.tr uzantılı alan adları, Türkiye Cumhuriyeti ülke kodu üst seviye alan adı (ccTLD) kategorisinde yer almakta olup, 2022 yılı itibarıyla TR Alan Adları Bilgi Sistemi (TRABİS) üzerinden tahsis edilmekte ve yönetilmektedir. Bu sistem, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) bünyesinde faaliyet göstermektedir.
Alan adları teknik olarak internet üzerindeki sayısal IP adreslerinin kolay hatırlanabilir şekilde ifade edilmesini sağlayan tanımlayıcılardır. Hukuki açıdan ise alan adları, marka, ticaret unvanı ve işletme adı gibi ayırt edici işaretlerle yakın ilişki içerisindedir. Alan adı tahsisi, başlı başına bir marka hakkı doğurmamakta; yalnızca kullanım hakkı sağlamaktadır.
Alan adı uyuşmazlıkları, genellikle bir alan adının üçüncü kişilere ait marka veya ticaret unvanı ile aynı ya da iltibas oluşturacak derecede benzer şekilde tescil edilmesi halinde ortaya çıkar. Bu durum özellikle kötü niyetli tescil (cybersquatting) vakalarında kendisini göstermektedir.
III. TRABİS Kapsamında Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması
.tr uzantılı alan adlarına ilişkin uyuşmazlıklar, BTK tarafından yetkilendirilen Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcıları aracılığıyla çözümlenmektedir. Bu mekanizma, mahkemeye alternatif bir idari çözüm yolu olup, yazılı usulde ve dosya üzerinden yürütülmektedir.
Başvurucunun aşağıdaki üç unsuru birlikte ispatlaması gerekmektedir:
Uyuşmazlık çözüm uzmanı tarafından alan adının iptali, başvurucuya devri veya başvurunun reddi kararlarından biri verilebilir. Karara karşı tarafların yargı yoluna başvurma hakkı saklıdır.
Alternatif çözüm yoluna başvurulmadan doğrudan Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemelerinde dava açılması mümkündür. Bu kapsamda marka hakkına tecavüz, haksız rekabet ve alan adının devri talepli davalar gündeme gelebilmektedir.
Marka veya ticaret unvanınızla iltibas oluşturacak şekilde tescil edilmiş bir .tr alan adıyla karşı karşıyaysanız ya da tam tersi bir iddiayla muhatap olduysanız, sürecin doğru yönetilmesi kritik önem taşır. TRABİS nezdindeki başvurunun hazırlanmasından yargı yoluna başvuru sürecine kadar her aşamada hukuki destek almanız, hak kaybı yaşamamanız açısından önerilir.
TRABİS nezdinde başvuru yapılmadan önce, iddia edilen hakkın tescilli olup olmadığı, alan adının tescil tarihi ile hak sahipliğinin doğduğu tarih arasındaki ilişki ve kötü niyete ilişkin somut delillerin toplanması büyük önem taşımaktadır. Eksik veya yetersiz delillerle yapılan başvurular, sürecin reddiyle sonuçlanabilmekte ve hak sahibinin yargı yoluna başvuru hakkını da fiilen zorlaştırabilmektedir.
