Yazar: Av. Ahmet Karaca · 20 Ekim 2026
Bir kripto transferinin daha sonra terör örgütüyle ilişkilendirilen bir adrese ulaşması, göndericinin ne bildiği, işlemi kimin yönettiği ve fonun kime sağlandığı sorularını doğurur. Terörizmin finansmanı suçunun değerlendirilmesinde bu soruların her biri ayrı delille cevaplanmalıdır. Cüzdan hareketi, kişinin kimliği ve bilerek fon sağlama fiili aynı olgu değildir.
6415 sayılı Kanun m.4, kanunda belirtilen amaç veya bilgi ve irade ile bir teröriste ya da terör örgütüne fon sağlanmasını veya toplanmasını cezalandırır. Fonun belirli bir saldırıda kullanılması aranmaz. Buna karşılık salt kripto para kullanılması, riskli adres etiketi veya sonraki transferler kişinin bu suçu işlediğini kendiliğinden göstermez. 6415 sayılı Kanun, m.2–4.
Terörizmin finansmanı suçu hangi fiili kapsar?
Kanunun 3. maddesi, fon sağlanması veya toplanması yasaklanan fiilleri belirler. Bunlar arasında halkı korkutmak veya bir hükûmeti ya da uluslararası kuruluşu zorlamak amacıyla işlenen kasten öldürme ve ağır yaralama fiilleri, Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki terör suçları ve Türkiye’nin taraf olduğu belirli sözleşmelerdeki suçlar bulunur.
4. madde ise bu çerçevedeki suçların gerçekleştirilmesinde tümüyle veya kısmen kullanılması amacıyla veya kullanılacağını bilerek ve isteyerek fon sağlama ve toplama fiilini düzenler. Belirli bir fiille ilişki kurulmadan bir teröriste veya terör örgütüne fon sağlanması da madde kapsamına girebilir. Dolayısıyla araştırma yalnızca “bu para hangi saldırıda harcandı?” sorusuyla sınırlanamaz.
Temel ceza, fiilin daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmaması koşuluyla beş yıldan on yıla kadar hapistir. Kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılırsa verilecek ceza yarı oranında artırılır. Fiiller örgütü kuran, yöneten veya örgüt üyesi tarafından gerçekleştirilmişse m.4/2 uyarınca örgüt kurma, yönetme veya üyelik suçundan verilecek cezanın üçte birine kadar artırılması söz konusu olur. Bu nedenle temel ceza aralığı somut dosyanın bütün yaptırım sonuçlarını tek başına göstermez.
Kripto varlık “fon” sayılabilir mi?
6415 m.2’deki fon tanımı para ile sınırlı tutulmamıştır. Değeri parayla temsil edilebilen taşınır veya taşınmaz, maddi veya gayri maddi mal, hak ve alacaklar da kapsamdadır. Bu nedenle ekonomik değer taşıyan kripto varlığın aktarılması, suçun diğer unsurları da mevcutsa fon sağlama veya toplama fiili bakımından değerlendirilebilir. Tokenın adı veya transfer ağının seçimi tek başına suçun hukuki niteliğini belirlemez.
Kanun m.4’te suçun oluşumu için asgari bir transfer tutarı öngörmez. Küçük tutar otomatik bir cezasızlık alanı yaratmadığı gibi yüksek tutar da bilgi ve iradenin kanıtı yerine geçmez. Tutar; işlemin amacı, sıklığı, tarafların ilişkisi ve diğer kayıtlarla birlikte anlam kazanır.
Fonun kaynağı ile kullanılış amacı neden ayrı incelenir?
Terörizmin finansmanında paranın mutlaka önceki bir suçtan elde edilmiş olması gerekmez. Meşru gelir de kanundaki şartlarla yasaklanan finansmana yöneltilebilir. Bu yüzden “gelirim belgeli” açıklaması kaynağa ilişkin önemli bir delil olmakla birlikte fonun kime ve hangi bilgiyle sağlandığı sorusunu tek başına çözmez.
Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçunda ise TCK m.282’nin aradığı suç kaynaklı malvarlığı ve ilgili aklama fiilleri incelenir. İki suç aynı transfer zincirinde gündeme gelebilir; her birinin unsurları ayrıca gösterilmelidir. Aklama iddiasının ayrıntıları için P2P işlemlerinde aklama suçlaması ve delil incelemesi rehberi okunabilir. Türk Ceza Kanunu, m.282.
Bilerek ve isteyerek fon sağlama nasıl araştırılır?
Kripto işleminin teknik olarak gerçekleşmesi ile kişinin yasaklanan finansmana ilişkin bilgisi farklı konulardır. İnceleme, işlem anındaki bilgi ve talimatlara dayanmalıdır. Sonradan ortaya çıkan bir etiketin veya alıcının daha sonraki davranışının gönderici tarafından önceden bilindiği varsayılamaz.
Yazışmalar, ödeme açıklamaları, karşı tarafla ilişkinin geçmişi, transfer talimatları, hesabı kullanan cihazlar ve platform kayıtları birlikte ele alınır. Örneğin bir yazışmanın hangi hesaba ait olduğu, bütünlüğü, tarihi ve transferle bağlantısı açıklanmadan yalnızca seçilmiş bir cümleden sonuç çıkarmak yanıltıcı olabilir. Kayıtlar kişinin lehine ve aleyhine olabilecek yönleriyle değerlendirilir.
Hangi kayıt hangi soruyu cevaplar?
Aşağıdaki tablo, delillerin kapsamını ayırmak için hazırlanmış bir inceleme çerçevesidir. Tek başına mahkûmiyet veya beraat ölçütü değildir.
| Kayıt | Aydınlatabileceği konu | Tamamlanması gereken nokta |
|---|---|---|
| İşlem kimliği ve blokzincir kaydı | Belirli ağda, adresten adrese gerçekleşen varlık hareketi | Adresi kimin kontrol ettiği, işlemi kimin başlattığı ve amacı |
| Borsa hesabı ve kimlik kayıtları | Platform hesabının kayıtlı sahibi ve hesabın işlem geçmişi | Fiilî kullanıcı, yetkisiz erişim ihtimali ve belirli çekimin onay süreci |
| IP, cihaz ve oturum kayıtları | İşlemin bağlantılı olabileceği erişim ve cihazlar | Kaydın zaman dilimi, ortak erişim ihtimali ve kullanıcıyla bağlantı |
| Banka dekontu ve P2P emir kaydı | Fiat ödeme ile kripto tesliminin ticari eşleşmesi | Ödeyen, emir sahibi, talimat veren ve kripto alıcısının ilişkisi |
| Yazışma ve talimat | İşlemin açıklanan amacı, alıcı seçimi ve bilgi düzeyi | Yazışmanın bütünlüğü, aidiyeti ve ilgili transferle bağının doğrulanması |
| Adres etiketi veya analiz raporu | Belirli bir adres ya da kümeyle ilgili araştırma başlangıcı | Etiketin kaynağı, tarihi, güven düzeyi ve bağımsız doğrulama |
Riskli cüzdanla temas suçun kanıtı mıdır?
Bir ticari analiz aracının adres etiketi, resmî yaptırım kararıyla aynı şey değildir. Etiketin hangi kaynağa dayandığı ve rapordaki adresle gerçekten eşleşip eşleşmediği açıklanmalıdır. Resmî bir liste kaydı mevcutsa da kararın kişi, kuruluş ve malvarlığı kapsamı ayrıca okunur.
Doğrudan transfer ile araya borsa, farklı müşteriler veya birden fazla işlem girdikten sonraki dolaylı temas birbirinden ayrılmalıdır. Merkezi bir platformun toplu cüzdanından çıkan varlıkların tamamını tek müşterinin işlemi saymak hatalı eşleştirmeye yol açabilir. İnceleme raporu kullanılan yöntemi, doğrulanmış son noktayı ve hangi bağlantının çıkarıma dayandığını göstermelidir.
Kripto hareketlerinin her koşulda izlenemeyeceği veya her koşulda kesin biçimde kişiye bağlanabileceği söylenemez. Görünürlük; ağın yapısı, saklama hizmeti, kullanılan araçlar ve platformdan elde edilebilen kayıtlara göre değişir. FATF’ın resmî açıklaması da hızlı sanal varlık işlemlerinin izlenmesi ve delillerin zamanında toplanması için teknik kapasite ve iş birliği ihtiyacını vurgular.
P2P satışı, bağış veya ticari ödeme iddiası nasıl sınanır?
“P2P satışı yaptım” açıklaması emir numarası, fiyat, fiat ödeme, kripto teslimi ve tarafların yazışmalarıyla karşılaştırılır. Bankadaki ödeyenin platformdaki alıcıdan farklı olması hâlinde bu farklılığın sebebi araştırılır. Üçüncü kişi ödemesi bir inceleme konusudur; tek başına terörizmin finansmanı sonucunu doğurmaz.
Bağış veya yardım açıklamasında kampanyanın gerçek düzenleyicisi, duyurular, bağışın yönlendirildiği hesap, alıcıya ilişkin bilgiler ve ödeme tarihindeki iletişim incelenir. Ticari ödemede ise sözleşme, fatura, teslim ve muhasebe kaydı önemlidir. Belgelerin birbirini tarih ve tutar bakımından desteklemesi gerekir; sonradan oluşturulmuş açıklamalar gerçek işlem kaydının yerine konulamaz.
Hesap ele geçirilmesi veya başkası tarafından kullanılması iddiasında oturum geçmişi, şifre değişikliği, güvenlik uyarıları, cihaz incelemesi ve ilgili dönemdeki destek başvuruları öne çıkar. Hesap sahibi olmak ile her işlemi fiilen yapmak aynı iddia değildir.
Soruşturma başladığında hangi bilgiler korunmalıdır?
- İlgili transferler: Ağ, varlık, işlem kimliği, adresler, tarih, saat dilimi ve platform işlem numaraları birlikte kaydedilir.
- Hesap ve erişim kayıtları: Platform geçmişi, emirler, yatırma-çekme kayıtları, güvenlik e-postaları ve oturum bilgileri korunur.
- İşlemin ekonomik açıklaması: Banka belgeleri, sözleşmeler, faturalar, teslim ve ödeme kayıtları aynı işlemle eşleştirilir.
- İletişimin bütünü: Yazışmanın tamamı, ekleri ve tarih bilgileri saklanır; yalnızca seçilmiş ekran görüntüleriyle yetinilmez.
- Eksik delil: Yabancı platformdaki kayıtlar ve saklama riski somutlaştırılarak yetkili makamdan gerekli koruma ve temin işlemleri istenir.
Özel anahtar ve kurtarma kelimeleri şikâyet ekine veya herkese açık bir rapora konulmamalıdır. Cüzdanın incelenmesi ve güvenli biçimde muhafazası, yetkili süreç içinde ayrıca düzenlenmelidir. Yurt dışındaki kayıt ve varlıklar bakımından uluslararası delil temini, dondurma ve iade yolları birbirinden farklı işlemler gerektirebilir.
Malvarlığının dondurulması mahkûmiyet anlamına gelir mi?
6415 kapsamında malvarlığının dondurulması ayrı bir hukuki mekanizmadır. Kararın dayanağına göre Birleşmiş Milletler listesi, yabancı devlet talebi veya Türkiye’deki malvarlığına ilişkin makul sebepler değerlendirmesi söz konusu olabilir. Dondurma kararı, ceza sorumluluğunun bütün unsurlarının kesin hükümle belirlendiği anlamına gelmez. Başvuru yolu için 6415 kapsamında malvarlığı dondurma ve başvuru yolları rehberine bakılabilir.
Kaynaklar ve kapsam
Mevzuat kontrol tarihi: 20 Ekim 2026. Aşağıdaki 2023 tarihli eğitim sunumu tarihsel kaynaktır; güncel hukuki açıklamalarda kanun metni esas alınmıştır.
- MASAK — 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun, özellikle m.2–4 ve m.5–7.
- Adalet Bakanlığı — 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.282.
- FATF — 22–24 Şubat 2023 Genel Kurul sonuçları, sanal varlıklarda izleme ve iş birliği açıklamaları.
- Adalet Bakanlığı DİABGM — Kripto Varlıklar ve Terörizmin Finansmanı Suçunda Uluslararası Adli İş Birliği, 2023 tarihli erişim dosyası, PDF s.11–13 ve 36–37.
