Son güncelleme: · Hazırlayan: Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu (Sicil No 92414) · Baro levhasında doğrula
- Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 19.02.2025’te, Bitcoin kısaltmalı bir markanın “finans ve para ile ilgili olmayan sınıflar” bakımından tanımlayıcı olmadığına hükmetti.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 24.09.2025’te, kripto birimi adının yan unsur kaldığı ayırt edici bir harf-şekil kompozisyonunda SMK m.5/1-b, c ve d engeli görmedi.
- Kripto para adı olmak, yiyecek-içecek gibi ilgisiz alanlarda ayırt ediciliği kaldırmaz (Yargıtay 11. HD, K.2024/604).
- Yabancı bir dijital varlık borsasının piyasaya girişini engellemek için yapılan tescil kötü niyetlidir (Yargıtay 11. HD, K.2025/4540).
- WIPO Nice 13-2026 sürümünde kripto alım satımı 36., kripto cüzdan yazılımı 9., kripto saklama ve madencilik 42. sınıftadır.
- UYAP Bedesten’de “kripto”, “marka” ve “6769” kelimelerinin birlikte geçtiği 8 Yargıtay ve 16 bölge adliye mahkemesi kararı var (tarama 08.10.2026).
Kripto para adı marka olarak tescil edilebilir mi?
Evet, ama her mal ve hizmet için değil. TÜRKPATENT (Türk Patent ve Marka Kurumu) bir ibareyi başvurudaki her mal ve hizmetle birlikte inceler. Bitcoin, BTC, “coin” veya piyasada işlem gören bir birimin adı; kripto alım satımı, aracılık ve ödeme gibi finansal hizmetlerde tanımlayıcı işaret (hizmetin türünü veya konusunu doğrudan anlatan ibare) sayılabilir ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m.5/1-c ile reddedilebilir. Aynı ibare kriptoyla bağı olmayan alanlarda ayırt edicilik (tüketicinin işareti belirli bir işletmeyle ilişkilendirebilmesi) taşıyabilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi de değerlendirmeyi sınıf sınıf yaptı ve tümden ret kararlarını bu gerekçeyle bozdu (K.2023/3559, K.2025/1070).
SMK m.4’e göre sözcükler, harfler ve şekiller dahil her işaret marka olabilir; yeter ki işletmenin mal ve hizmetini diğerlerinden ayırsın. Kripto projelerinde engel çoğunlukla mutlak ret nedenlerinden (Kurumun kendiliğinden incelediği, kamu yararına dayanan ret sebepleri) gelir: ayırt edicilikten yoksunluk (m.5/1-b), tanımlayıcılık (m.5/1-c) ve herkesin kullandığı ibareyi esas unsur yapmak (m.5/1-d).
“Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler.” (SMK m.5/1-c)
Ret de bölünebilir: SMK m.16/1 başvurunun “bu mal veya hizmetler bakımından” reddedileceğini söyler; Kurum 36. sınıfı reddedip diğer sınıfları yayına çıkarabilir. SMK m.5/2’ye göre işaret başvurudan önceki kullanımla ayırt edicilik kazanmışsa (b), (c) ve (d) bentlerine dayanılarak reddedilemez; ancak bunun tarihli delillerle ispatı gerekir. Bitcoin kısaltmalı bir başvuruda bu ispat yapılamadı ve ret onandı (K.2025/1803). Genel çerçeve için fikri ve sınai mülkiyet hukuku rehberine bakabilirsiniz.
Hangi hizmetin “kriptoyla ilgili” sayılacağını ilk belirleyen araç, sınıf listesidir.
Kripto, token ve NFT markaları hangi Nice sınıflarında başvurulur?
Kripto projeleri için öne çıkan sınıflar 9, 35, 36 ve 42’dir. SMK m.11/3 uyarınca mal ve hizmetler Nice sınıflandırması (Nis Anlaşması’na dayanan uluslararası mal ve hizmet listesi) esas alınarak sınıflandırılır. WIPO’nun 13-2026 sürümü kripto alım satımını ve transferini 36. sınıfa, kripto cüzdan yazılımını ve NFT ile doğrulanmış indirilebilir dosyaları 9. sınıfa, kripto saklama, madencilik ve akıllı sözleşme programlamayı 42. sınıfa, NFT pazar yerini 35. sınıfa yerleştirir. Kripto adı içeren bir ibarede ret riski en çok 36. sınıfta yoğunlaşır.
| Sınıf | Kripto projesindeki karşılığı | Nice 13-2026 resmî terim (temel no) | Kripto adı içeren ibare için risk |
|---|---|---|---|
| 9 | Cüzdan uygulaması, donanım cüzdan, NFT dosyası | cryptocurrency hardware wallets (090928); downloadable digital image files authenticated by non-fungible tokens [NFTs] (090918) | Belirsiz: bu sınıf için ayrı bir Yargıtay ölçüsü bulunamadı |
| 35 | NFT pazar yeri | provision of an online marketplace for buyers and sellers of downloadable digital image files authenticated by non-fungible tokens [NFTs] (350188) | Orta: hizmetin konusu NFT ise tanımlayıcılık tartışılır |
| 36 | Borsa, aracılık, transfer | financial exchange of cryptocurrency (360129); financial trading of cryptocurrency (360140) | En yüksek: “finansal ve parasal hizmetler”de tescil engeli (K.2023/3559) |
| 42 | Saklama, madencilik, akıllı sözleşme | electronic storage of cryptocurrency (420311); mining of cryptocurrency / cryptomining (420269) | Belirsiz: henüz netleşmedi |
| İlgisiz mal ve hizmetler | Ürün, yiyecek-içecek, etkinlik | — | Düşük (K.2024/604) |
Ret riski, hizmet finansal işleme yaklaştıkça artar. 36. sınıfta Yargıtay’ın çizgisi belirgin; 9 ve 42. sınıflar için ayrı ölçü içeren karar bulunamadı.
Liste yazımı sonucu etkiler. SMK Uygulama Yönetmeliği m.9’a göre genel terim, “lafzi anlamının açıkça kapsadığı mal ve hizmetleri” kapsar; İstanbul BAM 44. Hukuk Dairesi de kripto, altın ve döviz alım satımının 36. sınıftaki “parasal ve finansal hizmetler” içinde kaldığını belirtti (K.2025/114). TÜRKPATENT’e yapılmış bir başvuruda 36. sınıf “Dijital para, sanal para, kripto para, dijital ve blok zinciri (blockchain) varlıkları, dijitalleştirilmiş varlıklar, dijital jetonlar, kripto jetonlar ve hizmet jetonları alım satım aracılığı hizmetleri” diye yazılmıştı (K.2026/141 dosyası). NFT’de marka-telif ayrımı için NFT ve dijital varlıklarda fikri mülkiyet sayfasına bakabilirsiniz.
Bitcoin, BTC veya “coin” içeren marka nerede reddedilir, nerede kabul edilir?
Bitcoin, kısaltması veya “coin” kelimesi esas unsur olduğunda finansal ve parasal hizmetlerde tescile engeldir; kriptoyla ilgisiz mal ve hizmetlerde engel oluşturmaz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Bitcoin kısaltması ile “tacir” anlamlı İngilizce bir kelimeden oluşan başvurunun 9, 35, 36 ve 42. sınıflarda tümden reddini doğru bulmadı (K.2025/1070). Alt derece mahkemeleri ibarenin “bitcoin yatırımcısı” olarak algılanacağını kabul etmişti; Daire ayrımı mal ve hizmet düzeyinde yaptı.
Aynı Daire “coin” için, kelimenin “sanal/dijital para birimi anlamını taşıyan ve herkesçe bilinen bir tabir” olduğunu, bu yüzden 36. sınıftaki “finansal ve parasal hizmetler”de engel bulunduğunu, diğer mal ve hizmetlerde bulunmadığını söyledi (E.2022/29, K.2023/3559, 07.06.2023). Engelin kaynağı kelime değil, kelime ile hizmet arasındaki doğrudan bağdır. Monero adlı kripto biriminin adı da yiyecek ve içecek ürünleri için tescil edilebilir bulundu (E.2022/4335, K.2024/604, 25.01.2024).
Borsa kodları (ticker) için de aynı mantık işler. SMK m.4 harflerden oluşan işaretlere izin verir; harfler bilinen bir birimin kısaltmasıysa mahkemeler kısaltmayı birimin kendisi gibi okuyor. Bitcoin dosyasında kısaltma, “Bitcoin” ile aynı değerlendirmeye tabi tutuldu.
Kendi token’ınızın veya borsanızın adı ile başkasının coin adı aynı şekilde mi değerlendirilir?
Hayır. Sizin türettiğiniz ve sizin platformunuzu ya da biriminizi gösteren bir ad, kripto para adı olsa bile kaynak gösterir ve tescil edilebilir. Başkasının çıkardığı ve piyasada işlem gören bir birimin adı ise sizin işletmenizi göstermez; mahkemeler böyle adların tek kişinin tekeline bırakılmasına mesafeli bakıyor. Token ve borsa adı seçerken en önemli ölçü bu ayrımdır; başkasının birim adını tescil ettirmek, o kelimenin dürüst kullanımını engelleyen bir tekel sağlamaz.
Türetilmiş bir kelimeden oluşan, hem bir kripto borsasının hem de onun biriminin adı olan başvuru Kurumca 5/1-b, c ve d ile reddedilmişti. İlk derece mahkemesi, kelimenin “davacının sunduğu bir kripto borsayı ve kripto para birimini ifade etmekte olduğu” gerekçesiyle YİDK (TÜRKPATENT Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu) kararını iptal etti; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi kararı onadı (E.2022/7257, K.2024/3129, 22.04.2024).
Başkasının biriminde tablo değişir. Ankara BAM 20. Hukuk Dairesi, Hukuk Genel Kurulunca bozulan direnme kararında piyasada tedavül eden bir kripto birim adının başvuru sahibinin tekeline bırakılamayacağını vurgulamıştı; Hukuk Genel Kurulu ise tescil olsa bile kripto birimlerinin “dürüst ticari kullanımı” engellenemeyeceğini belirtti. SMK m.7/5-b de hizmetin türünü açıklayan dürüst kullanımı koruma dışında bırakır. Lansman öncesi ad haklarını netleştirmek için token ihracı ve blockchain projeleri ile SAFT ve token warrant rehberlerine bakabilirsiniz.
Logo, renk veya ikinci bir kelime eklemek ret riskini ortadan kaldırır mı?
Ancak eklenen unsur markanın esas unsuru oluyorsa. Logo, renk veya ikinci kelime ön planda ve ayırt ediciyse kripto adı yan unsur kalır ve engel kalkabilir. Şekil geri planda kalıyorsa ya da eklenen kelime hizmeti anlatıyorsa ibare yine kripto adı olarak okunur. Değerlendirme, işaretin bütün olarak bıraktığı izlenime göre yapılır; Hukuk Genel Kurulu ile Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2025 kararları bu iki sonucu da örnekliyor.
Hukuk Genel Kurulu, turuncu yuvarlak zemin üzerinde büyük bir “M” harfi ve altında küçük puntoyla kripto birim adıyla örtüşen ibareden oluşan başvuruda “M” unsurunun ön plana çıktığını kabul etti ve 5/1-b, c, d engellerinin hiçbirini görmedi (K.2025/564). Başvuru sahibinin aynı renk ve harfle kurulmuş seri markaları da etkili oldu. Karşı örnekte, Bitcoin kısaltmalı şekilli başvuruda ilk derece mahkemesi şeklin “oldukça geri planda” kaldığını, bölge adliye mahkemesi “ayırt ediciliğe katkısının olmadığı”nı tespit etti; Yargıtay ret kararını onadı (K.2025/1803). Borsa, cüzdan, ödeme gibi hizmet adları eklemek ayırt ediciliği genellikle artırmaz.
Süre de hesaba katılmalı: HGK dosyasında YİDK kararı 21.06.2018 tarihliydi; bölge adliye mahkemesinin HGK’ya uyarak davayı kabul ettiği karar 24.12.2025’te verildi.
Kripto markasında “borsa”, şehir adı, “Lira” veya TL simgesi kullanmak sorun yaratır mı?
Evet, ciddi risk taşır. Yetkili bir kuruluşla bağlantı izlenimi veren ibareler karıştırılma ihtimaline (SMK m.6/1) ve kamu düzeni ile resmî simgelere ilişkin mutlak ret nedenlerine (m.5/1-ğ ve ı) takılabilir. Ayrıca marka tescili faaliyet izni değildir: 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (SPKn) m.35/B/1 uyarınca kripto varlık hizmet sağlayıcıların kurulması ve faaliyete başlaması için SPK (Sermaye Piyasası Kurulu) izni zorunludur. Ad seçimi ile izin süreci bu nedenle birlikte planlanmalıdır.
“İstanbul” ve “Borsa” sözcüklerini içeren, 36. sınıfta kripto alım satım aracılığı için yapılan başvuruya SPKn ile kurulan borsa şirketi itiraz etti. YİDK itirazı reddetti; ilk derece mahkemesi karıştırılma ihtimali bularak YİDK kararını iptal etti, bölge adliye mahkemesi m.5/1-ı engelini de ekledi ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi onadı (K.2026/141). Faaliyet izni için SPK kripto varlık hizmet sağlayıcı lisansı sayfasına bakabilirsiniz.
Para birimlerinde TCMB, Türk lirasına endeksli kripto varlık iş modelinde kullanıldığını ileri sürdüğü “Lira” ifadeli iki markanın hükümsüzlüğünü istedi. Mahkeme SMK m.25/2 uyarınca kamu kurumunun dava hakkını kabul etti; “Lira” kelimesini tek başına devlet amblemi saymadı, TL simgesine ayırt edilemeyecek derecede benzeyen şekilli markayı ise m.5/1-ğ uyarınca hükümsüz buldu. İstanbul BAM 16. Hukuk Dairesi istinafları esastan reddetti; temyiz yolu açık (E.2024/1580, K.2026/430, 12.03.2026).
Yabancı bir kripto borsasının veya sizin proje adınızı başkası Türkiye’de tescil ettirdiyse ne yapabilirsiniz?
Başvuru Bülten‘de (TÜRKPATENT’in başvuruları itiraza açtığı resmî yayın) yayımlandıysa iki ay içinde itiraz edersiniz (SMK m.18/1); tescil edildiyse hükümsüzlük davası (tescilli markanın sicilden silinmesi için açılan dava) açarsınız (m.25). En güçlü dayanak çoğu zaman kötü niyetli tescildir (markayı kullanmak için değil, hak sahibini engellemek veya ondan yararlanmak için yapılan başvuru; m.6/9). Önceki tescilsiz kullanımınız varsa m.6/3, tanınmış marka varsa m.6/4 de devreye girer.
Yurt dışı merkezli bir dijital varlık borsasının markası, yerli bir şirket adına 35 ve 36. sınıflarda tescil edilmiş, aynı adla “.com.tr” alan adı alınmıştı. Alt derece mahkemeleri markaların ülkeselliği ilkesine (korumanın tescil edilen ülkeyle sınırlı olması) dayanarak davayı reddetti. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, davalı adına başka bir uluslararası dijital varlık platformunun markasının da tescilli olduğunu birlikte değerlendirdi ve tescili kötü niyetli bularak kararı bozdu (K.2025/4540).
Önceki kullanım da sonuç doğurur. 2013’te alınan alan adıyla kripto, döviz ve altın alım satımı hizmeti sunan girişim, 2017’de aynı esas unsurla başkası adına başvurulup tescil edilen markaya karşı m.6/3’e dayandı. İstanbul BAM 44. Hukuk Dairesi markanın 9 ve 36. sınıfta kısmen hükümsüzlüğüne, haksız rekabetin men’ine ve davalının alan adının iptaline karar verdi; temyiz yolu açık (K.2025/114). Alan adı kayıt tarihi, web arşivi ve sosyal medya hesap açılış tarihi bu davalarda belirleyicidir.
Hükümsüzlük davası sicildeki marka sahibine karşı açılır, TÜRKPATENT taraf olmaz (m.25/3); yetkili mahkeme davalının yerleşim yerindeki fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesidir (m.156/5). Önceki marka sahibi beş yıl sessiz kalırsa, tescil kötü niyetli olmadıkça markasına dayanamaz (m.25/6). Ceza için markanın Türkiye’de tescilli olması gerekir (m.30/5); ayrıntı marka tecavüzü suçu yazısında. Uluslararası uzantılı alan adlarında WIPO’nun yürüttüğü UDRP usulü ayrı bir seçenektir.
Ret kararına itiraz, yayıma itiraz ve dava süreleri nelerdir?
Kripto marka uyuşmazlıklarında sürelerin çoğu iki aydır ve gerekçesi süresinde sunulmayan itiraz yapılmamış sayılır (SMK m.18/2, 20/2). Ret kararına bildirimden itibaren iki ay içinde TÜRKPATENT’e itiraz edilir; YİDK’nın kararı Kurumun nihai kararıdır (m.21/4). YİDK kararına karşı bildirimden itibaren iki ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde dava açılır (YİDD Kurulları Yönetmeliği m.8/3; SMK m.156/2). Başkasının başvurusuna yayımdan itibaren iki ay içinde itiraz edilir.
| Durum | Merci | Süre | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Başvurunuz mutlak ret nedeniyle reddedildi | TÜRKPATENT (YİDK inceler) | Bildirimden 2 ay; ücret aynı sürede; sonradan gerekçe eklenemez | SMK m.16/1, 20/2, 21/4 |
| YİDK itirazınızı reddetti | Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi | Bildirimden 2 ay | YİDD Kurulları Yön. m.8/3; SMK m.156/2 |
| Benzer veya kötü niyetli başvuru yayımlandı | TÜRKPATENT (yayıma itiraz) | Yayımdan 2 ay | SMK m.18/1; m.6/1, 6/3, 6/9 |
| Yayımlanan başvuru başka bir coin adını esas unsur yapıyor | TÜRKPATENT (üçüncü kişi görüşü) | Tescile kadar; görüş bildiren taraf olmaz | SMK m.17/1 |
| Marka tescil edildi | Davalının yerleşim yerindeki fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi | Genel süre yok; 5 yıl sessiz kalma (kötü niyet hariç) | SMK m.25/1, 25/6, 156/5 |
| Tescilli marka 5 yıldır kullanılmıyor | TÜRKPATENT (iptal talebi) | Tescilden 5 yıl sonra | SMK m.9/1, 26/1-a |
| Yurt dışında ilk başvuruyu yaptınız | TÜRKPATENT; rüçhan hakkı (ilk başvuru tarihinden yararlanma) talepli başvuru | İlk başvurudan 6 ay | SMK m.12/1 |
Kullanmama nedeniyle iptal talepleri, SMK m.26’nın yürürlüğe girdiği 10.01.2024’ten bu yana TÜRKPATENT’e yapılır. Dava sürerken geçici tescil de istenemedi: Ankara BAM 20. Hukuk Dairesi, kripto varlık reklamcılığı yapan bir şirketin geçici tescil ve üçüncü kişi başvurularını durdurma talebini ihtiyati tedbir koşulları kanıtlanamadığı için reddetti (E.2024/1120, K.2024/1310, 10.07.2024; kesin).
Token veya proje adı seçmeden önce adım adım ne yapmalısınız?
Kripto projesinde ad, whitepaper ve lansmandan önce seçilip TÜRKPATENT’e başvurulmalıdır, çünkü SMK m.7/1 uyarınca marka koruması tescil yoluyla elde edilir. Önce adın türetilmiş olup olmadığına, sonra TÜRKPATENT, EUIPO ve WIPO kayıtlarına, alan adı ve sosyal medya müsaitliğine bakılır. Mal ve hizmet listesi işin gerçek kapsamına göre yazılır, başvuru duyurudan önce yapılır. Başvurudan sonra Bülten takibi ve iki aylık itiraz süreleri belirleyicidir.
- Türetilmiş bir ad seçin — Başka bir kripto biriminin adı, kısaltması veya “coin”, “token”, “borsa” gibi hizmet adları esas unsur olmasın.
- Resmî veri tabanlarını tarayın — TÜRKPATENT Marka Araştırma (tüm sınıflar ile 9, 35, 36, 42), EUIPO eSearch ve WIPO Global Brand Database.
- Alan adı, sosyal medya ve unvanı kaydedin — SMK m.7/3-d ve e, bu kullanımları marka sahibinin yasaklayabileceği fiiller arasında sayar.
- Listeyi işinize göre yazın — 36. sınıfı sunacağınız hizmetle sınırlayın; yazılım için 9, saklama ve altyapı için 42. sınıfı ayrıca değerlendirin.
- Duyurudan önce başvurun — Yurt dışı başvurunuz varsa altı aylık rüçhan süresini kaçırmayın (SMK m.12/1).
- Bülten’i izleyin — Benzer başvurulara yayımdan itibaren iki ay içinde gerekçeli itiraz edin (SMK m.18).
- Ret gelirse iki ayı kaçırmayın — Tüm gerekçeleri ve kullanım delillerini ilk itirazda sunun (SMK m.20/2); uyuşmazlık bazı mal ve hizmetlerdeyse başvuruyu bölmeyi düşünün (m.11/5).
Kripto ibareli markalar hakkında Yargıtay ve bölge adliye mahkemeleri ne diyor?
Yargıtay kripto ibaresini mal ve hizmet bazında değerlendiriyor: finansal hizmetlerde tanımlayıcı, ilgisiz alanlarda ayırt edici. UYAP Bedesten’de “kripto”, “marka” ve “6769” kelimelerinin birlikte geçtiği 8 Yargıtay ve 16 bölge adliye mahkemesi hukuk dairesi kararı var (tarama 08.10.2026; Bedesten tüm kararları içermez, marka adları anonimleştirildiği için gerçek sayı daha yüksek olabilir). Aşağıdaki kararların tam metni okundu; otorite sırası Hukuk Genel Kurulu, Daire, bölge adliye mahkemesidir.
| Merci | Tarih | E./K. | İlke |
|---|---|---|---|
| Yargıtay HGK | 24.09.2025 | E.2024/365, K.2025/564 | Kripto adı yan unsursa 5/1-b, c, d engeli yok |
| Yargıtay 11. HD | 19.02.2025 | E.2024/2813, K.2025/1070 | Bitcoin kısaltması finans ve para dışında tanımlayıcı değil |
| Yargıtay 11. HD | 13.03.2025 | E.2024/3491, K.2025/1803 | Geri planda kalan şekil ayırt edicilik sağlamaz |
| Yargıtay 11. HD | 07.06.2023 | E.2022/29, K.2023/3559 | “Coin” yalnız 36. sınıf finansal hizmetlerde engel |
| Yargıtay 11. HD | 22.04.2024 | E.2022/7257, K.2024/3129 | Kendi borsa ve biriminin türetilmiş adı tescil edilebilir |
| Yargıtay 11. HD | 25.01.2024 | E.2022/4335, K.2024/604 | Kripto adı yiyecek-içecekte ayırt edici |
| Yargıtay 11. HD | 04.03.2025 | E.2024/3539, K.2025/1458 | 5/1-ç re’sen ret yalnız aynı veya ilk bakışta fark edilemeyecek benzerlikte |
| Yargıtay 11. HD | 25.06.2025 | E.2024/6765, K.2025/4540 | Engelleme amaçlı tescil kötü niyetli |
| Yargıtay 11. HD | 14.01.2026 | E.2025/3033, K.2026/141 | “İstanbul” + “Borsa” içeren kripto aracılık markası karıştırılma doğurur |
| İstanbul BAM 16. HD | 12.03.2026 | E.2024/1580, K.2026/430 | TL simgesine benzeyen şekil 5/1-ğ ile hükümsüz |
| İstanbul BAM 44. HD | 16.01.2025 | E.2022/1129, K.2025/114 | Önceki kullanımla (m.6/3) kısmi hükümsüzlük, alan adı iptali |
| Ankara BAM 20. HD | 10.07.2024 | E.2024/1120, K.2024/1310 | Geçici tescil tedbiri reddedildi; koşullar kanıtlanamadı |
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2024/365, K.2025/564, 24.09.2025
Olay: Turuncu “M” harfli şekilli başvuruda kripto birim adı küçük puntoyla yer alıyordu; bölge adliye mahkemesi Daire’nin bozma kararına direndi.
“Kaldı ki dava konusu markanın tescili hâlinde dahi piyasadaki kripto para birimlerinin dürüst ticari kullanımı davacı tarafça engellenemeyeceğinden başvurudaki ibarenin marka olarak tescili, belirtilen anlamda davacı tarafın ibarenin kullanımı bakımından tekel elde etmesi sonucunu doğurmaz.”
İlke ve uygulamaya etkisi: Kripto adı esas unsur değilse engel kalkar ve tescil kelime üzerinde tekel sağlamaz.
Yargıtay 11. HD, E.2024/2813, K.2025/1070, 19.02.2025
Olay: Kripto borsalarına yazılım altyapısı sağladığını belirten şirketin Bitcoin kısaltmalı başvurusu dört sınıfta reddedilmişti.
“Bitcoin yani finans ve para ile ilgili olmayan sınıflar bakımından yukarıda yazılı maddeler kapsamında aranan soyut ve somut ayırt ediciliğe haiz olduğu ve dolayısıyla tanımlayıcı bulunmadığı anlaşılmaktadır.”
İlke ve uygulamaya etkisi: Ret yalnız kripto birimiyle ilgili mal ve hizmetler için verilebilir; sınıf ayrımı yapılmadan verilen tümden ret bozma sebebi oldu.
Yargıtay 11. HD, E.2024/6765, K.2025/4540, 25.06.2025
Olay: Yabancı dijital varlık borsasının markası ve alan adı Türkiye’de başka bir şirket tarafından alınmıştı; alt derece mahkemeleri ülkeselliğe dayanarak davayı reddetti.
“davalının bir markayı kullanmak için değil, sadece bir başkasının bu markayı kullanmasına, piyasaya girmesine engel olmak için tescil ettirerek başkasının markasından haksız olarak yararlanmak amacıyla tescilin kötüniyetli bir tescil olarak kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken”
İlke ve uygulamaya etkisi: Ülkesellik ve Türkiye’de kullanım yokluğu gerekçeleri kötü niyetli tescili korumadı; davalının başka bir global platformun markasını da tescil ettirmiş olması değerlendirmeye katıldı.
Yargıtay 11. HD, E.2025/3033, K.2026/141, 14.01.2026
Olay: “İstanbul” ve “Borsa” içeren başvuru 36. sınıfta dijital para ve kripto jeton alım satım aracılığını kapsıyordu; itiraz eden SPKn ile kurulan borsa şirketiydi. Onanan ilk derece gerekçesi:
“hizmetlerin aynı/aynı tür olduğu, marka işaretleri bakımından karıştırılma ihtimaline yol açacak düzeyde işitsel, görsel ve kavramsal benzerlik bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulü”
İlke ve uygulamaya etkisi: Kripto aracılığı için seçilen ad mevcut bir borsayla kavramsal bağ kuruyorsa karıştırılma ihtimali doğar; bölge adliye mahkemesinin m.5/1-ı’ya da dayanması kamu düzeni boyutunu gösteriyor.
Kripto markaları hakkında doğru bilinen yanlışlar nelerdir?
“Bitcoin veya coin geçen hiçbir marka tescil edilemez.”
Kesin cevap: Hayır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi engeli finans ve para ile ilgili mal ve hizmetlerle sınırladı (K.2025/1070, K.2023/3559); kripto para adı yiyecek-içecekte tescil edilebildi (K.2024/604).
“Marka tescili, kripto borsası işletme izni yerine geçer.”
Kesin cevap: Hayır. Marka yalnız işaret üzerinde hak sağlar; kripto varlık hizmet sağlayıcılar için SPK izni zorunludur (SPKn m.35/B/1).
“Yurt dışında tescilli kripto markasını Türkiye’de ilk başvuran sahiplenir.”
Kesin cevap: Hayır. Engelleme amaçlı tescil, kötü niyet somut delillerle ispatlanırsa SMK m.6/9 ve m.25 uyarınca kötü niyetli tescil olarak hükümsüz kılınabilir (K.2025/4540).
“Dava sürerken mahkeme markayı geçici olarak tescil ettirir.”
Kesin cevap: Hayır. Ankara BAM 20. Hukuk Dairesi geçici tescil talebini reddetti (K.2024/1310); ilk derece mahkemesi bunun idare yerine geçerek işlem kurmak anlamına geleceğini belirtmişti.
Kripto marka tescilinde hangi konular henüz netleşmedi?
Üç nokta uygulamada yerleşmedi: kripto cüzdan yazılımı (9. sınıf) ve kripto saklama (42. sınıf) gibi finans dışı ama kriptoya özgü hizmetlerde kripto adının tanımlayıcı sayılıp sayılmayacağı, aynı başvuru sahibinin kelime ve şekil markası dosyalarının farklı sonuçlanması ve Hukuk Genel Kurulu’nun birleşik marka yaklaşımının salt kelime markalarına nasıl yansıyacağı. Para birimi simgelerine ilişkin “Lira” kararının temyiz sonucu da henüz belli değil.
Daire “Bitcoin ile ilgili” olmayı “finans ve para ile ilgili” olmakla eşledi (K.2025/1070); 9 ve 42. sınıflar için ayrı bir Yargıtay ölçüsü bulunamadı (tarama 08.10.2026).
Bitcoin kısaltmalı kelime markasında Daire bozma kararı verdi (19.02.2025); aynı kelimeleri ve geri planda bir şekli içeren başvuruda üç hafta sonra ret kararını ayrıca gerekçe yazmadan onadı (13.03.2025). Kurumun kısmi ret kapsamı metinlerden okunamadığından, bu sonuçları çelişkili saymak için sicil kayıtlarını görmek gerekir.
Daire “coin” içeren başvuruda 36. sınıfta engel görmüştü; HGK aynı başvuruda kripto ibaresini yan unsur sayarak hiçbir sınıfta engel görmedi. Kelime markalarında sınıf bazlı, birleşik markalarda esas unsur yaklaşımının nasıl birleşeceği alt mahkeme kararlarıyla netleşecek.
Sık sorulan sorular
Bitcoin kelimesi marka olarak tescil edilir mi?
Kripto alım satımı, aracılık ve ödeme gibi finansal hizmetlerde genellikle hayır; bu hizmetlerde Bitcoin ve kısaltması tanımlayıcı sayılır. Kriptoyla ilgisi olmayan mal ve hizmetlerde ise tescil mümkündür. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 19.02.2025 tarihli kararında, Bitcoin kısaltmalı bir başvurunun finans ve para ile ilgili olmayan sınıflarda reddedilmesini hatalı bulup kararı bozdu.
Coin ismi marka olur mu?
“Coin” tek başına ya da esas unsur olarak 36. sınıftaki finansal ve parasal hizmetlerde tescil edilemez; Yargıtay kelimeyi herkesçe bilinen bir sanal para tabiri olarak görüyor. Ayırt edici bir harf, şekil veya türetilmiş kelimeyle birlikte kullanılır ve “coin” yan unsur olarak kalırsa, Hukuk Genel Kurulu’nun 2025 kararına göre tescil engeli ortadan kalkabilir.
Marka başvurum kripto ibaresi yüzünden reddedildi, ne yapmalıyım?
Ret kararının bildiriminden itibaren iki ay içinde TÜRKPATENT’e yazılı ve gerekçeli itiraz edin, ücreti de aynı sürede ödeyin. Süre geçtikten sonra yeni gerekçe eklenemez. Başvuru tarihinden önceki kullanımla ayırt edicilik kazandıysanız tarihli delilleri itiraza ekleyin. YİDK de reddederse iki ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde dava açabilirsiniz.
Başkası benim token adımı TÜRKPATENT’e başvurduysa ne yapabilirim?
Başvuru Bülten’de yayımlandıysa yayım tarihinden itibaren iki ay içinde itiraz edebilirsiniz. Daha önce kullandığınız tescilsiz işaret, kötü niyetli başvuru veya karıştırılma ihtimali itiraz gerekçesi olabilir. Marka tescil edilmişse hükümsüzlük davası açılır; alan adı kayıt tarihi, whitepaper yayın tarihi ve sosyal medya kayıtları önceki hakkı ispatta önem taşır.
Marka tescili SPK lisansı yerine geçer mi?
Hayır. Marka tescili yalnız işaret üzerindeki hakkı korur, faaliyet izni vermez. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.35/B/1 uyarınca kripto varlık hizmet sağlayıcıların kurulması ve faaliyete başlaması için SPK izni zorunludur. “Borsa” gibi izin gerektiren faaliyeti çağrıştıran ibareler ayrıca karıştırılma ve kamu düzeni engellerine takılabilir.
NFT koleksiyon adı marka olarak korunur mu?
Evet, ayırt edici bir ad marka olarak tescil edilebilir. Nice 13-2026 sürümünde NFT ile doğrulanmış indirilebilir görsel ve müzik dosyaları 9. sınıfta, NFT pazar yeri hizmeti 35. sınıfta, NFT basım yazılımı ise 9 ve 42. sınıflarda yer alır. Marka koruması koleksiyonun adını korur; görsellerin kendisi üzerindeki haklar telif hukukuna tabidir.
Kripto markası kaç yıl korunur, kullanılmazsa ne olur?
Tescilli marka başvuru tarihinden itibaren on yıl korunur ve onar yıllık dönemlerle yenilenir. Tescilden itibaren beş yıl içinde haklı sebep olmadan Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmazsa veya kullanıma beş yıl ara verilirse, ilgili kişinin talebiyle iptal edilebilir. İptal talepleri 10.01.2024’ten bu yana TÜRKPATENT’e yapılır.
Lira kelimesi veya TL simgesi kripto markasında kullanılabilir mi?
İstanbul BAM 16. Hukuk Dairesi’nin 12.03.2026 tarihli kararında “Lira” kelimesi tek başına resmî amblem sayılmadı. Buna karşılık TL simgesine ayırt edilemeyecek derecede benzeyen şekil içeren marka, kamusal işaretlere ilişkin SMK m.5/1-ğ uyarınca hükümsüz bulundu. Dava TCMB tarafından açıldı ve karar için temyiz yolu açık.
İlgili rehberler
- Fikri ve Sınai Mülkiyet Hukuku — marka, tasarım ve patent uyuşmazlıklarının genel çerçevesi
- NFT ve Dijital Varlıklarda Fikri Mülkiyet — NFT projelerinde marka ve telif ayrımı
- Token İhracı, DeFi ve Blockchain Projeleri Hukuku — token lansmanı öncesi hukuki hazırlık
- SPK Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı Lisansı — kripto borsası kurmak için gereken izin
- Marka Tecavüzü Suçu — tescilli markanın izinsiz kullanımında ceza yolu
Kaynaklar
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu — mevzuat.gov.tr
- 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, m.35/B — mevzuat.gov.tr
- Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik — Resmî Gazete, 24.04.2017, 30047
- Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesi Kurulları Yönetmeliği — Resmî Gazete, 12.05.2017, 30064
- WIPO, Nice Classification 13-2026 — nclpub.wipo.int
- TÜRKPATENT Marka Araştırma — turkpatent.gov.tr; EUIPO eSearch — euipo.europa.eu; WIPO Global Brand Database — wipo.int
- WIPO Guide to the UDRP — wipo.int
- Yargıtay HGK, E.2024/365, K.2025/564, 24.09.2025 — documentId 1178766100
- Yargıtay 11. HD, E.2024/2813, K.2025/1070, 19.02.2025 — documentId 1140205000
- Yargıtay 11. HD, E.2024/3491, K.2025/1803, 13.03.2025 — documentId 1144561800
- Yargıtay 11. HD, E.2022/29, K.2023/3559, 07.06.2023 — documentId 933543100
- Yargıtay 11. HD, E.2022/7257, K.2024/3129, 22.04.2024 — documentId 1040724000
- Yargıtay 11. HD, E.2022/4335, K.2024/604, 25.01.2024 — documentId 1017010000
- Yargıtay 11. HD, E.2024/3539, K.2025/1458, 04.03.2025 — documentId 1131984200
- Yargıtay 11. HD, E.2024/6765, K.2025/4540, 25.06.2025 — documentId 1165518600
- Yargıtay 11. HD, E.2025/3033, K.2026/141, 14.01.2026 — documentId 1195635400
- Ankara BAM 20. HD, E.2023/294, K.2025/507, 13.03.2025 — documentId 1129143700
- Ankara BAM 20. HD, E.2025/2233, K.2025/2520, 24.12.2025 — documentId 1191872300
- Ankara BAM 20. HD, E.2024/1120, K.2024/1310, 10.07.2024 — documentId 1046099700
- İstanbul BAM 16. HD, E.2024/1580, K.2026/430, 12.03.2026 — documentId 1197685500
- İstanbul BAM 44. HD, E.2022/1129, K.2025/114, 16.01.2025 — documentId 1108442200
Güncelleme notu: 12.10.2026: İlk yayın. Mevzuat ve kararlar 08.10.2026 itibarıyla doğrulandı. SMK, YİDD Kurulları Yönetmeliği, WIPO Nice 13-2026 ve 08.10.2026 tarihli UYAP Bedesten taramasında tam metni okunan Yargıtay ve bölge adliye mahkemesi kararlarıyla hazırlandı.
Hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti
Token veya borsa adınız TÜRKPATENT’te reddedildi mi?
Ret kararına itiraz, YİDK kararına karşı dava veya kötü niyetli tescile karşı hükümsüzlük için başvuru dosyanızı ve sürelerinizi Av. Ahmet Karaca ile birlikte gözden geçirebilirsiniz.
Av. Ahmet Karaca · 0531 336 09 81 · ahmet@pegahukuk.com
Av. Ahmet Karaca
Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu’na kayıtlı (Sicil No 92414, TBB No 234456), kripto varlık hukuku, blockchain hukuku ve bilişim hukuku alanlarında çalışan bir avukattır; PEGA Hukuk & Danışmanlık (Kartal/İstanbul) bünyesinde görev yapmaktadır. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur; Duke University (Blockchain/DeFi), Politecnico di Milano (AI & Legal Issues) ve Lund University (AI & Law) sertifika programlarını tamamlamış, Udemy’de blockchain hukuku dersi vermekte ve Haberler.com’da köşe yazıları yazmaktadır.
Profil ve yayınlar · LinkedIn · İstanbul Barosu levhası
Bu içerik Av. Ahmet Karaca tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu kontrol edilmiştir.
