Vefat eden yakınınızın kripto borsa hesabından varlık devralmak için avukat desteği arıyorsanız, ilk iş hangi hesabın bulunduğunu, kimlerin mirasçı olduğunu ve devri neyin engellediğini aynı dosyada göstermektir. Mirasçılık belgesi, hesabın şifresi ve varlığın fiilen teslimi farklı konulardır. Avukatın çalışması; hak sahipliği ve temsil belgelerini incelemek, kuruma yöneltilecek talebi belirlemek, gerekirse terekeyi koruyacak veya uyuşmazlığı çözecek mahkeme yolunu yürütmektir.
Bilinen bir Paribu, BtcTurk veya Binance hesabındaki bakiyeyi istemekle, yalnızca bir donanım cüzdanı bulunan mirasın izini araştırmak aynı iş değildir. Birincisinde kurumsal kayıtlar ve devir prosedürü; ikincisinde aidiyet, anahtar ve teknik erişim öne çıkar. Bu rehber, ölüm gerçekleşmiş bir dosyada görüşmeye hazırlanmayı, borsa başvurusunu ve sonuç alınamayan başvurunun sonraki adımlarını açıklıyor.
Kripto mirası dosyanız hangi aşamada?
“Kripto parayı alamıyoruz” cümlesi farklı sorunları anlatabilir. Başlangıçta yapılan doğru ayrım, gereksiz bir dava açılmasını veya yalnız destek yazışmalarıyla çözülemeyecek bir konuda zaman kaybedilmesini önler.
| Elinizdeki durum | Önce açıklığa kavuşacak konu | Hukuki çalışmanın odağı |
|---|---|---|
| Borsa hesabı biliniyor; başvuru yapılmadı. | Hesap sahibi, mirasçılar ve temsil yetkisi | Belge dosyası ve hak sahipleri adına uygun kurum başvurusu |
| Borsa ek belge istiyor veya cevap vermiyor. | Hangi belge, hangi amaçla isteniyor; başvuruyu kim yapmış? | Eksikliği giderme, yazılı talep ve gerekiyorsa uyuşmazlık yolunun belirlenmesi |
| Bir mirasçı hesabı veya anahtarı kontrol ediyor. | Tereke varlığı, fiilî kontrol ve diğer mirasçıların hakları | Koruma, temsil ve paylaşım uyuşmazlığı |
| Kripto varlık olduğu düşünülüyor; hesap bilinmiyor. | Platform, adres ve mirasbırakanla bağlantı | Kayıtların korunması ve hedefli tereke araştırması |
| Cüzdan var; anahtar veya ek parola bulunamıyor. | Yedek, cüzdan modeli ve erişim düzeni | Hukuki hak ile teknik kurtarma olasılığını ayrı değerlendirme |
Tek bir mirasçının yabancı bir borsaya yazıp “payımı gönderin” demesi her dosyada yeterli olmaz. Buna karşılık yalnız ölüm bildirimi ve kayıt koruma talebi için paylaşımın tamamlanmasını beklemek de gerekmeyebilir. Talep, koruma mı, bilgi edinme mi, temsil mi yoksa devir mi istendiğini açıkça göstermelidir.
Kripto mirası için avukat dosyada neyi inceler?
İnceleme yalnız coinlerin hukuken miras kalıp kalmadığıyla sınırlı değildir. Bir dosyada çalışmanın somut karşılığı şu belgeler ve kararlar olabilir:
- Hak sahipliği ve temsil haritası: Yasal veya atanmış mirasçılar, vasiyet alacaklısı, vasiyeti yerine getirme görevlisi ya da tereke temsilcisi sıfatlarının ayrılması.
- Hesap ve varlık envanteri: Bilinen platformlar, adresler, ağlar, miktarlar, kilitli pozisyonlar ve bunların hangi belgeyle mirasbırakana bağlandığı.
- Kuruma başvuru dosyası: Hangi hesabın hangi kayıtlarının korunacağı, hangi tarihteki bakiyenin bildirileceği ve hangi temsil düzeniyle devir isteneceği.
- Uygun başvuru yolu: Eksik evrakın tamamlanması, terekenin korunması, temsilci atanması, paylaşım veya sağlayıcıya karşı talebin niteliğinin belirlenmesi.
- Devir ve hesap verme kaydı: Gerçekleşen satış veya transferin, giderlerin ve mirasçıların aldığı tutarların belgelenmesi.
Her dosyada bu işlerin tamamı gerekmez. Açık bir hak sahipliği ve eksiksiz belgelerle sağlayıcı prosedürü tamamlanabiliyorsa dava açılması gerekmeyebilir. Avukatla görüşmede hangi işin üstlenileceği, teknik uzman incelemesinin gerekip gerekmediği ve hangi işlemin başka ülkede ayrıca yürütüleceği belirlenmelidir. Hukuki temsil, kayıp özel anahtarın mutlaka bulunacağı veya belirli tarihte devir yapılacağı garantisi değildir.
İlk görüşmeye hangi belgelerle gelmelisiniz?
Eksik bir dosya da incelenebilir; ancak eksikliğin açıkça işaretlenmesi gerekir. Varlığın tutarını tahmin ederek kesinmiş gibi yazmak veya bilmediğiniz hesabın parolasını denemek yerine, elde bulunan kayıtlarla başlayın.
| Belge veya bilgi | Dosyada ne işe yarar? | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Ölüm belgesi, mirasçılık belgesi ve varsa vasiyetnameye ilişkin belgeler | Ölümü, hak sahiplerini ve ileri sürülen sıfatı gösterir. | Vasiyetname ile mirasçılık belgesi aynı belge değildir. |
| Mirasçıların ve varsa temsilcinin bilgileri | Başvuruyu kimin, kimler adına yapabileceğini belirlemeye yardım eder. | Bir kişinin başvurması bütün mirası tek başına alabileceği anlamına gelmez. |
| Borsa adı, hesap numarası/kimliği, kayıtlı e-posta veya telefon bilgisi | Sağlayıcının doğru müşteri kaydını bulmasını sağlar. | Aynı markanın farklı ülkelerdeki şirketleri ve ürünleri ayrılmalıdır. |
| Hesap ekstresi, banka hareketi, çekim kaydı, bilinen adres ve TxID | Varlık ve aidiyet araştırmasına başlangıç oluşturur. | Geçmişte para yatırılmış olması güncel bakiye bulunduğunu kanıtlamaz. |
| Destek başvuruları, cevaplar ve başvuru numaraları | Devri durduran gerçek sebebi ve önceki talepleri gösterir. | Yalnız son ret mesajı yerine yazışmanın bütünü korunmalıdır. |
| Vergi, borç, ortak yatırım veya şirket kayıtları | Net terekeyi ve vergi başvurusunun kapsamını belirlemeye yardım eder. | Cüzdanda görülen her varlık kişisel miras olmayabilir. |
Kurtarma kelimelerinizi, özel anahtarı, borsa parolasını veya doğrulama kodlarını ilk görüşme formuna, WhatsApp mesajına ya da e-postaya eklemeyin. İlk değerlendirme için çoğunlukla hesap bilgileri, belgeler ve halka açık adresler yeterlidir. Teknik erişim incelemesi gerçekten gerekirse yetki, gizlilik, teslim ve işlem kaydı ayrı bir düzen içinde ele alınır. Ölen kişinin hesabına onun kimliğiyle giriş yapmak hukuki temsil yöntemi değildir.
Mirasçılık belgesi yeterli mi; tek mirasçı başvurabilir mi?
Türk Medeni Kanunu m.599, mirasın ölümle bir bütün olarak kazanılmasını düzenler. Kripto bakiyesine, platforma karşı alacağa veya diğer ekonomik haklara ilişkin inceleme bu çerçevede yapılır. TMK m.598’deki mirasçılık belgesi ise mirasçılık sıfatının gösterilmesinde temel belgedir. Hak sahibi olmak, sağlayıcının herhangi bir hesaba derhâl transfer yapmak zorunda olduğu anlamına gelmez; hesabın ve işlem yetkisinin de doğrulanması gerekir.
Birden çok mirasçı varsa TMK m.640 önem taşır: paylaşmaya kadar tereke üzerinde miras ortaklığı bulunur ve kanun veya sözleşmeden doğan temsil/yönetim yetkisi saklı kalmak üzere birlikte tasarruf edilir. Belgedeki pay oranı, her mirasçının belirli bir borsa bakiyesini tek başına istediği adrese çekebilmesiyle aynı şey değildir.
Buna karşılık her mirasçı tereke haklarının korunmasını isteyebilir; korumadan hepsi yararlanır. Hesapta yetkisiz çekim ihtimalini bildirmek ile varlığı satıp bedelini yalnız kendine almak bu nedenle ayrı değerlendirilir. Başvuruyu kimin iletebildiği, sonuçtaki tasarrufa kimin katılması gerektiği ve sağlayıcının teknik devir yöntemi ayrı sorulardır.
Bir mirasçıya veya avukata verilen yetki, yalnız veren kişinin temsilini kapsayabilir; kendiliğinden bütün mirasçıları bağlayan yetki oluşturmaz. Mirasçıların birlikte hareket edemediği uygun durumlarda, mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesinden miras ortaklığına temsilci atanması değerlendirilebilir. Tereke temsilcisi, tüm mirasçıların aynı avukata vekâlet vermesi ve vasiyeti yerine getirme görevlisi farklı hukuki düzenlerdir.
Örneğin iki kardeşten birinin borsaya belgeleri göndermesi süreci başlatabilir. Fakat diğer kardeşin payı hakkında talimat verme yetkisi ayrıca gösterilmelidir. Çözüm yalnız eksik bir imzayı tamamlamak olabilir; bazen de hak sahipliği veya temsil ihtilafının mahkeme önünde giderilmesi gerekir. Başlangıçta bu fark kurulmazsa destek ekibiyle aynı yazışma tekrar edilir.
Borsaya intikal başvurusu nasıl kurulmalı?
Tek bir “hesabı açın” talebi yerine hangi işlemin istendiğini ayrı yazmak daha açıklayıcıdır:
- Ölüm bildirimi ve kayıt koruma: Hesap, alt hesap, açık emir, yatırma/çekme ve ilgili oturum kayıtlarının korunması; bildirimin kayıt numarasıyla teyidi.
- Hesabın güvenliği: Yetkisiz işlem ihtimali varsa bunun somut sebebiyle bildirilmesi ve sağlayıcının uygun koruma sürecinin işletilmesi.
- Bakiye ve hakların belirlenmesi: Ölüm tarihindeki durum ile bugünkü miktarın, açık borçların ve kilitli pozisyonların ayrı açıklanması.
- Devir veya tasfiye talebi: Temsil ve paylaşım düzenine uygun transfer, satış ya da mirasçı hesaplarına aktarım yönteminin belirlenmesi.
İlk iki talebin önceliği varsa, devir için eksik belgenin tamamlanması beklenirken kayıtların kaybolmaması ayrıca istenebilir. Her kayıt bütün mirasçılara sınırsız biçimde açıklanmak zorunda değildir; kişisel veri, üçüncü kişi ilişkileri ve başvuranın sıfatı gözetilir. Müşteri bakiyesinin belirlenmesi için borsanın özel anahtarını istemek ise çoğu saklama modelinde yanlış taleptir. Birleştirilmiş kurumsal cüzdan ile müşterinin iç hesap alacağı aynı kayıt değildir.
Paribu, BtcTurk ve Binance bakımından doğrulanan farklar
Paribu’nun veraset başvuru sayfası, mirasçılık belgesi, başvuranın kimliği ve vefat eden kullanıcının kimlik bilgileriyle destek başvurusunu anlatıyor. Belgenin aslı veya noter onaylı sureti ve tüm mirasçıların paylarının değerlendirilmesi belirtiliyor. Tek mirasçının başvuruyu iletmesi, bütün varlıkların yalnız ona devri anlamına gelmiyor. Bu liste Paribu’ya özgü başlangıç bilgisidir; dosyaya göre ek belge ve işlem adımları teyit edilir.
BtcTurk’ün resmî açıklamasının miras bölümü, yasal mirasçıların hukuka uygun transfer, satış ve devir taleplerinin karşılandığını bildiriyor. Sayfa eski tarihli genel bir açıklamadır; güncel, eksiksiz bir belge listesi sayılmaz. Başvuruda o tarihte kullanılan destek kanalı ve gereken temsil belgeleri ayrıca sorulmalıdır.
Binance’in “Inheritance Appeal” açıklamasında ise başvuranın kendi hesabından süreç başlatması, vefat eden kullanıcının e-posta, telefon veya Binance kimliğinden biriyle hesabı belirtmesi ve geçerli miras belgelerini sunması anlatılıyor. Devir, hak sahibi veya temsilci incelemesinden sonra ele alınıyor. Bu akış Binance TR’nin veya başka bir şirketin prosedürü yerine geçirilemez.
Bu üç resmî kaynak 6 Ekim 2026’da kontrol edilmiştir. Sağlayıcının duyurduğu tahmini süreler kanuni intikal süresi veya dosyanız için sonuç garantisi değildir. Başvurunun tarihini, gönderilen belge sürümünü ve kurumun cevabını kaydetmek, olası uyuşmazlıkta yalnız ekran görüntüsünden daha kullanışlı bir dosya oluşturur.
Borsa mirasçının talebini reddeder veya yanıtsız bırakırsa
Her ret “miras hakkı tanınmıyor” anlamına gelmez. Önce ret yazısının neyi engellediği belirlenir. Hesabın bulunamaması, belgenin doğrulanamaması, mirasçıların birlikte hareket etmemesi ve platformun ödeme yükümlülüğünü reddetmesi farklı çözümler gerektirir.
| Kurum cevabı veya sorun | İncelenecek kayıt | Değerlendirilecek sonraki adım |
|---|---|---|
| “Hesap bulunamadı.” | Eski e-posta, hesap kimliği, banka transferi, sağlayıcının doğru tüzel kişisi | Hesap eşleştirmesini somutlaştırma; gerekiyorsa tereke araştırmasında kuruma yönelik kayıt talebi |
| “Belge/temsil eksik.” | Eksikliğin yazılı açıklaması, mirasçılık belgesi ve vekâlet kapsamı | Eksikliği giderme; ihtilaf varsa sıfat veya temsil sorununu uygun yolla çözme |
| “Diğer mirasçının onayı yok.” | İstenen işlemin koruma mı tasarruf mu olduğu | Ortak talimat, uygun temsil düzeni veya koşulları varsa temsilci istemi |
| “Hesapta kısıt/tedbir var.” | Kısıdın kurum içi işlemden mi, adli karardan mı doğduğu | Kararın ve talep merciinin belirlenmesi; miras intikaliyle kaldırılacağı varsayılmaması |
| Geçerli talebe rağmen ödeme/devir uyuşmazlığı sürüyor. | Sözleşme, bakiye, başvuru, cevap ve hak sahipliği | Talebin niteliğine göre dava, geçici koruma ve varsa dava şartlarının değerlendirilmesi |
Tereke işlemi ile borsaya karşı alacak veya ifa uyuşmazlığı aynı yargılama değildir. TMK m.589 kapsamında mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi, terekenin korunması ve hak sahiplerine geçiş için gerekli önlemleri alabilir. Bu hüküm, sağlayıcıya karşı açılabilecek her davanın sulh hukuk mahkemesinde görüleceği anlamına gelmez. Taraflar, talep ve temel ilişki değerlendirilerek görev, yetki ve varsa arabuluculuk koşulu ayrıca belirlenir; kripto uyuşmazlıklarında mahkeme seçimi bu ayrımı gerektirir.
Dava öncesi görüşmede yalnız “ne zaman para gelir?” sorusu değil, hangi kişiye karşı hangi talebin neden ileri sürülebildiği de cevaplanmalıdır. Hatalı hasım veya belirsiz talep, doğru mirasçılık belgesine rağmen süreci aksatabilir. Yabancı sağlayıcının yerel hukuk ve belge gereksinimleri de bundan ayrı bir aşamadır.
Hesap veya cüzdan bulunamıyorsa varlık nasıl araştırılır?
Tereke araştırmasının başlangıcı, mirasbırakanın bütün internet hesaplarına sınırsız erişmek değildir. Hukuka uygun elde edilmiş banka hareketleri, hesap bildirimleri, sözleşmeler ve mevcut cihazların durumu üzerinden hangi kurumdan hangi kaydın isteneceği belirlenir. Aile cihazında üçüncü kişilerin yazışmaları bulunabileceğinden incelemenin kapsamı da ölçülü olmalıdır.
Bir varlık satırında platform veya ağ, hesap/adres, token sözleşmesi, miktar, kayıt tarihi, erişim modeli ve aidiyet dayanağı gösterilir. “100.000 USDT vardı” ifadesi tek başına envanter değildir. Aynı sembol farklı ağ ve sözleşmelerde olabilir; uygulamadaki fiyat da varlığın satılabilir değerini kesinleştirmez.
Aidiyet bakımından banka ödemesinin borsa hesabıyla, borsa çekiminin zincir adresiyle ve bu adresin mirasbırakanın kayıtlarıyla eşleşmesi önemlidir. Cüzdanı bugün kontrol eden kişi ile ekonomik hak sahibi aynı kişi olmayabilir. Bir mesaj imzası bugünkü kontrolü gösterebilir; tek başına ölümden önceki mülkiyeti veya hangi mirasçının hak sahibi olduğunu belirlemez. Blokzincir incelemesi, bu bağları ve sınırlarını anlaşılır kayıtlarla ortaya koyduğunda yararlıdır.
Şirket hazinesi, müşteri emaneti ve ortak yatırım özellikle ayrılmalıdır. Mirasbırakanın telefonunda yönetilen tüm tokenları kişisel tereke saymak, üçüncü kişilerin haklarını ihlal edebilir. Muhasebe, sözleşme, katkı ve çekim kayıtlarıyla kişinin ekonomik payı belirlenir. Envanter, kontrol edilen miktarı ve kişiye ait olduğu doğrulanan miktarı farklı gösterir.
DeFi veya staking kullanılmışsa görünen cüzdan bakiyesi bütün portföy değildir. Kilitli haklar, borç/teminat pozisyonları, havuz payları ve başka ağlara taşınmış varlıklar ayrıca araştırılabilir. Aynı varlığın cüzdandan protokole taşınmasını iki ayrı mal gibi saymamak gerekir. Teknik rapor, ulaşılamayan kayıtları ve doğrulanamayan aidiyetleri de açıkça belirtmelidir.
Bir mirasçı çekim yapıyorsa veya varlık kaybolma riski varsa
Koruma ihtiyacı somut gösterilir: ölümden sonra başlayan olağan dışı transfer, bir kişinin diğer mirasçıları dışlayan kontrolü, açık hesap güvenliği sorunu veya hızla tasfiye olabilecek pozisyon gibi. Genel “kripto tehlikelidir” açıklaması yerine, riskin hangi hesap ve varlığa ilişkin olduğu belirtilmelidir.
TMK m.640 uyarınca her mirasçının koruma isteme olanağı ile m.589’daki tereke önlemleri birlikte değerlendirilir. Kurum nezdinde kayıt korunması, ilgili hesabın güvenliği, tereke envanteri ve uygun temsil düzeni gündeme gelebilir. Kişisel cüzdanda ise emir gönderilebilecek bir borsa bulunmayabilir; korumanın muhatabı ve fiilî uygulanabilirliği ayrıca araştırılır.
Ölümden sonraki her transfer yetkisiz alma değildir. Önceden verilmiş emir, otomatik staking çözülmesi, protokol tasfiyesi veya gerekli koruma işlemi de hareket yaratabilir. Ölüm tarihi, işlemler, cihazlara erişim ve kurum oturum kayıtları eşleştirilmeden bir mirasçı hakkında kesin suçlama yapılmamalıdır.
Varlık güvenlik amacıyla taşınacaksa kimin yetkisiyle, nereye, hangi kontrol düzeniyle ve ne masrafla taşındığı kayda bağlanmalıdır. Koruma işlemi, bir mirasçının gizlice kendi hesabına paylaşım yapmasına dönüştürülmemelidir. Kaynak ve alıcı adres, ağ, miktar, TxID ve işlemin gerekçesi bütün hak sahipleri bakımından denetlenebilir olmalıdır.
Vergi belgesi devir için her durumda ön şart mı?
Vergi yükümlülüğü ile mirasın hukuken kazanılması farklıdır. 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu, kapsamındaki mal ve hakların ivazsız intikalini düzenler. Kripto varlık olması, ilgili mirasın kendiliğinden beyan dışında kalmasını sağlamaz. Vatandaşlık, ikamet, ölüm yeri ve malvarlığı ilişkisi değerlendirilmeden her dosyaya aynı vergi sonucu uygulanamaz.
Kanunun 17. maddesi, maddede sayılan kurumların vergi konusuna giren işlem nedeniyle para ve senet vermesinde verginin ödendiğine ilişkin belgeyi ve belge sunulmadığında vergi karşılığı kesinti mekanizmasını düzenler. Veraset yoluyla intikal için belirtilen yüzde 5, bütün kripto miraslarının nihai vergi oranı değildir; maddede öngörülen teminat/tevkifat sisteminin oranıdır.
Gelir İdaresinin 23 Eylül 2020 tarihli, 60938891-120.01.02.09[GVK: 3-1]-33826 sayılı özelgesi, bir şirket hesabındaki Bitcoin varlığı karşılığının mirasçılara ödenmesini inceler. Beyan ve ilişik kesme belgesi yanında, açıklanan koşullarda sonraki vergiye mahsup edilmek üzere yüzde 5 kesintiyle ödeme olanağını ele alır. Özelgenin taranmış aslı ile GİB’deki dijital metni karşılaştırılmıştır.
Bu özelgeyi “her yabancı borsa her token transferinde mutlaka yüzde 5 keser” şeklinde genişletmek doğru değildir. Özelgenin somut şirket/ödeme olayı, kanuni kapsam ve sağlayıcının işlemi birlikte değerlendirilir. Kurumdan istenen vergi belgesinin adı, hangi tutar ve varlık için düzenleneceği ve nakit ödeme ile aynen transferin nasıl yürütüleceği yazılı olarak netleştirilmelidir. Meşru vergi işlemi, tanımadığınız kişinin “mirası açma” karşılığında kendi hesabına para istemesinden farklıdır.
Beyannamenin verilmesi ile çıkacak vergi aynı soru değildir
Veraset yoluyla intikal, ilgili kanuni kapsama giriyorsa miras payının istisna tutarının altında kalması da beyanname verilmesini ortadan kaldırmaz. GİB’in güncel açıklaması, beyan yükümlülüğü ile hesaplanacak vergiyi bu şekilde ayırır. Bu nedenle borsaya “bu miktara vergi çıkmaz” demek, kurumun istediği vergi ilişiği belgesinin yerine geçmez.
2020 özelgesindeki yüzde 5 kesintiyle, Kanunun 16. maddesindeki nihai vergi tarifesi de ayrılmalıdır. Üstelik 4 Haziran 2026’da yürürlüğe giren 7582 sayılı Kanunla, GVK mükerrer 20/D kapsamındaki gelir vergisi istisnasından yararlananlardan, istisna için öngörülen süre içinde gerçekleşen veraset yoluyla mal intikalinde yüzde 1 oranı uygulanması düzenlenmiştir. Bu özel oran yalnız kripto mirasına ait değildir; her mirasçıya veya yurt dışından Türkiye’ye dönen herkese otomatik uygulanmaz. Mirasbırakanın ilgili istisnadan yararlanma durumu ve olay tarihi doğrulanmalıdır.
Vergi bölümü kaynak kontrolü: 20 Ekim 2026. Değerleme, beyan, kurumun kesintisi ve nihai vergi hesabı ayrı kayıtlarda gösterilmelidir. Böylece daha sonra yapılan satış veya varlık aktarımı, ölüm tarihinde beyan edilecek miktarla karışmaz.
Ölüm tarihindeki bakiye ve bugünkü fiyat neden ayrılmalı?
Kanunun 11. maddesi, miras yoluyla intikalde değerleme gününü mirasın açıldığı güne bağlar; 10. madde ise değerleme çerçevesini düzenler. Teknik dosyada ölüm tarihindeki miktar ve değer kaynağı, sonraki hareketler ve fiilî paylaşım/satış tutarı ayrı tutulmalıdır. Her tokenın bugünkü uygulama fiyatını ölüm tarihine uygulamak doğru bir hesap vermez.
Örneğin ölüm tarihinde borsada bulunan Bitcoin sonradan satılmışsa ilk envanter, satış geliri ve giderler birbirine karıştırılmaz. Staking ödülü, borç tasfiyesi veya sonradan gelen transfer varsa hangi döneme ait olduğu gösterilir. Kullanılan kur, fiyat kaynağı ve saat dilimi saklanır; düşük likiditeli veya erişilemeyen varlığın değerleme güçlüğü ayrıca açıklanır.
Beyan süresi ile mirası ret süresi de farklıdır. Vergi takvimi, ölüm ve ilgililerin bulunduğu yerlere göre kontrol edilmeli; “borsa cevap vermediği için süre işlemez” varsayımı yapılmamalıdır. Güncel beyan ve istisna bilgileri için GİB’in veraset ve intikal vergisi açıklamaları esas alınabilir. Vergi tutarı dosyadaki toplam miras ve kişisel koşullar bilinmeden hesaplanamaz.
Bitcoin mirası özelgesini asıl metninden inceleyin
23 Eylül 2020 tarihli bu görüş, şirketteki Bitcoin karşılığının mirasçılara ödenmesini inceler. Metindeki %5, her mirasın nihai vergi oranı değildir. Beyan yükümlülüğü, kurumun kesintisi ve 2026’da getirilen koşullu %1 düzenlemesi yukarıdaki açıklamalarla birlikte değerlendirilmelidir.
Aşağıdaki metinler, GİB’in yayımladığı özelgelerden aktarılmıştır; yalnız sayfa düzeni web okumasına uyarlanmıştır. Özelge, başvuranın açıkladığı somut olay için verilen idari görüştür; herkese uygulanacak genel bir vergi istisnası veya bağlayıcı yargı kararı değildir.
23.09.2020 — Mirasçılara Bitcoin Varlığı Karşılığında Ödenecek Tutarın Veraset ve İntikal Vergisi Yönünden Değerlendirilmesi Hk — tam metni açın
Tarih: 23.09.2020
Sayı: 60938891-120.01.02.09[GVK: 3-1]-E.33826
GİB’deki resmî özelge kaydını açın
T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIEdirne Vergi Dairesi BaşkanlığıGelir Kanunları Grup MüdürlüğüSayı : 60938891-120.01.02.09[GVK: 3-1]-E.33826 23.09.2020 Konu : Mirasçılara Bitcoin Varlığı Karşılığında Ödenecek Tutarın Veraset ve İntikal Vergisi Yönünden Değerlendirilmesi Hk. İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden, eşiniz …’nın 31/5/2019 tarihinde vefat ettiği, murisin internet üzerinden Bitcoin alım-satımı ve transferi işini yapan … A.Ş. kullanıcısı olduğu ve şirketin sisteminde kayıtlı bulunan …no.lu hesabında 0,02 TL ile 0.40420899 adet Bitcoin bulunduğu, murisin hesabında bulunan söz konusu Bitcoin varlığının ölüm tarihi itibarıyla toplam değerinin 20.540,30 TL olduğu belirtilerek, söz konusu varlığın karşılığının mirasçılara ödenmesinin veraset ve intikal vergisi yönünden değerlendirilmesini talep ettiğiniz anlaşılmıştır.7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye'de bulunan malların veraset yoluyla veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir tarzda bir şahıstan diğer şahsa intikalinin veraset ve intikal vergisine tabi olduğu; 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde "Mal" tabirinin, mülkiyete konu olabilen menkul ve gayrimenkul şeylerle mameleke girebilen diğer bütün hakları ve alacakları ifade ettiği; 5 inci maddesinde, veraset ve intikal vergisinin mükellefinin, veraset yoluyla veya ivazsız bir şekilde mal iktisap eden şahıs olduğu hüküm altına alınmıştır.Aynı Kanunun 17 nci maddesinde, "Amme idare ve müesseseleri, bankalar, bankerler, kasa kiralayanlar, sigorta şirketleri, sair şirket ve müesseseler, mahkemeler ve icra daireleri istihkak sahiplerine bu verginin mevzuuna giren herhangi bir muamele dolayısıyla para ve senet verebilmek için evvelemirde verginin ödenmiş olduğuna dair vergi dairesinden verilmiş bir tasdikname talebederler.Tasdikname ibraz etmeyen hak sahiplerinin istihkaklarından, veraset yoluyla intikallerde yüzde beş, ivazsız intikallerde yüzde onbeş oranında vergi karşılığı olarak tevkifat yaptıktan sonra, bakiyesini verebilirler. Tevkifatı yapanlar, tevkif ettikleri parayı en geç bir hafta içinde bulundukları yerin mal sandığına yatırmaya ve keyfiyeti bağlı bulundukları vergi dairesine yazı ile bildirmeye mecburdurlar.Tevkifat yapmadan para ve senet verenlerle tevkif ettikleri parayı yukarıda belirtilen süre içinde mal sandığına yatırmayanlardan (Hakimler hariç), tevkif etmeye ve yatırmaya mecbur oldukları paralar Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilir. Tevkifatı yapan ilgili kuruluşların, bu görevleri süresinde yerine getirmeyen sorumlularından, tevkif etmeye ve yatırmaya mecbur oldukları paraların %10'u oranında ayrıca ceza tahsil olunur." hükmü yer almaktadır.Buna göre, söz konusu 17 nci maddede sayılan müessese ve kuruluşlar nezdinde bulunan para ve senetlerin varislere intikalinde öncelikle verginin ödendiğine dair bir tasdikname istenilmesi, tasdikname ibraz etmeyen varislerin istihkaklarından ise yüzde beş oranında tevkifat yapıldıktan sonra ödemede bulunulması, tevkif edilen paraların da en geç bir hafta içinde mal sandığına yatırılarak durumun bağlı bulunulan vergi dairesine bildirilmesi gerekmektedir.Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, muris …’ya ait …A.Ş. hesabında bulunan Bitcoin varlığının toplam değerinin mirasçılar tarafından veraset ve intikal vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi ve tahakkuk edecek verginin ödenmesi halinde ilişik kesme belgesinin verilmesi gerekmekte olup, mirasçılarca beyanname verilmemesi durumunda ise daha sonra ödenecek vergiye mahsuben … A.Ş. tarafından (yüzde beş) %5 oranında tevkifat yapıldıktan sonra kalan miktarın mirasçılara ödenmesi mümkün bulunmaktadır. Ayrıca, tevkif edilen paranın en geç bir hafta içinde en yakın vergi dairesine yatırılması ve durumun tarha yetkili vergi dairesine bildirilmesi gerektiği tabiidir.Bilgi edinilmesini rica ederim.(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.
Yabancı borsa, yabancı belge ve yurt dışındaki mirasçılar
Yabancı platformdaki dosyada önce doğru şirket belirlenir. Marka adı, uygulama adı ve sözleşmenin tarafı aynı şey değildir. Mirasbırakanın vatandaşlığı ve son yerleşim yeri, mirasçıların durumu, sözleşme ve ilgili ülkedeki temsil usulü birlikte incelenir. Türkiye’de alınmış mirasçılık belgesinin her ülkede tek başına yeterli olduğu kabul edilemez.
Sağlayıcı, belgenin doğrulanmasını, tercümesini veya ilgili ülkede tanınan miras/temsil belgesini isteyebilir. Apostil, belgenin her ülkede bütün hukuki sonuçlarını otomatik kabul ettiren işlem değildir. Bu nedenle tercüme ve tasdik masrafına girmeden önce kurumun neyi, hangi biçimde istediğini yazılı öğrenmek önemlidir. Gerekirse ilgili ülkede hukukçu desteği ayrıca planlanır.
Türkiye’deki mahkeme kararının yabancı sağlayıcıda nasıl uygulanacağı da başvurunun parçasıdır. Yalnız bir Türk kararını e-postayla göndermenin her yerde yeterli olacağı söylenemez. Buna karşılık yabancı bağlantı, başvurunun kendiliğinden imkânsız olduğu anlamına da gelmez; hukuki talep ve uygulanabilir yol ayrı değerlendirilir.
Varlık Türkiye’de mirasçı hesabına ulaştığında kaynağın miras olduğunun açıklanabilmesi için belge zinciri korunmalıdır. Mirasçılık ve temsil belgeleri, kurumun devir cevabı, ölüm tarihli envanter, varsa vergi belgeleri ve gerçekleşen transfer birbiriyle eşleştirilir. Bu dosya, daha sonraki banka veya platform kaynak açıklaması taleplerinde de işe yarar.
Soğuk cüzdan ve kayıp anahtar durumunda avukat ne yapabilir?
Borsa kendi müşteri kaydından hak sahibini inceleyebilir; kişisel cüzdanda aynı biçimde hesap açabilecek merkezî bir kurum bulunmayabilir. Mahkeme hak sahipliğini belirleyebilir ve kişi veya kuruluşlara ilişkin karar verebilir; kayıp kriptografik anahtarı sırf karar vererek yeniden oluşturmaz. Buna rağmen anahtar yokluğu iddiasıyla dosyayı incelemeden kapatmak da doğru değildir: başka yedek, ortak imza, saklama hizmeti veya erişim düzeni bulunabilir.
Donanım cihazının mevcut olması, varlığın cihazın içinde saklandığı anlamına gelmez. Anahtar ve uygun yedek, zincirdeki varlığa erişim sağlar. Ledger’ın BIP-39 açıklaması, aynı kurtarma kelimelerine farklı ek parola uygulanmasının farklı cüzdan oluşturabileceğini belirtir. Bu nedenle “kelimeler bulundu, ekran boş” sonucu tek başına varlık yokluğu sayılmamalıdır.
Teknik uzman ihtiyacı varsa işlemden önce cihazın mevcut durumu, inceleme yetkisi ve verilerin korunması belirlenir. Gelişigüzel PIN denemeleri, çevrim içi kurtarma siteleri veya kelimeleri mesajla paylaşmak asıl erişim olanağını tehlikeye atabilir. Üreticinin güvenlik açıklamasında vurgulanan kurtarma bilgisinin hassasiyeti, miras dosyasında da geçerlidir.
Geleceğe yönelik vasiyetname, çoklu imza veya erişim planı hazırlamak ayrı bir iştir. Ölüm gerçekleşmiş dosyada var olan düzen uygulanır; yeni bir plan geriye dönük yetki yaratmaz. Vasiyetnameye veya mahkeme ekine kurtarma kelimelerini açıkça yazmak yerine hukuki talimat ile erişim malzemesi ayrı ve güvenli biçimde yönetilmelidir.
Borç, kilitli pozisyon veya borsa iflası varsa
Tereke yalnız olumlu bakiyelerden oluşmaz. Teminatlı borç, açık pozisyon, başkası adına tutulan token veya şirket yükümlülüğü olabilir. Brüt cüzdan miktarı ile net miras değeri bu yüzden ayrılır. Ölümden sonra protokolün teminatı otomatik tasfiye etmesiyle bir kişinin yetkisiz çekim yapması da farklı olaylardır.
TMK m.606’daki kural, mirasın üç ay içinde reddedilebilmesidir; sürenin başlangıcı ve ilgili özel durumlar ayrıca incelenir. Miras araştırması bu takvimi durduruyormuş gibi hareket edilmemelidir. TMK m.610, olağan yönetimi aşan bazı tereke işlemleri ve malları kendine mal etme davranışları bakımından ret hakkının kaybını düzenler. Ret olasılığı değerlendirilirken varlıkları kişisel hesaba çekip harcamak ciddi sonuç doğurabilir.
Platform kapanmış veya ödeme güçlüğüne girmişse mirasçı, normal devir talebine ek olarak bir alacak kayıt/tasfiye süreciyle karşılaşabilir. Ölüm tarihindeki bakiye, önceden verilen çekim emri ve fiilen gerçekleşen transfer araştırılır. Mirasçılık belgesini sunmak, ayrı bir alacak bildirim süresini kendiliğinden karşılamaz. Borsa kapanması ve müşteri varlıkları bu nedenle ayrıca değerlendirilir.
Devir tamamlanırken hangi kayıtlar alınmalı?
Kurumun “başvuru onaylandı” mesajı ile varlığın hak sahiplerine fiilen teslimi aynı aşama değildir. İşlem kapatılmadan önce başlangıç bakiyesi, sonraki değişiklikler, giderler ve teslim miktarı birbirini tutmalıdır.
- İşlemi yaptırmaya yetkili kişiler ve kullanılan temsil belgesi belirlenir.
- Satış mı aynen transfer mi yapıldığı, alınan talimat ve varsa paylaşım düzeni kaydedilir.
- Alıcı hesap veya adres, ağ ve token kimliği tam doğrulanır.
- Masraf, vergi kesintisi ve başka mahsuplar ayrı kalemler halinde gösterilir.
- Kurum dekontu, işlem numarası veya TxID ile mirasçıya fiilen ulaşan miktar eşleştirilir.
Bütün mirasçıların paylarının tek kişinin hesabına gönderildiği bir düzen, yalnız teknik kolaylık gerekçesiyle kurulamaz; yetki ve hesap verme koşulları ayrıca açık olmalıdır. Devir sonrası dosya, anahtar içermeyen bir sonuç tutanağı ve belgelerle kapatılabilir. Transferin gerçekleşmesi, daha önceki aidiyet veya paylaşım itirazlarının otomatik olarak ortadan kalktığını göstermez.
Avukatlık kapsamı, giderler ve vekâlet nasıl belirlenir?
Kripto mirası için avukat seçerken yalnız token adlarını bilmesi değil, miras ortaklığı ile platform ilişkisinin farklı hukuki sonuçlarını açıklayabilmesi önemlidir. Görüşmenin sonunda ilk engelin ne olduğu, hangi belgenin neden gerektiği, hangi kuruma başvurulacağı ve mahkeme işlemi gerekip gerekmediği anlaşılabilmelidir.
İlk belge incelemesi ve görüşme; sağlayıcıyla yazışma ve intikal başvurusu; tereke önlemi veya temsilci istemi; çekişmeli dava ve yabancı ülkedeki işlem ayrı iş kapsamlarıdır. Ücret sözleşmesi bunlardan hangilerini kapsadığını açıkça göstermelidir. Dosya değeri, mirasçı sayısı, platformlar, yabancı unsur ve teknik inceleme ihtiyacı görülmeden tek bir ücret veya bitiş tarihi vermek sağlıklı değildir.
Avukatlık ücretinden ayrı olarak noter, tercüme/tasdik, mahkeme giderleri, gerektiğinde bilirkişi veya teknik uzman, yabancı hukukçu ve varlık aktarımına ilişkin masraflar doğabilir. Her gider her dosyada çıkmaz. TMK m.589 kapsamında talep edilen koruma önlemlerinin giderleri bakımından da kanundaki avans ve terekeden karşılanma düzeni ayrıca dikkate alınır.
Vekâletnamenin işlemi yapacak kişi veya kurumun aradığı kapsamı karşılaması gerekir. Bir mirasçının vekâleti diğer mirasçıların iradesinin yerine geçmez; avukata vekâlet vermek de özel anahtar veya hesap parolası teslim etmek değildir. Mirasçılar arasında çıkar çatışması varsa birlikte temsilin uygunluğu baştan değerlendirilmelidir.
Görüşmeye hazırlanmak için kısa olay özeti yeterlidir: ölüm tarihi, bilinen borsa/cüzdan, mirasçılar, varsa kurum cevabı ve istediğiniz işlem. Belgeler güvenli kanaldan, ihtiyaç duyulan kapsamda paylaşılmalıdır. Böylece ilk görüşme genel bir kripto açıklamasına değil, sizin dosyanızın hangi adımda ilerleyebileceğine odaklanır.
Kaynaklar ve güncelleme
Bu rehber 6 Ekim 2026 tarihinde, ölüm sonrası kripto mirası dosyasında hukuki temsil, kurum başvurusu ve güvenli intikal bakımından yenilenmiştir. Platform açıklamaları kendi hizmetleriyle sınırlıdır; değişebilecek belge ve işlem adımları başvuru tarihinde yeniden kontrol edilmelidir.
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu: mirasçılık, miras ortaklığı, terekenin korunması ve ret hükümleri.
- 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu ve GİB güncel açıklamaları.
- GİB’in 23.09.2020 tarihli Bitcoin mirası özelgesi: GİB’de yayımlanan somut başvuruya ilişkin görüş.
- Paribu veraset süreci, BtcTurk’ün miras açıklaması ve Binance Inheritance Appeal.
- Ledger BIP-39 açıklaması: kurtarma kelimeleri, ek parola ve cüzdan erişimi ayrımı.
