Yargıtay HGK Kripto Marka Kararı: Kripto Para Adı Yan Unsursa Tescil Engeli Yok (E.2024/365, K.2025/564)

Son güncelleme: 20.10.2026 · İlk yayın: 20.10.2026 · Hazırlayan: Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu (Sicil No 92414) · Baro levhasında doğrula

Bu dosyada aynı marka başvurusu için dört yargı mercii üç farklı cevap verdi. İlk derece mahkemesi tescil engeli görmedi, Ankara bölge adliye mahkemesi iki kez bütün sınıflarda engel gördü, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi engeli yalnız 36. sınıftaki finansal ve parasal hizmetlerle sınırladı. Son sözü söyleyen Hukuk Genel Kurulu ise hiçbir sınıfta engel görmedi. Dava 27.08.2018’de açıldı; kurul kararı 24.09.2025’te geldi.

Karar; kripto, coin veya token kelimesi içeren başvurusu TÜRKPATENT’ten dönen işletmeler, proje adı seçen girişimler ve bu dosyaları yürüten marka vekilleriyle avukatlar için okunmalı. Kripto adının hangi sınıfta tescil edilebileceğine dair genel çerçeve kripto para adının marka olarak tescili rehberinde anlatıldı. Burada yalnız bu dosya var: altı aşamalı zincir, Daire ile bölge adliye mahkemesi arasındaki görüş ayrılığı, kurulun gerekçesi ve kararın sınırları. — Av. Ahmet Karaca

Yargıtay HGK dosyasında hangi marka başvurusu, hangi gerekçeyle reddedilmişti?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun E.2024/365, K.2025/564 sayılı kararına konu olan başvuru, şekilli bir markadır. İşaret, yuvarlak turuncu zemin üzerine büyük puntoyla yerleştirilmiş bir “M” harfi ile bu harfin hemen altında daha küçük puntoyla yazılmış, sanal para anlamına gelen bir kelimeden oluşuyordu. Başvuru 9, 35, 36 ve 38. sınıfları kapsıyordu. TÜRKPATENT Markalar Dairesi Başkanlığı başvuruyu SMK m.5/1’in (b), (c) ve (d) bentleriyle reddetti; YİDK de 21.06.2018 tarihli kararıyla itirazı reddetti.

Üç bent de mutlak ret nedenidir (kimse itiraz etmese de Kurum’un ve mahkemenin kendiliğinden uyguladığı tescil engeli): (b) ayırt edici niteliği olmayan işaret, (c) mal veya hizmetin cinsini, vasfını ya da diğer özelliklerini münhasıran ya da esas unsur olarak belirten işaret, (d) ticaret alanında herkesin kullandığı işaretleri münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaret. Kararda başvuru sahibinin unvanı ve kelime unsuru maskelenmiştir; bu incelemede de taraf adı kullanılmıyor.

Davacıya göre turuncu “M” logosu markayı ayırt edici kılıyordu, kelime başvurudaki mal ve hizmetlerle ilgisizdi ve esas unsur sayılamazdı; turuncu “M” harfine dayalı seri markaları vardı ve Kurum aynı kelimeyi içeren başka markaları tescil etmişti. Temyizde “M” harfinin lisans sözleşmesiyle yapılan kullanımlar sonucunda ayırt edici hâle geldiğini de ekledi. Kurum ise kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savundu.

Dava TÜRKPATENT’ten Hukuk Genel Kurulu’na kadar hangi aşamalardan geçti?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 24.09.2025 tarihli kripto marka kararı altı aşamalı bir zincirin son halkasıdır: TÜRKPATENT kararları, Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, bölge adliye mahkemesinin direnme kararı ve Hukuk Genel Kurulu. Kurul kararından sonra bölge adliye mahkemesi, yedinci aşama olarak kurula uyma kararı verdi. Tablo her aşamayı kararların tam metinlerinden aktarır.

Dava açıldıktan kurul kararına kadar 2.585 gün, direnme kararından kurul kararına kadar 672 gün geçti. Markalar Dairesi’nin ret tarihi kararlarda yer almıyor.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ile Ankara bölge adliye mahkemesi neden ayrıştı?

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi, kripto kelimesi içeren bu marka başvurusunda kelimenin ne olduğu konusunda ayrıştı. Daire kelimeyi herkesin bildiği genel bir sanal para tabiri saydı ve engeli, bu anlamın doğrudan ilgili olduğu 36. sınıftaki finansal ve parasal hizmetlerle sınırladı. Bölge adliye mahkemesine göre ise ibare piyasada işlem gören, piyasa değeri olan belirli bir kripto birimin kısaltmasıydı; bu nedenle bütün mal ve hizmetlerde engel vardı. Hukuk Genel Kurulu iki görüşü de benimsemedi.

Daire, 07.06.2023 tarihli bozma kararında, davacının başvurusunda

“36. sınıftaki “finansal ve parasal hizmetler” açısından tescil engelinin bulunduğu ancak diğer mal ve hizmetler açısından az yukarıda anılan Kanun maddeleri açısından tescil engeli bulunmadığı”Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2022/29, K.2023/3559, 07.06.2023

gözetilerek karar verilmesini istedi. Bölge adliye mahkemesi direndi: şekil unsuru ayırt edicilik taşımıyordu ve başvuru yalnız kelimeden ibaretmiş gibi algılanacaktı. Mahkeme, ayırt edici olmayan bir kelimenin başka ayırt edici unsurlarla tescil edilebileceğini kabul etti, ancak bu başvuruda öyle bir unsur görmedi:

“Ayırt edici niteliği haiz olmayan bu ibarenin, başkaca ayırt ediciliği sağlayan ibarelerle birlikte marka olarak tescili mümkün ise de dava konusu başvuruda böyle bir unsura yer verilmediğinden”Ankara BAM 20. Hukuk Dairesi, E.2023/1684, K.2023/1479, 22.11.2023

İkinci ayrılık noktası SMK m.5/1-d’dir. Bölge adliye mahkemesi 2021 kararında bu bendin sınıftan bağımsız işlediğini yazdı:

“Madde metninden açıkça anlaşılacağı üzere burada, yalnızca markanın kullanılacağı mal ve hizmetler yönünden değil, mal ve hizmetle herhangi bir bağlantı aranmaksızın bir tescil engeli öngörülmüştür.”Ankara BAM 20. Hukuk Dairesi, E.2020/70, K.2021/1164, 30.09.2021

Üçüncüsü seri markalardır. Bölge adliye mahkemesi, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2016/4981 E., 2017/6649 K. sayılı kararına dayanarak mutlak ret nedenlerinin seri marka gerekçesiyle aşılamayacağını söyledi; Daire bozmada bu konuya girmedi.

Matris kararların tam metinlerinden ve kurul kararındaki özetlerden çıkarıldı; “değerlendirilmedi”, ilgili kararın o soruya ayrıca cevap vermediğini gösterir.

Bilirkişi raporu neden dışlandı?

İlk derece mahkemesi kabul kararını bilirkişi raporuna dayandırdı. Bölge adliye mahkemesi rapora itibar etmedi; kurul kararındaki özete göre bilirkişi, ibareyi bütün olarak bir kripto para biriminin adı olarak görmemiş, yalnızca alttaki kelimeyi para birimi saymıştı. Mahkeme, SMK m.5/1-b, c ve d koşullarının hâkimin hukuki bilgisiyle çözüleceğini belirterek yeni bilirkişi incelemesine de gerek görmedi. Daire ise aynı raporun kelimeye ilişkin tespitine dayandı. Hukuk Genel Kurulu bilirkişi tartışmasına girmedi.

Direnme kararı Hukuk Genel Kurulu’na nasıl geldi, kurul neyi tartıştı?

Bölge adliye mahkemesi Yargıtay dairesinin bozma kararına uymayıp önceki hükmünü yeniden kurarsa buna direnme (bozmaya karşı önceki görüşte ısrar) denir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m.373/5’e göre direnme kararının temyizi önce kararına direnilen dairece incelenir; daire direnmeyi yerinde görürse kendi kararını düzeltir, görmezse dosyayı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na gönderir. Kripto marka dosyasının kurula gelmesi, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin direnmeyi yerinde görmediğini gösterir.

Bu iki aşamalı inceleme, 6763 sayılı Kanun’un 43. maddesiyle HMK m.373/5’te yapılan değişikliğin sonucudur; önceki metinde direnmenin temyizini doğrudan kurul yapardı. Kurul kararında Daire’nin ara incelemesinin tarihi yer almıyor. Direnmeden önce bölge adliye mahkemesi, HMK m.373/3 uyarınca tarafları duruşmaya çağırıp dinledi; 22.11.2023 tarihli karar iki tarafın vekilinin katıldığı açık yargılama sonunda verildi.

Direnme kararını davacı temyiz etti. Kurul kararına göre kesinlik, süre ve temyiz şartı yönünden ön inceleme yapıldı ve temyiz dilekçesi kabul edildi; ardından tetkik hâkiminin hazırladığı gündem ve dosyadaki belgeler incelendi. Kararda ayrı bir ön sorun (esasa geçmeden çözülmesi gereken usul sorunu) başlığı yoktur. Kurul uyuşmazlığı, başvuru yönünden SMK m.5/1-b, c ve d anlamında mutlak tescil engeli bulunup bulunmadığı olarak tanımladı. Karar oy birliğiyle verildi; karşı oy ve azınlık görüşü yoktur.

Bozma “değişik gerekçe ve nedenlerden dolayı” yapıldı: kurul direnmeyi hatalı buldu ama Daire’nin sınıf bazlı gerekçesini de benimsemedi ve daha geniş bir sonuca vardı. Bölge adliye mahkemesi uyma kararında bağlılığın dayanağını şöyle yazdı:

“HMK’nın 373/7. maddesi uyarınca bu karara uyulması zorunlu bulunduğundan”Ankara BAM 20. Hukuk Dairesi, E.2025/2233, K.2025/2520, 24.12.2025

Yargıtay HGK, SMK m.5/1-b, c ve d’yi kripto kelimeli başvuruya nasıl uyguladı?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, kripto kelimesi içeren başvuruyu üç mutlak ret nedeni bakımından ayrı ayrı inceledi ve üçünde de engel görmedi. Ortak yöntem, işareti bileşenlerine ayırmadan bütün olarak değerlendirmek ve hangi unsurun ön plana çıktığını belirlemektir. Bu dosyada ön plandaki unsur, turuncu yuvarlak zemindeki büyük “M” harfiydi; kripto kelimesi altta küçük puntoyla kalıyordu. Kurul önce genel ilkeleri koydu, sonra somut işarete geçti.

Genel ilkelerde kurul, mutlak ret nedenlerinin kamuyu ilgilendiren işaretlere ilişkin olduğunu vurguladı:

“Ret nedenlerinin mutlak karakteri icabı, herhangi bir kişinin ileri sürmesine gerek kalmaksızın Kurum ve mahkeme tarafından resen dikkate alınırlar.”Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2024/365, K.2025/564, 24.09.2025

İncelemenin başvuru tarihindeki koşullara göre yapılacağını ve mutlak ret nedenine rağmen tescil edilen markaya karşı SMK m.25 uyarınca hükümsüzlük davası açılabileceğini de hatırlattı. 5/1-c’nin amacını öğretiye (Uğur Çolak, Türk Marka Hukuku, İstanbul 2018, s. 149) dayanarak açıkladı: herkesin kullanımına açık olması gereken işaretlerin tescille belirli kişilerin tekeline verilmesini önlemek.

SMK m.5/1-b: işaret bütün olarak marka gibi algılanıyor mu?

Kurula göre ayırt edicilik, ilgili tüketicinin işareti marka olarak algılayıp algılamayacağıdır ve başvurudaki mal ve hizmetler gözetilerek değerlendirilir. Kurul şekil, renk ve kelimeyi birlikte ele aldı; “M” harfinin ön plana çıktığını, kripto kelimesinin esas unsur olmadığını tespit etti:

“bütünsel anlamda ise unsurların (kelime, şekil ve renklerin) kullanılış biçimi itibariyle ibarenin ayırt edici niteliği haiz olduğu açıktır.”Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2024/365, K.2025/564, 24.09.2025

SMK m.5/1-c: tanımlayıcı unsur esas unsur mu?

5/1-c, tanımlayıcı işaretleri ancak “münhasıran ya da esas unsur olarak” içeren başvuruları engeller. Kripto kelimesini yan unsur sayan kurul, tanımlayıcılık engelini hiçbir mal ve hizmet yönünden görmedi:

“Zira marka başvurusundaki ibarede bütünsel anlamda, başvuru kapsamındaki mal ve hizmetlerin herhangi birinin karakteristik özelliğini işaret eden vasıf bildirici bir ibare, esas unsur olarak yer almamaktadır.”Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2024/365, K.2025/564, 24.09.2025

SMK m.5/1-d: herkesin kullandığı ifade tescili engeller mi?

Kurul, herkesin kullandığı işaretlerin başvuruda esas unsur olamayacağını ama yan unsur olabileceğini genel bir ilke olarak yazdı:

“Öte yandan bu tür işaretlerin yan unsur olarak yer aldığı marka başvurularının, ayırt edici niteliği haiz diğer unsurlarla birlikte ve bütünsel anlamda ayırt edici niteliği haiz olmak koşluyla marka olarak tescili mümkündür.”Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2024/365, K.2025/564, 24.09.2025

Somut olayda bu ilke seri marka olgusuyla birleşti. Başvuru, sahibinin turuncu renkli ve “M” esas unsurlu markalarıyla aynı renk ve şekli taşıyordu. Kurula göre bu başvurunun

“anılan seri markalardaki renk ve şekli ihtiva eden dava konusu marka başvurusunun da ilgili tüketici kitlesi nezdinde, bu markaların türevi olan seri bir marka olarak algılanması muhtemeldir.”Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2024/365, K.2025/564, 24.09.2025

Bu nedenle 5/1-d’ye dayalı ret hukuka aykırı bulundu. Kurul, bölge adliye mahkemesinin belirli bir kripto birime benzerliğini vurguladığı kelimenin markada esas unsur olmadığını ve özgün bir kompozisyon içinde kullanıldığını da belirtti.

“Yan unsur” ölçütü kripto kelimeli markalarda hangi somut işaretlere bakıyor?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun kripto marka kararında yan unsur (işaretin genel izlenimini belirlemeyen, ikincil kalan bileşen) dört somut veriyle tespit edildi: harflerin puntosu, unsurların konumu, renk ve şekil düzeni ve başvuru sahibinin seri markaları. Büyük “M” harfi yuvarlak turuncu zeminin içindeydi; kripto kelimesi harfin altında ve daha küçük puntoyla yazılmıştı. Aynı görsel hiyerarşi sorusu, şeklin geri planda kaldığı başka bir kripto başvurusunda ret yönünde cevaplanmıştı.

Karşı örnek Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 13.03.2025 tarihli kararıdır (E.2024/3491, K.2025/1803). Bitcoin kısaltması ile “tacir” anlamındaki İngilizce bir kelimeden oluşan başvuruda şekil vardı, fakat ilk derece mahkemesine göre ibarelere oranla “oldukça geri planda yer alan bir şekil unsurundan” ibaretti. Bölge adliye mahkemesi şeklin ayırt ediciliğe katkısı olmadığını söyledi; Daire ret kararını onadı. İki dosyayı ayıran, kripto kelimesinin varlığı değil işaretin görsel hiyerarşisidir.

HGK sütunu kurul kararından, 11. HD sütunu Daire’nin onadığı ilk derece ve bölge adliye gerekçelerinden alındı.

“Dürüst ticari kullanım” SMK’nın neresinde düzenlenir, HGK onu neden kullandı?

“Dürüst ticari kullanım” kavramı, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 7. maddesinin 5. fıkrasında düzenlenir: marka sahibi, üçüncü kişilerin markayı dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde belirli biçimlerde kullanmasını engelleyemez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kripto marka kararında madde numarasını anmadan bu sınıra dayandı: başvuru tescil edilse bile piyasadaki kripto para birimlerinin dürüst ticari kullanımı başvuru sahibince engellenemeyeceği için tescil kelime üzerinde tekel doğurmaz.

Kararda bent anılmasa da dosyaya en yakın hüküm fıkranın (b) bendidir:

“b) Malların veya hizmetlerin türüne, kalitesine, miktarına, kullanım amacına, değerine, coğrafi kaynağına, üretim veya sunuluş zamanına ya da diğer niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunulması.”6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.7/5-b

Bu gerekçe, bölge adliye mahkemesinin piyasada işlem gören kripto birimin adının davacının tekeline bırakılacağı kaygısına verilmiş bir cevaptır ve “kaldı ki” diye başlayan yardımcı bir gerekçedir; asıl dayanak kelimenin yan unsur olmasıdır. Sıralama önemlidir, çünkü dürüst kullanım sınırı tek başına tescil edilebilirliği kanıtlamaz. Avrupa Birliği Adalet Divanı, coğrafi ad içeren markalara ilişkin Windsurfing Chiemsee kararında (C-108/97 ve C-109/97, 04.05.1999, prg. 28), SMK m.7/5-b ile neredeyse aynı lafızlı 89/104 sayılı AB Marka Direktifi m.6/1-b hükmünün tanımlayıcılık ret nedeninin yorumunda belirleyici olmadığını, üçüncü kişilere işareti marka olarak değil yalnız tanımlayıcı biçimde kullanma imkânı verdiğini belirtti.

Dürüst kullanımın nerede bittiğine dair bir kripto örneği de var. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, kripto alım satımı yapan bir şirketin başkasının tescilli markasını internet sitesinde anahtar sözcük ve yönlendirici kod olarak kullanmasını SMK m.7/3-d anlamında tecavüz saydı (E.2021/783, K.2024/694, 04.04.2024). Mahkeme, davalının faaliyet alanı gereği ortak kelimeyi kullanabileceğini kabul etti; ancak

“davacıya ait markanın anahtar sözcük olarak kullanılmasının ticaretin dürüstlük içinde yürütülmesine aykırılık teşkil ettiği”İstanbul BAM 44. Hukuk Dairesi, E.2021/783, K.2024/694, 04.04.2024

sonucuna vardı. Bu karar temyiz yolu açık olarak verilmiştir; kesinleştiğine dair bilgiye ulaşılamamıştır. Çizgi şudur: kripto kelimesini hizmeti anlatmak için kullanmak serbesttir, başkasının tescilli markasını arama trafiği çekmek için kopyalamak serbest değildir. Cezai boyut için marka tecavüzü suçu yazısına bakılabilir.

Yargıtay HGK kararı 11. Hukuk Dairesi’nin diğer kripto marka kararlarıyla nasıl yan yana duruyor?

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin kripto adı içeren marka başvurularına ilişkin kararları sınıf bazlı bir çizgi izler: kripto kelimesi finansal ve parasal hizmetlerde tanımlayıcı sayılır, bunun dışındaki mal ve hizmetlerde engel görülmez. Hukuk Genel Kurulu’nun 24.09.2025 tarihli kararı bu çizgiyi bozmaz, ikinci bir eksen ekler: işaretin esas unsuru kripto kelimesi değilse sınıf ayrımına girilmeden engel kalkar. Tablo kararların tam metinlerinden derlendi.

Tablodaki Yargıtay kararlarına karşı olağan kanun yolu yoktur; bozma kararlarında dosya yeniden yargılamaya dönmüştür. İstanbul BAM 44. Hukuk Dairesi kararı temyize açık verilmiştir.

E.2024/2813 ve E.2024/3491 sayılı dosyalar aynı başvuru sahibine aittir ve üç hafta arayla farklı sonuçlandı: şekilsiz başvuruda bozma, şekli geri planda kalan başvuruda ayrıca gerekçe yazılmadan onama. Kurum’un kısmi ret kararlarının kapsamı karar metinlerinde yer almadığından, iki sonucun gerçekten çelişip çelişmediği ancak sicil kayıtlarından anlaşılabilir. PEGA Hukuk’un 468 kararlık külliyatında SMK m.5/1-b, c veya d bentlerinin geçtiği 21 karar var; 6’sı Yargıtay kararıdır (beş 11. Hukuk Dairesi kararı ve bu kurul kararı). Külliyat, UYAP Bedesten’de yayımlanan ve kripto terimleriyle bulunabilen kararlarla sınırlıdır. Diğer alanlar için kripto içtihat ve emsal karar haritasına bakabilirsiniz.

Aynı kripto kelimeli marka başvurusu bugün yapılsa ne değişir?

Kripto kelimesi içeren bir marka başvurusu bugün yapılsa uygulanacak hükümler Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararındakilerle aynıdır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 10.01.2017’de yayımlandı; mevzuat.gov.tr’deki değişiklik tablosuna göre o tarihten beri yalnız m.96, 132 ve 156 değişti, m.5 ve m.7 karar tarihindeki hâliyle yürürlüktedir. Direnme usulünü düzenleyen HMK m.373’te de 6763 sayılı Kanun’la 2016’da yapılan değişiklikten sonra bir değişiklik yoktur.

Değişen, elde bir Hukuk Genel Kurulu kararının bulunmasıdır. Bu karara uyma zorunluluğu HMK m.373/7 gereği yalnız bu dosya için geçerlidir; içtihadı birleştirme kararı olmadığından başka dosyalarda TÜRKPATENT’i ve mahkemeleri kendiliğinden bağlamaz. Yine de itiraz ve iptal davasında aynı yapıdaki bir işaret için güçlü bir dayanaktır.

Kapsam sınırlıdır: kurul şekil, renk ve seri markalarla desteklenmiş birleşik bir işareti inceledi. Yalnız kripto kelimesinden ya da kripto kelimesi ile tanımlayıcı bir ekten oluşan kelime markalarında Daire’nin sınıf bazlı çizgisi geçerliliğini korur. Süre de hesaba katılmalı: bu dosyada başvurudan uyma kararına kadar yedi yılı aşkın süre geçti. YİDK kararının iptali markanın tescil edildiği anlamına gelmez; karar metinleri sonraki sicil durumunu göstermez. Genel çerçeve için fikri ve sınai mülkiyet hukuku sayfasına bakılabilir.

Yargıtay HGK kripto marka kararının güçlü ve tartışmalı yönleri neler?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun kripto marka kararının en güçlü yanı, SMK m.5/1-c ve d’nin lafzına dayanmasıdır: iki bent de tanımlayıcı veya ortak kullanımdaki işareti ancak “münhasıran ya da esas unsur olarak” içeren başvuruları engeller. Tartışmalı yanı ise tanımlayıcılığın her mal ve hizmet için ayrı ayrı incelenmesi gerektiğini kendisi yazdığı hâlde, 36. sınıftaki finansal ve parasal hizmetleri ayrıca tartışmadan “hiçbir mal ve hizmet” sonucuna varmasıdır.

• Güçlü: Yan unsur ilkesi 5/1-d için genel bir cümleyle yazıldı; Kurum ve alt mahkemeler benzer işaretlerde bunu doğrudan uygulayabilir.
• Güçlü: Seri markalar mutlak ret nedenini aşmak için değil, tüketici algısını gösteren bir olgu olarak kullanıldı; bu, bölge adliye mahkemesinin dayandığı görüşle doğrudan çatışmaz.
• Tartışmalı: Kurul genel ilkelerde “Bunun yanında yapılacak değerlendirmede işaretin tanımlayıcılığı, tescili istenen mal ve/veya hizmetler bakımından ayrı ayrı ele alınmalıdır.” dedi; somut değerlendirmede 36. sınıf için ayrı analiz yoktur.
• Tartışmalı: Bölge adliye mahkemesinin, kelimenin belirli bir kripto birimin kısaltması olduğu tespiti çürütülmedi; kurul kelimenin esas unsur olmadığını söyleyerek sorunu aştı.
• Tartışmalı: Dürüst kullanım gerekçesi yardımcıdır; AB Adalet Divanı bu sınırın tanımlayıcılık değerlendirmesinde belirleyici olmadığını kabul eder. Kurum’un aynı kelimeli başka markaları tescil ettiği iddiası da ayrıca cevaplanmadı.

Kripto ibareli marka başvurunuz reddedildiyse Yargıtay HGK kararını nasıl kullanırsınız?

Kripto, coin veya token kelimesi nedeniyle reddedilen bir marka başvurusunda Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 24.09.2025 tarihli kararı, ancak işaretiniz bu dosyadaki yapıya benziyorsa işe yarar: ayırt edici bir esas unsur, ikincil konumda kalan bir kripto kelimesi ve mümkünse aynı esas unsurla kurulmuş önceki markalar. Süreç iki aşamalıdır: önce TÜRKPATENT’e itiraz, sonra YİDK kararına karşı Ankara’da iptal davası.

1. İtiraz süresini kaçırmayın — SMK m.20/2’ye göre itiraz, ret kararının bildiriminden itibaren iki ay içinde yazılı ve gerekçeli yapılır; ücret de aynı sürede ödenir. Süreden sonra yeni gerekçe eklenemez.
2. İşaretin görsel analizini yazın — Harf büyüklüğü, konum, renk ve şekil düzeni üzerinden esas unsuru gösterin; kurul kararının 9-11. paragraflarındaki ölçütleri tek tek karşılayın.
3. Seri markaları ve kullanımı belgeleyin — Aynı esas unsurla tescilli markalarınızın sicil kayıtlarını ekleyin. SMK m.5/2, başvurudan önceki kullanımla ayırt edicilik kazanan markanın 5/1-b, c ve d ile reddedilemeyeceğini söyler; tarihli kullanım delillerini toplayın.
4. Sınıfları ayrı savunun — Kurul 36. sınıfı ayrıca tartışmadı; Daire’nin sınıf bazlı çizgisi alternatif savunma olarak elinizde kalır.
5. Davayı doğru yerde ve sürede açın — SMK m.156/2’ye göre Kurum kararlarına karşı davalarda görevli ve yetkili mahkeme Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesidir. Bu dosyada bölge adliye mahkemesi, YİDK kararının tebliğinden itibaren iki aylık hak düşürücü süreyi uyguladı.
6. Karşı örneği önceden ayırın — Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin E.2024/3491 sayılı dosyasında şekil geri planda kaldığı için ret onandı; işaretinizin neden farklı olduğunu açıkça gösterin.

Görevli mahkemeler için kripto para davalarında görevli mahkemeler yazısına bakabilirsiniz.

Yargıtay HGK kripto marka kararı hakkında doğru bilinen yanlışlar

“Hukuk Genel Kurulu kripto adı içeren bütün markaların önünü açtı.”

Kesin cevap: Hayır. Kurul, kripto kelimesinin küçük puntoyla yan unsur kaldığı, büyük bir harf ve renkli şekille kurulu, seri markalarla desteklenen bir işareti inceledi. Kripto kelimesinin esas unsur olduğu başvurularda 11. Hukuk Dairesi’nin finansal hizmetlerde engel gören çizgisi sürüyor.

“Direnme kararı verilince Daire’nin bozma kararı ortadan kalkar.”

Kesin cevap: Hayır. Direnme kararı temyiz edilirse önce Daire inceler (HMK m.373/5); Daire direnmeyi yerinde görmezse son sözü Hukuk Genel Kurulu söyler ve kurul kararına uymak zorunludur (HMK m.373/7).

“Hukuk Genel Kurulu kararıyla marka tescil edildi.”

Kesin cevap: Kararlardan bu sonuç çıkmaz. Kurul direnme kararını bozdu; bölge adliye mahkemesi 24.12.2025’te YİDK kararını iptal etti ve bu karar temyize açık verildi. İptal kesinleşirse başvuru bu üç ret nedeni aşılmış olarak Kurum’daki işlemlerine devam eder; tescilin gerçekleşip gerçekleşmediği karar metinlerinde yer almaz.

Sık sorulan sorular

İlgili rehberler

• Kripto para adı marka olarak tescil edilir mi? — konunun ana rehberi: Bitcoin, coin ve token ibareli markalar, sınıflar ve süreler
• Türkiye’de kripto davaları: içtihat ve emsal karar haritası
• NFT ve dijital varlıklarda fikri mülkiyet
• Fikri ve sınai mülkiyet hukuku
• Marka tecavüzü suçu

Kaynaklar

1. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2024/365, K.2025/564, 24.09.2025 — UYAP, belge no 1178766100: mevzuat.adalet.gov.tr
2. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2022/29, K.2023/3559, 07.06.2023: mevzuat.adalet.gov.tr
3. Ankara BAM 20. Hukuk Dairesi, E.2020/70, K.2021/1164, 30.09.2021: mevzuat.adalet.gov.tr
4. Ankara BAM 20. Hukuk Dairesi, E.2023/1684, K.2023/1479, 22.11.2023: mevzuat.adalet.gov.tr
5. Ankara BAM 20. Hukuk Dairesi, E.2025/2233, K.2025/2520, 24.12.2025: mevzuat.adalet.gov.tr
6. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2024/2813, K.2025/1070, 19.02.2025: mevzuat.adalet.gov.tr
7. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2024/3491, K.2025/1803, 13.03.2025: mevzuat.adalet.gov.tr
8. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2022/7257, K.2024/3129, 22.04.2024: mevzuat.adalet.gov.tr
9. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2022/4335, K.2024/604, 25.01.2024: mevzuat.adalet.gov.tr
10. İstanbul BAM 44. Hukuk Dairesi, E.2021/783, K.2024/694, 04.04.2024: mevzuat.adalet.gov.tr
11. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, m.5, 7, 20, 25, 156 (Resmî Gazete 10.01.2017, sayı 29944): mevzuat.gov.tr
12. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m.371 ve 373: mevzuat.gov.tr
13. AB Adalet Divanı, Windsurfing Chiemsee, C-108/97 ve C-109/97, 04.05.1999: eur-lex.europa.eu
14. 89/104/EEC sayılı Birinci Konsey Marka Direktifi, m.3/1-c ve 6/1-b: eur-lex.europa.eu
15. PEGA Hukuk kripto içtihat külliyatı: UYAP Bedesten’den derlenen 468 karar (derleme 20.09.2026; tam metin taraması 08.10.2026).

Güncelleme notu: 20.10.2026: İlk yayın. Karar metni ve mevzuat 08.10.2026 itibarıyla doğrulandı.