ABD borsasındaki hesabınıza yıl içinde hem hisse satış bedeli hem temettü yatmışsa, hesap özetindeki tek bir “toplam kazanç” rakamı Türkiye’deki beyanı hazırlamaya yetmez. Satış kazancının hesabı, temettünün beyan sınırı ve ABD’de kesilen verginin mahsubu farklı kurallara bağlıdır. Üstelik yatırım için aldığınız bilgisayarın bedeli ile bir satışa doğrudan bağlı komisyon aynı gider değildir.
Türkiye’de tam mükellef olan ve kişisel yatırımı kapsamında işlem yapan gerçek kişi bakımından genel çerçeve şöyledir: Yabancı hisse satışından doğan vergiye tabi kazanç, değer artışı kazancı olarak; yabancı şirketten alınan temettü ise menkul sermaye iradı olarak değerlendirilir. Özel bir istisna bulunmadığında satış kazancına genel değer artışı kazancı istisnası uygulanmaz. Türkiye’de kesintiye ve istisnaya konu olmayan temettüde ise ilgili yılın beyan sınırı incelenir. Bu ayrım, 24 Aralık 2024 tarihli Aydın Defterdarlığı özelgesi ile 19 Aralık 2025 tarihli Kastamonu Defterdarlığı özelgesinin birlikte okunmasından çıkan temel sonuçtur. Şirket adına yapılan yatırımlar ve ticari işletmeye dahil hisseler ayrı değerlendirilir.
Yazıdaki bölümler
Hisse satışı ile temettüyü aynı satırda toplamayın
| Hesap hareketi | Vergi incelemesindeki karşılığı | Belirleyici kayıt |
|---|---|---|
| Hissenin bedel karşılığında satılması | Satış bedelinin tamamı değil; maliyet ve kabul edilen giderler dikkate alınarak bulunan değer artışı kazancı incelenir. | Alış ve satış tarihleri, adet, bedeller, komisyonlar ve TL hesabı |
| Yabancı şirketin kâr payı ödemesi | Temettü, menkul sermaye iradıdır. Türkiye’deki kesinti ve istisna durumu ile yıllık beyan sınırı ayrıca belirlenir. | Brüt temettü, ödeme tarihi, yabancı vergi kesintisi ve net ödeme |
| Satılmamış hissenin ekranda değer kazanması | Bu yazıdaki kişisel yatırım senaryosunda tek başına satış kazancı hesabı doğuran bir elden çıkarma değildir. | Yıl sonu portföy değeri ile gerçekleşmiş işlemlerin ayrı dökümü |
Türkiye’de kesintiye ve istisnaya konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarının toplamı için GVK 86/1-d sınırı 2025 gelirlerinde 18.000 TL, 2026 gelirlerinde 22.000 TL’dir. Bu, her hisse veya her aracı kurum için ayrı bir sınır değildir. İlgili kapsamdaki gelirler birlikte değerlendirilir; sınır aşılırsa yalnız aşan tutar değil, beyana tabi gelirin tamamı dikkate alınır. Bu tutarı yabancı hisse satış kazancına uygulamak ise gelir türlerini karıştırır.
Satış kazancında hangi masraf indirilebilir?
GVK mükerrer 81, safi değer artışında maliyet bedelinin, elden çıkarma nedeniyle satıcının üzerinde kalan giderlerin ve ödenen vergi ve harçların dikkate alınmasını öngörür. Bu nedenle bir harcamanın yatırım kararını kolaylaştırması, o harcamayı kendiliğinden hisse satış kazancından indirilebilir hale getirmez.
2024 tarihli özelgenin başvurucusu, yabancı hisselerde işlem yapabilmek için bilgisayar ve gelişmiş telefon almış; programlar satın almış ve veri sağlayan sitelere üye olmuştu. İdare, bilgisayar ve telefon harcamaları ile veri temini için yapılan site ödemelerini, satılan hisselerin maliyeti veya satış nedeniyle üstlenilen gider saymadı. Buna karşılık, somut satışa bağlı ve yatırımcının üzerinde kalan belgelendirilmiş işlem gideri, kanundaki ölçütlere göre incelenir. “Yatırım için kullandım” açıklamasıyla bütün teknoloji harcamalarını topluca düşmek bu özelgenin vardığı sonuçla bağdaşmaz. GİB, 24.12.2024, E-79690095-120[3-2024-120-69]-167155.
Döviz cinsindeki portföy kârı da doğrudan TL vergi matrahı değildir. Örneğin tamamen varsayımsal olarak 1.000 dolar alış bedelinin alış tarihinde 30.000 TL, 1.100 dolar satış bedelinin satış tarihinde 44.000 TL karşılığı bulunduğunu düşünelim. Başlangıçtaki TL farkı 14.000 TL’dir; yalnız 100 dolarlık farkı satış gününün kuruyla çevirmek aynı hesabı vermez. Ardından kanuna uygun maliyet endekslemesi ve kabul edilen giderler değerlendirilir. Kanundaki endeksleme için artış oranının en az %10 olması gerekir; tarih ve endeks seçimi işlem kayıtlarıyla kurulmalıdır. Bu örnekteki kur ve tutarlar gerçek bir dönemin piyasa verisi değildir.
Yabancı şirket hissesini iki yıldan uzun süre elde tutmuş olmak da tek başına vergisizlik sağlamaz. Mükerrer 80’deki iki yıldan fazla elde tutma istisnası, tam mükellef kurumlara ait hisse senetleri için düzenlenmiştir; yabancı şirket hissesine sırf süre nedeniyle taşınamaz.
1042-S ve apostil: İndirilecek vergiyle belgesi birlikte incelenir
2025 tarihli özelgenin asıl sorusu, ABD’de kesilen verginin Türkiye’de mahsubu için apostilli IRS 1042-S formunun yeterli olup olmadığıdır. İdare, ilgili formun Apostil Sözleşmesine uygun şerh taşıması ve söz konusu gelir üzerinden ABD’de kesinti yoluyla ödenen vergiyi belgelendirmesi halinde, ayrıca Türk elçiliği veya konsolosluğu tasdiki aranmadan mahsup yapılabileceğini belirtmiştir. Bu sonuç, herhangi bir aracı kurum ekran görüntüsünün veya üzerinde yalnız “tax” yazan bir hesap satırının aynı işlevi gördüğü anlamına gelmez. GİB, 19.12.2025, E-34566971-120-41183.
| Belge / kontrol | Neyi açıklamalı? |
|---|---|
| Aracı kurumun işlem ve temettü dökümü | Hangi yılın, hangi yatırımcıya ait, hangi gelirinden söz edildiğini; brüt gelir, vergi ve net ödemenin birbirini tutmasını |
| 1042-S ve verginin ödendiğine ilişkin kayıt | Mahsup istenen kesintinin aynı gelirle ve doğru mükellefle ilişkisini; niteliği itibarıyla gelir üzerinden alınan bir vergi olmasını |
| Usulüne uygun apostil şerhi | Özelgede kabul edilen tasdik yolunun mevcut olmasını; belgenin gelir ve vergi içeriğine ilişkin eşleştirmenin ayrıca yapılmasını |
| Türkiye mukimlik belgesi | ABD’de anlaşma hükümlerinden yararlanmak için aranan vergi mukimliğini; bu belge apostil veya vergi ödeme belgesinin yerine geçmez. |
Mahsup, yabancı kesintinin sınırsız iadesi değildir. GVK 123 uyarınca indirim, yabancı gelire isabet eden Türkiye gelir vergisini aşamaz; ilgili gelir hangi yılın beyanına alınmışsa yabancı vergi de o yılın vergisiyle ilişkilendirilir. Varsayımsal olarak yabancı vergi 20.000 TL, aynı gelire isabet eden Türkiye vergisi 16.000 TL ise bu madde kapsamında 20.000 TL’nin tamamı indirilemez. Ayrıca, aranan belgelerin taksit zamanına kadar gelmemesi halinde kanundaki bir yıllık erteleme ve ibraz şartları değerlendirilir; belgenin daha sonra bulunacağı düşüncesiyle süre kontrolü atlanmamalıdır.
ABD temettüsünde %20 neyi ifade eder?
Türkiye–ABD Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmasının 10. maddesi, temettünün gerçek lehdarı olan Türkiye mukimi gerçek kişi için ABD kaynak vergisine genel olarak brüt temettünün %20’si sınırını getirir. Oy gücünün en az %10’una sahip şirket lehdar için düzenlenen %15 sınırı, sıradan bireysel yatırımcıya ait bir indirim değildir. Anlaşmanın yatırım fonu/gayrimenkul yatırım yapıları ve işyeri bağlantısı gibi özel hükümleri de saklıdır. Bu oran, Türkiye’de uygulanacak nihai gelir vergisi oranı veya iki ülkenin toplam vergisine ilişkin bir tavan değildir.
Anlaşmanın 13/5. maddesinde, önceki fıkralardaki özel durumlar dışında kalan hisse satış kazançlarının vergilendirilmesi bakımından mukim devlet esası vardır. Bunun istisnasında, ABD mukimi bir şirketin ihraç ettiği ve ABD borsasına kaydedilmemiş hisse veya tahvillerin, iktisap ile devir arasındaki süre bir yılı geçmemek üzere ABD mukimine devri için ABD’nin iç hukukuna göre vergileme hakkı saklı tutulmuştur. Bu nedenle borsada işlem gören sıradan bir ABD hissesi, borsaya kaydedilmemiş şirket payı ve taşınmaz bağlantılı yatırım aynı kabul edilmez. Anlaşmadan yararlanmak için mukimlik ve somut gelir niteliği de doğrulanmalıdır.
2026’da genel kurala geçmeden önce iki istisnayı kontrol edin
İlk kontrol, GVK mükerrer 20/D kapsamıdır. 1 Ocak 2026’dan itibaren Türkiye’de yerleşmiş sayılan ve yerleşmiş sayılmadan önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgâhı ve vergi mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişiler için yurt dışı gelirlerde yirmi yıllık istisna öngörülmüştür. Önceden Türkiye’de yalnız kira, menkul sermaye iradı veya değer artışı kazancı nedeniyle mükellefiyet bulunması bu olanaktan yararlanmaya engel değildir. 333 Seri No.lu Tebliğ uyarınca süresinde başvuru ve istisna belgesi gerekir: kural olarak yerleşilmiş sayılan yıl sonuna kadar; yılın son iki ayında yerleşilmişse izleyen yılın ikinci ayı sonuna kadar. Kapsama giren gelir beyana alınmaz; bu gelirin yabancı vergisi Türkiye’de başka gelirlerin vergisinden mahsup edilemez.
İkinci kontrol, önemli pay sahibi gerçek kişiler için GVK 22/4’teki yabancı temettü istisnasıdır. 2026 gelirlerinde 11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile sahiplik eşiği %20 olarak belirlenmiştir. Kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan, anonim veya limited şirket niteliğindeki kurumun ödenmiş sermayesinin en az %20’sine sahip olunması ve kâr payının elde edildiği yıla ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi şartıyla temettünün yarısı istisna olabilir. Küçük portföy yatırımlarına bu sonuç otomatik uygulanmaz; gerçek kişilere ait bu düzenleme, kurumların farklı oranlı iştirak kazancı istisnasıyla da karıştırılmamalıdır.
Beyanı hazırlarken dosyayı nasıl kurmalı?
Önce vergi mukimliğini ve varsa istisna belgesini belirleyin. Ardından gerçekleşmiş satışları temettülerden ayırın; her satış için alış bağlantısını ve TL maliyet hesabını, her temettü için brüt gelir ile yabancı vergiyi gösterin. Kabul edilebilir işlem giderlerini teknoloji ve veri aboneliği harcamalarından ayırın. Mahsup talebinde, aynı gelir yılını ve aynı kesintiyi gösteren belge zincirini tamamlayın. Böylece aracı kurumun raporu, Türk vergi hesabına nasıl ulaşıldığı izlenebilen bir çalışma dosyasına dönüşür.
İncelenen iki özelge başvurucularının bildirdiği olaylara verilen idari görüşlerdir; herkese tanınmış bir ceza güvencesi değildir. Güncel kanun, anlaşma, gelir yılı ve kişisel kayıtlar birlikte değerlendirilmelidir. Bu yazıda mevzuat kontrol tarihi 20 Ekim 2026’dır.
Yatırım şirket adına yapılıyorsa gerçek kişi beyanı yerine kurumlar vergisi hükümleri incelenir. Yurt içi hisselerde şirket portföyündeki temettü ve hisse satış zararı ayrımı buna örnektir; yabancı iştirakler aynı kurallara otomatik tabi tutulamaz. Aynı hesapta yabancı vadeli sözleşmeler bulunması hâlinde ise futures gelirlerinin niteliği ve beyanı ayrıca değerlendirilmelidir.
Gider ve yabancı vergi belgesi özelgelerinin tam metinleri
2024 görüşü giderleri, 2025 görüşü ise hisse ve temettü gelirleriyle yabancı verginin ispatını ele alır. 2026’da getirilen istisnalar üstteki değerlendirmede ayrıca açıklanmıştır. ABD anlaşması bakımından özelgedeki alıntı, anlaşmanın tam metnindeki bütün şartların yerine geçmez.
Aşağıdaki metinler, GİB’in yayımladığı özelgelerden aktarılmıştır; yalnız sayfa düzeni web okumasına uyarlanmıştır. Özelge, başvuranın açıkladığı somut olay için verilen idari görüştür; herkese uygulanacak genel bir vergi istisnası veya bağlayıcı yargı kararı değildir.
24.12.2024 — Yurt dışı borsalarından elde edilen gelirlerin beyanı hk — tam metni açın
Tarih: 24.12.2024
Sayı: E-79690095-120[3-2024-120-69]-167155
GİB’deki resmî özelge kaydını açın
T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIAydın DefterdarlığıGelir Kanunları Grup MüdürlüğüSayı : E-79690095-120[3-2024-120-69]-167155 24.12.2024 Konu : Yurt dışı borsalarından elde edilen gelirlerin beyanı. İlgi : 11.03.2024 tarihli özelge talep formunuz. İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden; yurt dışı hisse senedi alım satımından gelir elde ettiğiniz, bu gelirleri elde etmek için çeşitli hisse senedi programları satın aldığınız ve bazı sitelere üye olduğunuz, üye olduğunuz siteleri kullanarak hisse senedi alım satımı yapabilmek için bilgisayar ve gelişmiş cep telefonu aldığınızı belirterek yaptığınız söz konusu harcamaların yurt dışı hisse senedi alım satımından elde edilen kazancın tespitinde indirim konusu yapılıp yapılmayacağı hususunda görüş talep ettiğiniz anlaşılmış olup Başkanlığımız görüşüne aşağıda yer verilmiştir.193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun;-"Değer Artışı Kazançları" başlıklı mükerrer 80 inci maddesinde; "Aşağıda yazılı mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artışı kazançlarıdır.1. İvazsız olarak iktisap edilenler ile tam mükellef kurumlara ait olan ve iki yıldan fazla süreyle elde tutulan hisse senetleri hariç, menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar....Bu maddede geçen "elden çıkarma" deyimi, yukarıda yazılı mal ve hakların satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası, kamulaştırılması, devletleştirilmesi, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade eder.Taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçlarına ait ticari plakaların elden çıkarılmasından doğan kazançların tamamı ile bir takvim(9) yılında elde edilen değer artışı kazancının, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlananlar hariç, 6.000 (324 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 1.1.2024 tarihinden itibaren 87.000 TL.)Yeni Türk Lirası gelir vergisinden müstesnadır...." ,-"Safi Değer Artışı" başlıklı mükerrer 81 inci maddesinde;"Değer artışında safi kazanç, elden çıkarma karşılığında alınan para ve ayınlarla sağlanan ve para ile temsil edilebilen her türlü menfaatlerin tutarından, elden çıkarılan mal ve hakların maliyet bedelleri ile elden çıkarma dolayısıyla yapılan ve satıcının uhdesinde kalan giderlerin ve ödenen vergi ve harçların indirilmesi suretiyle bulunur. Hâsılatın ayın ve menfaat olarak sağlanan kısmının tutarı Vergi Usul Kanununun değerleme ile ilgili hükümlerine göre tayin ve tespit olunur....Kur farkından doğan kazançların hesabında, menkul kıymet veya iştirak hisselerinin iktisabına tahsis edilen yabancı sermayenin bu kıymet veya hisselerin iktisap tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuruna göre hesaplanan Yeni Türk Lirası karşılığı ile bu kıymet veya hisselerin elden çıkarılması tarihindeki aynı miktar yabancı sermayenin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuruna göre hesaplanan Yeni Türk Lirası karşılığı arasındaki fark esas alınır.Mal ve hakların elden çıkarılmasında iktisap bedeli, elden çıkarılan mal ve hakların, elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere Devlet İstatistik Enstitüsünce belirlenen toptan eşya fiyat endeksindeki artış oranında artırılarak tespit edilir. Şu kadar ki, bu endekslemenin yapılabilmesi için artış oranının % 10 veya üzerinde olması şarttır."- "Gelirin Toplanması ve Beyan" başlıklı 85 inci maddesinde;"Mükellefler, ikinci maddede yazılı kaynaklardan bir takvim yılı içinde elde ettikleri kazanç ve iratları için bu kanunda aksine hüküm olmadıkça yıllık beyanname verirler. Bu kanuna göre beyanı gereken gelirlerin yıllık beyannamede toplanması zorunludur...."hükümleri yer almaktadır.Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; yurt dışı borsalarda işlem gören hisse senetlerinin elden çıkarılmasından sağladığınız kazançların 193 sayılı Kanunun mükerrer 80 inci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi kapsamında değer artışı kazancı olarak değerlendirilerek, herhangi bir beyan haddi veya istisna uygulanmaksızın Gelir Vergisi Kanununun değer artışı kazancının vergilendirilmesine ilişkin diğer hükümleri de dikkate alınmak suretiyle yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir.Ayrıca, elde ettiğiniz kazanca konu hisse alım satımı faaliyetini gerçekleştirebilmek adına satın aldığınız bilgisayar ve cep telefonuna ait harcamalar ile üye olduğunuz sitelere veri temini amacıyla yaptığınız ödemelerin, elden çıkarılan mal ve hakların maliyet bedelleri ile elden çıkarma dolayısıyla yapılan ve satıcının uhdesinde kalan giderler kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmadığından safi kazancın tespitinde indirime konu edilmesi mümkün bulunmamaktadır.Bilgi edinilmesini rica ederim.(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.
19.12.2025 — Yurt Dışında Elde Edilen Hisse Senedi ve Temettü Gelirlerinin Vergilendirilmesi hk — tam metni açın
Tarih: 19.12.2025
Sayı: E-34566971-120-41183
GİB’deki resmî özelge kaydını açın
T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI Kastamonu Defterdarlığı Gelir Yönetimi Ve Denetim Müdürlüğü Sayı : E-34566971-120-41183 19.12.2025 Konu : Yurt Dışında Elde Edilen Hisse Senedi ve Temettü Gelirlerinin Vergilendirilmesi İlgi : a) 22.04.2025 tarihli ve 27640 kayıt sayılı başvuru / dilekçe. b) 06.06.2025 tarihli ve38583 kayıt sayılı başvuru / dilekçe. c) 10.06.2025 tarihli ve 38738 kayıt sayılı başvuru / dilekçe. İlgide kayıtlı özelge talep formlarınızın incelenmesinden, Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) yer alan menkul kıymet borsasında işlem gören hisse senetleri kaynaklı gelirler üzerinden, kaynakta vergi kesintisi yapıldığı ve bu verginin ABD gelir idaresi tarafından alınan IRS 1042-S beyanname formu ile belgelendiği belirtilerek, yurt dışından elde edilen söz konusu gelirlerin beyanı sırasında yurtdışında ödenen vergilerin mahsup edilebilmesi için Apostille onayı almış IRS 1042-S beyanname formunun yeterli olup olmayacağı hususunda görüş talep edildiği anlaşılmaktadır. GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Mükellefler" başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında, Türkiye'de yerleşmiş olan gerçek kişilerin Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirileceği hükme bağlanmış olup anılan Kanunun; -75 inci maddesinde; "Sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden müteşekkül sermaye dolayısıyla elde ettiği kar payı, faiz, kira ve benzeri iratlar menkul sermaye iradıdır. Kaynağı ne olursa olsun aşağıda yazılı iratlar menkul sermaye iradı sayılır: 1. Her nevi hisse senetlerinin kâr payları (kurucu hisse senetleri ve diğer intifa hisse senetlerine verilen kâr payları ve pay sahiplerine hazırlık dönemi için faiz olarak veya başka adlarla yapılan her türlü ödemeler ile Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan yatırım fonları katılma belgelerine ödenen kâr payları ile konut finansmanı fonlarını temsilen ihraç edilen ipoteğe dayalı menkul kıymetlere ve varlık finansmanı fonlarını temsilen ihraç edilen varlığa dayalı menkul kıymetlere ödenen faiz, kâr payı veya benzeri gelirler dâhil.); ...", -"Değer Artışı Kazançları" başlıklı mükerrer 80 inci maddesinde; "Aşağıda yazılı mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artışı kazançlarıdır. 1. İvazsız olarak iktisap edilenler ile tam mükellef kurumlara ait olan ve iki yıldan fazla süreyle elde tutulan hisse senetleri hariç, menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar. ... Bu maddede geçen "elden çıkarma" deyimi, yukarıda yazılı mal ve hakların satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası, kamulaştırılması, devletleştirilmesi, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade eder. ..." , - "Gelirin Toplanması ve Beyan" başlıklı 85 inci maddesinde; "Mükellefler, ikinci maddede yazılı kaynaklardan bir takvim yılı içinde elde ettikleri kazanç ve iratları için bu kanunda aksine hüküm olmadıkça yıllık beyanname verirler. Bu kanuna göre beyanı gereken gelirlerin yıllık beyannamede toplanması zorunludur. ...", - "Toplama Yapılmayan Haller" başlıklı 86 ncı maddesinde; "Aşağıda belirtilen gelirler için yıllık beyanname verilmez, diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde bu gelirler beyannameye dâhil edilmez. 1.Tam mükellefiyette; ... d) Bir takvim yılı içinde elde edilen ve toplamı 600 milyon lirayı (329 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2025 yılı için 18.000 TL.) aşmayan, tevkifata ve istisna uygulamasına konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratları. ..." - 123 üncü maddesinde; "Tam mükellefiyete tabi mükelleflerin yabancı memleketlerde elde ettikleri kazanç ve iratlardan mahallinde ödedikleri benzeri vergiler, Türkiye'de tarh edilen Gelir Vergisi'nin yabancı memleketlerde elde edilen kazanç ve iratlara isabet eden kısmından indirilir. Birinci fıkra hükmünce indirilecek miktar Gelir Vergisi'nin yabancı memleketlerde elde edilen kazanç ve iratlara isabet eden kısmından fazla olduğu takdirde, aradaki fark nazara alınmaz. Gelir Vergisi'nin yabancı memlekette elde edilen kazanç ve iratlara isabet eden kısmı, bunların gelire olan nispeti üzerinden hesaplanır. Birinci fıkrada yazılı vergi indiriminin yapılması için: 1.Yabancı memlekette ödenen vergilerin gelir üzerinden alınan şahsi bir vergi olması; 2.Yabancı memlekette vergi ödendiğinin yetkili makamlardan alınan ve mahallindeki Türk elçilik veya konsoloslukları, yoksa orada Türk menfaatlerini koruyan memleketin aynı mahiyetteki temsilcileri tarafından tasdik olunan vesikalarla tevsik edilmesi; Şarttır. 2 numarada yazılı vesikalar taksit zamanına kadar gelmemiş olursa, yabancı memlekette elde edilen kazanç ve iratlara isabet eden vergi kısmı bir yıl süre ile ertelenir. Aranan vesikalar bu süre zarfında vergi dairesine ibraz edildiği takdirde vergi tenzil edilir; süre geçtikten sonra erteleme hükmü kalkar ve vesikalar ibraz edilse bile nazara alınmaz. Vergi Usul Kanunu'nda yazılı mücbir sebeplere ait hükümler mahfuzdur. Yabancı memleketlerde ödenen vergilerin ilgili bulundukları kazanç ve iratlar mükellef tarafından hangi yılın gelirine ithal edilmişse, bu vergiler de o gelire ait vergiden indirilir. ..." hükümlerine yer verilmiştir. Bu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, Türkiye'de tevkif yoluyla vergilendirilmeyen ve istisna uygulamasına konu olmayan yurt dışından elde edilen kar paylarının tamamının, menkul sermaye iradı olarak değerlendirilerek Gelir Vergisi Kanununun 86 ncı maddesinin (1) numaralı fıkrasının (d) bendi gereğince ilgili yıla ilişkin beyan haddinin (2025 yılı için 18.000 TL) aşılması durumunda; yurt dışı borsalarda işlem gören hisse senetlerinin elden çıkarılmasından sağladığınız kazançların ise değer artışı kazancı olarak değerlendirilerek herhangi bir beyan haddi veya istisna uygulanmaksızın, yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir. Söz konusu gelirlerle ilgili olarak yurt dışında ödemiş olduğunuz vergilerin ise yıllık gelir vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan gelir vergisi tutarından, anılan Kanunun 123 üncü maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde indirilmesi mümkün bulunmaktadır. Öte yandan apostil, bir belgenin gerçekliğinin tasdik edilerek başka bir ülkede yasal olarak kullanılmasını sağlayan bir belge onay sistemidir. Apostil kullanım kuralları 5/10/1961 tarihli Lahey Konferansı'yla (Konvansiyonu) kararlaştırılan "Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi (APOSTILLE)" ile tespit edilmiş ve bu sözleşme Türkiye için 29/9/1985 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Buna göre, apostil tasdik şerhi taşıyan bir belge Lahey Konferansının tüm üye ve taraf devletlerinde geçerli bir belge olarak kabul edilir. Bu hüküm ve açıklamalara göre, yazınıza konu IRS 1042-S beyanname formuna "Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi (APOSTILLE)" hükümlerine göre şerh tatbik edilmiş olması ve aracı kurum vasıtasıyla elde edilen hisse senedi kaynaklı gelirleriniz üzerinden ABD'de tevkif suretiyle ödenen vergilerin bu belge ile tevsiki halinde, Apostil tasdik şerhi taşıyan söz konusu belgeler için mahallindeki Türk elçilik veya konsoloslukları, yoksa mahallinde Türk menfaatlerini koruyan ülkenin aynı nitelikteki temsilcileri tarafından tasdik şartı aranmadan, yurtdışında tevkif suretiyle ödenen vergilerin 193 sayılı Kanunun 123 üncü maddesine göre Türkiye'de mahsuba konu edilmesi mümkündür. ÇİFTE VERGİLENDİRMEYİ ÖNLEME ANLAŞMASI YÖNÜNDEN: Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile ABD Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması (Anlaşma) 01/01/1998 tarihinden itibaren uygulanmaktadır. Türkiye mukimi kişinin ABD'den elde ettiği temettü gelirlerinin vergilendirilmesinin söz konusu Anlaşmanın aşağıda yer verilen 10 uncu maddesinin 1 ve 2 nci fıkraları çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir. "1. Bir Akit Devlet mukimi tarafından diğer Akit Devletin bir mukimine ödenen temettüler, bu diğer Devlette vergilendirilebilir. 2. Bununla beraber, söz konusu temettüler, aynı zamanda, ödemeyi yapanın mukimi olduğu Devlette ve bu Devletin mevzuatına göre de vergilendirilebilir; ancak temettünün gerçek lehdarı diğer Akit Devletin mukimi ise bu şekilde alınacak vergi; a) gerçek lehdar, temettüyü ödeyen şirketin oy gücüne haiz hisselerinin en az % 10'una sahip bir şirketse, gayrisafi temettü tutarının yüzde 15'ini; b) tüm diğer durumlarda gayrisafi temettü tutarının yüzde 20'sini aşmayacaktır." Buna göre, Türkiye mukimi bir gerçek kişiye ABD mukimi şirketlerden yapılan temettü ödemelerini vergilendirme hakkı Türkiye'ye ait olmakla birlikte, ABD'nin de aynı maddenin 2 nci fıkrasının (b) bendi uyarınca ödenecek gayrisafi temettü tutarının %20'sini aşmamak üzere vergilendirme hakkı bulunmaktadır. Diğer taraftan Anlaşmanın "Değer Artış Kazançları" başlıklı 13 üncü maddesinin 5 inci fıkrasında, "Bundan önceki fıkralarda değinilenlerin dışında kalan varlıkların elden çıkarılmasından doğan kazançlar, yalnızca elden çıkaranın mukim olduğu Devlette vergilendirilebilecektir. Bununla beraber, bundan önceki cümle hükümleri, Devletlerden birinin kendi mevzuatına göre, diğer Akit Devletin bir mukiminin ilk bahsedilen Devlette mukim bir şirketin ihraç ettiği hisse senetlerini veya tahvilleri (o Devletin bir menkul kıymetler borsasına kaydedilmiş hisse senetleri ve tahvilleri hariç) elden çıkarması dolayısıyla elde ettiği kazançlar üzerinden vergi alma hakkını etkilemeyecektir. Ancak bunun için, iktisap ile elden çıkarma arasındaki sürenin bir yılı geçmemesi gerekir." hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda, Türkiye mukimi bir kişinin ABD mukimi bir şirketin ihraç ettiği hisse senetlerini elden çıkarmasından doğan kazançlarını vergileme hakkı yalnızca Türkiye'ye ait bulunmakta olup bu durumda vergileme iç mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılacaktır. Bununla birlikte hisse senetlerinin (ABD Menkul Kıymetler Borsasına kaydedilmiş hisse senetleri ve tahvilleri hariç) iktisap tarihi ile elden çıkarma tarihi arasında 1 yıldan daha kısa bir süre olması durumunda ise ABD'nin de hisse senetlerinin elden çıkarılmasından elde edilen kazançlar üzerinden vergi alma hakkı olabilecektir. Anlaşmanın ABD'ye de vergi alma hakkı verdiği durumlarda, ortaya çıkabilecek çifte vergilendirme durumu, ABD'de ödenen vergilerin Türkiye'de ödenecek vergilerden, söz konusu Anlaşmanın "Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi" başlıklı 23 üncü maddesi uyarınca mahsup edilmesi yoluyla önlenecektir. Ancak söz konusu mahsup, Amerika Birleşik Devletleri'nde vergiye tabi gelir için, mahsuptan önce Türkiye'de hesaplanan gelir vergisi tutarını aşmayacaktır. Anlaşma hükümlerinden yararlanabilmeniz için Türkiye'de tam mükellef olduğunuzun ve tüm dünya kazançları üzerinden ülkemizde vergilendirildiğinizi tevsik eden mukimlik belgesini ABD yetkili makamlarına ibraz etmeniz gerekecektir. Söz konusu belgenin düzenlenerek verilebilmesi için ise Gelir İdaresi Başkanlığının www.gib.gov.tr sayfasından ulaşılabilecek olan 20/12/2013 tarihli ve 3 sayılı Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları Sirküleri'nde yapılan açıklamalara göre başvuruda bulunulması gerekmektedir. Ayrıca, Başkanlığımız https://dijital.gib.gov.tr/ bağlantı adresi üzerinden interaktif ortamda mukimlik belgesi başvurusunda bulunmak da mümkündür. Bilgi edinilmesini rica ederim. (*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.
