Ceza muhakemesinde “elkoyma” uzun süre elle tutulan bir şeyi anlattı. Kolluk bir aracı, bir defteri, bir çanta parayı alır; tutanağa yazar, mühürler, adli emanete teslim eder. Eşyanın kimin elinde olduğu sorusunun cevabı fiziken bellidir. Bu resmi ilk bozan banka hesapları oldu. Mevduata kimse dokunmaz: CMK 128’in beşinci fıkrasına göre hesaba elkoyma kararı, bankaya teknik iletişim araçlarıyla bildirilerek icra olunur. Para yerinde durur, ama banka artık hesap sahibinin talimatını yerine getirmez. Elkoyma, bir nesneyi almaktan bir aracının kime itaat edeceğini değiştirmeye dönüştü.
Kripto varlık bu dönüşümü bir adım öteye taşıdı. Bir bitcoin ya da bir USDT, donanım cüzdanının içinde durmaz; zincirin kaydında bir adrese bağlıdır. Cihazın taşıdığı şey o adresten harcama yapmayı sağlayan özel anahtardır ve aynı anahtar, kâğıda yazılmış on iki ya da yirmi dört kelimelik kurtarma ifadesinden (seed phrase) başka bir cihazda yeniden üretilebilir. Bu yüzden “kripto varlığa el koymak” fiziken üç şeyden biri demektir: anahtarı elinde tutan bir aracıya, yani borsaya, kullanıcının talimatlarını dinlememesini söylemek; anahtarın kendisini ele geçirip varlığı makamın kontrolündeki bir adrese taşımak; ya da token’ı çıkaran şirketten o adresi kendi akıllı sözleşmesinde kilitlemesini istemek. Aracı yurt dışındaysa bu söz bir rica olarak yola çıkar. Varlık bir akıllı sözleşmenin içindeyse çoğu zaman söylenecek kimse bile yoktur.
Kanun bu teknik ayrımı henüz satır satır izlemiyor. CMK 128’de “kripto” kelimesi geçmez; dayanak “diğer malvarlığı değerleri” ibaresidir. 25 Aralık 2025’te yürürlüğe giren 128/A ise kripto varlık hizmet sağlayıcılarını ilk kez adıyla sayar. Banka, MASAK, icra ve borsa kaynaklı kısıtların bütününü hesap blokesinin bütün türlerini bir araya getirdiğimiz rehberde haritaladık. Bu sayfa o haritanın en teknik köşesinde duruyor: elkonulan kriptonun fiilen nerede beklediği, ihraççının dondurması, değer kaybı, iade ve müsadere.
“Diğer malvarlığı değerleri”: kripto elkoymasının üç kanuni kapısı
Türk hukukunda kripto varlığa elkoymanın üç dayanağı var: CMK 128/1-h, CMK 128/A ve 5549 sayılı Kanun’un 17. maddesi. Hangisinin kullanıldığı; kararı kimin verdiğini, hangi şüphe derecesinin arandığını, elkoymanın neyle sınırlı olduğunu ve nasıl kaldırılacağını belirler. Dosyaya giren avukatın ilk işi kararın hangi kapıdan geçtiğini tespit etmektir.
“Soruşturma veya kovuşturma konusu suçun işlendiğine ve bu suçlardan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebebi bulunan hallerde, şüpheli veya sanığa ait; … c) Banka veya diğer malî kurumlardaki her türlü hesaba, … h) Diğer malvarlığı değerlerine, elkonulabilir.” (CMK m. 128/1)
128. madde yüksek bir eşik koyar: somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ve maddenin ikinci fıkrasındaki katalogda yer alan bir suç. Katalogda hırsızlık ve dolandırıcılık var; banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK 245) ile aklama (TCK 282) yok. Elkoyma kararını yalnızca hâkim verebilir (128/9). Değerin başka bir kişinin zilyetliğinde olması engel değildir; borsadaki varlığın anahtarı kullanıcıda değil platformda olduğu için bu kripto açısından önemlidir. Madde ayrıca ilgisine göre BDDK, SPK, MASAK, Hazine ve KGK’dan suçtan elde edilen değere ilişkin, en geç üç ayda (özel sebeplerle iki ay uzatılarak) hazırlanacak bir rapor ister; kripto dosyalarında bu raporun doğal muhatabı, 7518 sayılı Kanun’dan beri platformların düzenleyicisi olan SPK’dır. Kararın ve raporun denetimini sulh ceza hâkimliğinin elkoyma kararına itiraz yolunu anlattığımız yazıda işledik.
128/A daha alçak bir eşikle ve dar bir katalogla çalışır. Bilişim sistemleri kullanılarak nitelikli hırsızlık (142/2-e), nitelikli dolandırıcılık (158/1-f ve l) ve TCK 245 suçlarında “makul şüphe” yeterlidir; banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı ve kripto varlık hizmet sağlayıcısı suçta kullanılan hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir. Dördüncü fıkra, askı süresi içinde hesaptaki “suça konu menfaate” hâkim kararıyla ya da gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle elkoymaya izin verir. Savcının emri yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur, hâkim elkoymadan itibaren kırk sekiz saat içinde kararını açıklamazsa elkoyma kendiliğinden kalkar. 128’deki rapor şartı burada aranmaz. Sonraki fıkralar mağdura iadeyi, askıya alan kurumun hukuki sorumsuzluğunu ve istenen bilginin on gün içinde gönderilmesini (aksi hâlde 50.000-300.000 lira idari para cezası) düzenler. Saat hesaplarını 48 saatlik askı ve savcı emriyle elkoyma zincirini anlattığımız yazıda bulabilirsiniz.
Üçüncü kapı aklama şüphesidir. 5549 sayılı Kanun’un 17. maddesine göre aklama veya terörün finansmanı suçunun işlendiğine dair kuvvetli şüphe bulunan hâllerde CMK 128’deki usulle elkonulabilir. Gecikmesinde sakınca varsa savcı da elkoyabilir; bu işlem yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur ve hâkim en geç yirmi dört saat içinde karar verir. Onay hâlinde 128’deki rapor üç ay içinde alınıp yeniden hâkime sunulur. Onaylanmazsa ya da rapor üç ayda gelmezse savcılık kararı hükümsüz kalır. Yasa dışı bahis ve aklama 128/A kataloğunda bulunmadığı için, bu tür soruşturmalarda kripto hesaplarına uzanan tedbirin dayanağı 5549 sayılı Kanun’un 17. maddesi ya da, dosyada dolandırıcılık veya örgüt gibi katalogdaki bir suç isnadı varsa, CMK 128’dir; 7258 sayılı Kanun’daki bahis suçları CMK 128’in kataloğunda da yer almaz. Hangi kapıdan geçilmiş olursa olsun, hâkim kararına itiraz süresi kararın öğrenildiği günden itibaren iki haftadır (CMK 268/1) ve itiraz kararın yerine getirilmesini kendiliğinden durdurmaz (269).
Kararın kendisinin hangi şartlarla verilebileceğini (katalog suç, somut delile dayanan kuvvetli şüphe, rapor şartı, hâkim kararı) ve kripto dosyalarında en çok sonuç veren meşru kaynak savunmasını CMK 128 kapsamında elkoyma yazısında, soruşturmanın bütün tedbirlerini ise kripto varlık soruşturması rehberinde ayrıca ele aldık.
Borsadaki 48 saat, MASAK’ın yedi iş günü ve elkoyma aynı şey değildir
Kripto platformunda çekimin 48 ya da 72 saat beklemesi elkoyma değildir; MASAK’ın herkese uyguladığı genel bir kuraldır. 28 Haziran 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 29 Sıra No.lu Genel Tebliğ, transferin varlığın alım, takas veya yatırma işleminden en az 48 saat sonra yapılmasını, ilk çekimde bu sürenin en az 72 saat olmasını ve stabil kripto varlıklarda günlük 3.000, aylık 50.000 dolarlık bir sınırı öngörür. Bu kuralın arkasında kişiye özel bir şüphe yoktur, itiraz edilecek bir karar yoktur, süre dolunca kilit kendiliğinden açılır.
MASAK ertelemesi başka bir şeydir ama o da elkoyma değildir. 5549 sayılı Kanun’un 19/A maddesi, aklama veya terörün finansmanıyla ilişkili olduğundan şüphelenilen işlemleri yedi iş günü süreyle askıya alma yetkisini Hazine ve Maliye Bakanı’na verir; kanunda uzatma hükmü yoktur. Erteleme bir işlemi durdurur, varlığın hukuki durumunu değiştirmez. Süre içinde MASAK analiz sonuçlarını savcılığa intikal ettirir ve savcılık hâkimden elkoyma isterse, bekleme o andan itibaren başka bir tedbire dönüşür. Ertelemenin takvimini MASAK ertelemesinde yedi iş gününün nasıl sayıldığını gösterdiğimiz yazıda ayrıca ele aldık.
Elkoyma ise bir yargı kararıdır ve sonu bir takvimle değil, bir sonuçla gelir: kaldırma, iade ya da müsadere. Süreyi sınırlayan, Anayasa Mahkemesi’nin mülkiyet hakkı kararlarında vurguladığı ölçülülüktür. Ekrandaki kısıtın hangi katmandan geldiğini kripto borsası hesabındaki kısıt katmanlarını anlattığımız yazıda ayırdık; bu sayfa, katmanın elkoyma olduğu anlaşıldıktan sonrasını konu alıyor.
Varlık nerede duruyorsa elkoyma oraya göre biçim alır
Kripto varlığa elkoymanın uygulanışı, anahtarı kimin tuttuğuna göre değişir. Aynı sulh ceza hâkimliği kararı, Türkiye’deki bir platformda birkaç saat içinde uygulanabilir; yurt dışındaki bir platformda aylarca bir talep olarak bekleyebilir; kişisel bir cüzdanda ise cihaz ele geçirilmedikçe kâğıt üzerinde kalır. Aşağıdaki tablo beş durumu yan yana koyuyor.
Varlık nerede tutuluyorsa elkoyma nasıl uygulanır
| Varlığın yeri | Anahtar kimde | Elkoyma nasıl uygulanır | Dayanak | Pratik sınır |
|---|---|---|---|---|
| Türkiye’de faaliyet gösteren kripto platformundaki hesap | Platform ve saklama yapısı | Karar veya emir platforma teknik iletişim araçlarıyla bildirilir; hesap kaydına bloke işlenir; varlık çoğu zaman yerinden kıpırdamaz | CMK 128/1-h ve 128/5; 128/A f. 1-4; 5549 md. 17 | Hızlıdır; platform istenen bilgiyi on gün içinde vermek zorundadır; 128/A elkoyması suça konu menfaatle sınırlıdır |
| Yurt dışındaki platform | Yabancı platform | Türk kararı orada doğrudan icra edilmez; kolluk talebi (Binance’te LERS; veri saklama 90 gün) veya devletler arası adli yardımlaşma (MLAT) | Türk kararı ve platformun kullanım şartları | Uygulama platformun takdirine ve yazışmanın hızına bağlıdır; on gün kuralı ve idari para cezası uygulanmaz |
| Kişisel cüzdan (donanım cüzdanı, telefon, kâğıttaki kurtarma ifadesi) | Kurtarma ifadesini bilen herkes | Cihazın ve kurtarma ifadesinin fiziken ele geçirilmesi; varlığın makamın kontrolündeki bir adrese transferi | CMK 123 ve 127; bilişim araçlarında CMK 134; varlık için 128/1-h | Cihazı almak varlığı durdurmaz; kurtarma ifadesinin başka bir kopyası varsa bakiye hâlâ hareket ettirilebilir |
| DeFi protokolü, akıllı sözleşme, merkeziyetsiz borsa | Kod ve kullanıcıların kendi anahtarları | Emri alacak bir muhatap yoktur; fiilen uygulanamaz | — | Varlık ancak merkezi bir noktaya ulaştığında ya da ihraççının dondurabildiği bir token ise yakalanır |
| İhraççının dondurabildiği token (USDT, USDC) | Kullanıcı; ama token sözleşmesinde ihraççının yetkisi var | Tether adresi addBlackList ile kara listeye alır; Circle yalnızca ABD ve Fransa makamlarının emriyle ya da ağ güvenliği için erişimi keser | İhraççının kullanım şartları ve politikaları; Türk makamının talebi | Dondurma bir Türk elkoyma kararı değildir; hukuki statü için ayrıca karar gerekir |
Türk platformundaki hesap: karar platformun defterine işlenir
Türkiye’deki bir platformda tutulan varlık, platformun ortak (omnibus) cüzdanlarında durur; kullanıcının elindeki şey platformun kayıtlarındaki bir bakiyedir. Elkoyma bu bakiyeye işlenir: varlık zincirde yer değiştirmez, platform yalnızca kullanıcının çekim ve satış talimatlarını yerine getirmeyi bırakır. En hızlı ve en az dramatik elkoyma budur. 128/A’nın üçüncü fıkrası da burada işler: mağdurun parası askı tamamlanmadan bir bankadan platformun TL hesabına geçmişse, banka durumu platforma bildirir ve platform kendi askısını koyar.
6362 sayılı Kanun’un 35/C maddesi müşteri varlıklarını platformun kendi malvarlığından ayırır ve platformun borçları nedeniyle haczedilmelerini, rehnedilmelerini, iflas masasına girmelerini yasaklar. Bu ayrılık elkonulan varlığı platformun alacaklılarına karşı da korur; ama kullanıcının kendi hakkında yürütülen bir soruşturmayı durdurmaz. SPK’nın III-35/B.2 sayılı Tebliği’nin 23/3 maddesi de kamu otoritesi veya adli makam talebiyle işlemlerin durdurulmasını öngörür. Uygulamada en sık karşılaştığımız sorun kapsamdır: savcılık emri “hesaba” elkoyar, oysa 128/A’daki elkoyma suça konu menfaatle sınırlıdır. Hesaptaki diğer varlıklar için kısmi kaldırma talebi bu farka dayanır.
Yurt dışındaki platform: Türk kararı orada bir taleptir
Yabancı bir platformdaki varlığa Türk hâkiminin verdiği karar, o platform için doğrudan icra edilebilir bir emir değildir. Platform kendi kullanım şartlarına göre davranır. Binance, kolluk birimleri için LERS adlı bir talep sistemi işletir; sisteme yalnızca kolluk başvurabilir, talebin bir mahkeme kararına veya kolluk emrine dayanması gerekir, veri saklama (preservation) talebi 90 gün geçerlidir ve emirde yasak yoksa kullanıcıya bildirim yapılabilir. Platform 2025’te 71.000’den fazla kolluk talebi aldığını ve yaklaşık 131 milyon dolarlık müsadereye destek verdiğini açıkladı. Tartışmalı bir nokta da var: The New York Times’ın 28 Temmuz 2026 tarihli haberine göre Nisan 2025’ten beri yabancı taleplerin önemli kısmı adli yardımlaşma kanalına yönlendiriliyor; Binance bunu reddediyor.
128/A’nın on günlük bilgi-belge süresi ve idari para cezası yalnızca Türkiye’de faaliyet gösteren kuruluşları bağlar. Yabancı platformdan cevap gelmemesi bir yaptırıma bağlanmaz; dosyanın hızı yazışmanın kalitesine ve kanala bağlıdır. Platform içindeki kısıtlama türlerini Binance’teki hesap kısıtlamaları ve itiraz kanalları yazısında, devletler arası süreçleri ise yurt dışında dondurulan kripto varlıkların iadesi yazımızda anlattık.
Kişisel cüzdan: cihaz bir anahtarlıktır, kasa değil
Anahtarın kullanıcıda olduğu (self-custody) cüzdanda elkoyma iki aşamalıdır: önce anahtara ulaşılır, sonra varlık taşınır. Donanım cüzdanı ya da kurtarma ifadesinin yazılı olduğu kâğıt arama sırasında eşya olarak ele geçirilir (CMK 123 ve 127); bilgisayar ve telefonda arama, kopyalama ve elkoyma ayrıca CMK 134’e tabidir. Bu maddenin kripto soruşturmalarındaki uygulamasını telefon ve bilgisayara CMK 134 uyarınca elkoyma yazısında ayrıntılı işledik.
Cihazın alınması varlığın durdurulduğu anlamına gelmez; kurtarma ifadesinin başka bir kopyasına ulaşan herkes bakiyeyi başka bir cihazdan hareket ettirebilir. Bu yüzden makamlar anahtara ulaştıklarında varlığı kendi kontrollerindeki bir adrese taşımayı tercih eder; şüpheliden bu transferi yapması da istenebilir. Şüphelinin kendi aleyhine delil sunmaya zorlanamayacağı ilkesiyle bu talebin ilişkisi ayrı bir tartışmadır. Bizim açımızdan asıl önemli olan kayıttır: transferin tutanağında kaynak adres, hedef adres, ağ, tutar, saat ve işlem kimliği (TxID) yazmalıdır. 128’in sekizinci fıkrası elkoyma kararına aykırı davranışı TCK 289’a bağlar. Elkoymayı öğrendikten sonra evdeki kopyayla bakiyeyi taşımak hem bu hükmü hem de aklama şüphesini davet eder.
DeFi ve akıllı sözleşme: emri alacak kimse yok
Merkeziyetsiz bir borsada, bir likidite havuzunda ya da bir borç verme protokolünde duran varlığa elkoyma kararı fiilen uygulanamaz. Müzekkereyi okuyacak bir uyum ekibi yoktur; işlemleri akıllı sözleşmenin kodu yürütür ve kod bir hâkim kararını tanımaz.
Pratikte iki boşluk kalır. Havuzdaki varlık USDT gibi ihraççısının dondurabildiği bir token ise ihraççı adresi kilitleyebilir. Ya da para, nakde çevrilmek için er geç merkezi bir platforma uğrar; zincir takibi o kapıya kadar sürdürülür ve elkoyma orada uygulanır. Soruşturmanın başarısı çoğu zaman o kapıyı paradan önce görmeye bağlıdır.
Tether’in kara listesi: kararı ihraççı verir, kilidi zincire vurur
İhraççı dondurması, token’ı çıkaran şirketin belirli bir adresi kendi akıllı sözleşmesinde kara listeye almasıdır. USDT’de bu işlem Ethereum ve Tron ağlarındaki sözleşmelerde bulunan addBlackList fonksiyonuyla yapılır ve fonksiyonu yalnızca Tether’in çoklu imza (multisig) yetkisi çağırabilir. Sonuç asimetriktir: dondurulan adrese USDT girebilir ama o adresten çıkamaz. Dondurma, o anda adreste duran bakiyeyi ve sonradan o adrese gönderilecek her USDT’yi yakalar; daha önce adresten çıkıp başka yere gitmiş olanı yakalamaz.
Tether bu yetkiyi kullanım şartlarının yasa gereği veya takdirle dondurmayı öngören 2. bölümüne ve kara listeyi düzenleyen 8. bölümüne dayandırır; 1 Aralık 2023’ten beri OFAC’ın SDN listesindeki adresleri de proaktif olarak donduruyor. Türk hukuku bakımından sonuç şudur: dondurmayı bir Türk makamı değil, özel bir şirket yapar. Savcılık talep eder, karar ve işlem ihraççınındır. Dondurulmuş varlığın ceza muhakemesindeki statüsü ise ayrıca bir elkoyma kararıyla kurulur.
İki büyük stablecoin ihraççısında dondurma: yetki, süreç, rakamlar
| Başlık | Tether (USDT) | Circle (USDC) |
|---|---|---|
| Dayanak | Kullanım şartları §2 (yasa gereği veya takdirle dondurma) ve §8 (kara liste); OFAC listesindeki adresleri proaktif dondurma politikası (01.12.2023) | Access Denial Policy |
| Teknik işlem ve etkisi | Ethereum ve Tron sözleşmelerinde addBlackList, yalnızca Tether’in çoklu imza yetkisiyle; adrese giriş olur, çıkış olmaz | Politika kapsamında adresin erişiminin engellenmesi |
| Kimin talebiyle | Yetkili makamların talebiyle veya kendi takdiriyle; 67 ülkede 340’tan fazla kurumla çalıştığını açıklıyor | Yalnızca ABD veya Fransa’daki yetkili makamın emri ya da ağ güvenliği gerekçesi |
| Türk makamının yolu | Yetkili makamın talebi; Şubat 2026’da Türk makamlarının talebiyle uygulandı | Doğrudan yol yok; adli yardımlaşma (MLAT) |
| Açıklanan rakamlar | 11.09.2026 itibarıyla 2.800’ü aşkın vakada 5 milyar doları aşan dondurma; T3 FCU üzerinden 450 milyon doları aşan dondurma (14.05.2026) | — |
Rakamların seyri hızı gösteriyor. Tether 27 Şubat 2026’da 64 ülkede 310’dan fazla kurumla 4,2 milyar dolarlık dondurma açıkladı; 23 Nisan’da rakam 2.300’ü aşkın vakada 4,4 milyar dolara, ülke sayısı 65’e çıktı; 11 Eylül’de tutar 5 milyar doları, vaka sayısı 2.800’ü aştı; ülke sayısı 67’ye çıktı. Zincir üzerinden yapılan bağımsız bir sayım (BlockSec, 26.07.2026) 9.597 adreste 5,69 milyar dolar buluyor; şirketin vaka rakamıyla zincirdeki adres sayımı aynı şeyi ölçmüyor. Tether, TRON ve TRM Labs’in ortak birimi T3 FCU ise 14 Mayıs 2026 itibarıyla 23 yargı alanında 450 milyon doları aşan dondurmaya katkı verdiğini bildirdi.
Türkiye bu tablonun büyük satırlarından birinde. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 30 Ocak 2026’da kamuoyuna yansıyan Veysel Şahin soruşturmasında yaklaşık 460 milyon avroluk kripto varlığa el koyduğu ve elkoymayı önce kendi yazılı emriyle yapıp ardından hâkim onayına sunduğu açıklandı. 7 Şubat 2026’da ise Tether’in aynı dosyada Türk makamlarının talebiyle yaklaşık 544 milyon dolarlık USDT’yi dondurduğu duyuruldu; iki haberdeki 460 milyon avro ve 544 milyon dolar, ayrı iki varlık yığını değil, aynı büyüklüğün iki para birimiyle ifadesidir. Tether’den Paolo Ardoino’nun açıklaması kısaydı: “Law enforcement came to us… we acted in respect of the laws of the country.” (Kolluk bize geldi; o ülkenin kanunlarına saygı göstererek hareket ettik.)
Hızın bir bedeli de var. Eylül 2026’da gündeme gelen ve Taylandlı iş insanlarına ait 42,4 milyon USDT’nin dondurulmasıyla ilgili davada, dondurmanın elkoyma müzekkeresinden önce yapıldığı ileri sürülüyor. İddianın akıbeti ne olursa olsun, yapısal sorun ortada: ihraççı dondurması bir yargı kararını beklemek zorunda değildir ve varlığı dondurulan kişi karşısında bir hâkimi değil, bir şirketin kullanım şartlarını bulur.
Zincirdeki iz elkoymanın sınırını çizer
Kripto dosyasında hangi varlığa elkonulacağını, zincir analizinin “suça konu” saydığı fon belirler. 128/A’nın dördüncü fıkrası elkoymayı “suça konu menfaat” ile sınırlar; 128 de suçtan elde edildiğine dair kuvvetli şüphe arar. İkisinde de soru aynıdır: mağdurun parası hangi adrese, hangi oranda ulaştı? Bu soruya verilen cevap ne kadar zayıfsa, elkoymanın kapsamı o kadar tartışmaya açıktır.
On-chain iz ve hop: elkoyma dosyasında neye bakılır
Chainalysis, bir adresin riskli bir kaynakla ilişkisini iki biçimde ölçer. Doğrudan maruziyet (direct exposure), fonu gönderen adresin kendisinin dolandırıcılık, yaptırım, karıştırıcı gibi bir kategoride olmasıdır. Dolaylı maruziyet (indirect exposure), riskli kaynak ile incelenen adres arasında bir ya da daha fazla ara adres bulunmasıdır.
Aradaki her aktarım bir hop sayılır. TRM Labs dolaylı riski hop sayısıyla birlikte değerlendirir; OFAC ise “şu kadar hop sonra fon temizdir” diyen bir alt eşik (de minimis) tanımaz. Elliptic hop sayısının tek başına yanıltıcı olabileceğini kabul eder ve fonun kaynağına bakan bir model (source exposure) kullanır. Hop sayısı bu yüzden bir mesafe ölçüsüdür, suçluluk ölçüsü değildir.
Analistin asıl okuduğu desendir. Tek girişi ve tek çıkışı olan, aldığını hemen ileri gönderen aktarma adresi (funnel account) zincirin bilinçli olarak uzatıldığını düşündürür. Büyük bir bakiyenin her adımda küçük bir parça bırakarak ilerletilmesi (peel chain) aynı niyetin başka bir biçimidir. Zamanlama da belirleyicidir: saatler içinde gerçekleşen aktarımla aylar sonra gelen bir ödeme aynı değerlendirilmez.
En sık yanlış pozitif omnibus cüzdandan doğar. Büyük platformlar binlerce kullanıcının varlığını ortak cüzdanlarda tutar ve iz bu cüzdanlardan geçerek devam ettirilmez. Bir platformun sıcak cüzdanından çekim yapan kullanıcıyı, aynı cüzdana başka birinin kirli para yatırdığı gerekçesiyle hedef almak analizi yanlış okumaktır.
Elkoyma itirazının en güçlü argümanlarından biri buradan çıkar: rapor hangi adresi, hangi hop mesafesinde ve hangi oranla suça bağlıyor? Raporda yalnızca “şüpheli adresle temas” yazıyor ve tutar ayrımı yapılmıyorsa, tüm bakiyeye elkoyma ölçülülük yönünden zayıftır. Zincir analizinin savcılığa nasıl sunulduğunu blok zinciri analiziyle fon takibinin yöntemini anlattığımız yazıda, bu analizin mahkemede okunacak bir belgeye nasıl dönüştüğünü de kripto dosyalarında teknik uzman raporu yazımızda ele aldık.
İzin geçtiği adreslerin sahipleri de dosyaya girer. Hesabını başkasına kullandıran ya da tanımadığı birine P2P satışı yapan kişi zincirde bir hop olarak görünür ve elkoyma onun hesabına da uzanabilir. Bu kişilerin ceza sorumluluğunu hesabı başkasının dolandırıcılığında kullanılanların durumu yazısında işledik.
Elkonulan kripto nerede bekler: platform kaydı, saklama kuruluşu, makamın adresi
Elkonulan kripto varlık üç yerden birinde bekler: Türk platformunun kayıtlarında bloke hâlinde, platformun çalıştığı saklama kuruluşunun yapısında ya da makamların kontrolündeki bir adreste. Yer, hem güvenliği hem iadenin kolaylığını belirler.
Platformdaki bloke en yaygın olanıdır. Varlık platformun cüzdanlarında kalır ve 35/C’deki ayrılık onu platformun alacaklılarına karşı korur. Saklama tarafında SPK rejimi yeni yeni oturuyor. III-35/B.1 sayılı Tebliğ platformların bir saklama kuruluşuyla sözleşme yapmasını öngörür (md. 9/2-a); SPK, 4 Haziran 2026 tarihli 2026/34 sayılı Bülteni’yle Akbank, Garanti BBVA ve Yapı Kredi’ye saklama kuruluşu izni verdi. Saklama sözleşmeleri için öngörülen 31 Mart 2026 tarihi, 26 Mart 2026 tarihli 18/617 sayılı kararla uzatıldı. Eylül 2026 itibarıyla hiçbir platform nihai faaliyet iznini almış değil; Ağustos 2026 tarihli geçici listede 46 platform ve 9 saklama kuruluşu yer alıyor. Elkonulan bir bakiyenin arkasındaki saklama yapısı bu yüzden platformdan platforma değişebilir; bunu dosyada sormak meşrudur.
Üçüncü yer, kişisel cüzdandan ya da bazen bir platformdan transfer edilen varlığın beklediği, anahtarı makamların kontrolünde olan adrestir; uygulamada buna genellikle soğuk cüzdan denir. Anahtarın hangi birimde, hangi cihazda, kaç imzayla tutulduğu dosyadan dosyaya değişiyor; adli emanete konmuş bir donanım cüzdanı ile makamın kendi adresine taşınmış bir bakiye aynı güvenceyi sağlamaz. Dosyada bulunması gereken ayrıntıları aşağıya topladık.
Muhafaza kaydında aranacak bilgiler
- Elkonulan her varlığın ağıyla (Bitcoin, Ethereum, Tron vb.) birlikte kaynak adresi, miktarı ve elkoyma anındaki bakiyesi.
- Transfer yapıldıysa hedef adres, işlem kimliği (TxID), işlemin tarih ve saati ile işlemi kimin gerçekleştirdiği.
- Ele geçirilen cihazın marka ve seri numarası, mühürleme bilgisi ve cihazdan imaj alınıp alınmadığı.
- Kurtarma ifadesi bulunduysa nerede, hangi biçimde bulunduğu ve başka bir kopyasının aranıp aranmadığı.
- Varlık platformda bloke edildiyse platformun elkoymayı uyguladığını bildiren yazının tarihi ve bloke edilen tutar.
- İhraççı dondurması varsa dondurulan adres, dondurma işleminin TxID’si ve talebi gönderen makamın yazısı.
Hedef adres dosyada yazılıysa, varlığın yerinde durup durmadığını herkes blok gezgininden kontrol edebilir. İyi tutulmuş bir kayıt, ileride doğabilecek “varlık korunmadı” tartışmasını baştan çözer.
Bir dosyadan: ev arkadaşının donanım cüzdanı
2025 sonbaharında bir dolandırıcılık soruşturmasında şüphelinin paylaştığı evde arama yapıldı. Kolluk, oturma odasındaki masadan bir donanım cüzdanı aldı. Cihaz şüpheliye değil, ev arkadaşı olan müvekkilimize aitti; müvekkil yıllardır maaşının bir kısmıyla Türk bir platformdan kripto alıp bu cihaza çekiyordu. Arama tutanağında yalnızca “USB bellek görünümlü siyah cihaz” yazıyordu. Adres, bakiye, ağ bilgisi yoktu.
Müvekkilin ilk sorusu, ailesinin evindeki kurtarma ifadesiyle bakiyeyi yeni bir cihaza taşıyıp taşıyamayacağıydı. Teknik olarak mümkündü; hukuken yapılmaması gereken ilk şeydi, çünkü bakiyenin hareket ettiğini gören her analist bunu kaçırma girişimi olarak okurdu. Onun yerine başsavcılığa dilekçe verdik. Cihazdaki adreslerin üç yıllık geçmişini çıkardık; her girişin müvekkilin kendi adına kayıtlı platform hesabından yapılmış bir çekime denk geldiğini TxID’leriyle bir tabloda gösterdik. Adreslerin kontrolünün müvekkilde olduğunu, kolluk huzurunda o adreslerle imzalanmış bir mesajla kanıtlamayı teklif ettik ve cihazın incelemesi tamamlandıktan sonra CMK 131 uyarınca iadesini istedik.
Savcılık cihazı incelemeye gönderdi. İnceleme şüpheliyle bir bağlantı bulmadı ve cihaz birkaç ay sonra iade edildi. Bu süre boyunca adreslerdeki bakiye bir satoshi bile kıpırdamadı; bunu biz de, dosyayı inceleyen uzman da her hafta blok gezgininden görebildik.
Fiyat düşerken tedbir sürerse: zarar kimin üzerinde kalır
Elkoyma süresince kripto varlığın değeri düşerse, bu zarar kural olarak varlık sahibinin üzerinde kalır; ama tedbir hukuka aykırıysa ya da varlık korunmadıysa Devletten istenebilir. Dolara sabitlenmiş bir USDT bakiyesi elkoyma boyunca aşağı yukarı aynı değerde bekler; bitcoin ya da düşük hacimli bir altcoin’de tablo farklıdır. Bir senaryo: platformdaki altcoin bakiyesine elkonuluyor, soruşturma on dört ay sürüyor, kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla varlık iade ediliyor ama piyasa değeri elkoyma günündekinin üçte birine inmiş. Varlık eksiksiz iade edilmiştir; zarar ise gerçektir.
“Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen,” kişiler maddi ve manevi zararlarını Devletten isteyebilir. (CMK m. 141/1-j)
Bentte dört ayrı hâl var ve kripto dosyalarında hepsi işe yarayabilir. Koşulları oluşmadan elkoyma, zamanında geri vermeme ve amaç dışı kullanma bilindik hâllerdir. Tartışmaya en açık olanı “korunması için gerekli tedbirler alınmayan” ifadesidir. Bu ifadenin, değeri sert dalgalanan bir varlıkta değeri korumaya yönelik bir talebin reddedilmesini ya da hiç değerlendirilmemesini kapsadığını savunmak mümkündür. Bu yerleşmiş bir içtihat değil, bir görüştür. Onu güçlendiren şey, talebin tedbir sürerken yazılı yapılmasıdır: ilk haftalarda fiyat riskini gösterip merciden değeri koruyacak bir karar isteyen dilekçe, sonraki tazminat davasında belirleyici belgeye dönüşür.
Tazminat davası karar veya hükmün kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşmeyi izleyen bir yıl içinde, zarara uğrayanın oturduğu yerdeki ağır ceza mahkemesinde açılır (CMK 142/1-2). Devlet, ödediği tazminatı görevini kötüye kullanan hâkim veya savcıya bir yıl içinde rücu eder (141/4). 128/A’nın altıncı fıkrasındaki sorumsuzluk metni itibarıyla askıya alma kararı veren kurumu korur ve Devletin sorumluluğundan söz etmez; bu ayrımın uygulamada nasıl yorumlanacağı henüz yerleşik içtihatla netleşmedi. Anayasa Mahkemesi de A.A. ve diğerleri kararında (B. No: 2017/31079, 10.06.2021) uzun süre kaldırılmayan hesap tedbirlerini mülkiyet hakkının ihlali saydı. Zarar kalemlerinin tarihli fiyat verileriyle nasıl hesaplanacağını haksız elkoyma nedeniyle Devlete karşı tazminat yolunu anlattığımız yazıda ayrıntılı işledik.
İade: hangi madde, hangi evre, hangi adres
Elkonulan kripto varlığın iadesi soruşturmada savcıdan, kovuşturmada mahkemeden istenir; dayanak CMK 131 ve 128/A’nın beşinci fıkrasıdır. 131/1’e göre muhafazasına gerek kalmayan ya da müsadereye tabi olmayacağı anlaşılan eşya, re’sen veya istem üzerine Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme kararıyla geri verilir ve ret kararına itiraz edilebilir. 131/2, 128’e göre elkonulan değerlerin mağdura ait olması ve delil olarak ihtiyaç kalmaması hâlinde sahibine iadesini öngörür. 128/A’nın beşinci fıkrası ise mağdura iadeyi açıkça soruşturma evresinde de mümkün kılar.
Kripto varlık iadesi: evre, merci ve dikkat edilecek nokta
| Durum | Merci | Dayanak | Dikkat |
|---|---|---|---|
| Soruşturma sürerken mağdurun parası tespit edildi | Cumhuriyet savcısı | 128/A f. 5; 131/2 | Varlığın mağdura ait olduğu TxID ve tutar eşleşmesiyle gösterilmeli; adreste birden fazla mağdurun parası varsa paylaşım sorunu çıkar |
| Soruşturma sürerken üçüncü kişinin ya da şüphelinin suçla ilgisiz varlığı | Cumhuriyet savcısı; hâkim kararına itirazda sulh ceza hâkimliği | 131/1; CMK 267-268 | Kaynak ve kontrol ayrı ayrı ispatlanmalı; hâkim kararına itiraz süresi iki hafta |
| Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildi | Cumhuriyet savcısı | 131/1 | Karara itiraz süresi tebliğden itibaren iki haftadır (CMK 173/1); itiraz varsa iade çoğu zaman sonucunu bekler |
| Kovuşturma evresi | Davaya bakan mahkeme | 131/1-2; 128/A f. 5 | Hükümle birlikte iade veya müsadere kararı verilir |
| Varlık yurt dışında veya ihraççı tarafından dondurulmuş | Türk mercii ve yabancı platform ya da ihraççı | İade kararı ve ihraççıya ya da platforma ayrı talimat | Türk kararı tek başına varlığı hareket ettirmez; hedef adres ve talimat yazısı gerekir |
Bizim dosyalarda iadenin en çok takıldığı soru “hangi adrese” sorusudur. En temiz yol, hak sahibinin Türkiye’de faaliyet gösteren bir platformdaki, kimliği doğrulanmış kendi hesabıdır; platformdan hesabın ve yatırma adresinin talep edene ait olduğunu gösteren bir yazı almak işi hızlandırır. Kişisel cüzdan adresi de bildirilebilir ama sahipliği ispat yükü ağırlaşır. Varlığı üçüncü bir kişinin adresine istemek ise merciyi tereddüde düşürür ve yeni bir aklama sorusu doğurur.
Bir dosyadan: dondurulan ara cüzdan
Müvekkil, sahte bir yatırım platformunun “bakiye yükleme” adresine kendi platform hesabından birkaç parti hâlinde TRC-20 USDT göndermişti. Şikâyetle birlikte savcılığa her gönderimin TxID’sini, saatini, tutarını ve paranın ilk durağını gösteren bir tablo verdik. Yükleme adresi fonları dakikalar içinde tek bir ara cüzdana topluyordu; ara cüzdan bir kısmını küçük parçalar hâlinde ileri göndermiş, önemli bir kısmını henüz bekletiyordu.
Savcılığın talebi üzerine Tether bu ara cüzdanı dondurdu. O anda adreste duran bakiye müvekkilin kaybının tamamını karşılamıyordu, ama büyük kısmını karşılıyordu. Dondurmadan sonraki günlerde aynı adrese başka bir mağdurun gönderdiği USDT de ulaştı ve orada kaldı; “giriş olur, çıkış olmaz” kuralının dosyadaki ilk somut sonucu buydu. İkinci sonuç daha az hoştu: adreste artık birden fazla mağdurun parası vardı.
Soruşturma evresinde CMK 131/2’ye dayanarak iade istedik. Savcılık, adresteki fonların hangi mağdura hangi oranda ait olduğunun yargılamada belirlenmesini uygun gördü ve talep kovuşturmaya kaldı. İhraççı da dondurulmuş bakiyeyi ancak yetkili makamın talimatıyla ve bildirilen bir hedef adrese hareket ettireceğini açıkça belirtti. Bekleme süresince iki mağdurun gönderimlerini TxID bazında ayrıştıran tabloyu güncel tuttuk; müvekkilin Türk platformundaki hesabına ait yatırma adresini de platformun sahiplik yazısıyla önceden dosyaya koyduk. Karar geldiğinde iade için eksik belge kalmamıştı.
Müsadere ve kriptoyu iyiniyetle edinen üçüncü kişi
Müsadere, elkoymanın aksine geçici değildir: kesinleşen kararla varlık Devlete geçer. TCK 54 eşya müsaderesini, 55 kazanç müsaderesini düzenler; kripto dosyalarında daha sık karşılaşılan ikincisidir, çünkü dolandırıcılıkla elde edilen USDT suçtan elde edilen maddi menfaattir. Mağdura iade edilebilecek menfaat müsadere edilmez; müsadere, iade edilemeyen kısım için gündeme gelir. Varlık başka adreslere dağıtılıp elkonulamamışsa karşılığı olan değerin müsaderesine hükmedilebilir.
“İyiniyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluyla, kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılan veya suçun işlenmesine tahsis edilen ya da suçtan meydana gelen eşyanın müsaderesine hükmolunur.” (TCK m. 54/1)
“Bu madde kapsamına giren eşyanın müsadere edilebilmesi için, eşyayı sonradan iktisap eden kişinin 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun iyiniyetin korunmasına ilişkin hükümlerinden yararlanamıyor olması gerekir.” (TCK m. 55/3)
55/3, iyiniyet ölçüsünü Türk Medeni Kanunu’na bağlar. Kripto dünyasında bu hükmün en sık uygulanacağı kişi, suç gelirini farkında olmadan satın alan kişidir. P2P ilanından USDT alan, bedelini kendi hesabından piyasa fiyatına ödeyen ve karşı tarafla başka bir ilişkisi olmayan alıcı, iyiniyetini emir kaydı, dekont, o günkü fiyat verisi ve platformun emanet (escrow) kaydıyla gösterebilir. Aynı alıcı fiyatın belirgin biçimde altında, “acil” bir mesajla ve üçüncü bir kişinin hesabına ödeme yaparak almışsa iddia zayıflar; TMK’daki iyiniyet, durumun gerektirdiği özeni göstermeyeni korumaz.
Suçta kullanılan eşyanın müsaderesi işlenen suça göre daha ağır sonuç doğuracak ve bu nedenle hakkaniyete aykırı olacaksa hâkim müsadereye hükmetmeyebilir (TCK 54/3); bu istisna suçta kullanılan eşyaya ilişkindir, suçtan elde edilen kazanca değil. Müsadere, elkoyma, haciz ve askı arasındaki farkları bloke, haciz, elkoyma ve müsadere kavramlarını karşılaştırdığımız sözlükte topladık. Aynı varlığa bir de alacaklının haczi uzanıyorsa, sıralama ve usul için kripto varlıkların icra yoluyla haczi yazımıza bakabilirsiniz.
Savcılığa verilecek “iade ve elkoymanın kaldırılması” dilekçesinin iskeleti
Aşağıdaki iskelet, soruşturma evresinde elkonulan ya da bir ihraççı tarafından dondurulan kripto varlığın iadesi için başsavcılığa verilecek dilekçenin temel düzenidir. Dilekçenin gücü ekteki tablodan gelir: kalem, hangi varlığın nerede durduğunu tek bakışta görebilmelidir. Mağdur değilseniz 128/A’ya ilişkin kısmı çıkarın. İskelet, kararınızı görmeden hazırlanmış genel bir çerçevedir; elkoymanın dayandığı madde ve tarih, talebin kurgusunu değiştirir.
[İL] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI’NA
Soruşturma No: [……/……]
TALEPTE BULUNAN: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: […], [Mağdur / şüpheli / üçüncü kişi], Adres: […]
VEKİLİ: [Av. Ad Soyad], [Baro ve sicil no], [Adres, UETS adresi]
KONU: Soruşturma kapsamında elkonulan / dondurulan kripto varlıkların CMK 131 [ve 128/A-5] uyarınca tarafıma iadesi, iade mümkün görülmezse elkoymanın suça konu tutarla sınırlandırılması ve varlıkların değerinin korunmasına yönelik karar verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. [Tarih] tarihli [sulh ceza hâkimliği kararı / Cumhuriyet savcısının yazılı emri / ihraççıya gönderilen talep yazısı] ile aşağıdaki varlıklar üzerinde tedbir uygulanmaktadır: [Ağ – adres veya platform hesap no – varlık türü – miktar – tedbir tarihi – varlığın bulunduğu yer (platform / makam adresi / ihraççı dondurması)] (EK-1 Varlık tablosu).
2. Söz konusu varlıklar tarafıma aittir. Adreslerin tüm geçmişi, girişlerin adıma kayıtlı [platform] hesabından yapılan çekimlerle ve banka hesabımdan yapılan ödemelerle eşleştiğini gösterecek şekilde TxID bazında ekte sunulmuştur (EK-2). Adreslerin kontrolünün bende olduğunu, Başsavcılığınızın uygun göreceği bir usulle imzalı mesaj yoluyla göstermeye hazırım.
3. [Mağdur ise:] [Tarih] tarihinde [TxID] işlemleriyle gönderdiğim [miktar] USDT’nin [ara adres] adresine ulaştığı ve bu adresin [tarih] tarihinde dondurulduğu, EK-3’teki işlem zinciri tablosundan anlaşılmaktadır. Dondurulan bakiyenin [miktar / oran] kısmı doğrudan bana aittir.
4. [Üçüncü kişi / şüpheli ise:] Varlıkların soruşturma konusu suçla bir bağlantısı bulunmamaktadır. Zincir analizinde tespit edilen temas [omnibus cüzdan / tek seferlik P2P işlemi / suç tarihinden önceki bir işlem] kaynaklıdır (EK-4).
5. [Cihazın incelemesi tamamlanmış / imaj alınmıştır]; varlıkların delil olarak muhafazasına gerek kalmamıştır. Tedbirin tüm bakiyeye uygulanması ölçülülük ilkesiyle bağdaşmamaktadır. Ayrıca [varlık türü] yüksek fiyat dalgalanmasına açık olup tedbirin uzaması telafisi güç değer kaybı doğurmaktadır (EK-5 Tarihli fiyat verisi).
HUKUKİ DAYANAK: Anayasa m. 35; 5271 sayılı CMK m. 128, 128/A, 131, 141/1-j; [5549 sayılı Kanun m. 17]; TCK m. 54, 55; ilgili mevzuat.
TALEP: (1) Ekli tabloda gösterilen varlıkların adıma kayıtlı [platform] hesabına ait [ağ] ağındaki [yatırma adresi] üzerine iadesine ve iadenin uygulanması için [platforma / ihraççıya / ilgili birime] talimat yazılmasına; (2) iade kabul edilmezse elkoymanın suça konu olduğu tespit edilen [miktar] ile sınırlandırılmasına ve kalan varlıklar üzerindeki tedbirin kaldırılmasına; (3) tedbirin sürmesi hâlinde varlıkların değerinin ve güvenliğinin korunmasına yönelik uygun kararın verilmesine ve varlıkların bulunduğu adresin, işlem kimliklerinin ve muhafaza bilgilerinin dosyaya kaydedilmesine; (4) talebin reddi hâlinde CMK 131/1 uyarınca itiraz hakkımı kullanabilmem için gerekçeli kararın tarafıma tebliğine karar verilmesini saygılarımla talep ederim.
[Tarih]
[Ad Soyad / Vekil] — [İmza]
EKLER: EK-1 Varlık tablosu; EK-2 Adres geçmişi ve TxID listesi, platform hesap dökümü, banka ekstreleri; EK-3 İşlem zinciri tablosu (mağdur için); EK-4 Zincir analizi açıklaması; EK-5 Tarihli fiyat verisi; EK-6 Platformun hesap sahipliği ve yatırma adresi yazısı; [EK-7 Vekâletname].
Talep reddedilse bile dilekçe dosyada kalır; özellikle üçüncü bent, ileride CMK 141 davasında korunma tedbirinin istendiğini gösteren belge olur.
Dondurulan cüzdanların sahiplerinden gelen sorular
Tether USDT’mi dondurdu; Türkiye’de kime başvurmalıyım?
Dondurma bir Türk soruşturmasına bağlıysa muhatabınız talebi gönderen Cumhuriyet başsavcılığıdır. Dosya numarasını öğrenip iade veya kaldırma talebinizi oraya yazmalısınız. Dondurmanın arkasında bir Türk dosyası yoksa, Tether dondurmayı kendi kullanım şartlarına dayanarak yapmıştır ve yol ihraççının kendi sürecinden geçer.
Kişisel cüzdandaki kripto varlığa el konulabilir mi?
Evet, ama cihazı almak tek başına yetmez. Elkoymanın fiilen sonuç doğurması için anahtara ulaşılması ve varlığın makamların kontrolündeki bir adrese transfer edilmesi gerekir. Kurtarma ifadesinin başka bir kopyasıyla bakiyeyi hareket ettirmek, elkoyma kararına aykırılık ve aklama şüphesi doğurur.
Elkonulan kripto varlığın değeri düşerse tazminat alabilir miyim?
Mümkündür, ama her değer kaybı tazmin edilmez. CMK 141/1-j koşulları oluşmadan yapılan elkoymayı, varlığın korunması için gerekli tedbirlerin alınmamasını ve zamanında iade edilmemesini tazminat sebebi sayar. Değer kaybının “korunmama” kapsamında olduğu savunulabilir bir görüştür; tedbir sürerken yazılı olarak koruma talep etmiş olmak bu görüşü güçlendirir. Dava, kesinleşmenin tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde ağır ceza mahkemesinde açılır.
Savcılık elkonulan kripto varlığı ne zaman iade eder?
Muhafazasına gerek kalmadığında ya da müsadereye tabi olmayacağı anlaşıldığında iade eder (CMK 131/1). Varlık mağdura aitse, 128/A’nın beşinci fıkrası iadeyi soruşturma evresinde de mümkün kılar. Aksi hâlde iade çoğu zaman kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla veya kovuşturmanın sonunda verilen hükümle gerçekleşir.
Merkeziyetsiz bir borsadaki kripto varlık dondurulabilir mi?
Kural olarak hayır; akıllı sözleşme bir elkoyma kararını uygulayacak bir muhatap barındırmaz. İstisna, varlığın USDT gibi ihraççısının dondurabildiği bir token olmasıdır. Onun dışında elkoyma ancak varlık merkezi bir platforma ulaştığında uygulanabilir.
Borsadaki 48 saatlik bekleme süresi bir elkoyma mı?
Hayır. 48 ve 72 saatlik süreler, MASAK’ın 29 Sıra No.lu Genel Tebliği’nin bütün kullanıcılara uyguladığı bekleme kurallarıdır. Kişiye özel bir karar değildir ve süre dolunca kendiliğinden biter.
İyiniyetle satın aldığım kripto varlık müsadere edilebilir mi?
İyiniyetiniz Türk Medeni Kanunu’na göre korunuyorsa müsadere edilemez. TCK 55/3, kazanç müsaderesi için sonradan edinen kişinin bu korumadan yararlanamamasını şart koşar. Piyasa fiyatından, kendi hesabınızdan ve kaydı olan bir kanaldan yaptığınız alım iyiniyetinizi gösterir; fiyatın belirgin biçimde altında ve üçüncü kişi hesabı üzerinden yapılan alım bu iddiayı zayıflatır.
Dondurulmuş bir adresi “açacağını” söyleyenlere karşı
İhraççı dondurması haberleri yayıldıkça yeni bir dolandırıcılık türü de yayıldı: “Tether’le bağlantımız var, dondurulan USDT’nizi bir hafta içinde açtırırız” diyen kişiler. Dondurmayı kaldırabilecek olan ihraççı ve, arkasında bir Türk dosyası varsa, o dosyanın mercidir; ikisi de bir aracıya ödenen ücretle harekete geçmez. Dondurulmuş adrese “açılış bedeli” ya da “doğrulama bakiyesi” göndermek de işe yaramaz: o adrese giren para, önceki bakiye gibi orada kalır.
Ara cüzdan dosyasında mahkemenin kararı geldiğinde müvekkil blok gezgininde dondurulan adresi bir kez daha açtı. Bakiye, dondurma günündeki rakamdı; aradan geçen iki yıla yakın süre boyunca tek bir satır bile eklenmemişti, eksilmemişti de. “Demek ki bu kadar zaman para sadece beklemiş,” dedi. Beklemişti. Ama o bekleyişi iadeye dönüştüren, dosyada TxID’leri ve hedef adresi ilk günden hazır tutmaktı.
Kanunlar, ihraççı politikaları ve kamu açıklamaları
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 123, 127, 128, 128/A, 131, 134, 141, 142, 173, 268, 269; 128/A’yı ekleyen 7571 sayılı Kanun (RG 25.12.2025, S. 33118).
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 54, 55, 142, 158, 245, 282, 289.
- 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun m. 17, 19/A; MASAK Genel Tebliği (Sıra No: 29), RG 28.06.2025.
- 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m. 35/B, 35/C (7518 sayılı Kanun, RG 02.07.2024/32590); SPK Tebliğleri III-35/B.1 (RG 13.03.2025/32840) ve III-35/B.2; SPK Bülteni 2026/34 (04.06.2026) ve Ağustos 2026 geçici listesi.
- Anayasa Mahkemesi, A.A. ve diğerleri [GK], B. No: 2017/31079, 10.06.2021.
- Tether kullanım şartları (§2, §8), OFAC listesindeki adreslere ilişkin dondurma politikası (01.12.2023) ve 27.02.2026, 23.04.2026, 11.09.2026 tarihli açıklamalar; T3 FCU açıklaması (14.05.2026); BlockSec zincir üstü sayımı (26.07.2026); Circle Access Denial Policy.
- Euronews, 30.01.2026; Bloomberg, 07.02.2026; The New York Times, 28.07.2026; Binance 2025 yıl sonu raporu (09.01.2026) ve LERS açıklamaları; Chainalysis, TRM Labs ve Elliptic’in maruziyet ve hop yaklaşımına ilişkin yayımlanmış açıklamaları.
