Ceza Hukuku · Bilişim ve Teknoloji
Bilişim Suçları Avukatı (TCK 243–245)
Bilişim suçları, Türk Ceza Kanunu’nun “Bilişim Alanında Suçlar” bölümünde düzenlenen; bilişim sistemine hukuka aykırı girme (m.243), sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme (m.244), banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (m.245) ve bu suçlar için yasak cihaz veya program üretme ve bulundurma (m.245/A) fiilleridir. Bilişim sistemleri kullanılarak işlenen hırsızlık (m.142/2-e) ve dolandırıcılık (m.158/1-f) ise nitelikli hâller olarak ayrıca cezalandırılır.
Bilişim suçları avukatı, bu isnatlarda şüpheli ve sanık müdafiliği ile hesabı ele geçirilen, kartı izinsiz kullanılan veya verileri zarar gören mağdurların vekilliğini yapar. Bu sayfa hem mağdurlar hem de bilişim suçuyla suçlanan kişiler için hazırlanmıştır; ilk adım, olayın hangi suç tipine girdiğini ve dijital izlerin korunup korunmadığını belirlemektir. Konu, büromuzun bilişim ve teknoloji hukuku ve ceza hukuku alanlarının kesişimindedir.
Sorumlu avukat: Av. Ahmet Karaca — İstanbul Barosu Sicil No 92414 · Ortak Avukat, Head of Blockchain|Son güncelleme:
Kısa cevap
Bilişim suçu dosyasında ilk saatler belirleyicidir: ele geçirilen hesaptan para çekildiyse (TCK 142/2-e, 158/1-f) veya kart kötüye kullanıldıysa (TCK 245), banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı suçta kullanılan hesabı 48 saate kadar askıya alabilir (CMK m.128/A). Aynı sürede cihaz, giriş ve işlem kayıtları korunmazsa failin tespiti ve zararın geri alınması zorlaşır.
Öne çıkanlar
- Bilişim sistemine hukuka aykırı girme bir yıla kadar hapis veya adli para cezası; bu nedenle veriler yok olur veya değişirse altı aydan iki yıla kadar hapistir (TCK m.243/1, 3).
- Sistemdeki verileri bozmak, yok etmek, değiştirmek veya başka yere göndermek altı aydan üç yıla kadar hapis; banka veya kamu sistemlerinde ceza yarı oranında artırılır (TCK m.244/2–3).
- Başkasına ait banka veya kredi kartını rızası olmadan kullanarak yarar sağlamak üç yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır (TCK m.245/1).
- Bilişim sistemleri kullanılarak hırsızlık beş yıldan on yıla kadar hapis gerektirir (TCK m.142/2-e); bu suçta ve kart suçlarında hesaplar 48 saate kadar askıya alınabilir (CMK m.128/A).
- Şüphelinin bilgisayar ve kayıtlarında arama ve kopyalama için kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememesi gerekir; savcı kararı 24 saat içinde hâkim onayına sunulur (CMK m.134/1).
Hangi fiiller bilişim suçudur?
Bilişim suçu, bir bilişim sisteminin kendisine veya içindeki verilere yönelen ya da bilişim sisteminin araç olarak kullanıldığı fiillerdir. Aşağıdaki tablo suç tiplerini ve temel ceza aralıklarını gösterir.
| Fiil | Ceza | Dayanak |
|---|---|---|
| Sisteme hukuka aykırı girme veya orada kalma | 1 yıla kadar hapis veya APC; veri yok olur/değişirse 6 ay–2 yıl | TCK m.243/1, 3 |
| Veri nakillerini sisteme girmeden teknik araçla izleme | 1–3 yıl hapis | TCK m.243/4 |
| Sistemin işleyişini engelleme veya bozma | 1–5 yıl hapis | TCK m.244/1 |
| Verileri bozma, yok etme, değiştirme, erişilmez kılma, başka yere gönderme | 6 ay–3 yıl hapis | TCK m.244/2 |
| Bu fiillerle haksız çıkar sağlama | 2–6 yıl hapis + 5.000 güne kadar APC | TCK m.244/4 |
| Başkasının kartını rızası olmadan kullanma | 3–6 yıl hapis + 5.000 güne kadar APC | TCK m.245/1 |
| Sahte kart üretme, satma, devretme, kabul etme | 3–7 yıl hapis + 10.000 güne kadar APC | TCK m.245/2 |
| Sahte kartla yarar sağlama | 4–8 yıl hapis + 5.000 güne kadar APC | TCK m.245/3 |
| Suç işlemek için yazılım, cihaz, şifre üretme, satma, bulundurma | 1–3 yıl hapis + 5.000 güne kadar APC | TCK m.245/A |
| Bilişim sistemleri kullanılarak hırsızlık | 5–10 yıl hapis | TCK m.142/2-e |
| Bilişim sistemleri aracılığıyla dolandırıcılık | 4–10 yıl hapis + menfaatin en az iki katı APC | TCK m.158/1-f |
Bu bölümdeki suçlar yararına haksız menfaat sağlanan tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbirlerine hükmolunur (TCK m.246). Hırsızlık ile dolandırıcılık ayrımı bilişim dosyalarında sık tartışılır: mağdurun iradesi hileyle yönlendirildiyse dolandırıcılık, irade dışı bir erişimle değer alındıysa hırsızlık gündeme gelir (dolandırıcılık ve hırsızlık farkı).
Hesabım ele geçirildi veya SIM kartım kopyalandı: ilk 24 saatte ne yapmalıyım?
Hesabınız ele geçirildiyse ilk iş, erişimi durdurmak ve para çıkışını engellemek için bankanıza, operatörünüze ve varsa kripto varlık hizmet sağlayıcınıza aynı anda başvurmaktır; ardından Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunulur.
- 1Erişimi kesmekŞifreler ve iki aşamalı doğrulama güvenli bir cihazdan değiştirilir; operatöre SIM değişikliği yapılıp yapılmadığı sorulur ve hat askıya alınır (SIM swap ile hesap boşaltılması).
- 2Para çıkışını durdurmakBanka, ödeme kuruluşu veya kripto varlık hizmet sağlayıcısına işlemlerin izinsiz olduğu bildirilir; suçta kullanılan hesapların 48 saate kadar askıya alınması istenir (CMK m.128/A).
- 3Kayıtları korumakGiriş bildirimleri, e-postalar, SMS’ler, işlem dekontları ve cihaz kayıtları silinmeden saklanır; cihaz sıfırlanmaz (dijital delil ve IP adresi).
- 4ŞikâyetŞikâyet dilekçesine işlem numaraları, tarih ve saat, karşı hesaplar ve operatör yazışmaları eklenir; kurumlardan bilgi ve belge istenmesi talep edilir.
- 5Platform sorumluluğuKimlik doğrulama ve işlem güvenliği zaafı varsa banka veya platforma karşı hukuki sorumluluk ayrıca değerlendirilir (kripto borsasında phishing ve platform sorumluluğu).
Mağdur açısından adım adım liste için: siber suç mağduru ilk 24 saatte ne yapmalı?
Bilişim suçlarında dijital delil nasıl elde edilir ve denetlenir?
Bilişim suçlarında delilin büyük kısmı dijitaldir ve elde edilme biçimi, delilin kullanılabilirliğini doğrudan etkiler. Şüphelinin kullandığı bilgisayar, program ve kayıtlarda arama, kopyalama ve kayıtların çözülmesi için somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması gerekir; karar hâkim veya gecikmede sakınca varsa savcı tarafından verilir ve savcı kararı 24 saat içinde hâkim onayına sunulur (CMK m.134/1).
- Kopyanın bütünlüğü: İmaj alma işleminin tutanağı, kullanılan yöntem ve özet değerleri (hash) dosyada olmalıdır; bunlar yoksa delilin değiştirilmediği tartışmaya açıktır.
- Kapsam: Karar hangi cihaz ve kayıtlar için verildiyse inceleme o kapsamla sınırlıdır; kapsam dışı veriler ayrıca tartışılır.
- Kişiye atıf: IP adresi, hesap veya cihaz tek başına fiili kimin işlediğini göstermez; ortak kullanım, VPN, ele geçirilmiş cihaz ihtimalleri değerlendirilir.
- Bilirkişi raporu: Teknik raporun yöntemi ve varsayımları denetlenir; itiraz ve uzman görüşü imkânları CMK m.67/5–6’da düzenlenir.
Soruşturmada telefon ve bilgisayara el konulmasının usulü için: soruşturmada telefon ve bilgisayar el koyma (CMK 134).
Bilişim suçuyla suçlanıyorsam savunma nasıl kurulur?
Bilişim suçu isnadında savunma, fiilin sizin tarafınızdan işlendiğinin teknik olarak nasıl gösterildiğini sınamakla başlar; hesabın, IP adresinin veya cihazın size ait olması tek başına failliği ispatlamaz.
- Hukuka aykırılık: Sisteme girişin yetkili bir kullanım, işveren izni veya sözleşmesel bir erişim kapsamında olup olmadığı (TCK m.243 “hukuka aykırı olarak” girmeyi arar).
- Suç tipinin doğru seçilmesi: Aynı fiil 243, 244, 142/2-e veya 158/1-f kapsamında nitelendirilebilir; her birinin ceza aralığı ve görevli mahkemesi farklıdır.
- Yazılım ve cihaz bulundurma: TCK m.245/A, cihaz veya programın “münhasıran” suç işlemek için yapılmış olmasını arar; güvenlik testi veya meşru amaçlı araçlar ayrıca değerlendirilir.
- Kart suçlarında akrabalık hâli: Ayrılık kararı verilmemiş eş; üstsoy, altsoy veya bu derecedeki kayın hısımları, evlat edinen veya evlatlık; aynı konutta yaşayan kardeş zararına 245/1 fiilinde ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz (TCK m.245/4); 245/1 kapsamında etkin pişmanlık hükümleri uygulanır (m.245/5).
Süreç nasıl işler ve hangi süreler önemlidir?
| İşlem | Süre / kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Suçta kullanılan hesabın askıya alınması (142/2-e, 158/1-f ve l, 245) | 48 saate kadar | CMK m.128/A-1 |
| Hesap sahibinin askıya almanın kaldırılması başvurusu | Savcı 24 saat içinde karar verir | CMK m.128/A-2 |
| Savcı kararıyla bilgisayar araması | 24 saat içinde hâkim onayı; hâkim 24 saatte karar verir | CMK m.134/1 |
| Kurumlardan istenen bilgi ve belge | On gün içinde gönderilir | CMK m.128/A-7 |
| Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz | Tebliğden itibaren iki hafta | CMK m.173/1 |
| İstinaf ve temyiz | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta | CMK m.273, m.291 |
Bilişim suçu dosyalarında sık yapılan hatalar
Mağdur tarafında sık görülen bir hata cihazı sıfırlamak veya kayıtları silmektir; şüpheli tarafında ise el konulan cihazın inceleme usulünü denetlemeden içerik üzerine savunma yapmaktır.
| Hata | Neden riskli? | Doğru yaklaşım |
|---|---|---|
| Ele geçirilen cihazı sıfırlamak | Giriş ve zararlı yazılım izleri kaybolur | Önce kayıtları korumak, sonra güvenli cihaza geçmek |
| Yalnızca platforma şikâyet etmek | Adli süreç başlamaz, hesaplar askıya alınmaz | Aynı gün savcılığa başvurmak |
| “Hesap kurtarma” hizmetine ödeme yapmak | İkinci dolandırıcılığın tipik biçimi | Resmî ve adli kanalları kullanmak |
| İmaj ve hash kaydını sormamak | Delilin bütünlüğü tartışılmadan kalır | İnceleme tutanağını ve yöntemi istemek |
| IP adresini kesin kimlik sanmak | Ortak kullanım ve VPN ihtimali göz ardı edilir | Kişiye atfın dayanağını sınamak |
| Suç tipini tartışmamak | Ceza aralığı ve görevli mahkeme değişir | Fiili 243, 244, 142/2-e ve 158/1-f arasında doğru yerleştirmek |
Büromuzun yaklaşımı
PEGA Hukuk & Danışmanlık, bilişim suçu dosyalarında olayın zaman çizelgesini giriş kayıtları, işlem dekontları ve operatör yazışmalarıyla yeniden kurar; mağdur dosyalarında hesapların askıya alınması ve bilgi taleplerinin ilk saatlerde doğru kuruma yöneltilmesine, şüpheli dosyalarında ise dijital delilin elde edilme usulüne ve kişiye atfın dayanağına öncelik verir. Kripto varlık içeren dosyalarda zincir üstü inceleme büro içinde yapılır (blockchain adli bilişim ve transfer takibi). Sorumlu avukat Av. Ahmet Karaca’dır.
Sık sorulan sorular
Bilişim suçlarının cezası nedir?
Suç tipine göre değişir: sisteme hukuka aykırı girme bir yıla kadar hapis veya adli para cezası (TCK m.243/1), verileri bozma veya değiştirme altı aydan üç yıla kadar hapis (m.244/2), başkasının kartını kullanma üç yıldan altı yıla kadar hapis (m.245/1), bilişim sistemleri kullanılarak hırsızlık beş yıldan on yıla kadar hapistir (m.142/2-e).
Sosyal medya hesabımın şifresini alıp giren kişi hangi suçu işler?
Hesaba hukuka aykırı olarak girmek ve orada kalmak TCK m.243 kapsamındadır. Hesaptaki veriler silinir veya değiştirilirse m.243/3 veya m.244/2, hesap üzerinden para veya menfaat elde edilirse dolandırıcılık veya hırsızlık hükümleri gündeme gelir.
Kartımla izinsiz alışveriş yapıldı, ne yapmalıyım?
Önce kartı kullanıma kapatıp bankaya işlemlere itiraz edin; ardından savcılığa şikâyette bulunun. Başkasına ait kartı rızası olmadan kullanarak yarar sağlamak TCK m.245/1 suçudur ve bu suçta kullanılan hesaplar 48 saate kadar askıya alınabilir (CMK m.128/A).
IP adresim tespit edildi, suçlu sayılır mıyım?
Hayır, IP adresi tek başına failliği ispatlamaz. Aynı bağlantının başkaları tarafından kullanılması, ele geçirilmiş cihaz veya VPN gibi ihtimaller değerlendirilir; kişiye atıf, diğer delillerle birlikte kurulmalıdır.
Telefonuma el konuldu, içindekiler incelenebilir mi?
Arama, kopyalama ve kayıtların çözülmesi için kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememesi şartıyla hâkim kararı gerekir; gecikmede sakınca varsa savcı karar verir ve karar 24 saat içinde hâkim onayına sunulur (CMK m.134/1). Onay verilmezse çıkarılan kopyalar imha edilir.
SIM kartım kopyalanıp hesabım boşaltıldı; operatör veya banka sorumlu mu?
Operatörün kimlik doğrulama ve SIM değişikliği prosedürlerine, bankanın ise işlem güvenliği ve olağan dışı işlem kontrollerine uyup uymadığına göre hukuki sorumluluk değerlendirilir. Ceza tarafında ise fiil bilişim yoluyla hırsızlık veya dolandırıcılık olarak soruşturulur.
İlgili rehberler ve uzmanlık alanları
- Siber suçlar ve bilişim suçları rehberi
- Bilişim sistemine izinsiz girme (TCK 243)
- Sistemi bozma ve verileri değiştirme (TCK 244)
- Banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK 245)
- Phishing, SIM farmları ve siber suç hizmetleri
Bilişim ve Teknoloji Hukuku →
Bilişim, teknoloji ve veri (üst alan).
Ceza Hukuku →
Ağır ceza ve ekonomik suçlar.
Dolandırıcılık Suçu Avukatı →
TCK 157–158, bilişim yoluyla dolandırıcılık.
Kripto Varlık Hırsızlığı →
Cüzdan ve borsa hesabı saldırıları.
Hesabınız ele geçirildiyse ya da bilişim suçuyla suçlanıyorsanız
İlk saatlerde hangi kayıtların korunacağını ve hangi kuruma hangi talebin yöneltileceğini birlikte netleştiriyoruz. Av. Ahmet Karaca — 0531 336 09 81 (telefon ve WhatsApp) · PEGA Hukuk & Danışmanlık, Kartal/İstanbul.
Ofis: Pega Kartal Residence No:6A Kat: 32 Daire:197 Kartal/İstanbul · 0537 573 15 15
Sorumlu avukat
Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu’na kayıtlı (Sicil No 92414), kripto varlık hukuku, blockchain adli bilişim ve bilişim hukuku alanlarında çalışan; on-chain transfer takibi ve kripto varlık uzman raporları hazırlayan bir avukattır. PEGA Hukuk & Danışmanlık (Kartal/İstanbul) bünyesinde görev yapmakta; İstanbul Barosu’nda ve üniversitelerde blockchain hukuku eğitimleri vermektedir. Ortak Avukat, Head of Blockchain. Bu sayfa 29 Eylül 2026 tarihinde güncellenmiştir.
Bu sayfadaki bilgiler genel nitelikte hukuki bilgilendirme amacı taşır; somut bir olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat atıfları yayın tarihindeki konsolide metinlere (mevzuat.gov.tr) göredir; her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.
Haklarınızı Öğrenin
Hukuki Bilgilendirme Blog
Güncel hukuki gelişmeler, haklarınız ve karşılaşabileceğiniz süreçler hakkında doğru, güvenilir ve anlaşılır bilgiler sunmaktayız.
