USDT Borç Verdim, Geri Alamıyorum: İspat ve Alacak Talebi

6 Ekim 2026 · Av. Ahmet Karaca · PEGA Hukuk & Danışmanlık

Bir kişiye geri almak üzere USDT gönderdiniz, fakat vadesinde iade edilmedi. Alacağın ispatı için transfer kaydı ile geri verme anlaşmasını birlikte göstermek gerekir. Zincirdeki işlem, belirli tokenlerin bir adresten başka bir adrese geçtiğini gösterebilir; transferin borç, bağış, yatırım veya önceki bir borcun ödemesi olduğunu tek başına açıklamaz. Talebin USDT iadesi mi, Türk lirası bedeli mi olacağı da sözleşmenin içeriği ve hukuki niteliği belirlenerek kurulmalıdır.

Buradaki inceleme, iki kişi arasındaki geri verme anlaşmasına dayanır. Borsanın çekim yapmaması, P2P satışında karşı edimin verilmemesi veya bir Earn ürününün kilitlenmesi farklı sözleşmelerdir. Doğru başlangıç, gönderilen varlığı değil gönderme sebebini belirlemektir.

USDT göndermek neden tek başına borç verdiğinizi kanıtlamaz?

“5.000 USDT gönderdim” ile “5.000 USDT’yi bir ay sonra geri verilmek üzere gönderdim” farklı iddialardır. İlkinde teslimin; ikincisinde teslimle birlikte geri verme yükümlülüğünün gösterilmesi gerekir. HMK m.190 uyarınca, kural olarak kendi lehine sonuç çıkaran taraf dayandığı vakıaları ispat eder. Alacaklı açısından bu vakıalar, anlaşma, miktar, teslim ve geri isteme koşullarıdır.

Transferden önce “önümüzdeki ay aynı miktarı göndereceğim” denilmiş olması, sonradan yalnızca “paranı vereceğim” denilmesinden daha açık bir bağ kurabilir. Bununla birlikte her mesaj kendi konuşma bağlamında değerlendirilir. “Sana olan borcumdan 1.000 USDT gönderdim” açıklamalı kısmi iade de önemlidir; ancak başka bir borca ilişkin olup olmadığı ayrıca araştırılır.

Karşı taraf “yatırım zarar etti” diyorsa sadece piyasanın düşüp düşmediğine bakılmaz. Gönderen zarar riskini gerçekten kabul etmiş mi, yatırım yetkisi hangi varlıkları kapsıyor, anapara iadesi ayrıca taahhüt edilmiş mi soruları çözülür. Yazışmadaki “borç” kelimesi önemli olsa da sözleşmenin gerçek içeriğinin tamamı değerlendirilir.

USDT ödüncü dolar borcu sayılır mı?

USDT ile ABD doları aynı hukuki varlık değildir. Bir tokenin dolar değerini izlemeyi amaçlaması, tarafların otomatik olarak yabancı para borcu kurduğu anlamına gelmez. Tether’in hukuki koşulları da tokenlerle bunlara ilişkin ihraççı hak ve koşullarını ayrı düzenler. İhraççının şartları, iki kişi arasındaki borçlunun kim olduğunu veya borcun hangi birimde belirlendiğini kendi başına değiştirmez.

TBK m.386, tüketim ödüncünü aynı nitelik ve miktarda geri verme yükümlülüğü üzerinden tanımlar. Kripto varlığın somut anlaşmadaki niteliği ve bu hükümlerin uygulanabilirliği ayrıca değerlendirilir. “USDT verdim, dolayısıyla TBK’nın yabancı para borçlarına ilişkin m.99 hükmündeki bütün seçimlik haklar aynen geçerlidir” sonucu kendiliğinden çıkarılamaz.

Üç farklı anlaşma düşünelim: “5.000 USDT geri verilecek”, “5.000 ABD doları borç veriliyor, transfer aracı USDT” ve “teslim tarihindeki 5.000 USDT’nin TL değeri geri verilecek.” Bunların talep birimi, değerleme ve ifa tartışması farklıdır. TBK m.19 uyarınca tarafların gerçek ve ortak iradesi esas alınır. Baştan USD borcu kararlaştırıldığının yorumla tespiti ile sonradan USDT borcunun USD borcuna dönüştürülmesi farklıdır; yalnız tokenin değer çıpasına bakılarak bunlardan biri varsayılamaz.

USDT’nin hangi ağda ve hangi sözleşme adresiyle teslim edildiği de saklanmalıdır. Aynı simgeyi taşıyan sahte token, wrapped varlık veya farklı ihraççının ürünü aynı borç konusu olmayabilir. Teknik doğrulamada yalnız cüzdan uygulamasındaki dolar karşılığına dayanılmaz; token sözleşmesi ve gerçek bakiye birlikte kontrol edilir.

Kriptoyla ödeme yasağı geri isteme hakkını ortadan kaldırır mı?

TCMB Yönetmeliği m.3 kripto varlıkların ödemelerde doğrudan veya dolaylı kullanılmasını yasaklar. Bu nedenle bir mal veya hizmet bedelinin USDT ile ödenmesini, kişiden kişiye kripto varlık devriyle aynı başlıkta değerlendirmek doğru değildir. Öte yandan her “ödünç” başlığının da yasağın dışında kaldığı varsayılamaz; işlemin gerçek amacı incelenir.

Uyuşmazlıkta sırayla şu sorular cevaplanır: Geçerli bir geri verme anlaşması var mı? İşlem bir ödeme yasağını dolanmak için mi kurulmuş? Talep edilen iade, hukuken hangi edime dayanıyor? Sözleşmenin geçerliliği tartışmalıysa TBK m.26–27 ile, şartları bulunduğunda sebepsiz zenginleşmeye ilişkin hükümler birlikte değerlendirilir. “Kripto yasak, hiçbir şey isteyemezsin” ve “ödünç yazdık, hiçbir sınırlama uygulanmaz” yaklaşımları bu incelemeyi atlar.

TBK m.77’deki sebepsiz zenginleşme yolu da her ispat güçlüğünü otomatik gidermez. Geçerli bir sebebin bulunmaması, zenginleşen kişi ve iadenin kapsamı gösterilmelidir; iade engelleri ve zamanaşımı ayrıca ele alınır. Alacağın hangi hukuki sebebe dayandığı dava anlatımında tutarlı kurulmalıdır.

TxID ve WhatsApp yazışmalarıyla nasıl bir ispat zinciri kurulur?

TxID (işlem kimliği), blok zincirindeki işlemi bulmayı sağlar. Borçlunun adı blok zincirinde yazmaz. Alıcı adresin borçlu tarafından bildirildiği mesaj, borsa hesabına ait yatırma kaydı veya borçlunun “geldi” kabulü, transfer ile kişi arasındaki bağlantıyı tamamlar. Bir analiz aracının adres etiketi, bu bağlantının yerine geçmez.

1. Anlaşma: Transfer öncesi konuşmaları, miktar ve vade pazarlığını, borcu kabul eden kayıtları toplayın. Konuşmanın iki tarafını ve tarih sırasını koruyun.
2. Adres talimatı: Karşı tarafın hangi adresi, ağı veya borsa kullanıcı kimliğini gönderdiğini belirleyin. Adres üçüncü kişiye aitse yönlendirme talimatı özellikle önemlidir.
3. Teslim: Ağ, token sözleşmesi, işlem kimliği, miktar, işlem durumu ve zaman dilimini eşleştirin. Borsa içi transferde zincir kimliği bulunmayabileceğinden platform hareketini kaydedin.
4. Kabul ve geri ödeme: “Aldım”, “kalan borcum” gibi ifadeleri; kısmi iadeleri ve bunların hangi borca ait olduğunu ayrı satırlarda gösterin.
5. Muacceliyet: Vade anlaşmasını veya ilk geri istemenin karşı tarafa ulaştığını gösteren kaydı ekleyin.

HMK m.199 elektronik verileri belge kapsamına alır; her ekran görüntüsü bu nedenle otomatik olarak kesin delil ya da senet olmaz. Senetle ispat gerekliliği bulunan işlemlerde HMK m.200 ve istisnaları incelenir. Karşı tarafın gönderdiği, işlemi muhtemel gösteren kayıtlar m.202 çerçevesinde delil başlangıcı bakımından değerlendirilebilir. Yıllara göre değişebilen parasal ispat sınırı, işlemin tarihine göre hesaplanır.

İmzanın türü de önemlidir. HMK m.205’teki güvenli elektronik imzayla oluşturulan verilerin senet etkisi, sıradan mesaj veya cüzdan imzasına kendiliğinden geçmez. Yazışmanın gerçekliği tartışılırsa cihazdaki asıl kayıt, dışa aktarılan konuşma, ek dosyalar ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi anlam kazanır. HMK m.203/1-a, altsoy-üstsoy, kardeşler ve eşler gibi maddede sayılan yakınlar arasındaki işlemlerde tanık dinlenebilmesine imkân verir; yalnız arkadaşlık ilişkisi bu sayılan yakınlıklarla aynı değildir.

Konuşmaları kırpmadan saklamak, ayrı çalışma kopyası üzerinde işaretlemek ve ham dosyaya yapılan değişiklikleri kaydetmek sonradan incelemeyi kolaylaştırır. Seed phrase, özel anahtar veya borsa parolası ispat dosyasına eklenmez. Teslimi göstermek için başkasına cüzdanı yönetme yetkisi vermek gerekmez. Daha geniş kayıt düzeni için kripto delil dosyası rehberi kullanılabilir.

Vade yoksa hemen icraya veya davaya gidilebilir mi?

Önce geri verme borcunun istenebilir hâle gelip gelmediği belirlenir. Tüketim ödüncü hükümlerinin uygulandığı ve TBK m.392’deki şartların bulunduğu durumda; belirli geri verme günü, bildirim süresi veya istem anında muacceliyet kararlaştırılmamışsa, ilk istemden itibaren altı hafta geçmeden geri verme yükümlülüğü doğmaz. Bu kural, bütün kripto alacaklarında geçerli genel bir bekleme süresi değildir.

Taraflar açık vade kararlaştırmışsa önce o anlaşma incelenir. “İstediğinde veririm”, “bozdurduğumda öderim” ve “bir ay içinde geri gönderirim” ifadeleri aynı sonuç doğurmayabilir. Geri isteme bildiriminin hangi tarihte ulaştığı ayrıca belgelenir; sadece mesajın yazıldığı tarih yetmeyebilir.

Muacceliyet, borcun ifasının istenebilir olması; temerrüt, şartları gerçekleştiğinde borçlunun ifada gecikmesinin hukuki sonucudur. TBK m.117’deki ihtar ve istisnaları bu nedenle ayrı değerlendirilir. İhtarda taraf, borcun kaynağı, varlık, miktar, talep ve dayanak açık olmalı; henüz kararlaştırılmamış bir USD borcu veya dayanaksız faiz sonradan varmış gibi yazılmamalıdır.

Kalan borç ve TL karşılığı nasıl hesaplanır?

İlk hesap birimi anlaşmanın birimidir. Varsayımsal olarak 5.000 USDT teslim edilmiş ve aynı borca ilişkin 1.200 USDT iade edilmişse, miktar hesabındaki fark 3.800 USDT’dir. Bu aritmetik, borcun hukuken sabit olduğu veya doğrudan 3.800 ABD doları istenebileceği anlamına gelmez.

Transfer masrafında brüt çekim ile alıcıya ulaşan net tutar ayrılmalıdır. Örneğin çekim ekranında 5.000 USDT, ağ/çekim masrafında 1 USDT ve alıcı hareketinde 4.999 USDT görünmesi hâlinde, kararlaştırılan teslim miktarı ve masrafı kimin taşıdığı araştırılır. Aynı değerin ara cüzdanlar üzerinden taşınması yeni borç veya ek zarar yaratmaz.

TBK m.387, ticari olmayan tüketim ödüncünde kararlaştırılmamış faizin istenememesini; ticari ödünçte ise farklı kuralı düzenler. Bu hüküm ile temerrüt sonrası talepler birbirine karıştırılmamalıdır. Sürekli ve kazanç amaçlı ödünç verme faaliyetinde ayrıca faaliyetin niteliği ve özel sınırlamalar incelenir; bir defalık kişisel anlaşmadan genel bir iş modeli sonucu çıkarılmaz.

İcra, alacak davası ve geçici koruma nasıl seçilir?

İzlenecek yol, elinizdeki belgeye ve talebin biçimine bağlıdır. Talebin varlık olarak iade mi, sözleşmeden doğan bedel mi, zarar mı olduğu netleşmeden takip talebine sadece “USDT alacağı” yazmak uygulama sorunları doğurabilir. Aynen iade, uygun koşullarda alternatif bedel talebi, değerleme tarihi ve faiz başlangıcı birbiriyle tutarlı kurulmalıdır.

Görevli mahkeme yalnız “kripto” kelimesiyle belirlenmez. İki kişi arasındaki özel ödünç ile ticari faaliyet ve platform sözleşmesi farklıdır. Tarafların sıfatı, işlem amacı, sözleşme ve varsa dava şartı arabuluculuk ayrı değerlendirilir. Platform davalarına ilişkin bir görev kararını kişisel ödünç davasına doğrudan aktarmak yanlış olabilir. Ayrıntılı ayrım kripto uyuşmazlıklarında görev ve yetki incelemesinde ele alınır.

Delilin silinme veya sonradan elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşma ihtimali varsa HMK m.400 çerçevesinde delil tespiti değerlendirilebilir. Malvarlığına yönelik geçici koruma ise başka koşullara tabidir. Delili koruma, varlığı dondurma ve alacağı tahsil etme aynı işlem değildir. İhtiyati haciz şartları ayrıca incelenmeden her cüzdan adresine haciz konulabileceği söylenemez.

Zamanaşımında da tek bir “kripto süresi” yoktur. TBK m.146 genel kuralı özel sürelerin bulunmadığı alacaklar için düzenler. Sözleşme, haksız fiil veya sebepsiz zenginleşme nitelendirmesi ile alacağın istenebilir olduğu tarih, süre hesabını değiştirebilir. Mesajla sürekli ödeme istemenin zamanaşımını mutlaka kestiği varsayılmamalıdır.

Borcu ödemeyen kişi dolandırıcılık yapmış sayılır mı?

Sadece vadesinde ödememek, tek başına dolandırıcılığı göstermez. Başlangıçtaki hile, malvarlığı devrine etkisi, failin amacı ve olayın diğer delilleri araştırılır. Gerçek bir borç ilişkisinde sonradan ödeme güçlüğü yaşanmasıyla, sahte kimlik veya kurgulanmış ihtiyaç kullanılarak baştan para alınması aynı olay değildir.

Başlangıçta birden fazla kişiye çelişkili vaat verilmesi, gerçekte bulunmayan teminat gösterilmesi veya gönderilen adresin niteliğinin bilerek yanlış anlatılması, diğer kayıtlarla birlikte değerlendirilir. Ceza başvurusu bir tahsilat tehdidi olarak kurulmaz; belirli olgulara ve delillere dayanır. Alacak talebi ile suç soruşturmasının ispat konusu ve sonuçları ayrıdır.

Başvuru öncesi tek dosyada ne hazırlanmalı?

• Tarafların kimliği ve iletişim bilgileri; borçluyla adresi ilişkilendiren kayıt.
• Anlaşmanın tam konuşması veya sözleşme; varlık, miktar, vade ve iade birimi.
• Transferlerin ağ, token, işlem kimliği, tarih-saat ve net miktar tablosu.
• Kısmi iadeler ve hangi borca mahsup edildiğini gösteren açıklamalar.
• Geri isteme bildirimi ile ulaştığını gösteren kayıt; sonraki cevaplar.
• Talep edilen kalan miktarın hesabı; varsa TL karşılığı için tarih ve fiyat kaynağı.

Dosyanın ilk sayfası şu üç bağlantıyı görünür kılmalıdır: Bu kişiye teslim ettim; geri vereceğini kararlaştırdık; geri verme zamanı geldi. Bu bağlantılardan biri eksikse, daha fazla ekran görüntüsü toplamak yerine eksik olguyu hangi kayıtla gösterebileceğiniz belirlenir.

Dayanaklar ve kapsam

• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu: sözleşme sınırları, sebepsiz zenginleşme, para borçları, temerrüt ve tüketim ödüncü hükümleri.
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: ispat yükü, elektronik belge, senet, delil başlangıcı ve delil tespiti.
• TCMB, Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik, 16.04.2021 tarihli ve 31456 sayılı Resmî Gazete.
• Tether, hukuki koşullar: tokenin ve ihraççı ilişkisinin kapsamı.

Güncelleme notu: 6 Ekim 2026 — İnceleme, kişiden kişiye USDT tesliminde geri verme anlaşmasının ispatı ve talebin doğru kurulması üzerine hazırlanmıştır. Kripto varlığın ödünç hükümleriyle ilişkisi koşullu değerlendirilmiş; belirli bir mahkemenin bu olay tipinde kesin sonuca ulaştığı ileri sürülmemiştir.

Av. Ahmet Karaca · PEGA Hukuk & Danışmanlık · Kripto varlık hukuku ve blockchain adli bilişim.