Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku
Yabancılar hukuku, idari bir süreç olmasına rağmen sonuçları bakımından en ağır hukuk alanlarından biridir: bir ret veya iptal kararı, kişinin Türkiye’deki hayatını, ailesini ve işini doğrudan etkiler. Alanın temel mevzuatı 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’dur. İdari kararlara karşı dava süreleri çok kısadır ve kaçırıldığında karar kesinleşir.
İkamet İzinleri
6458 sayılı Kanun ikamet izni türlerini kısa dönem, aile, öğrenci, uzun dönem, insani ve insan ticareti mağduru olarak düzenler. Her türün kendi şartları, süreleri ve uzatma rejimi vardır.
Başvuruların reddedildiği başlıca sebepler: talep edilen belgelerin eksik sunulması, geçerli sağlık sigortasının bulunmaması, adres beyanının doğrulanamaması, yeterli maddi imkânın belgelenememesi ve kamu düzeni gerekçesidir. Ret, iptal veya uzatmama kararlarına karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir; dava süresi kararın tebliğinden itibaren işler ve kısadır.
Çalışma İzinleri ve İşveren Yükümlülükleri
Çalışma izni, kural olarak Türkiye’de kurulu işveren tarafından elektronik ortamda talep edilir. Değerlendirmede işyerinin sermayesi, çalışan sayısı ve istihdam oranı gibi ölçütler dikkate alınır. Turkuaz kart, bağımsız çalışma izni ve muafiyet kapsamındaki hâller ayrı rejimlere tabidir.
İzinsiz yabancı çalıştırmanın yaptırımı ağırdır: işveren ve yabancı bakımından idari para cezası uygulanır, ayrıca yabancı hakkında sınır dışı işlemi gündeme gelebilir. Bu nedenle işe alım öncesinde iznin kapsamının ve geçerlilik süresinin doğrulanması önerilir.
Sınır Dışı, Tahdit Kodları ve İdari Gözetim
Hakkında sınır dışı etme kararı verilen yabancı, kararın tebliğinden itibaren kanunda öngörülen kısa süre içinde idare mahkemesine başvurabilir. Başvuru, kural olarak sınır dışı işlemini durdurucu etki doğurur. Sürenin kaçırılması bu korumayı ortadan kaldırdığından tebliğ tarihi belirleyicidir.
Pasaporta veya kayıtlara işlenen tahdit kodları, girişte veya izin başvurularında engel oluşturur. Kodun hangi sebebe dayandığının tespiti ve kaldırılması için idari başvuru ile dava yolu izlenebilir. İdari gözetim kararlarına karşı da sulh ceza hâkimliğine itiraz mümkündür.
Türk Vatandaşlığının Kazanılması
5901 sayılı Kanun vatandaşlığın kazanılmasını çeşitli yollarla düzenler: genel başvuru yoluyla, evlilik yoluyla ve istisnai yolla. İstisnai yol içinde yatırım yoluyla vatandaşlık en çok başvurulan seçenektir; taşınmaz edinimi, sabit sermaye yatırımı, mevduat veya devlet borçlanma araçları gibi alternatifler bulunmaktadır.
Yatırım yoluyla başvurularda en kritik aşama, işlemin baştan mevzuata uygun kurgulanmasıdır: satın alınan taşınmazın uygunluğu, değerleme raporunun geçerliliği, devir yasağı şerhinin doğru işlenmesi ve bedelin usulüne uygun transferi. Bu aşamadaki bir eksiklik, başvurunun aylar sonra reddedilmesine yol açmaktadır.
Sık Sorulan Sorular
İkamet iznim reddedildi, ne yapabilirim?
Ret kararına karşı idare mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz. Dava süresi kararın tebliğinden itibaren işler ve kısadır; kaçırılması hâlinde karar kesinleşir. Ret gerekçesinin tespiti, yeni başvuru mu dava mı yapılacağını belirler.
Sınır dışı kararına itiraz edebilir miyim?
Evet. Kararın tebliğinden itibaren kanunda öngörülen kısa süre içinde idare mahkemesine başvurulabilir ve bu başvuru kural olarak sınır dışı işlemini durdurucu etki doğurur. Bu nedenle tebliğ tarihi en kritik veridir.
Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı nasıl kazanılır?
5901 sayılı Kanun kapsamında istisnai yolla vatandaşlık başvurusu yapılabilir; taşınmaz edinimi, sabit sermaye yatırımı, mevduat veya devlet borçlanma araçları gibi alternatifler bulunmaktadır. İşlemin baştan mevzuata uygun kurgulanması, sonradan ret riskini ortadan kaldırır.
Çalışma izni olmadan yabancı çalıştırırsam ne olur?
İzinsiz yabancı çalıştırılması hâlinde işveren ve yabancı bakımından idari para cezası uygulanır; ayrıca yabancı hakkında sınır dışı işlemi gündeme gelebilir. İşe alım öncesinde iznin kapsamının ve süresinin doğrulanması önerilir.
İlgili Çalışma Alanları
Bu sayfa İş, Aile ve Kişiler Hukuku grubunda yer almaktadır. Aynı gruptaki diğer alanlar:
Büromuzun tüm çalışma alanları için Çalışma Alanlarımız sayfasını inceleyebilirsiniz.
PEGA Hukuk ve Danışmanlık ile İletişim
Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku alanındaki dosyalarınız için PEGA Hukuk ve Danışmanlık bünyesindeki ekibimize ulaşabilirsiniz. Büromuz Kartal/İstanbul’da faaliyet göstermektedir. Randevu ve bilgi için iletişim sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Bu sayfadaki bilgiler genel nitelikte hukuki bilgilendirme amacı taşır ve somut bir olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.
Haklarınızı Öğrenin
Hukuki Bilgilendirme Blog
Güncel hukuki gelişmeler, haklarınız ve karşılaşabileceğiniz süreçler hakkında doğru, güvenilir ve anlaşılır bilgiler sunmaktayız.