın ve döviz dosyasında kuryeye şöyle ulaşılmıştır: “Katılanın verdiği eşgal ve mobese kayıtlarından ve sanığı katılanın evine getiren taksi şoförünün de teşhisiyle sanığa ulaşılmıştır.” (E. 2023/5331, K. 2023/9357).
  • Suçüstü: Sahte polisleri fark eden mağdur kolluğa haber verip poşete kâğıt koymuş, poşeti almaya gelen sanık yakalanmıştır; bölge adliye mahkemesinin duruşma açmadan verdiği beraat bozulmuştur (11. Ceza Dairesi, E. 2022/10978, K. 2025/12910).
  • Kendi anlatımı: “Şüphelendim ama sormadım” yönündeki bir ifade olası kastı kabul anlamına gelebilir; olası kastta da mahkûmiyet kurulur, temel ceza yalnız üçte birden yarıya kadar indirilir (TCK m.21/2).

Savunma hangi durumda ayakta kalır?

Kurye lehine sonuçlar çoğunlukla mahkemenin yapmadığı araştırmadan doğar. Yargıtay, telefonla arayan ve olayı planlayan üçüncü bir kişinin varlığı kabul edildiği hâlde arayan hattın kayıtları araştırılmadan altınları teslim alan sanıklar hakkında hüküm kurulamayacağını söylemiştir (11. Ceza Dairesi, E. 2024/1989, K. 2024/5243):

“olay sırasında katılanların arandığı telefon numarasına ait BAZ istasyonu kayıtlarının, katılanlarla yapılan telefon görüşmelerine dair HTS kayıtlarının araştırılarak olayda üçüncü bir şahsı olup olmadığının tespitinin ardından sanıklar hakkında hükümlerin kurulması gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile hükümlerin kurulması”

“Sivil polise” verilen paranın elden ele geçip başka ile götürüldüğü bir dosyada da Daire, parayı taşıyan sanık hakkındaki hükmü, mahkûmiyete dayanak delillerin “nelerden ibaret olduğu açıklanmadan” kurulduğu için bozmuş; hatlar arasındaki görüşmelerin ve aynı baz istasyonundan sinyal olup olmadığının araştırılmasını istemiştir (11. Ceza Dairesi, E. 2024/705, K. 2025/12701).

Savunma hattı bu kararlardan çıkar: kuryenin işe nasıl çağrıldığı ve kimden talimat aldığı, organizatörle iletişim kaydının bulunmaması, teslimden sonra paraya dokunmaması ve karşılık almaması; bunlar ancak telefon kayıtları ve yazışmalarla gösterilebilir. Teşhise itiraz edilecekse istinafta duruşmalı inceleme istenmelidir; Yargıtay, fotoğraf teşhisini yetersiz bulup dosya üzerinden beraat veren bölge adliye mahkemesi kararını duruşma açılmadığı için bozmuştur (11. Ceza Dairesi, E. 2021/39657, K. 2024/1850). İfade öncesi hazırlık dolandırıcılıktan ifadeye çağrılanlar için rehberde anlatıldı.

Sahte polis parası hesabına yatırılan kişinin durumu nedir?

Para kapıdan alınmadığında mağdura bir IBAN verilir; hesabını bilerek kullandıran kişi dolandırıcılığa iştirakten sorumludur. Onanan kararlarda 200 TL’lik komisyon dahi menfaat sayılmış (11. Ceza Dairesi, E. 2021/36255, K. 2024/3215), hesaba gelen paranın kripto satışının karşılığı olduğu savunması 158/1-l ve 158/3’ten verilen mahkûmiyeti engellememiştir (E. 2024/3673, K. 2024/10848).

31.07.2026’da yürürlüğe giren TCK m.158/4, katkısı hesabın kullanılmasını sağlayan bilgi veya araçları vermekle sınırlı kalan kişinin cezasını yarı oranında indirir. Hesap sahibinin cezası ve beraat ihtimali IBAN kiralama ve hesap kullandırma cezası yazısında; sahte polis parasını kendi adına açılmış kripto hesabına aktaran kişiye verilen cezanın onanması sahte polis parası ve kripto hesabı hakkındaki karar incelemesinde ele alındı.

Para ve altın kuryeden sonra nereye gider, izi nasıl sürülür?

Kurye organizasyonun en alt halkasıdır ve soruşturmaların çoğu bu halkada durur. Altın kısa sürede bozdurulur, nakit birden çok hesaba bölünür, bir kısmı kripto varlığa çevrilir. Üst halkalar ancak bu para hareketleri telefon hatlarının kayıtlarıyla yan yana okunduğunda görünür; ikisi ayrı ayrı incelendiğinde dosyada çoğu zaman yalnız kurye ve hesap sahibi kalır.

Uygulamanın asıl sorunu budur: inkâr edilemez bir dolandırıcılık ve zarar görmüş bir mağdur varken başka şüpheli bulunamayınca ceza kuryeye ya da hesap sahibine verilir. Telefondaki “komiser” ile “savcı” bulunduğunda hem mağdurun parasına giden yol açılır hem de yalnız kullanılmış kişiler için beraat zemini oluşur; bu yüzden bu dosyalar “suçsuzum” demekle ya da emsal kararla çözülmez.

1 · Telefon kurgusu

“Komiser” ve “savcı” rolündeki arayanlar → mağdur

Başkası adına kayıtlı hatlar · HTS ve baz kayıtları

↓ teslim yeri ve saati telefonla bildirilir
2 · Elden teslim

Kurye → bir üst halka

Apartman ve sokak kamerası · taksi · kuryenin baz konumu

↓ aynı gün
3 · Bozdurma ve hesaplar

Kuyumcu satışı · nakit yatırma · başkalarının hesapları

Fatura · dekont · şube ve ATM kamerası

↓ kripto varlık alımı ve çekim
4 · Blokzinciri ağı

Borsadan çekim → ara adresler

Herkese açık kayıt · çoğunlukla TRON ağında USDT

↓ dağılım
5 · Borsa yatırma adresi

Hesap sahibinin kimliği

KYC · giriş IP’si · cihaz kaydı

5 · Kişisel cüzdan

Bakiyenin durduğu adres

Tether’den dondurma talebi

Birinci ve ikinci katmandaki hat ve konum kayıtları, beşinci katmandaki borsa giriş IP’leriyle eşleştirildiğinde kurye ile parayı sonunda alan kişi arasındaki bağ görünür.

Yargıtay’ın onadığı bir dosya bu eşleştirmenin mahkemedeki karşılığını gösterir. Polis, savcı ve hâkim kimliğiyle arama yapılmış, para birden çok hesaba bölünüp elden teslim edilmiş, bir kısmıyla yurt içindeki bir kripto borsasında bitcoin alınmıştır. Mahkeme, “bitcoin alım işleminin gerçekleşmiş olduğu IP Port bilgisinin” HTS analiz raporuyla belirli bir sanığın kullandığı hatta bağlandığını kabul etmiştir (11. Ceza Dairesi, E. 2023/1266, K. 2023/5643).

Paranın kripto varlığa çevrildiği noktada soruşturma çoğu zaman durur; oysa iz burada hızlanır. Banka transferinin devamı bankalar cevap verene kadar dosyadakiler için kapalı kalırken blokzinciri ağındaki transferler teknik bilgisi olan herkes tarafından, her yerden ve aynı gün izlenebilir. Para bu dosyalarda çoğunlukla TRON ağında USDT’ye çevrilir; USDT’nin ulaştığı borsa yatırma adresi tespit edildiğinde o borsadan hesap sahibinin kimlik (KYC), giriş IP’si ve cihaz kayıtları istenebilir. EGM Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı yurt dışındaki borsalarla doğrudan yazışır ve cevap alır. “Soğuk cüzdana giden para bulunamaz” sözü de yanlıştır: soğuk cüzdan yalnızca anahtarı kullanıcıda duran cüzdandır, içindeki varlık ve her hareket blokzinciri ağında görünür; o adresteki USDT kolluk veya savcılık talebiyle Tether tarafından dondurulabilir ve iadesi yoluna gidilebilir. Süreç çalınan USDT’nin Tether’e bildirilerek dondurulması yazısında anlatıldı.

PEGA Hukuk bu dosyalarda klasik avukatlığın yanında kripto adli bilişim ve blokzinciri analizine dayanan teknik uzman raporu (CMK m.67/6 uzman mütalaası) hazırlar; nakit, banka ve kripto bacaklarındaki para akışını tek şemada gösterip savcılığa sunar. Takip ettiğimiz pek çok dosyada kripto varlıkların izinin sürülmesi gerçek dolandırıcıların tespit edilmesini sağladı. Savunmada aynı yöntem, kuryenin ya da hesap sahibinin elinden çıkan paranın kime gittiğini ve onun menfaat elde etmediğini gösterir. Yöntem blokzinciri teknik uzman raporu sayfasında anlatıldı.

Sahte polise para veya altın veren kişi ilk saatlerde ne yapmalı?

İlk saatlerde paranın durdurulması ve delillerin korunması birlikte yürür. 158/1-l, CMK m.128/A’daki dar katalogda yer aldığından para bir banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısındaki hesaba gittiyse kurum hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir. Bu süre içinde hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle hesaptaki suç parasına elkonulabilir; para mağdura aitse soruşturma veya kovuşturma evresinde iade edilir (m.128/A/4-5).

  1. Bankaya ve savcılığa aynı gün başvurun — Paranın gittiği hesabın bankasını arayın, Cumhuriyet başsavcılığına yazılı şikâyette hesabın askıya alınmasını ve elkoymayı açıkça isteyin. Ayrıntılar CMK 128/A hesap askıya alma rehberinde.
  2. Sıfatları ve kişileri somut yazın — Kullanılan unvanı, birimi, sicil numarasını, adı anılan savcıyı, kaç kişiyle konuştuğunuzu, numaraları ve saatleri yazın. Bu ayrıntı hem (l) bendini hem 158/3’teki üç kişi şartını taşır.
  3. Kamera kayıtlarını hemen isteyin — Apartman, site ve sokak kameraları kısa sürede kendi üzerine kayıt yapar; teslim saatini bildirip kayıtların korunmasını, kolluktan MOBESE kayıtlarının alınmasını isteyin.
  4. Paranın ve altının kaynağını belgeleyin — Banka çekim belgesi ve kuyumcu faturası zararın dayanağıdır.
  5. Telefonu silmeyin — Arama geçmişini ve yazışmaları koruyun; arayan hatların HTS ve baz kayıtlarının (CMK m.135/6) alınmasını, numaraların başka dosyalarda geçip geçmediğinin EGM’den sorulmasını isteyin.
  6. Kripto bacağı varsa adresleri ekleyin — Platformun adı, işlem kimlikleri (TxID) ve adresler şikâyete girmelidir; borsa ve Tether yazışmaları bunlara dayanır.
Sık hata: Kurye yakalanınca soruşturmanın onunla bitmesine razı olmak. Arayan hatların ve organizatörün araştırılması yazılı olarak istenmezse dosyada yalnız en alt halka kalır.

Yargıtay 158/1-l hakkında son kararlarında ne diyor?

KararKonuSonuç
11. CD, E. 2025/5503, K. 2026/265, 07.01.2026Kamu görevlisi kurgusuyla para ve ziynet; diğer failler belirlenemediOnama; 158/3 uygulanmadı
11. CD, E. 2023/7128, K. 2024/3851, 20.03.2024Banka genel müdürlüğü görevlisi kurgusuOnama; (l) + 158/3; BAM (f) bendinin de gözetilmesi gerektiğini belirtti
CGK, E. 2025/22, K. 2026/59, 04.02.2026158/1-l ve 158/3; müdafi atanmadıBozma
11. CD, E. 2021/40524, K. 2026/7381, 01.07.2026158/1-l-son ve 158/3; zorunlu artırımBozma (müdafi)
11. CD, E. 2021/20222, K. 2024/2021, 21.02.2024Devlet hastanesi doktoru kurgusu; 2016 öncesi fiilBozma; 157, düşme
11. CD, E. 2023/877, K. 2023/6868, 05.10.2023Çağrı merkezi; her şikâyetçi için ayrı hükümEylemle bağı kurulamayan görüşmeye dayanan mahkûmiyet bozuldu

2023–2026 kararları üç noktada yoğunlaşıyor: diğer faillerin somutlaştırılması, zorunlu müdafi ve bendin yürürlüğünden önceki fiiller. Yargıtay telefondaki kişilerin ve parayı alan halkaların somut delille belirlenmesini istiyor; bu yapılmazsa mağdur 158/3 artırımını, sanık ise organizatörün araştırılmasından doğacak savunma imkânını kaybediyor. Kurye kararları ilgili bölümdedir.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2025/5503, K. 2026/265, 07.01.2026

Olay: Sanık, başka ilçeden gönderdiği temyiz dışı sanık aracılığıyla katılanla buluşma ayarlamış ve kamu görevlisi kurgusuyla yüklü miktarda para ve ziynet eşyası aldırmıştır. Zarar giderilmemiş, katılan kısmi ödemeye rıza göstermemiştir. 6 yıl 8 ay hapis ve 12.500.000 TL adli para cezası onanmıştır. Kararda aktarılan ilk derece kabulü:

“katılanın devlet görevlilerine ve kamuya olan güven ve saygısından faydalanıp kendisini kamu görevlisi olarak tanıtmak suretiyle katılanı aldatarak menfaat temin ettikleri”
“faili meçhul şüpheliler tespit edilemediğinden sanık lehine olacak şekilde TCK’nın 158/3 maddesinin uygulama alanı bulunmadığının değerlendirildiği”

Uygulamaya etkisi: Telefondaki diğer kişiler belirlenemediği için 158/3 artırımı yapılmamış; tek menfaate yönelik uzun görüşmelerde zincirleme suç hükmü de uygulanmamıştır. Mağdur vekili “amir”, “savcı” gibi üçüncü kişilerin varlığını HTS, kamera ve parayı teslim alanların anlatımıyla somutlaştırmazsa artırımı kaybeder.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2023/7128, K. 2024/3851, 20.03.2024

Olay: Kendini bankanın genel müdürlüğünden arayan görevli olarak tanıtan kişi, EFT ve havale ücretlerinin iade edileceğini söyleyerek katılanın hesap bilgilerini ve işlem şifrelerini öğrenmiştir. Para katılanın hesabından sanıkların hesaplarına havale edilmiş, parayı çekmeye gelen iki sanık bankada yakalanıp kendilerini yönlendirenleri teşhis etmiş, HTS ve baz kayıtları sanıklar arasındaki irtibatı göstermiştir. Cezalar 7 yıl 6 ay ve 9 yıl hapistir. Kararda aktarılan bölge adliye mahkemesi değerlendirmesi:

“TCK’nın 158/1-L maddesinin yanında sanıkların eyleminde bilişim sisteminin araç olarak kullanılması sebebiyle aynı Kanun’un 158/1-f maddesinin de uygulanması gerektiği”

Uygulamaya etkisi: Banka görevlisi kurgusunda (l) ve (f) birlikte gerçekleşebilir; üç veya daha fazla kişi bulunduğundan 158/3 de uygulanmıştır. Karar, şifresi öğrenilen hesaptan paranın fail tarafından aktarılmasını bilişim yoluyla hırsızlık sayan 2026 tarihli Ceza Genel Kurulu kararından öncedir; benzer bir olayda vasıf bugün TCK 142/2-e yönünden de tartışılır. Hesabını komisyon karşılığı verdiğini söyleyen sanık bakımından artık 158/4 indirimi de değerlendirilmelidir.

158/1-l’de hangi sorular henüz netleşmedi?

“Yatırım danışmanı” veya “finans uzmanı” diyen kişiye (l) bendi uygulanır mı?

Bu soru Yargıtay kararlarıyla netleşmiş değildir. Bent metni yalnız kamu görevlisini ve banka, sigorta ya da kredi kurumu çalışanını sayar. Forex vaadiyle para alan sanık hakkında (f), (h) ve (l) bentleriyle 158/3’ten kurulan mahkûmiyeti onayan kararda (l) bendinin dayanağı, “görüşmelerde finans yatırımdan bahsedilmesi kendisini kredi kurumu çalışanı olarak tanıtarak menfaat temin ettiği” tespitidir (11. Ceza Dairesi, E. 2025/2539, K. 2025/7914). Kendini finans uzmanı ve yatırım danışmanı olarak tanıtan kişilere ilişkin 2026 tarihli kanun yararına bozma kararları ise bendi tartışmaz (E. 2025/5760, K. 2026/4544; E. 2025/3458, K. 2026/1379).

Metinden bir karşı argüman da çıkar: 7589 sayılı Kanun’la eklenen 158/4 banka ile aracı kurumu ayrı ayrı sayar; (l) bendi aracı kurumu ve yatırım şirketini anmaz. Bu nedenle (l) bendi, failin kendini kamu görevlisi ya da banka, sigorta veya kredi kurumu çalışanı olarak tanıttığı somut olarak gösterildiğinde ileri sürülmelidir.

Kuryeye 158/4 indirimi uygulanır mı?

158/4, iştirakin ödeme araçlarını ya da “banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı” olmasını arar. Parayı veya altını elden teslim alıp götüren kuryenin fiili bu dar tanımın dışında kalıyor görünür. Ekim 2026 itibarıyla 158/4’ü yorumlayan yerleşik Yargıtay içtihadı yoktur.

158/3’le birlikte açılan davaya hangi mahkeme bakar?

25.12.2025’ten sonra açılan 158/1-l davasına kural olarak asliye ceza mahkemesi bakar; 7571 sayılı Kanun nitelikli dolandırıcılığı 5235 m.12’deki ağır ceza listesinden çıkardı. 158/3 ile üst sınır on beş veya yirmi yıla çıktığında ağır ceza mahkemesinin görevli olacağı görüşü güçlüdür, ancak içtihatla netleşmedi. O tarihte ağır cezada görülmekte olan dosyalar 5235 geçici m.7 uyarınca orada kalır.

Sık sorulan sorular

Kendini polis veya savcı olarak tanıtan dolandırıcı kaç yıl ceza alır?

Dört yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası alır; adli para cezası elde edilen menfaatin iki katından az olamaz (TCK m.158/1-l ve fıkranın son cümlesi). Olay üç veya daha fazla kişiyle işlendiyse ceza yarı oranında artırılır, örgüt faaliyeti çerçevesindeyse bir kat artırılır.

158/1-l uzlaşmaya tabi mi, şikâyetten vazgeçince dava düşer mi?

Hayır. Nitelikli dolandırıcılık uzlaştırma kapsamında değildir ve şikâyete bağlı değildir; dolandırıcılık suçlarından yalnız basit dolandırıcılık uzlaştırmaya tabidir (CMK m.253). Mağdurun vazgeçmesi kamu davasını düşürmez. Zararın tamamen ödenmesi cezayı TCK m.168’e göre indirir; kovuşturma başlamadan ödenirse üçte ikiye, kovuşturmada hükümden önce ödenirse yarıya kadar indirim yapılabilir.

158/1-l ne zaman yürürlüğe girdi, daha önceki olaylarda ne olur?

(l) bendi 6763 sayılı Kanun’la eklendi ve 02.12.2016’da yürürlüğe girdi. Bu tarihten önce kendini polis, savcı veya başka bir kamu görevlisi olarak tanıtarak işlenen fiillerde lehe kanun olarak basit dolandırıcılık uygulanır. Dosya uzlaştırmaya gönderilir, olağan dava zamanaşımı sekiz yıldır; Yargıtay bu gerekçeyle eski tarihli dosyalarda davanın zamanaşımından düşmesine karar vermiştir.

Kendini hâkim veya savcı olarak tanıtan SMS ve e-postalar da bu suça girer mi?

Evet. Mesajı gönderen kişi kendini hâkim, savcı veya başka bir kamu görevlisi olarak tanıtıp para alıyorsa (l) bendi uygulanır. Kurgu kısa mesaj, e-posta veya sahte bir site üzerinden kurulduğu için bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılmasını düzenleyen (f) bendi de tartışılır; hüküm tek suçtan kurulur, diğer bent temel cezada dikkate alınır.

Kurye “poşette ne olduğunu bilmiyordum” derse beraat eder mi?

Bu söz tek başına yetmez; sonucu teslimden önce ve sonra yaşananlar belirler. Kamera kaydı, kuyumcuda bozdurma, fatura, organizatörle telefon görüşmeleri ve alınan ücret savunmayı çökertir. Buna karşılık arayan hat ve organizatör araştırılmadan, iştiraki gösteren deliller hükümde açıklanmadan kurulan mahkûmiyetler Yargıtay’ca bozulmaktadır.

Sahte polise verilen altın veya para geri alınabilir mi?

Para bir banka, ödeme kuruluşu veya kripto platformundaki hesaba ulaştıysa CMK m.128/A uyarınca hesap kırk sekiz saate kadar askıya alınabilir, içindeki suç parasına elkonulup mağdura iade edilebilir. Altın elden verildiyse bozdurulduğu kuyumcu ve paranın sonraki hesapları izlenir; USDT bir adreste duruyorsa Tether’den dondurma istenebilir.

Kendini banka çalışanı olarak tanıtıp şifremi alan kişi hangi suçu işledi?

Parayı onun yönlendirmesiyle siz gönderdiyseniz nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158/1-l) vardır. O kişi şifrenizle hesabınıza girip parayı kendisi aktardıysa Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na göre bilişim sistemleri kullanılarak hırsızlık (TCK m.142/2-e) söz konusudur. Kart bilgileriniz ve doğrulama kodunuzla harcama yapıldıysa TCK m.245 uygulanır.

İlgili rehberler

Kaynaklar

  1. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.7, 21, 37, 39, 43, 61, 62, 66, 67, 142, 157, 158 ((l) bendi 6763 sayılı Kanun m.14 ile eklendi, RG 02.12.2016, Sayı 29906; dördüncü fıkra 7589 sayılı Kanun m.13 ile eklendi), 168, 245 — mevzuat.gov.tr
  2. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m.67, 128/A (7571 sayılı Kanun m.22 ile eklendi), 135, 150, 226, 253 — mevzuat.gov.tr
  3. 5235 sayılı Kanun, m.11, 12, geçici m.7 — mevzuat.gov.tr
  4. 7589 sayılı Kanun, RG 31.07.2026, Sayı 33326 — Resmî Gazete
  5. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E.2025/22, K.2026/59, 04.02.2026 — karar metni
  6. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E.2024/199, K.2026/28, 14.01.2026 — karar metni
  7. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/5503, K.2026/265, 07.01.2026 — karar metni
  8. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2023/7128, K.2024/3851, 20.03.2024 — karar metni
  9. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/20222, K.2024/2021, 21.02.2024 — karar metni
  10. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/40524, K.2026/7381, 01.07.2026 — karar metni
  11. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/31667, K.2026/6453, 11.06.2026 — karar metni
  12. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2024/3448, K.2024/8085, 11.06.2024 — karar metni
  13. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/3260, K.2026/1091, 02.02.2026 — karar metni
  14. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2023/877, K.2023/6868, 05.10.2023 — karar metni
  15. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/30840, K.2026/5048, 05.05.2026 — karar metni
  16. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/1300, K.2025/14676, 19.11.2025 — karar metni
  17. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2023/5331, K.2023/9357, 04.12.2023 — karar metni
  18. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2024/1989, K.2024/5243, 18.04.2024 — karar metni
  19. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2024/705, K.2025/12701, 07.10.2025 — karar metni
  20. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2022/2642, K.2025/13857, 04.11.2025 — karar metni
  21. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2022/10978, K.2025/12910, 13.10.2025 — karar metni
  22. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/39657, K.2024/1850, 20.02.2024 — karar metni
  23. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/16966, K.2024/7470, 04.06.2024 — karar metni
  24. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2022/8148, K.2023/7216, 17.10.2023 — karar metni
  25. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2021/36255, K.2024/3215, 12.03.2024 — karar metni
  26. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2024/3673, K.2024/10848, 30.09.2024 — karar metni
  27. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2023/1266, K.2023/5643, 04.07.2023 — karar metni
  28. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/2539, K.2025/7914, 25.06.2025 — karar metni
  29. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/5760, K.2026/4544, 27.04.2026 — karar metni
  30. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E.2025/3458, K.2026/1379, 09.02.2026 — karar metni

Güncelleme notu: 15.10.2026: İlk yayın. Yazı, 158/1-l’nin unsurlarını, banka görevlisi kurgusunda suç ayrımını, parayı veya altını teslim alan kuryenin sorumluluğunu ve kuryeden sonraki para izinin hat kayıtlarıyla birlikte nasıl sürüldüğünü Yargıtay’ın 2023–2026 kararlarıyla kapsar.

Hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti

Sahte polise para mı kaptırdınız, yoksa kurye olarak mı suçlanıyorsunuz?

Arayan hatların kime bağlandığını ve paranın kuryeden sonra nereye gittiğini dosyanız üzerinden birlikte incelemek için avukatlık ve danışmanlık hizmetimize WhatsApp’tan ya da e-postayla ulaşabilirsiniz.

Av. Ahmet Karaca · 0531 336 09 81 · ahmet@pegahukuk.com

Av. Ahmet Karaca

Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu’na kayıtlı (Sicil No 92414, TBB No 234456), kripto varlık hukuku, blockchain hukuku ve bilişim hukuku alanlarında çalışan bir avukattır; PEGA Hukuk & Danışmanlık (Kartal/İstanbul) bünyesinde görev yapmaktadır. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur; Duke University (Blockchain/DeFi), Politecnico di Milano (AI & Legal Issues) ve Lund University (AI & Law) sertifika programlarını tamamlamış, Udemy’de blockchain hukuku dersi vermekte ve Haberler.com’da köşe yazıları yazmaktadır.

Profil ve yayınlar · LinkedIn · İstanbul Barosu levhası

Bu içerik Av. Ahmet Karaca tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu kontrol edilmiştir.

About the Author

Ahmet Karaca

Avukat Ahmet Karaca, PEGA Hukuk & Danışmanlık bünyesinde özellikle kripto varlık hukuku, bilişim hukuku ve ceza hukuku alanlarında çalışmaktadır.

Kripto P2P işlemleri, kripto varlık hizmet sağlayıcılığı, SPK ve MASAK mevzuatı, banka blokesi, üçüncü kişi ödemesi ve kripto dolandırıcılığı soruşturmaları konularında makaleler yazmakta ve hukuki danışmanlık vermektedir. pegahukuk.com üzerindeki Kripto Varlık Hukuku içerik kümesinin yazarlığını yürütmektedir.

Bunlar da ilginizi çekebilir.