6415 Kapsamında Malvarlığı Dondurma: İtiraz ve MASAK İzinleri

Yazar: Av. Ahmet Karaca · 20 Ekim 2026

Hesaptaki para kullanılamadığında ilk ihtiyaç, hangi kararın uygulandığını öğrenmektir. Bankanın uyum incelemesi, savcılık dosyasındaki elkoyma ve 6415 sayılı Kanun kapsamında malvarlığının dondurulması farklı başvuru yollarına tabidir. Kararda 6415 yazıyorsa hangi maddeye dayanıldığı, kararı kimin verdiği ve Resmî Gazete’de ne zaman yayımlandığı belirlenmelidir.

6415 kapsamında bütün dondurma kararlarına tek bir makama yapılacak genel bir itiraz yoktur. Birleşmiş Milletler listesine dayanan karar, yabancı devlet talebi üzerine verilen karar ve m.7/3 kapsamındaki bakanların ortak kararı ayrı değerlendirilir. Kararın kaldırılmasını istemek ile geçim veya faaliyet gideri için MASAK’tan izin istemek de farklı taleplerdir. 6415 sayılı Kanun, m.5–7 ve 13.

Malvarlığının dondurulması neyi değiştirir?

Dondurma; malvarlığının tüketilmesini, transferini, dönüştürülmesini ve diğer tasarrufları önlemek için tasarruf yetkisinin kaldırılması veya kısıtlanmasıdır. Malvarlığının mülkiyeti sırf bu kararla devlete geçmez. Hesaplar, hak ve alacaklar, taşınmazlar, şirket payları ve karar kapsamındaki diğer değerler etkilenebilir. Kontrol ve başkası adına hareket etme ilişkileri de kapsam incelemesinde önem taşır.

Kripto varlığın ekonomik değeri ve kontrol ilişkisi bu incelemenin dışında kalmaz. Bununla birlikte bir cüzdan adresinin teknik olarak tespit edilmesi, o varlık üzerinde fiilen tasarrufun durdurulduğunu veya varlığın iade edildiğini göstermez. Platform hesabı, kişisel cüzdan ve yurt dışındaki saklama hizmeti farklı uygulama adımları gerektirebilir. Sınır ötesi işlemler için uluslararası kripto varlık dondurma ve iade rehberi ayrıca değerlendirilmelidir.

Kararın türü başvuru yolunu nasıl belirler?

Türkiye’nin yabancı ülkedeki malvarlığının dondurulmasını istemesi ise m.7/1–2’de düzenlenmiştir. Bu talep, yabancı ülkede varlığın hangi usulle dondurulacağını veya iade edileceğini tek başına belirlemez.

Türkiye’deki malvarlığı için verilen ortak kararda hangi güvenceler vardır?

6415 m.7/3, m.5 ve 6 kapsamı dışındaki durumlarda, mahkemelerce terör örgütü olduğuna kesin olarak karar verilmiş bir yapı bakımından kanunun aradığı diğer şartlarla uygulanır. İlgili kişi, kuruluş veya organizasyonun m.3 ve 4 kapsamındaki fiilleri gerçekleştirdiğine ilişkin makul sebepler bulunması gerekir. Karar, Değerlendirme Komisyonunun önerisi üzerine iki bakan tarafından birlikte verilebilir.

Buradaki örgüt hakkındaki kesin karar şartı, malvarlığı dondurulan her kişi hakkında önceden kesinleşmiş mahkûmiyet aranmasıyla aynı şey değildir. Kişiye ve malvarlığına ilişkin makul sebeplerin somutlaştırılması ayrıca önem taşır.

Bu süreler kararın otomatik olarak altı ayda sona ereceği anlamına gelmez. Kanunun m.7/4–5 hükümleri denetim aşamalarını düzenler; kararın devamı veya kaldırılması ilgili usulle belirlenir.

Mahkeme kararına itiraz ve kaldırma talebi nasıl ayrılır?

m.7/4 kapsamındaki mahkeme kararına karşı CMK hükümlerine göre itiraz edilebilir. CMK m.268 uyarınca genel itiraz süresi, ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde ilgilinin kararı öğrendiği günden itibaren iki haftadır; başvuru kararı veren mercie yapılır. Eski kaynaklardaki yedi günlük genel süre güncel kabul edilmemelidir. Hangi kararın ne zaman öğrenildiği ve kanun yolu bildirimi dosya üzerinden kontrol edilmelidir.

m.7/6 ise dondurma kararının kaldırılması talebinin Değerlendirme Komisyonuna yapılmasını düzenler. Komisyon önerisini ilgili bakanlara sunar; yerinde görülmeyen talepler m.7/4 uyarınca karar verilmek üzere ilgili mahkemeye gönderilir. Bu başvuru ile mahkeme kararına karşı süreli itiraz aynı işlem değildir. Kaldırma talebi sunulması, mahkeme kararına itiraz süresinin ayrıca korunması ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

Başvuruda yalnızca ekonomik sıkıntıyı belirtmek yerine, karardaki makul sebeplerin neden mevcut olmadığı veya neden ortadan kalktığı belgelenmelidir. Yanlış kimlik, işlemle bağ kurulamaması, fiilî kontrolün başka kişide olması, rapordaki tarih veya tutar hatası ve sonradan ortaya çıkan soruşturma kararları dosyanın özelliğine göre önem taşıyabilir. Bir belgenin varlığı otomatik kaldırma sonucu doğurmaz; kararın dayanağına etkisi açıklanır.

BMGK ve yabancı devlet kaynaklı kararlarda neye dikkat edilir?

BMGK listesine bağlı dondurmada, Türkiye’deki uygulama kararı ile uluslararası liste kaydı iki ayrı düzeydir. Kanun m.5/3, BM kararlarına karşı başvuruların MASAK tarafından Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla BMGK’ya iletilmesini öngörür. Listeden çıkarılmada hangi BM mekanizmasının uygulanacağı ilgili yaptırım rejimine göre belirlenir; her liste için aynı usul varsayılmamalıdır.

Cumhurbaşkanı kararlarının iptali için açılacak davalar 2575 sayılı Danıştay Kanunu m.24 uyarınca ilk derece mahkemesi olarak Danıştayın görev alanındadır. Özel bir süre bulunmadığında idari davalarda genel süre altmış gündür. 6415 m.11 kararın Resmî Gazete’de yayımını tebliğ saydığından, süre değerlendirmesinde yayım tarihi özellikle önemlidir. BM’ye başvuru yapılmasının Türkiye’deki dava süresini kendiliğinden durdurduğu kabul edilmemelidir. Danıştay İDDK, E.2022/24, K.2022/19, İYUK m.7’nin aktarıldığı ilgili mevzuat bölümü.

Yabancı devlet talebine dayanan m.6 kararında gerekçenin gönderilmesi ve karşılıklılık değerlendirmesi kanuni unsurlardır. Resmî Gazete’de yayımdan itibaren bir yıl içinde talep eden devlet soruşturma başlatmazsa karar kaldırılabilir. Kanun bu durumda “kendiliğinden kalkar” demediğinden kararın ve sonraki işlemlerin takibi gerekir.

İsim benzerliğinde kararın esasına mı, uygulama hatasına mı başvurulur?

Listelenen kişiyle aynı adı taşımak ile listedeki kişi olmak farklıdır. Doğum tarihi ve yeri, vatandaşlık, kimlik veya pasaport numarası, bilinen diğer adlar, adres ve şirket bilgileri karşılaştırılmalıdır. Uygulama Yönetmeliği m.14/6, isim benzerliği ve yanlış veya eksik kimlik bilgileri gibi sebeplerle oluşan hatalı dondurma için gerekçeli ve belgeli olarak MASAK’a başvurulmasını öngörür. MASAK’ın isim benzerliğine ilişkin resmî açıklaması de bu ayrımı açıklar.

Başvuruya kararın ve bankanın işlem kaydının örneği, doğru kimlik bilgileri ve listedeki kişiyle ayrımı gösteren belgeler eklenebilir. Talep, hangi hesap veya malvarlığındaki hatanın düzeltilmesinin istendiğini açıkça göstermelidir. Bu yol, listedeki kişinin kendisi olduğunu kabul edip dondurmanın maddi gerekçesine karşı çıkmasından farklıdır.

Geçim, maaş, kira ve işletme giderleri için izin alınabilir mi?

6415 m.13 ve Uygulama Yönetmeliği m.15, kişinin ve bakmakla yükümlü olduğu yakınlarının asgari geçimi ile işletmenin faaliyetini sürdürebilmesi için belirli işlemlere izin verilmesine imkân tanır. İşletme bakımından ücret ve maaş, kira, kredi, sigorta, avukatlık ücreti, bakım ve işletim gibi zorunlu giderler bu değerlendirmede yer alabilir.

İzin talebi, “hesap açılsın” şeklinde genel tutulmamalıdır. Ödeme yapılacak kişi veya kurum, giderin hukuki dayanağı, tutarı, dönemi, ilgili hesap ve ödemenin zorunluluğu belgelenmelidir. Gerçek kişi için aile ve geçim bilgileri; işletme için bordro, sözleşme, fatura ve ödeme takvimi kullanılabilir. İzin belirli koşullarla, bir defalık veya süreli verilebilir; MASAK kapsamını değiştirebilir veya izni iptal edebilir.

Vergi, resim, harç, kira ve sosyal güvenlik primi gibi kamu kurumu veya kamu kurumu niteliğindeki kuruluşlara yapılacak zorunlu ödemelerde kanun ve yönetmeliğin özel istisnası bulunur; MASAK bunları da izne tabi tutabilir. Buradaki istisna her özel kira borcunun izinsiz ödenebileceği anlamına gelmez. Ödeme yapılacak kurum ve geçerli izin koşulları birlikte kontrol edilmelidir.

Yönetmelik uyarınca dondurma konusu değerlerin mülkiyeti ilgilide kalır. Ancak sırf mülkiyetin sürmesi serbestçe transfer yapılabileceği anlamına gelmez. İzin verilmesi de dondurma kararını bütünüyle kaldırmaz.

Alacaklılar ve borçlular için hangi yükümlülükler doğar?

Kanun m.12/3’e göre malvarlığı dondurulan kişi ile ondan alacağı veya ona borcu bulunan gerçek ve tüzel kişiler, ilgili miktar ve dayanak bilgilerini kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren en geç otuz gün içinde MASAK’a bildirir. Dondurulan kişiye yapılacak ödemelerde m.13’teki hesap ve işlem kuralları gözetilmelidir. Borcun varlığı, tarafların dondurma kararına aykırı başka bir ödeme yolu seçmesine serbestlik vermez.

Kararın gereğini yerine getirmemek ve kanunda tanımlanan şartlarla dondurulan kişi veya yapı yararına fon sağlamak ayrı yaptırımlara bağlanmıştır. Bu sebeple bir alacağı tahsil etme, maaş ödeme veya sözleşmeyi sürdürme kararı alınırken işlemin hangi izin veya istisnaya dayandığı belgelenmelidir.

Başvuru dosyasında hangi belgeler bulunmalıdır?

• Karar: Tarih ve sayı, dayanak madde, Resmî Gazete yayımı, kapsam ve kanun yolu bilgisi.
• Uygulama: Hangi banka hesabı, platform hesabı, taşınmaz, şirket payı veya alacağın etkilendiği.
• Kimlik ve kontrol: Gerçek kişi kimliği, şirket kayıtları, temsil ve ortaklık yapısı, hesabı fiilen kullananlara ilişkin veriler.
• İtirazın dayanağı: Karardaki gerekçeyi karşılayan işlem kayıtları, rapor düzeltmeleri ve ilgili soruşturma veya yargılama kararları.
• İzin isteniyorsa: Alıcı, tutar, dönem, fatura veya sözleşme, ödeme hesabı ve zorunluluk belgeleri.
• Süreler: Yayım ve öğrenme tarihleri, önceki başvurular, cevaplar ve devam eden kanun yolu işlemleri.

Dondurma ile ceza sorumluluğunun ilişkisini anlamak için kripto transferi, kast ve terörizmin finansmanı suçu incelemesi; işlemin aslında CMK elkoymasına dayandığı durumlarda ise kripto varlığa elkoyma kararına itiraz rehberi kullanılabilir.

Kaynaklar ve güncellik

Hukuki çerçeve 20 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Tablolardaki süreler farklı işlemlere aittir; birbirinin yerine kullanılamaz.

• MASAK — 6415 sayılı Kanun, m.5–7 ve 10–15.
• MASAK — 6415 Uygulama Yönetmeliği, m.14–15.
• MASAK — İsim benzerliği ve hatalı dondurma işlemlerine ilişkin açıklama, isim benzerliği bölümünde aktarılan Yönetmelik m.14/6 ve Tebliğ No.12.
• Adalet Bakanlığı — 5271 sayılı CMK, m.268; 7499 sayılı Kanun, itiraz süresinin iki haftaya çevrilmesine ilişkin düzenleme.
• 2575 sayılı Danıştay Kanunu, m.24; Danıştay İDDK, E.2022/24, K.2022/19, İYUK m.7’nin aktarıldığı ilgili mevzuat bölümü.
• DİABGM — Kripto Varlıklar ve Terörizmin Finansmanı Suçunda Uluslararası Adli İş Birliği, 2023 tarihli erişim dosyası, PDF s.14–17.