Son güncelleme: · İlk yayın: 05.10.2026 · Hazırlayan: Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu (Sicil No 92414) · Baro levhasında doğrula
SPK’daki bir uzmana, daire yöneticisine veya Kurul üyesine şahsen dava açılabilir mi, bu kişiler hakkında suç duyurusu bir sonuç doğurur mu? 17 Eylül 2026 tarihli fon tasfiye kararlarından sonra zarar gören yatırımcılar, sorumluluğu yalnız kurumda değil, kararı veren, denetimi yapan ya da yapmayan kişilerde de arıyor.
SPK’ya karşı tazminat davasının genel çerçevesi SPK’nın sorumluluğu ve tam yargı davası rehberinde anlatılıyor. Bu yazı yalnız kişisel sorumluluk ve husumet sorusuna odaklanıyor: SPKn m.133’ün hukuk ve ceza yolunu nasıl ayırdığı, bu ayrımın Anayasa m.129’daki kaynağı, YTM görevlileri için m.86/9’un getirdiği kural ve şahsa dava, şikâyet ile suç duyurusunun pratikte ne işe yaradığı.
SPK personeline şahsen tazminat davası açılabilir mi?
Hayır; kişi adına açılsa bile böyle bir dava hukuken Kurul’a karşı yürür. SPKn m.133/4, Kurul Başkanı, Kurul üyeleri ve Kurul personeli (SPKn m.127/1’e göre meslek personeli, Kurul başkanlık danışmanları ve Kanuna ekli (1) sayılı listedeki diğer kadrolarda görev yapan personel) aleyhine açılan tazminat ve alacak davalarını Kurul’a yöneltir. Hükmün ilk iki cümlesi şöyledir:
SPKn m.133/4 (ilk iki cümle, birebir): “Kurul Başkan ve üyeleri ile Kurul personeli aleyhine, Kurulun bu Kanunda belirtilen görevlere ilişkin karar, eylem ve işlemleri sebebiyle, gerek görevlerinin ifası sırasında gerek görevden ayrılmalarından sonra, açılmış veya açılacak her türlü tazminat ve alacak davası, Kurul aleyhine açılmış sayılır. Bu davalarda husumet Kurula yöneltilir.”
Hüküm üç unsur üzerine kuruludur. Kişi unsuru Başkanı, üyeleri ve personeli birlikte kapsar; unvan ya da kademe farkı gözetilmez. Konu unsuru, Kurul’un “bu Kanunda belirtilen görevlere ilişkin karar, eylem ve işlemleri”dir; denetim görevinin yerine getirilmediği iddiası da Kurul’un m.88’deki kanuni göreviyle ilgilidir. Zaman unsuru görevden ayrılmayı da içine alır: dava konusu işlem sırasında SPK’da çalışan kişi bugün başka bir kurumda olsa ya da emekli olsa bile husumet Kurul’a yöneltilir.
Kanun metninden çıkan bir sınır da vardır: hüküm yalnız Kurul’un görevleriyle bağlantılı işlemleri kapsar. Bir SPK çalışanının görevle ilgisi olmayan özel hayatındaki fiilleri bu kuralın dışında kalır ve genel hükümlere tabidir.
Davanın yargı kolu da bellidir. SPKn m.134’e göre “Kurul kararlarına karşı açılacak idari davalar idare mahkemelerinde görülür.” Kurul’un eylem veya işleminden doğan zararın tazmini için açılan dava ise İYUK m.2/1-(b)’deki tam yargı davasıdır (idari eylem ve işlemlerden kişisel hakları doğrudan muhtel olanların idari yargıda açtığı tazminat davası). Zarar bir eylemden doğmuşsa İYUK m.13/1 uyarınca dava açmadan önce, eylemi öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde Kurul’a başvurmak gerekir; bu sürelerin hesabı SPK’ya tam yargı davasında idareye başvuru ve süreler yazısında ayrıntılı olarak anlatılıyor.
Husumet neden Kurul’a yöneltilir?
Çünkü Anayasa, kamu görevlisinin yetki kullanırken işlediği kusurdan doğan tazminat davalarını idareye yöneltir ve SPKn m.133/4 bu kuralın sermaye piyasası alanındaki karşılığıdır. Anayasa m.129’un beşinci fıkrası şöyledir: “Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine açılabilir.”
Aynı çizgi Anayasa’nın iki hükmünde daha görülür. m.40’a göre “Kişinin, Resmî görevliler tarafından vaki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da, kanuna göre, Devletçe tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakkı saklıdır.” m.125’in son cümlesi ise “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.” der. SPK bakımından bu “idare”, Hazine değil Kurul’un kendisidir: SPKn m.117/1’e göre Kurul “kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip” bir kuruluştur. Kurul’un para, evrak ve her türlü malları ise m.117/5’e göre “devlet malı hükmündedir, haczedilemez ve rehnedilemez.”
Av. Ahmet Karaca’ya göre bu düzen yatırımcı açısından bir kayıp değil, bir avantajdır: karşıda ödeme gücü sınırlı bir kişi değil, bütçesi olan bir kamu tüzel kişisi bulunur ve dava, görevlinin kişisel kastını değil hizmetin kusurlu işleyip işlemediğini tartışır. Hizmet kusurunun hangi delillerle kurulduğu SPK hizmet kusuru ve ispat yazısında ele alınıyor.
Güncelleme — 6 Ekim 2026: SPKn m.133/4’teki rücu koşulları, her olayda iki ayrı dava gerektiği sonucu kurulmadan açıklandı. İlk yayın tarihi korundu.
Kurul ödediği tazminatı personelden ne zaman geri ister?
Kanun, Kurulun kesinleşen karar nedeniyle ödeme yapmasını ve ilgilinin kusuruna ilişkin mahkeme kararının kesinleşmesini arar. SPKn m.133/4’ün son iki cümlesi şöyledir: “Yargılama sonucunda Kurul aleyhine karar verilmesi ve kararın kesinleşmesi nedeniyle Kurulun ödeme yapması hâlinde, Kurul bu meblağı, ilgililerinden talep eder. Kurulun, yaptığı ödemeleri ilgililerinden talep edebilmesi için, bu kişiler hakkında kusurlu olduklarına ilişkin mahkeme kararının kesinleşmesi gerekir.”
SPKn m.133/4 iki kesinleşme koşulunu ifade eder. Buradan her olayda mutlaka iki ayrı dava açılması veya iki ayrı dosya bulunması gerektiği sonucu kendiliğinden çıkarılamaz. Kusur tespitinin hangi yargılamada ve kimin hakkında yapıldığı, kararın hüküm kapsamı ile kesinleşme durumu somut dosyada ayrıca değerlendirilmelidir. Rücu (idarenin ödediği tazminatı kusurlu görevlisinden geri istemesi) Kurul ile görevlisi arasındaki bir iç ilişkidir. Kanundaki sıra önce Kurul’un ödemesini, sonra rücuyu öngördüğü için yatırımcı bu ikinci aşamanın tarafı değildir ve tazminatın ödenmesi rücunun sonucuna bağlı değildir.
Kanun, görevlinin savunma giderini de Kurul’a yükler. m.133/3’e göre görevden ayrılmış olsalar dahi görevleriyle bağlantılı suç iddiasıyla başlatılan soruşturma ve kovuşturmalarda, ilgilinin talebi hâlinde takip vekâlet akdiyle görevlendirilecek bir avukata verilir; dava giderleri ile “Türkiye Barolar Birliğince açıklanan asgari ücret tarifesinde belirlenen avukatlık ücretinin on beş katını aşmamak üzere” avukatlık ücreti Kurul bütçesinden karşılanır. m.133/4, bu kuralın tazminat ve alacak davalarında da “aynen geçerli” olduğunu belirtir.
SPK personeli hakkında suç duyurusu ve soruşturma izni
Suç duyurusu yapılabilir, fakat soruşturma izne bağlıdır. SPKn m.133/1’e göre Kurul Başkan ve üyeleri ile Kurul personelinin “görevleriyle bağlantılı olarak işledikleri iddia edilen suçlara ilişkin soruşturmalar, Kurul Başkan ve üyeleri için ilgili Bakanın, Kurul personeli için ise Başkanın izin vermesi kaydıyla genel hükümlere göre yapılır.” Kurul üyeleriyle personelin iştirak hâlinde işlediği iddia edilen suçlarda personel hakkında da izin yetkisi ilgili Bakandadır. Bu düzen Anayasa m.129’un son fıkrasındaki genel kuralın özel bir uygulamasıdır: “Memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında işledikleri iddia edilen suçlardan ötürü ceza kovuşturması açılması, kanunla belirlenen istisnalar dışında, kanunun gösterdiği idari merciin iznine bağlıdır.”
İznin şartı yüksek tutulmuştur. m.133/2’ye göre izin verilebilmesi için bu kişilerin “kendilerine çıkar sağlamak veya Kurula zarar vermek kastıyla hareket ederek bu işlemler sonucunda kendilerine çıkar sağlamış oldukları hususunda açık ve yeterli emarelerin bulunması gerekir.” Metin iki şeyi birlikte arar: kast ve elde edilmiş bir çıkar. Av. Ahmet Karaca’ya göre yalnız “denetim geç yapıldı” ya da “tedbir alınmadı” iddiası, kast ve çıkar emaresi içermedikçe bu eşiği karşılamaz; böyle bir iddianın yeri ceza dosyası değil, Kurul’a karşı açılacak tam yargı davasıdır.
Suç duyurusunun nereye yapılacağı CMK m.158’de düzenlenir. İhbar veya şikâyet “Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir” (m.158/1). Kamu görevinin yürütülmesiyle bağlantılı bir suç için kurum idaresine, yani SPK’ya yapılan ihbar da “gecikmeksizin ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir” (m.158/4). İçeriğin somut olması belirleyicidir: m.158/6’ya göre fiilin suç oluşturmadığı araştırma gerektirmeksizin açıkça anlaşılıyorsa ya da ihbar “soyut ve genel nitelikte” ise soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilir ve bu karara CMK m.173’teki usule göre itiraz edilebilir.
Personelin görevle bağlantılı suç iddiası, sermaye piyasası suçlarından ayrı bir konudur. SPKn’de tanımlanan veya atıfta bulunulan suçlarda soruşturmanın Kurul’un Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlı olması kuralı (SPKn m.115/1) ve fon mağdurunun ceza dosyasındaki hakları fon soruşturmasında şikâyetçi olmak yazısında anlatılıyor.
Soruşturma izni kararına itiraz: 15 gün, Danıştay
İzin verilmesine de verilmemesine de itiraz edilebilir. m.133/2’nin devamı şöyledir: “Soruşturma izni verilmesi hâlinde bu durum ilgililere tebliğ olunur. Soruşturmaya izin verilmesine ya da verilmemesine dair kararlar aleyhine, tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde Danıştay nezdinde itiraz yoluna başvurulabilir. İzin verilmiş olsa dahi, itiraz süresi geçene kadar veya Danıştaya yapılan itiraz sonucunda hüküm tesis olunana kadar soruşturma başlatılamaz.”
Bu fıkradan üç pratik sonuç çıkar. Birincisi, süre kısadır ve tebliğden başlar; on beş günlük itiraz süresi, idari davalardaki altmış günlük genel süreden (İYUK m.7/1) ayrı tutulmalıdır. İkincisi, izin verilse bile soruşturma, itiraz süresi dolmadan veya Danıştay itirazı karara bağlamadan başlamaz; izin ile ilk soruşturma işlemi arasında zorunlu bir bekleme vardır. Üçüncüsü, madde tebliği açıkça yalnız izin verilmesi hâlinde düzenler ve itiraz edebilecek kişileri ayrıca saymaz. Av. Ahmet Karaca’ya göre şikâyetçi, izin kararını öğrenmek için dosyayı savcılık nezdinde takip etmeli ve karar kendisine tebliğ edilmişse on beş günü o tarihten hesaplamalıdır.
YTM personeline dava açılabilir mi?
Tedricî tasfiye görevleri bakımından hayır; dava YTM’ye açılır. YTM (Yatırımcı Tazmin Merkezi), SPKn m.83/1’e göre “kamu tüzel kişiliğini haiz” olarak kurulmuş, Kurul tarafından idare ve temsil olunan bir kuruluştur ve işlerinin “Kurul personeli ve bu iş için istihdam edilecek personel tarafından yerine getirilmesi esastır.” Sayıştay’ın YTM 2024 yılı denetim raporuna göre YTM’de “tam zamanlı 11 kişi SPK tarafından görevlendirilmiştir.”
SPKn m.86/9, tedricî tasfiye (yatırımcıları tazmin kararı verilen kuruluşun malvarlığının YTM eliyle aynen veya paraya çevrilerek alacakların ödenmesine tahsis edilmesi; m.86/1-2) sırasında YTM görevlilerine karşı yolu ayrıca düzenler: “Tedricî tasfiye sırasındaki görevlerinin ifası sebebiyle YTM kanuni temsilci, yönetici ve personeli aleyhine açılan ve açılacak her türlü tazminat ve alacak davaları YTM aleyhine açılır. YTM personeli hakkında açılacak ceza davalarında ise 133 üncü madde hükmü uygulanır.” Aynı fıkra, YTM personelinin tasfiye edilen şirketin kamu borçlarından ve sosyal güvenlik kurumlarına olan borçlarından sorumlu tutulamayacağını, sermaye kaybı veya borca batıklık nedeniyle mahkemeye bildirim yükümlülüğü bulunmadığını ve bildirimde bulunmamaktan dolayı haklarında 6102 sayılı Kanunun 341 inci maddesi uyarınca şahsi sorumluluk davası açılamayacağını belirtir.
| Konu | SPK görevlisi (m.133) | YTM görevlisi, tedricî tasfiye (m.86/9) |
|---|---|---|
| Tazminat ve alacak davasının hasmı | Kurul | YTM |
| Kapsam | Kurul’un kanundaki görevlerine ilişkin karar, eylem ve işlemler; görevden ayrıldıktan sonra da | Tedricî tasfiye sırasındaki görevlerin ifası |
| Ceza soruşturması | İzne bağlı: personel için Başkan, Başkan ve üyeler için ilgili Bakan | m.133 uygulanır |
| Rücu şartı | Kusurlu olduklarına ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararı | “ağır ihmali veya kastı bulunan personeline rücu hakkı saklıdır” |
Rücu eşikleri farklıdır: m.133/4 kusur tespit eden kesinleşmiş mahkeme kararını ararken, m.86/9 ağır ihmal veya kastı arar. m.86/9 yalnız tedricî tasfiye görevlerini saydığından, YTM’nin tazmin süreci ya da zamanaşımına uğrayan varlıkların devri gibi diğer işlemlerinde görevliye yöneltilecek davalarda hangi hükmün uygulanacağı metinden açıkça anlaşılmıyor ve tartışmalıdır. Av. Ahmet Karaca’ya göre YTM işlerinin esas olarak Kurul personeli eliyle yürütülmesi (m.83/1), bu işlemlerde de m.133/4 ile Anayasa m.129/5’in gündeme gelebileceğini düşündürüyor. YTM’nin kapsamı YTM rehberinde, aracı kurumun batması hâlinde varlıkların akıbeti aracı kurum batarsa hisseler ve nakit yazısında anlatılıyor.
Tablo: Şahsa dava, şikâyet, suç duyurusu — hangisi ne işe yarar?
Üç yol üç ayrı soruya cevap verir: şahsa dava para, şikâyet denetim, suç duyurusu ceza sorumluluğu içindir. Aşağıdaki tablo her yolun muhatabını, sağlayabileceği sonucu ve zararın parayla karşılanmasını sağlayıp sağlamadığını gösterir.
| Yol | Muhatap ve merci | Sağlayabileceği sonuç | Zararın ödenmesini sağlar mı? | Dayanak ve dikkat |
|---|---|---|---|---|
| SPK görevlisine şahsen tazminat davası | Dilekçede kişi gösterilse de hasım Kurul | Dava Kurul aleyhine açılmış sayılır | Kişiden hayır | SPKn m.133/4; Anayasa m.129/5 |
| Kurul’a karşı tam yargı davası | İdare mahkemesi; davalı Kurul | Kusur, zarar ve illiyet ispatlanırsa tazminat | Evet; ödemeyi Kurul yapar | İYUK m.2/1-(b), m.12, m.13; SPKn m.134 |
| Kurul kararına iptal davası | İdare mahkemesi; davalı Kurul | İşlemin iptali | Tek başına hayır | İYUK m.2/1-(a), m.7; SPKn m.134 |
| SPK’ya şikâyet veya ihbar (kurum hakkında) | Kurul | Mevzuata uygunluk incelemesi; aykırılıkta m.96 tedbirleri | Hayır | SPKn m.88, m.96 |
| Görevli hakkında suç duyurusu | Cumhuriyet başsavcılığı veya kolluk; SPK’ya yapılırsa başsavcılığa gönderilir | İzin verilirse ceza soruşturması | Kendiliğinden hayır; tazminat talebi Kurul’a yöneltilir | SPKn m.133/1-2; CMK m.158 |
| Rücu | Kurul ile görevli arasında | Kurul’un ödediğini geri alması | Yatırımcıya ek ödeme sağlamaz | SPKn m.133/4 son cümle |
| YTM görevlisine dava (tedricî tasfiye) | YTM | Dava YTM aleyhine açılır | YTM’ye karşı | SPKn m.86/9 |
Tablonun kilit satırı ikincisidir: SPK tarafında zararın parayla karşılanmasını sağlayabilecek yol, Kurul’a karşı tam yargı davasıdır. Diğer yollar bu davanın yerini tutmaz; en fazla ona delil üretir. Kurul kararının iptali ayrıca isteniyorsa süre ve menfaat tartışması SPK kararına iptal davası yazısında ele alınıyor.
Yargıtay kararı: SPK’ya adli yargıda açılan dava
Bu yazının dayandığı doğrulanmış karar kartları arasında SPK’ya yöneltilen davada husumet ve yargı yolu itirazına doğrudan değinen karar, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi’nin 2014 tarihli bir bozma kararıdır. Karar, SPK’nın ticaret mahkemesindeki bir davaya davalı olarak eklendiği dosyada ilk derece mahkemesinin SPK yönünden nasıl davrandığını gösteriyor.
| Merci | Tarih | E./K. | Sonuç | Bu yazı için önemi |
|---|---|---|---|---|
| Yargıtay 19. HD | 20.02.2014 | 2013/6173 – 2014/3281 | Davacı yararına bozma (gerekçe YKF’ye karşı davanın esasına ilişkin) | İlk derece mahkemesi SPK hakkındaki davayı idari yargının görev alanında görmüştür |
Yargıtay 19. HD, E. 2013/6173, K. 2014/3281, 20.02.2014
Olay. Bir aracı kurumdaki usulsüz işlemler nedeniyle Yatırımcıları Koruma Fonu’nun (YKF) başlattığı icra takibine karşı, borçlu gösterilen kişi İstanbul 39. Asliye Ticaret Mahkemesi’nde menfi tespit davası açmış ve SPK’yı da davalılar arasına almıştır. Kararın giriş bölümünde “diğer davalı Sermaye Piyasası Kurulu” olarak anılan SPK, metnin devamında anonimleştirilmiş biçimde “S.. S..” diye geçer. SPK’nın savunması karar metninde şöyle özetlenir:
Davalı S.. S.. vekili, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.
Yargıtay kararındaki özete göre ilk derece mahkemesi SPK hakkındaki davayı şu gerekçeyle ele almıştır:
davalı S.. S..’nun yaptığı işlemler nedeniyle açılan davanın idari yargıda görülmesi gerektiği gerekçesiyle bu davalı hakkındaki dava dilekçesinin görev yönünden
Veri tabanındaki metinde bu cümle yarıda kesiliyor; SPK’ya ilişkin hükmün tam ifadesi metinde yer almıyor. Yargıtay hükmü davacı yararına bozmuştur; bozma gerekçesi YKF’ye karşı davanın esasına ilişkindir: bilirkişi raporunun tespitleri ve ceza dosyasındaki grafoloji raporu değerlendirilmeden “hayatın olağan akışı” gerekçesiyle hüküm kurulmasını doğru bulmamıştır. Bozma gerekçesinde SPK yönünden verilen görev kararına ilişkin ayrı bir değerlendirme yer almıyor. Kesinleşme bilgisi karar metninde yer almıyor; metindeki “kesinleştiği” ifadesi, davacı hakkındaki ayrı bir iflas davasına ilişkindir.
İlke. SPK’nın yaptığı işlemler nedeniyle SPK’ya adli yargıda açılan dava, ilk derece mahkemesince idari yargının görev alanında görülmüştür; Yargıtay bu kısmı ayrıca değerlendirmemiştir. Av. Ahmet Karaca’ya göre bu yaklaşım, Kurul kararlarına karşı davaları idare mahkemelerine veren SPKn m.134 ve husumeti Kurul’da toplayan m.133/4 ile uyumludur.
Uygulamaya etkisi. Aracı kuruma karşı ticaret mahkemesinde açılan davaya SPK’yı ihtiyaten davalı olarak eklemek, o kısım yönünden görev sorununa yol açabilir. Görev yönünden ret hâlinde İYUK m.13/2 bir kolaylık tanır: “Görevli olmayan adli (…) yargı mercilerine açılan tam yargı davasının görev yönünden reddi halinde sonradan idari yargı mercilerine açılacak davalarda, birinci fıkrada öngörülen idareye başvurma şartı aranmaz.” Bu kolaylık yalnız idareye başvuru şartını kaldırır; idari davanın süresi ayrıca hesaplanmalıdır. Aynı dosyada SPK Denetleme Dairesi’nin 11.03.2003 tarihli raporu davacının dayanakları arasında yer almış ve bilirkişi raporunda dikkate alınmıştır; Av. Ahmet Karaca’ya göre bu, SPK tespitlerinin SPK’yı davalı göstermeden de özel hukuk davasında delil olarak kullanılabileceğini gösterir.
Hangi yol ne zaman kullanılır?
Doğru yolu seçmenin ilk adımı, zararın kaynağını adlandırmaktır. Aşağıdaki sıra SPKn m.133, m.86/9, İYUK ve CMK hükümlerini bir arada uygular.
- Zararın kaynağını ayırın. Bir Kurul kararı mı (örneğin tasfiye kararı), bir eylem veya eylemsizlik mi (denetimin yapılmaması), yoksa bir görevlinin kişisel çıkar sağladığı iddiası mı? İlk ikisi idari yargıya, üçüncüsü ceza soruşturmasına gider.
- Para talebinde hasmı Kurul olarak gösterin. Görevlinin adı dilekçede geçse bile dava m.133/4 gereği Kurul’a karşı yürür; işlemden doğan zararda İYUK m.12, eylemden doğan zararda m.13’teki başvuru ve süreler uygulanır.
- Suç iddiasını belgeyle kurun. Başsavcılığa yapılacak duyuruda tarih, işlem, görevle bağlantı ile kast ve çıkar emaresi somut olarak gösterilmelidir; soyut ve genel ihbar CMK m.158/6 uyarınca soruşturma açılmadan sonuçlanabilir.
- İzin kararını izleyin. İzin verilmesi veya verilmemesi kararına tebliğden itibaren 15 gün içinde Danıştay nezdinde itiraz edilebilir (m.133/2).
- YTM’nin tasfiye işlemlerinde muhatabı doğru seçin. Tedricî tasfiye görevlerinden doğan tazminat ve alacak davaları YTM’ye açılır (m.86/9).
- Ceza dosyasının bulgularını tazminat dosyasına taşıyın. Ceza soruşturmasında toplanan deliller, Kurul’a karşı açılacak davada da değerlendirilebilir; iki dosya arasındaki ilişki ceza davası sonrası tazminat davası yazısında anlatılıyor.
Sık sorulan sorular
SPK’da çalışan bir uzmana şahsen tazminat davası açabilir miyim?
Açılan dava kişiye karşı yürümez. SPKn m.133/4’e göre Kurul personeli aleyhine, Kurul’un görevlerine ilişkin karar, eylem ve işlemler sebebiyle açılan her türlü tazminat ve alacak davası Kurul aleyhine açılmış sayılır ve husumet Kurul’a yöneltilir. Doğru yol, Kurul’a karşı idare mahkemesinde tam yargı davası açmaktır; görevlinin kişisel kusuru Kurul’un rücu aşamasında önem kazanır.
Görevden ayrılmış bir SPK yöneticisine dava açılabilir mi?
Sonuç değişmez. SPKn m.133/4, Başkan, üyeler ve personel aleyhine görevlerinin ifası sırasında olduğu gibi görevden ayrılmalarından sonra açılan tazminat ve alacak davalarının da Kurul aleyhine açılmış sayılacağını açıkça belirtir. İşlem SPK’daki görev sırasında yapılmışsa, kişinin bugün başka bir kurumda çalışması veya emekli olması husumeti Kurul’dan kişiye kaydırmaz.
SPK personeli hakkında suç duyurusu nereye yapılır?
CMK m.158/1’e göre ihbar veya şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir; SPK’ya yapılan ihbar da m.158/4 uyarınca gecikmeksizin başsavcılığa gönderilir. Soruşturma ise SPKn m.133/1 gereği personel için Kurul Başkanının, Başkan ve üyeler için ilgili Bakanın iznine bağlıdır. İzin için kast ve elde edilmiş çıkar hakkında açık ve yeterli emare aranır.
Soruşturma izni verilmezse ne yapılabilir?
SPKn m.133/2’ye göre soruşturmaya izin verilmesine ya da verilmemesine dair kararlar aleyhine, tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde Danıştay nezdinde itiraz yoluna başvurulabilir. Bu süre idari davalardaki altmış günlük genel süreden kısadır. İzin verilmiş olsa bile itiraz süresi dolmadan veya Danıştay itirazı karara bağlamadan soruşturma başlatılamaz.
SPK aleyhine tazminat kararı çıkarsa parayı kim öder?
Kurul öder. SPKn m.133/4, kesinleşen karar nedeniyle Kurul’un ödeme yapmasını ve ardından bu meblağı ilgililerinden talep etmesini öngörür. Rücu için görevlinin kusurlu olduğuna ilişkin mahkeme kararının kesinleşmesi gerekir. Bu aşama Kurul ile görevlisi arasındadır; kanundaki sıraya göre yatırımcıya ödeme, rücu davasının sonucunu beklemez.
YTM çalışanlarına dava açılabilir mi?
Tedricî tasfiye sırasındaki görevleri bakımından hayır. SPKn m.86/9’a göre bu görevlerin ifası sebebiyle YTM kanuni temsilci, yönetici ve personeli aleyhine açılan her türlü tazminat ve alacak davaları YTM aleyhine açılır; ceza davalarında m.133 uygulanır. YTM, ağır ihmali veya kastı bulunan personeline rücu edebilir.
İlgili rehberler
- SPK’nın sorumluluğu: fon krizi ve tam yargı davası
- SPK’ya tam yargı davası: idareye başvuru ve süreler
- SPK kararına iptal davası: fon tasfiyesi dava edilir mi?
- SPK tazminat davalarında Danıştay kararları
- Fon soruşturmasında şikâyetçi olmak ve el konulan varlıklar
- Ceza davası sonrası tazminat davası
- Tasfiye edilen fonlarda yatırımcı hakları: ana rehber
- SPK’ya şikâyet tazminat sağlar mı?
Kaynaklar
Mevzuat
- 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, m.83, 86, 88, 115, 117, 127, 133, 134 — mevzuat.gov.tr (erişim 27.09.2026)
- 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, m.40, 125, 129 — mevzuat.gov.tr (erişim 27.09.2026)
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m.2, 7, 12, 13 — mevzuat.gov.tr (erişim 27.09.2026)
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m.158 — mevzuat.gov.tr (erişim 26.09.2026)
Kurum kaynakları
- Sayıştay, “Yatırımcı Tazmin Merkezi 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporu” — sayistay.gov.tr (erişim 27.09.2026)
Yargı kararları
- Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, E. 2013/6173, K. 2014/3281, 20.02.2014 — belge no 107034200 — karararama.yargitay.gov.tr
Güncelleme notu: 05.10.2026 — ilk yayın.
Hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti
SPK veya YTM görevlileri hakkında hangi yola başvuracağınızı mı tartıyorsunuz?
SPK ya da YTM görevlilerinin işlemlerinden doğan bir zarar veya suç iddiası nedeniyle doğru hasmı ve yolu belirlemeniz gerekiyorsa, Av. Ahmet Karaca’nın avukatlık ve danışmanlık desteğinden yararlanabilirsiniz.
Av. Ahmet Karaca · 0531 336 09 81 · ahmet@pegahukuk.com
Av. Ahmet Karaca
Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu’na kayıtlı (Sicil No 92414, TBB No 234456), kripto varlık hukuku, blockchain hukuku ve bilişim hukuku alanlarında çalışan bir avukattır; PEGA Hukuk & Danışmanlık (Kartal/İstanbul) bünyesinde görev yapmaktadır. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur; Duke University (Blockchain/DeFi), Politecnico di Milano (AI & Legal Issues) ve Lund University (AI & Law) sertifika programlarını tamamlamış, Udemy’de blockchain hukuku dersi vermekte ve Haberler.com’da köşe yazıları yazmaktadır.
Profil ve yayınlar · LinkedIn · İstanbul Barosu levhası
Bu yazı PEGA Hukuk & Danışmanlık sitesinde Av. Ahmet Karaca yazar hesabıyla yayımlanmıştır. Kaynak gösterimi: pegahukuk.com — Av. Ahmet Karaca.
