Kripto para dolandırıcılığı, bir kişinin hileyle kripto varlık veya para göndermeye yönlendirilmesi ve bunun sonucunda zarara uğramasıdır. Dolandırıldıysanız yeni ödemeleri durdurun, hesaplarınızı güvene alın, işlem kimliklerini ve yazışmaları koruyun; ilgili banka veya platforma bildirimle birlikte Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa başvurun. Gönderilen varlıkların izlenmesi ve bazı durumlarda geri alınması mümkündür; bunun için transferin hangi ağda gerçekleştiğinin, fonun nereye ulaştığının ve hangi kişi ya da kurumun kontrolünde bulunduğunun belirlenmesi gerekir.
Bir kripto dolandırıcılığı dosyasında çoğu zaman üç ayrı hikâye vardır: mağdura anlatılan yatırım hikâyesi, paranın gerçekte izlediği yol ve şüphelilerin bu yol üzerindeki rolleri. Sahte uygulamadaki bakiye, bankadan çıkan tutar ve blokzincirinde görünen transfer aynı şey değildir. Sağlıklı bir soruşturma, bu üç hikâyenin nerede birleştiğini ve nerede birbirini yalanladığını gösterir.
Bu rehber, Türkiye’deki başvuru ve yargılama yollarını esas alır. Bitcoin ve USDT dolandırıcılığı, sahte borsa, yatırım grupları, cüzdan boşaltılması, P2P işlemleri, banka blokesi, uluslararası fon takibi ve tazminat taleplerini aynı dosyanın farklı parçaları olarak ele alır. Amaç yalnızca hangi makama gidileceğini göstermek değil, o makama sunulan bilginin neden işe yarayacağını da açıklamaktır.
Av. Ahmet Karaca · Pega Hukuk & Danışmanlık
Kripto para dolandırıcılığı nedir, hangi kayıplar bu kapsama girer?
Kripto varlığın kullanılması, tek başına olayın suç türünü belirlemez. Sahte bir yatırım vaadiyle para toplamak, hesaba izinsiz girerek varlık transfer etmek ve yönetilmek üzere teslim edilen varlığı başka amaçla kullanmak farklı fiillerdir. Hukuki nitelendirme; hilenin nasıl kurulduğuna, mağdurun neye inanarak işlem yaptığına, hesabı kimin yönettiğine ve zararın nasıl doğduğuna göre yapılır.
Örneğin bir kişi, gerçekte bulunmayan bir arbitraj sistemiyle risksiz kazanç sağlayacağını söyleyerek USDT alıyorsa, araştırmanın merkezinde başlangıçtaki vaat ve bu vaadin gerçekliği yer alır. Bir başkası ise mağdurun e-posta hesabını ele geçirip borsa parolasını değiştirerek çekim yapabilir. İkinci olayda mağdurun hileyle ikna edilmiş bir transfer talimatı bulunmayabilir; izinsiz erişim ve varlığın alınması ayrıca değerlendirilir. Her iki kayba aynı dilekçeyi vermek, gerekli kayıtların farklılığını gözden kaçırır.
Fiyat düşmesi veya para çekememek tek başına suçun kanıtı değildir
Bir tokenın değer kaybetmesi, kaldıraçlı pozisyonun tasfiye olması, sözleşmenin başarısız işlemesi ya da platformun geçici olarak çekimi durdurması doğrudan dolandırıcılık sonucuna götürmez. Piyasa riski, teknik arıza, sözleşmeye aykırılık ve hile birbirinden ayrılmalıdır. Bununla birlikte “yatırım riski” açıklaması da sahte işlem kayıtlarını, uydurulmuş lisansı veya müşteri parasının kişisel cüzdana aktarılmasını açıklamaz.
İncelemede sorulacak sorular somuttur: İddia edilen işlem gerçekten yapılmış mı? Kullanıcıya gösterilen kazanç, dışarıdan doğrulanabilir bir alım satıma dayanıyor mu? Çekim koşulları para yatırılmadan önce açıklanmış mı? Paranın kullanım amacı sonradan mı değiştirilmiş? Şirketin ve yöneticilerin kimliği gerçek mi? Tek bir sorunun yanıtı hüküm kurmaya yetmeyebilir; ancak cevaplar birlikte olayın bir ticari uyuşmazlık mı yoksa baştan kurulmuş bir aldatma mı olduğunu görünür kılar.
Kripto para ile ödeme yapmak, hak arama imkânını ortadan kaldırmaz
Mağdurun ödemeyi kripto varlıkla yapması, varlığın hukuken korunamayacağı anlamına gelmez. “Kripto para zaten yasal değil, şikâyet edemezsiniz” söylemi, mağduru susturmaya yönelik bir baskı aracı olarak kullanılabilir. Kripto varlıkların hizmet sağlayıcılığı, ödemelerde kullanılması, vergisel durumu ve suçtan elde edilen malvarlığı olması birbirinden ayrı düzenleme alanlarıdır. Somut faaliyetin başka hukuki riskler taşıması, hileyle alınan malvarlığı bakımından araştırma yapılmasına engel oluşturmaz.
Kripto dolandırıcılığı hangi yöntemlerle yapılıyor?
Yöntemlerin ortak noktası, kişinin transfer kararını veya hesabın kontrolünü etkilemektir. İnandırıcı bir reklam, tanıdık bir isim, profesyonel görünen uygulama ve ilk küçük ödemenin yapılması aynı kurgu içinde kullanılabilir. Dosya hazırlanırken yalnızca son para transferine odaklanmak, hilenin kurulmasını sağlayan önceki adımları görünmez bırakır.
Sahte yatırım platformu ve gerçekte bulunmayan kazanç
Bu modelde kullanıcıya işlem yaptığı izlenimi veren bir panel gösterilir. Panelde yükselen bakiye, grafikler ve “danışman” mesajları bulunur; ancak arka planda gerçek bir yatırım gerçekleşmeyebilir. İlk aşamada küçük bir çekime izin verilmesi güveni artırır. Daha büyük tutarlar yatırıldıktan sonra para çekmek için vergi, sigorta, hesap yükseltme veya likidite bedeli istenir.
Önemli delil, yalnızca panelin son görüntüsü değildir. İlk vaat, ödeme öncesindeki koşullar, kullanıcıya verilen yatırma adresi, çekim talebinin zamanı ve sonradan istenen ek bedeller birlikte saklanmalıdır. Paneldeki bakiyenin gerçek cüzdan bakiyesiyle aynı olduğu varsayılmamalıdır. Bir web sayfasının “işlem tamamlandı” demesi, blokzincirinde gerçekleşmiş bir işlemin yerine geçmez.
WhatsApp, Telegram ve sosyal medya yatırım grupları
Grubun kalabalık görünmesi, paylaşılan kazanç ekranları ve birbirini destekleyen yorumlar bağımsız yatırımcıların varlığını kanıtlamaz. Yöneticiler birden fazla hesap kullanabilir; gerçek kullanıcılar ile kurgu hesaplar aynı ortamda bulunabilir. “Sinyal”, “ön satış”, “özel tahsis” veya “kurumsal yatırım grubu” ifadeleri de tek başına düzenleyici izin ya da güvenilirlik sağlamaz.
Grubun adı değişebileceği için davet bağlantısını, kullanıcı adlarını, görünen hesap kimliklerini ve yönlendirme mesajlarını kaydetmek gerekir. Reklamdan gruba, gruptan başka bir siteye ve oradan ödeme hesabına geçişin gösterilmesi önem taşır. Aynı şebekenin farklı mağdurlarda farklı marka kullanması, bu bağlantılar sayesinde anlaşılabilir.
Duygusal yakınlık üzerinden kurulan yatırım dolandırıcılığı
Tanışma uygulaması, yanlış numara mesajı veya sosyal medya sohbetiyle başlayan iletişim zaman içinde yatırıma yöneltilebilir. Fail, ekonomik tavsiyesini kişisel ilginin devamı gibi sunar. Bu yöntemin bazı yabancı kaynaklardaki adı “relationship investment scam”dir; Türkçe olarak ilişki üzerinden kurulan yatırım dolandırıcılığı denebilir. Mağduru küçümseyen ifadeler, yöntemin planlı psikolojik baskısını ve profesyonel organizasyonunu açıklamaya yardımcı olmaz.
Burada yatırım öncesindeki konuşmalar da önemlidir. Kişinin güveninin nasıl kazanıldığı, kimlik hakkında hangi bilgilerin verildiği ve acil para gönderme baskısının hangi aşamada başladığı araştırılır. Duygusal ilişki kurulduğu için finansal delilleri saklamamak veya olayı aileden gizlemek, şebekenin yeni ödeme taleplerini kolaylaştırabilir.
Taklit borsa, sahte destek görevlisi ve oltalama
Oltalama, yani phishing, kullanıcıyı gerçek hizmete benzeyen bir sayfaya veya iletişim kanalına yönlendirerek parola, doğrulama kodu, imza ya da transfer talimatı elde etme girişimidir. Bir harfi farklı alan adı, arama reklamı veya ele geçirilmiş sosyal medya hesabı kullanılabilir. Telefonla arayan kişinin ekranda kurum adıyla görünmesi de görüşmenin kaynağını tek başına doğrulamaz.
Şüpheli bağlantıyı tekrar açarak delil toplamaya çalışmak yeni risk yaratır. Adresi metin olarak kaydetmek, ilk e-postayı başlık bilgileriyle korumak ve gerçek hizmete bağımsız bir kanaldan ulaşmak daha sağlıklıdır. Platform sorumluluğunun tartışıldığı dosyalarda hesabın hangi oturumdan açıldığı, hangi güvenlik değişikliklerinin yapıldığı ve çekimin nasıl onaylandığı belirleyici olabilir.
Cüzdan boşaltma, imza ve token onayı dolandırıcılığı
Bir cüzdanın boşaltılması her zaman özel anahtarın çalındığı anlamına gelmez. Kullanıcı, zararlı bir sözleşmeye belirli varlıkları harcama yetkisi veren bir onay işlemi veya sonradan kullanılabilecek bir mesaj imzası vermiş olabilir. Arayüzde “ödül al”, “doğrula” ya da “bağlan” yazması, imzalanan verinin hukuki veya teknik içeriğini göstermez.
Cüzdanı siteden ayırmak ile zincir üzerinde verilmiş harcama yetkisini kaldırmak farklı işlemlerdir. Verilmiş izinler, sözleşmenin özelliklerine göre bağlantı kesildikten sonra da kullanılabilir. Anahtarın ele geçirildiği durumda ise yalnızca izinleri kaldırmak yeterli olmayabilir. Bu ayrım, hem kalan varlıkların korunması hem olayın nasıl gerçekleştiğinin açıklanması için gereklidir. FBI’ın likidite madenciliği dolandırıcılığı uyarısı, yatırım veya sertifika görünümü altında cüzdan erişiminin nasıl kötüye kullanılabildiğine ilişkin resmî bir örnektir.
Rug pull, honeypot, sahte token ve taklit USDT
“Rug pull”, proje tarafının likiditeyi veya yatırımcıların beklediği temel desteği çektiği vakalar için kullanılan bir terimdir. “Honeypot” ise tokenın satın alınabilir görünüp satışının belirli kurallar veya kısıtlarla engellenebildiği düzenekleri ifade edebilir. Her proje başarısızlığı bu kategorilere girmez; yönetim yetkileri, açıklanan koşullar ve gerçek işlemler incelenmelidir.
Tokenın adı, simgesi veya logosu onun kimliğini belirlemez. USDT adıyla görüntülenen bir varlığın gerçekten ilgili ihraççının tokenı olup olmadığı, doğru ağdaki sözleşme adresiyle doğrulanır. Aynı isimde değersiz bir token gönderilmesi, yanlış ağ seçimi ve gerçek stablecoinin başka adrese transfer edilmesi farklı olaylardır. Raporun sadece “USDT gönderildi” demesi bu ayrımı kurmaya yetmez.
Yapay zekâ botu, copy trading ve bulut madenciliği vaatleri
Bir sistemin yapay zekâ kullandığının söylenmesi, kazanç iddiasını doğrulamaz. Geçmiş performans görüntüsünün kaynağı, gerçek hesaptaki emirler, zarar dönemleri ve kullanıcının para çekme imkânı birlikte incelenmelidir. Sahte bir bot panelinde sonuçların tamamı yönetici tarafından belirlenebilir. Gerçek işlem yapan bir sistemde ise riskin yanlış açıklanması ile hiç işlem yapılmaması ayrı değerlendirmelerdir.
Bulut madenciliği ve staking adı altında sunulan ürünlerde de getirinin nereden doğduğu araştırılır. Yeni katılanların parasıyla eski katılımcılara ödeme yapılması, gelir üreten gerçek bir faaliyet bulunduğunu göstermez. Donanım fotoğrafları, sözleşme başlıkları veya “rezerv” ekranı, tek başına faaliyetin ekonomik ve teknik gerçekliğinin kanıtı sayılamaz.
Adres zehirleme, sahte airdrop ve kurtarma dolandırıcılığı
Adres zehirleme, işlem geçmişine mağdurun kullandığı adrese benzeyen bir adres yerleştirerek sonraki transferde kopyalama hatası yaratmayı amaçlayabilir. Adresin yalnızca ilk ve son birkaç karakterine bakmak yeterli değildir. Beklenmedik token ve NFT gönderimleri de kullanıcıyı zararlı bir siteye çekmek için kullanılabilir; cüzdanda görünmeleri etkileşime girilmesini gerektirmez.
İlk kayıptan sonra ortaya çıkan “fon kurtarma uzmanları” ise ikinci bir tehlikedir. Kolluk, avukat veya uluslararası kurum kimliği taklit edilerek dosya numarası ve sahte mahkeme evrakı gönderilebilir. FBI’ın 13 Ağustos 2025 tarihli sahte hukuk büroları uyarısı, kurtarma vaadiyle kurulan bu düzenekleri ele alır. Birinin cüzdan hareketlerinizi söyleyebilmesi, kamuya açık veriyi okuyabildiğini gösterebilir; varlığa el koyma yetkisini veya geri getirme kabiliyetini kanıtlamaz.
Dolandırıldığınızı düşündüğünüzde ilk olarak ne yapmalısınız?
İlk amaç, kaybın büyümesini durdururken delilleri korumaktır. Her olay için aynı “cüzdanı hemen boşalt” talimatı doğru değildir. Saldırganın özel anahtara, borsa hesabına, telefona veya yalnızca bir sözleşme iznine erişmiş olması farklı müdahaleler gerektirir. Şüpheli cihazda gelişigüzel işlem yapmak hem yeni kayba hem delil değişikliğine yol açabilir.
- Yeni ödeme göndermeyin. Çekimi açmak için istenen ek vergi, teminat veya doğrulama transferini bağımsız olarak doğrulamadan yapmayın.
- Hesap güvenliğini resmî kanaldan sağlayın. Borsanın uygulamasına veya önceden doğruladığınız adresine ulaşın; olay bildirimini ve çekim kısıtlaması talebinizi kayda geçirin.
- Çıkış işlemlerini belirleyin. Ağ, varlık, miktar, işlem kimliği, tarih ve alıcı adresini bir listede toplayın.
- Yazışmaları koruyun. Mesajları silmeden dışa aktarın; e-postaları orijinal biçimleriyle ve ekleriyle saklayın.
- Banka veya ödeme kuruluşunu bilgilendirin. Fiat para çıkışı varsa ilgili işlem için dolandırıcılık bildirimi oluşturun; başvuru numarası alın.
- Adli başvuruyu geciktirmeyin. Teknik rapor tamamlanmasa da mevcut delillerle başvurup eklerin sonradan sunulacağını belirtin.
Borsa hesabında güvenlik müdahalesi; parolanın güvenli bir cihazdan değiştirilmesini, şüpheli oturumların sonlandırılmasını, yetkisiz API anahtarlarının iptalini ve doğrulama yöntemlerinin kontrolünü gerektirebilir. E-posta hesabı ele geçirilmişse yalnızca borsa parolasını değiştirmek yeterli olmayabilir. Telefon hattı beklenmedik biçimde hizmet dışı kaldıysa operatöre de ulaşılmalıdır.
Özel anahtarı veya kurtarma kelimeleri açığa çıkmış bir cüzdanda, güvenli bir cihaz ve yeni anahtarlarla oluşturulmuş bir cüzdana geçiş değerlendirilebilir. Ancak otomatik olarak gelen varlıkları çeken bir saldırı düzeneği varsa işlem ücreti için para yatırmak da kayba dönüşebilir. Teknik yardım alınırken kurtarma kelimelerinin sohbet uygulamasına, e-postaya veya sıradan bir rapor ekine gönderilmesi gerekmez. Fon takibi çoğunlukla açık adres ve işlem kayıtları üzerinden yapılır.
Başvurunun erken yapılması, kayıtların korunması ve hareketli fonlara yetişilmesi bakımından yararlıdır. Buna karşılık “ilk 72 saat geçtiyse hiçbir şey yapılamaz” diye bir genel kural yoktur. Deliller, sonradan tespit edilen hesaplar ve başka soruşturmalarla kurulan bağlantılar daha ileri tarihte de sonuç doğurabilir. Ayrıntılı müdahale seçenekleri kripto para mağdurları için ilk yapılması gerekenler rehberinde açıklanmıştır.
Hangi deliller toplanmalı ve nasıl korunmalı?
İyi bir delil dosyası, “ne oldu?” sorusunun yanında “bunu nereden biliyoruz?” sorusunu da yanıtlar. Ekran görüntüleri yararlıdır; fakat görüntünün kaynağı, alındığı zaman ve onu doğrulayacak kayıtlar da saklanmalıdır. Aynı olayın farklı belgelerde aynı tarih, miktar ve hesap bilgisiyle açıklanması dosyanın anlaşılmasını kolaylaştırır.
| Kayıt | Neyi açıklamaya yardımcı olur? | Birlikte saklanacak bilgi |
|---|---|---|
| İşlem kimliği ve alıcı adresi | Belirli ağdaki transferin varlığı ve yönü | Ağ adı, varlık sözleşmesi, miktar, zaman, işlem durumu |
| Banka dekontu | Fiat para çıkışı ve bankacılık tarafları | Hesap hareketleri, açıklama, ilgili P2P emir numarası |
| Platform hesap dökümü | Hesap içi alım satım, yatırma ve çekim ilişkisi | Müşteri kimliği, emir ve çekim kayıtları, resmî destek yanıtı |
| Mesaj ve e-posta | Hile, ödeme talebi, yönlendirme ve kişiler arası bağ | Tam konuşma, kullanıcı bilgisi, e-posta başlıkları, ekler |
| Web sayfası ve uygulama görüntüsü | Yatırım vaadi, sahte bakiye, değişen çekim koşulları | Tam URL, erişim zamanı, uygulama adı ve sürümü |
| Cihaz ve güvenlik bildirimi | Yetkisiz erişim ve hesap değişikliği ihtimali | Oturum, IP, doğrulama ve operatör kayıtlarının korunması talebi |
İşlem kimliği ile cüzdan adresini karıştırmayın
Adres, varlığın gönderildiği veya hareketinin izlendiği tanımlayıcıdır. İşlem kimliği, belirli işlemin tanımlayıcısıdır. Aynı adrese çok sayıda transfer yapılabilir; bu nedenle yalnızca adres sunmak hangi ödemenin size ait olduğunu göstermeyebilir. Borsa içindeki iki kullanıcı arasındaki aktarım ise platformun kendi kayıtlarında gerçekleşmiş olabilir ve kamuya açık bir işlem kimliği üretmeyebilir.
Token transferlerinde işlem detayındaki ana ağ parası değeri sıfır görünse bile token hareketi bulunabilir. Bunun tersine, bir tokenın transfer olayı kaydı göstermesi, onun gerçek veya değerli varlık olduğunu kanıtlamaz. Ağın, sözleşmenin ve ilgili transfer kaydının birlikte tanımlanması gerekir. FBI/IC3’ün kripto varlık başvuru açıklamaları da adres ile işlem kimliği ayrımına ve işlem ayrıntılarının korunmasına dikkat çeker.
Dosya bütünlüğü ve kayıt zinciri
Bir delilin kopyasını kim, ne zaman ve hangi kaynaktan aldı? Dosyada sonradan değişiklik yapıldı mı? Asıl kayıt nerede tutuluyor? Bunları gösteren basit bir teslim ve işlem çizelgesi, karmaşık bir klasörden daha yararlı olabilir. Çalışma kopyası ile orijinal dosyayı ayırmak, ekran görüntüsünün üzerine açıklama yazılacaksa düzenlenmemiş sürümünü de korumak gerekir.
Dosyanın kriptografik özeti, örneğin SHA-256 değeri, belirli bir kopyanın sonradan değişip değişmediğini kontrol etmeye yardımcı olur. Tek başına içeriğin doğru olduğunu, olayın o tarihte yaşandığını veya dosyanın hukuka uygun elde edildiğini kanıtlamaz. Bu ayrımların raporda açık yazılması, teknik ifadelerin gereğinden fazla anlam taşımasını önler. NIST’in adli incelemeyi olay müdahalesiyle birleştiren rehberi, farklı veri kaynaklarının korunması ve inceleme sürecinin belgelenmesi için yararlı bir teknik çerçevedir.
Kripto para dolandırıcılığı nereye şikâyet edilir?
Türkiye’de suç ihbarı veya şikâyeti Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa yapılabilir. Başvuruda şüphelinin adı bilinmiyorsa kullanılan telefon, sosyal medya hesabı, alan adı, banka hesabı ve kripto adresleri belirtilir. Failin kimliğinin henüz bilinmemesi başvuruyu engellemez. Borsaya açılan destek kaydı veya sosyal medyada yapılan paylaşım, adli başvurunun yerine geçmez.
Başvurunun hukuki dayanağı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 158. maddesidir. Dilekçede bütün teknik terimlerin doğru adını bilmekten daha önemli olan, yaşanan olayın açık ve tutarlı aktarılmasıdır. Şüpheliyi kesin suçlu ilan eden ifadeler yerine hangi bilgiyi nasıl edindiğinizi ve hangi hususun araştırılmasını istediğinizi yazın.
Suç duyurusu nasıl hazırlanmalı?
Önce olayın kısa kronolojisini kurun: ilk temas, yatırım vaadi, hesap açılışı, her ödeme, ilk çekim talebi ve dolandırıcılığın fark edildiği an. Sonra bu kronolojinin her önemli satırını bir delil ekiyle eşleştirin. “Bana yüksek kazanç vaat ettiler” ifadesi yerine vaadin mesajını, gönderen hesabı ve ödeme kararınızla ilişkisini göstermek daha açıklayıcıdır.
Ödeme tablosunda banka çıkışı ile aynı parayla alınan kripto varlığı iki ayrı zarar gibi toplamayın. Örneğin bankadan borsaya gönderilen para kullanılarak USDT alındıktan sonra şüpheli adrese transfer edilmişse, bunlar aynı ekonomik hareketin aşamaları olabilir. Birden fazla ödeme ve kısmi iade varsa her biri ayrı satırda gösterilmelidir. Yalnızca toplam zarar yazılması, hangi transferin hangi iddiayı desteklediğini belirsiz bırakır.
Ekler anlamlı adlandırılmalıdır: “İlk yatırım vaadi”, “Banka ödeme tablosu”, “Çekim işlemleri”, “Ek ödeme talebi”, “Platform bildirimi”. Çok sayıda ekran görüntüsünü açıklamasız eklemek yerine numaralandırılmış bir dizin hazırlayın. İlgisiz kişilerin bilgilerini gereksiz yere çoğaltmayın; tam kayıt gerekli olduğunda bunu yetkili makama sunulacak dosyada koruyun.
Savcılıktan hangi araştırmalar istenebilir?
Talepler olayın veri ihtiyacına göre kurulmalıdır. Gönderici ve alıcı hesapların müşteri bilgileri, hesap hareketleri, çekim talimatları, ilgili zaman aralığındaki oturum kayıtları, P2P emir verileri ve para dönüşüm işlemleri araştırılabilir. Alan adı, barındırma hizmeti ve uygulama kayıtları için de muhafaza ve bilgi talepleri değerlendirilebilir. Hangi kaydın hangi bağlantıyı açıklayacağını yazmak, talepleri denetlenebilir hâle getirir.
“Bütün blokzinciri araştırılsın” gibi sınırı belirsiz bir talep yerine, belirli işlemden başlayan fon yolu, görülen ara adresler ve muhtemel hizmet sağlayıcı noktaları gösterilmelidir. Bir adrese verilen borsa etiketi kesin değilse bu da belirtilir. Eksik kimlik bağlantısının tamamlanması için hangi kurum kaydının gerektiğini açıklayan teknik ek, yalnızca renkli bir transfer şemasından daha işlevseldir.
Kripto para dolandırıcılığı hangi suçu oluşturur, cezası nedir?
Türk Ceza Kanunu’nda her kripto kaybına uygulanacak tek bir “kripto para dolandırıcılığı” maddesi bulunmaz. Hileyle menfaat sağlanan olaylarda TCK 157 ve şartlarına göre 158; izinsiz erişim, varlığın alınması veya verinin değiştirilmesi durumlarında ise ilgili hırsızlık ve bilişim suçu hükümleri değerlendirilir. Kripto varlığın ödeme aracı olarak seçilmiş olması, tek başına bütün nitelikli hâlleri oluşturmaz.
TCK 158/1-f, bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanıldığı nitelikli dolandırıcılığı düzenler. Maddenin genel yaptırımı üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır; (f) bendi bakımından hapis cezasının alt sınırı dört yıldır ve adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Bu nedenle yalnızca “üç yıldan başlayan ceza” ifadesi bu bent için eksik kalır.
Bu aralık, belirli bir sanığın kesin olarak alacağı cezayı göstermez. İştirakin biçimi, suç tarihi, zincirleme suç, teşebbüs, etkin pişmanlık ve uygulanabilecek diğer hükümler ayrıca incelenir. Adli para cezası devlete ödenen yaptırımdır; mağdurun zararının tazminiyle aynı ödeme değildir. Hapis cezası verilmesi de kaybedilen varlıkların kendiliğinden iadesini sağlamaz.
Görevli mahkeme bakımından eski bilgiler neden yanıltıcı olabilir?
7571 sayılı Kanun’un 12 ve 13. maddeleri, nitelikli dolandırıcılığın görev düzenlemesini değiştirmiştir. Nitelikli dolandırıcılığın 5235 sayılı Kanun’un 12. maddesindeki özel ağır ceza görevi listesinden çıkarılması sonucunda, başka bir görev nedeni bulunmayan yeni dosyalarda asliye ceza mahkemesi esas alınır. Ancak geçiş hükmünün kapsadığı, yürürlük tarihinde ağır cezada görülmekte olan veya kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar eski görev kurallarına göre sonuçlandırılır.
Bu yüzden internetteki bir yazıya bakarak “kripto dolandırıcılığı mutlaka ağır cezada görülür” veya “bütün eski dosyalar asliyeye gönderilir” denemez. Suç vasfı, dosyanın aşaması, geçiş kuralı ve bağlantılı suçlar birlikte kontrol edilmelidir. Başvurunun savcılık üzerinden yapılması ile iddianame sonrasında davaya hangi mahkemenin bakacağı da ayrı sorulardır.
Şikâyet, zamanaşımı, uzlaştırma ve etkin pişmanlık
TCK 157 ve 158’deki genel dolandırıcılık düzenlemeleri bakımından, özel istisnalar dışında soruşturma şikâyet koşuluna bağlı değildir. Bununla birlikte hak aramak için beklenebilecek sınırsız bir süre yoktur. Dava zamanaşımı; suçun niteliği, ceza üst sınırı, failin yaşı, durma ve kesilme nedenlerine göre hesaplanır. Bütün kripto kayıpları için tek bir şikâyet veya zamanaşımı süresi vermek doğru olmaz.
Basit dolandırıcılık ile nitelikli dolandırıcılık uzlaştırma bakımından aynı değildir. Mağdurun şikâyetten vazgeçmesi, resen soruşturulan bir dosyayı tek başına sona erdirmez. Zararın giderilmesi ise şartları varsa etkin pişmanlık değerlendirmesine konu olabilir. Ödemenin ne zaman, ne miktarda ve hangi zarar kalemine karşılık yapıldığı belgelenmelidir; kısmi ödeme ve tam giderim farklı sonuçlar doğurabilir.
IBAN sahibi veya P2P satıcısı dolandırıcılıktan sorumlu olur mu?
Paranın bir kişinin hesabına gelmesi önemli bir araştırma noktasıdır; fakat suçun bütün unsurlarını tek başına kanıtlamaz. Hesabı gerçekte kimin kullandığı, hesap sahibinin ne bildiği, hangi işlemleri yaptığı ve menfaat elde edip etmediği incelenmelidir. Kimlik belgesinin hesap açılışında kullanılması ile sonraki işlemleri aynı kişinin gerçekleştirmesi de ayrı olgulardır.
P2P işleminde alıcı ile banka havalesini yapan kişi farklı olabilir. Üçgen dolandırıcılık olarak adlandırılan kurguda fail, başka bir mağdurun parasını bir kripto satıcısına yönlendirip kripto varlığın kendi hesabına bırakılmasını sağlayabilir. Böylece banka kaydı satıcıyı gösterirken, varlığı alan kişi başka biri olur. Bu ihtimal araştırılmadan yalnızca banka dekontuna dayanmak finansal zincirin yarısını görmek demektir.
Satış emri numarası, karşı tarafın platform hesabı, emir içi mesajlar, ödeme açıklaması, kripto serbest bırakma zamanı ve son alıcı kaydı birlikte incelenmelidir. Ödemenin üçüncü kişiden geldiğinin fark edilip edilmediği, sürekli aynı yöntemle işlem yapılıp yapılmadığı ve olağan dışı komisyonlar da dosyaya göre önem kazanır. Gerçek ticaret savunması, yalnızca “USDT sattım” cümlesiyle değil, bu kayıtların tutarlı birleşimiyle değerlendirilir.
Temmuz 2026’da eklenen TCK 158/4 neyi değiştirdi?
7589 sayılı Kanun’un 13. maddesiyle eklenen TCK 158/4, 157 ve 158 kapsamındaki suçlara iştirakin belirli hesap veya ödeme aracı bilgilerini ya da araçlarını başkasına vermek fiiliyle sınırlı kaldığı hâllerde cezanın yarı oranında indirilmesini öngörür. Düzenleme, kendisine veya başkasına haksız menfaat sağlama amacını ve iştirakin belirtilen fiille sınırlı olmasını içerir.
Bu hüküm, hesabından para geçen herkesi suçlu sayan bir kural değildir. Önce suça iştirak ve kastın değerlendirilmesi gerekir; şartlar oluşursa sınırlı rol bakımından indirim tartışılır. Öte yandan mağdurla görüşen, para akışını yöneten veya farklı icra hareketleri yapan kişinin durumunu yalnızca “hesabını verdi” diye nitelendirmek de yeterli değildir. Kanunun geçiş düzenlemeleri, daha önce hüküm verilmiş dosyalarda ayrıca önem taşır.
Yabancı bir kişinin Türkiye’de günlük giderlerini karşılamak için kripto varlığını TL’ye çevirmesi, tek başına dolandırıcılık delili değildir. İşlemin amacı, fonun kaynağı, karşı taraf ve kişinin bilgisi incelenir. Düzenli ticari veya mesleki faaliyet niteliğindeki kripto hizmetlerinde ise SPK ve ilgili yükümlülükler ayrıca değerlendirilir. Konunun devamı yabancıların P2P işlemleri ve ceza sorumluluğu yazısında yer alır.
Kripto hesabı nasıl askıya alınır, paraya nasıl elkonulur?
Bir hesabın güvenlik nedeniyle kısıtlanması, suç şüphesi üzerine askıya alınması ve adli elkoyma aynı işlem değildir. Yetki, şart, süre ve itiraz yolu hangi mekanizmanın kullanıldığına göre değişir. Mağdur açısından ilk ihtiyaç, varlığın bulunduğu yer ve işlem bilgileriyle somut bir bildirim yapmaktır; hangi tedbirin uygulanacağına ilgili kurum ve yetkili makamlar karar verir.
CMK 128/A’nın getirdiği imkân
7571 sayılı Kanun’la eklenen CMK 128/A, maddede sayılan suçlara ilişkin makul şüphe hâlinde banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki ya da bunlar aracılığıyla yürütülen işlemlerde kullanılan hesapların ilgili kurum tarafından kırk sekiz saate kadar askıya alınmasına imkân verir. Bu süre mağdurun şikâyet süresi değildir.
Askıya alma ve hesap hareketleri savcılığa bildirilir. Hesap sahibinin kaldırma başvurusu hakkında savcı yirmi dört saat içinde karar verir. Suça konu menfaate askıya alma süresi içinde hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca bulunan durumda savcının yazılı emriyle elkonulabilir; savcı emrine dayanan elkoyma yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur ve hâkim elkoymadan itibaren kırk sekiz saat içinde kararını açıklar. Maddede, bu elkoyma için CMK 128’deki rapor şartının aranmayacağı da düzenlenmiştir.
Tedbir talebini güçlendiren şey, soyut bir “paramı dondurun” cümlesi değil, ilgili hesabın ve suça konu menfaatin açıkça tanımlanmasıdır. Yabancı bir platformun bulunduğu ülkede aynı sürelerin otomatik uygulanacağı varsayılamaz. Ayrıca kurum tarafından hesap kısıtlanması, blokzinciri ağının durdurulması anlamına gelmez; kurumun fiilî veya hukuki kontrol alanı önemlidir.
MASAK işlemin ertelenmesi ve diğer blokeler
5549 sayılı Kanun’un 19/A maddesi, aklama veya terörün finansmanı şüphesi bulunan işlemlerin analizi için yedi iş günlük erteleme mekanizması düzenler. Bu, bütün banka ve kripto hesap blokelerinin yedi iş gününde kalkacağı anlamına gelmez. Başka bir adli karar, güvenlik kısıtlaması veya farklı hukuki dayanak bulunabilir.
Şüpheli işlem bildirimi yapılması da suçun sabit olduğu anlamına gelmez. Hesabı kısıtlanan kişi açısından hangi işlemle ilgili hangi kaydın istendiğini anlamak ve fon kaynağını belgelemek önemlidir. Bildirimin gizliliği nedeniyle kurumun paylaşabileceği bilgilerin sınırı bulunabilir. Buna karşılık itiraz veya açıklama hazırlamak için mevcut karar ve bildirimlerin hukuken erişilebilir kısmı incelenmelidir. Ayrıntı için MASAK 19/A ve banka blokesi incelemesine bakılabilir.
Dolandırılan kripto paranın izi nasıl sürülür?
Kamuya açık blokzincirleri, belirli işlemlerin gözlemlenmesine ve birbirleriyle ilişkilendirilmesine imkân verir. Bununla birlikte bütün kripto sistemleri aynı açıklıkta değildir; platform içi hesap hareketleri de her zaman zincirde görünmez. NIST’in blokzinciri teknolojisi raporu, dağıtık kayıt, işlem doğrulama ve takma adlı kullanımın temel ayrımlarını açıklar. Teknik takip, bu özellikleri somut olayın verilerine uygulamaktır.
İlk transferi doğru tanımlamak
İnceleme, mağdura ait olduğu doğrulanmış bir çıkışla başlamalıdır. Ağın adı, işlem kimliği, varlık türü, varsa sözleşme adresi, miktar ve alıcı birlikte kaydedilir. Borsanın çekim kaydı ile zincirdeki hareket eşleştirilir; kesilen ücret veya platformun toplu çekim işlemi varsa tutar farklılığının nedeni açıklanır. İlk nokta yanlış seçilirse sonraki bütün oklar yanlış dosyayı anlatabilir.
“Cüzdan” sözcüğü bazen uygulamayı, bazen anahtarları, bazen tek adresi ifade eder. Bir uygulama birçok adrese erişebilir; bir borsanın tek sıcak cüzdanı ise birçok müşterinin fonunu birlikte yönetebilir. Bu yüzden raporda mümkün olduğunca adres, hesap, hizmet sağlayıcı ve anahtar kontrolü ayrı adlandırılır. Aynı terimin farklı anlamlarda kullanılması, özellikle mahkeme değerlendirmesinde gereksiz belirsizlik yaratır.
Bitcoin, Ethereum ve stablecoin hareketleri
Bitcoin’de işlemler harcanmamış çıktı modeli, yani UTXO yapısı üzerinden değerlendirilir. Bir işlemde birden çok giriş ve çıkış bulunabilir; çıktılardan biri gönderene dönen para üstü olabilir. Bütün çıktıları aynı kişiye ait saymak veya en büyük çıkışı otomatik hedef kabul etmek hatalı sonuç verebilir. Birlikte kullanılan girdilerden sahiplik çıkarmak da yöntemin varsayımlarının açıkça yazılmasını gerektirir.
Ethereum benzeri ağlarda ana varlık transferi, token hareketi, sözleşme çağrısı ve işlem içindeki diğer etkiler ayrı incelenir. İşlem sayfasının ilk satırı bütün ekonomik sonucu anlatmayabilir. USDT’nin farklı ağlardaki sürümleri bakımından da ağ bilgisi olmadan adres listesi hazırlamak yeterli değildir. Bir ağdaki kayıt, diğer ağdaki varlığın hareketini kendiliğinden göstermez.
DEX, köprü, mikser ve zincirler arası geçiş
Merkeziyetsiz borsada takas yapılması, ekonomik değerin başka varlığa dönüştüğünü gösterebilir. Köprü kullanımı, başka zincirde karşılık gelen bir hareketin araştırılmasını gerektirir. Bağlantı kurulurken protokolün kayıtları, işlem mesajları, miktarlar ve zamanlar birlikte değerlendirilir. Yalnızca birbirine yakın tutar ve saat görülmesi, kesin eşleştirme için yeterli olmayabilir.
Mikser veya mahremiyet odaklı araçlarla temas, takibi zorlaştırabilir; ne bütün izi mutlaka yok eder ne de aracın tüm kullanıcılarını suçla ilişkilendirir. Analizde doğrudan kayıt, olasılıksal eşleştirme ve doğrulanmamış varsayım ayrılmalıdır. “Bu havuza girdi, o hâlde havuzdan çıkan bütün para mağdurundur” biçimindeki yaklaşım aşırı atfa yol açar. Demixing ve mikser takibi bu sınırların ayrıca ele alındığı bir alandır.
Borsa etiketi, risk skoru ve kimlik tespitinin sınırı
Blok gezgini veya analiz aracındaki etiket, araştırmayı yönlendiren bir bilgidir. Etiketi kimin, hangi kayda ve hangi tarihe dayanarak verdiği önem taşır. Merkezi borsa etiketi görülen bir adrese transfer, fonun bir hizmet sağlayıcının kontrolündeki altyapıya girmiş olabileceğini gösterir. Belirli müşteri hesabına kaydedildiğinin ve daha sonra ne olduğunun doğrulanması için kurum kayıtlarına ihtiyaç vardır.
Risk skoru da mahkûmiyet kararı değildir. Bir adresin başka bir adresle dolaylı bağlantısı; temasın yönü, zamanı, uzaklığı ve hizmet türü açıklanmadan anlamlı olmayabilir. Teknik sonucun değeri, yazılımın pahalı olmasından değil, kullanılan verinin ve akıl yürütmenin denetlenebilir olmasından gelir. Fon takibinin daha ayrıntılı çerçevesi kripto adli bilişim ve blockchain analizi rehberinde yer alır.
Bir kripto adli bilişim raporu neyi ortaya koymalıdır?
İşlevsel teknik rapor, çok sayıda adresin çizildiği bir görselden ibaret değildir. Başlangıç verisini, inceleme sorusunu, kullanılan yöntemi, bulguları ve doğrulanamayan hususları açıklar. Örneğin “A adresi failindir” deniyorsa, bu sonucun yalnızca transfer örüntüsünden mi yoksa platform, cihaz ve hesap kayıtlarıyla birlikte mi çıkarıldığı görülebilmelidir.
Raporun eklerinde işlem listesi, kaynak kayıtlar, erişim zamanları, kullanılan araç veya sürüm bilgisi ve varsa etiketin dayanağı bulunmalıdır. Zamanlar aynı standarda çevrilirken asıl kaydın saat dilimi korunmalıdır. Ağın blok zamanı ile telefon mesajının yerel saati karşılaştırılırken yapılan dönüşüm açıklanmalıdır. Aksi hâlde doğru iki kayıt, yanlış saat eşleştirmesi nedeniyle çelişkili görünebilir.
Kimlik atfında birden fazla katman gerekir: hesabın kime kayıtlı olduğu, oturumun hangi cihazdan açıldığı, işlemi kimin onayladığı ve fonun kontrolünü kimin sürdürdüğü. Kimliği çalınan bir kişinin adına hesap açılması ihtimali bu katmanlarla sınanır. Bir IP adresi de tek başına belirli bir kişinin işlemi yaptığını kesinleştirmez; ortak bağlantı, vekil sunucu ve zaman eşleştirmesi gibi hususlar değerlendirilir.
Tarafın sunduğu uzman görüşü ile yargı makamının görevlendirdiği bilirkişi raporu aynı usuli konumda değildir. Teknik uzman; kayıt, yöntem ve teknik bulgular konusunda açıklama yapar. Suçun oluştuğuna ve hukuki sorumluluğa ilişkin son değerlendirme yargı makamına aittir. Raporun teknik tespitten hukukî hükme geçerken bu sınırı gözetmesi, uzmanlığın güvenilirliğini artırır.
Temsili inceleme örneği: Mağdurun 12.000 USDT gönderdiği bir adresin daha sonra başka hesaba 20.000 USDT aktarması, 20.000 USDT’nin tamamının bu mağdura ait olduğunu göstermez. Adresin önceki bakiyesi, başka girişleri ve aradaki işlemleri incelenmelidir. Karışan fonların hangi yöntemle ilişkilendirildiği açıklanmalı; mağdur zararı ile izlenen toplam hacim ayrı tutulmalıdır.
Dolandırılan kripto para geri alınabilir mi?
Geri alma, işlem geçmişini silmekten farklıdır. Kesinleşmiş bir blokzinciri transferinin kullanıcı talebiyle iptal edilmesi genellikle mümkün değildir; buna rağmen varlığın bulunduğu hesapta korunması, yetkili kararla elkonulması, failin ödeme yapması veya başka malvarlığından tahsil mümkündür. Sonuç, fonun izlenebilirliği kadar kontrol ve uygulanabilir karar imkânına bağlıdır.
Varlık bir merkezi platformda hâlâ bulunuyorsa müdahale edilebilecek bir kurum vardır. Fon başka adrese geçmişse sonraki hareket araştırılır. Nakde çevrilmiş olması kripto varlığın aynen yakalanmasını zorlaştırabilir; ancak banka izi, çekim kayıtları ve failin başka malvarlığı bakımından araştırma devam edebilir. Cüzdanın bulunması ile özel anahtara veya hizmet sağlayıcı hesabına erişim sağlanması da aynı aşama değildir.
| Durum | Öncelikli araştırma | Karıştırılmaması gereken nokta |
|---|---|---|
| Merkezi platforma yatırılmış fon | Hesap eşleştirmesi, bakiye ve sonraki hareket | Borsa etiketi tek başına iade kararı değildir. |
| Şahsi adreste bekleyen fon | Anahtar kontrolü, kişi ve cihaz bağlantısı | Adresi bilmek, varlığı transfer edebilmek değildir. |
| Takas edilmiş veya köprülenmiş fon | Karşılık gelen varlık ve sonraki zincir | Benzer miktar tek başına kesin eşleştirme değildir. |
| Bankaya veya nakde çıkmış değer | Fiat hesap hareketleri, çekim ve yararlanıcı | Kripto izi sona erse de mali araştırma sürebilir. |
| Birçok mağdurun fonunun karışması | Mağdur bazlı zarar ve fon tahsisinin ayrılması | Toplam bakiye tek mağdurun alacağı sayılamaz. |
Elkoyma, müsadere ve mağdura iade
Elkoyma geçici bir koruma tedbiridir. Müsadere, kanuni şartları oluştuğunda malvarlığına ilişkin farklı bir sonuçtur. Mağdura iade ise hak sahibinin belirlenmesini gerektirir. CMK 128/A, elkonulan suça konu menfaatin mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma aşamasında sahibine iadesini düzenler. Ancak mağdurun yaptığı her bildirim, talep edilen miktarın tartışmasız biçimde kendisine ait olduğunu göstermez.
Birden fazla mağdur, üçüncü kişinin hak iddiası, karışmış fonlar veya kısmi tahsil varsa aidiyet ve tutar ayrıca incelenir. Bu nedenle dosyada yalnızca “ne kadar kaybettim?” sorusunun değil, “talep ettiğim varlıkla kaybım arasındaki bağlantı nedir?” sorusunun da cevabı bulunmalıdır. Bir operasyon haberinde açıklanan elkoyma miktarı, bütün mağdurların aynı gün ve tam olarak ödeme aldığı şeklinde okunmamalıdır.
USDT dondurulabilir mi?
Bazı merkezi ihraçlı stablecoinlerin sözleşmelerinde belirli adresleri kısıtlayabilen yetkiler bulunabilir. Bunun uygulanabilirliği varlığın gerçek sözleşmesine, ağa, ihraççının kontrolüne ve hukuki sürece bağlıdır. Bütün kripto varlıkların tek merkezden dondurulabildiği varsayımı doğru değildir. Dondurma yapılması da mağdura otomatik transfer anlamına gelmez.
Bir stablecoinin taklit sürümü veya başka protokolde temsil edilen varlığı söz konusuysa değerlendirme değişir. Başvuruda yalnızca “USDT” yazılması yerine ağ ve sözleşme bilgisi verilmesi bu nedenle önemlidir. Resmî soruşturma örneklerinde görülen ihraççı desteği, her bireysel dosyada aynı sonucun veya aynı sürenin sağlanacağına ilişkin bir taahhüt oluşturmaz.
Zarar nasıl hesaplanır, hukuk davası açılabilir mi?
Ceza soruşturmasının yanında, olayın niteliğine göre haksız fiil, sözleşmeye aykırılık veya sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanan talepler değerlendirilebilir. Kime karşı hangi hukuki sebebe dayanıldığı, görevli mahkemeyi ve uygulanacak usulü etkiler. Her kripto uyuşmazlığı tüketici davası değildir; kişinin ve karşı tarafın faaliyeti, sözleşme ilişkisi ve işlemin amacı incelenmelidir.
Zarar tablosunda gönderilen varlık, transfer tarihi, gerçek iade, masraf ve kullanılan değerleme kaynağı açık olmalıdır. Sahte panelde gösterilen kâr ile gerçekten kaybedilen malvarlığı birbirinden ayrılır. Kripto miktarıyla mı yoksa para karşılığıyla mı talepte bulunulacağı ve hangi tarihteki değerin esas alınacağı, talebin hukuki niteliğine göre gerekçelendirilir. En yüksek piyasa fiyatını seçip bütün dosyalara uygulamak sağlıklı bir yöntem değildir.
İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz de aynı araç değildir. Talebin konusu, yaklaşık ispat, aciliyet ve teminat gibi şartlar bakımından ayrı değerlendirme gerekir. Ceza şikâyeti yapılması, özel hukuk talebi bakımından bütün sürelerin korunduğu varsayımına yol açmamalıdır. Soruşturma, dava ve tahsil aşamalarının birbirleriyle uyumlu planlanması gerekir.
Kripto borsası, banka veya başka hizmet sağlayıcı zarardan sorumlu tutulabilir mi?
Hizmet sağlayıcının sorumluluğu, olayın onun sunduğu hizmet ve yükümlülükleriyle ilişkisine bağlıdır. Gerçek borsada kullanıcı tarafından alınan kripto varlığın daha sonra sahte yatırım sitesine gönderilmesi ile borsanın kendi güvenlik açığı nedeniyle yetkisiz çekim yapılması farklı dosyalardır. İkisini aynı “borsa sorumludur” cümlesiyle açıklamak mümkün değildir.
İnceleme; kimlik doğrulama, oturum değişikliği, çekim onayı, adres tanımlama, müşteri bildirimi, güvenlik uyarıları ve sözleşme kayıtlarını kapsayabilir. Bildirimin hangi saatte ulaştığı ile sonraki işlemlerin saati eşleştirilir. Kullanıcının davranışları ve hizmet sağlayıcının önleyebileceği riskler birlikte değerlendirilir. Sözleşmedeki bir sorumsuzluk hükmü de tek başına bütün kanuni yükümlülükleri ortadan kaldıran bir sonuç olarak kabul edilemez.
Bankanın para transferindeki rolü, ödeme kuruluşunun hizmeti ve telefon operatörünün SIM değişikliğindeki işlemleri kendi kayıtları üzerinden incelenir. Her kurumun bütün zarardan sorumlu olduğu varsayılmadan, iddia edilen eksiklik ile zararın doğumu arasındaki bağ kurulmalıdır. Konuya ilişkin ayrıntılar phishing olaylarında platform sorumluluğu ve SIM swap vakalarında sorumluluk yazılarında ele alınmıştır.
SPK listesinde bulunmak neyi gösterir?
Türkiye’de kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenleme çerçevesi, 7518 sayılı Kanun ve devamındaki düzenlemelerle kurulmuştur. SPK’nın 13 Mart 2025 tarihli açıklaması, kuruluş, faaliyet, saklama ve çalışma esaslarına ilişkin iki tebliği açıklar. Somut platform incelenirken işlem tarihindeki statü ve sonraki kararlar birlikte kontrol edilmelidir.
SPK’nın geçici “Faaliyette Bulunanlar Listesi”, listede bulunmanın yetkilendirme anlamına gelmediğini açıkça belirtir. Bir firmanın adıyla resmî kayıtta bulunan unvanın benzemesi de ziyaret edilen alan adının o firmaya ait olduğunu göstermez. İzin, şirket kimliği, kullanılan web adresi ve sözleşmenin tarafı ayrı doğrulanmalıdır. Düzenleyici statü, yatırımın kârlılığına veya bütün kayıpların kamu tarafından karşılanacağına ilişkin güvence değildir.
Yabancı borsalar ve yurt dışındaki failler bakımından süreç nasıl yürür?
Şirketin yurt dışında olması, Türkiye’den başvuru yapılamayacağı anlamına gelmez. Türk makamlarının yetkisi somut olayın bağlantılarına göre değerlendirilir; yabancı ülkedeki kayıt veya malvarlığı için o ülkenin usulü ve uluslararası iş birliği mekanizmaları önem kazanır. İletişim, delilin muhafazası, veri teslimi ve elkoyma aynı talep değildir.
Kayıtların silinmesini önlemeye yönelik muhafaza talebi ile müşteri kimliğinin açıklanmasını isteyen talep birbirinden ayrılmalıdır. Platformun kolluk başvuru kanalı varsa bu kanallar yetkili makamların kullanımı için olabilir. Mağdur veya vekilin yapacağı bildirim ise delil paketini ve resmî dosya bilgilerini ilgili kuruma ulaştırmaya hizmet eder; adli makamın zorlayıcı yetkisinin yerine geçmez.
Yurt dışına gidecek bir dosyada belirsiz bir çeviri, doğru delilin değerini azaltabilir. Ağ adları, işlem kimlikleri ve adresler çevrilmez; tarih ve saatlerin anlamı korunur. Şirketin hukuki unvanı ile ticari markası ayrılır. İlgili hesabın hangi ülke şirketiyle sözleşme kurduğu mümkün olduğunca belirlenir. Yetkili makamın hangi kaydı niçin istediğinin açıklanması, geniş fakat belirsiz taleplerden daha kullanışlıdır.
Europol veya INTERPOL adını taşıyan bir yazışma, sırf logosu nedeniyle gerçek kabul edilmemelidir. Bu kurumlar vatandaşın cüzdanına bağlanıp ücret karşılığında para geri gönderen servisler değildir. Uluslararası dosyanın kapsamı ve kurumların rolleri sınır ötesi kripto varlık dondurma ve iade rehberinde açıklanmıştır.
Gerçek soruşturmalar kripto dolandırıcılığı hakkında ne gösteriyor?
Yabancı operasyon örnekleri, Türkiye’deki bir dosyanın sonucunu önceden belirlemez. Buna karşılık şebekelerin nasıl çalıştığını ve araştırmanın hangi aşamalardan geçebildiğini gösterir. Operasyon duyurusu, iddianame, mahkûmiyet ve mağdura ödeme birbirinden farklı aşamalar olarak okunmalıdır.
ABD’de 225,3 milyon doları aşan varlık hakkında müsadere davası
ABD Adalet Bakanlığının 18 Haziran 2025 tarihli açıklaması, kripto yatırım dolandırıcılığı ve aklamayla bağlantılı olduğu ileri sürülen 225,3 milyon doları aşan kripto varlık hakkında açılan hukukî müsadere davasını anlatır. Açıklamada FBI ve Secret Service’in blokzinciri analizini başka soruşturma yöntemleriyle birlikte kullandığı belirtilir.
Bu örneğin öğretici tarafı, fonların çok sayıda işlemden geçirilmesine rağmen incelemenin yalnızca ilk adreste kalmamasıdır. Ancak açıklanan tutarı kesinleşmiş mağdur ödemesi gibi sunmak hatalı olur. Varlıkların bulunması, korunması, hak sahiplerinin belirlenmesi ve ödeme ayrı işlerdir. Aynı dosyada yüzlerce kişi söz konusu olduğunda zarar listelerinin doğru hazırlanması ayrıca önem kazanır.
Arnavutluk merkezli çağrı merkezleri ve ikinci kez mağdur etme
Europol’ün 29 Nisan 2026 tarihli duyurusu, Avusturya ve Arnavutluk makamlarının Europol ve Eurojust desteğiyle yürüttüğü çevrim içi yatırım dolandırıcılığı soruşturmasını açıklar. Duyuruda on kişinin yakalandığı, yaklaşık 900.000 avro nakde ve bilişim altyapısına elkonulduğu belirtilir.
Aynı açıklama, daha önce kayıp yaşayan kişilere fon kurtarma hizmeti vaat edilerek yeniden ulaşıldığını da anlatır. Bu, ilk dolandırıcılığın ardından gelen “dosyanızı devraldık” mesajlarının neden bağımsız doğrulanması gerektiğini gösterir. Şebekenin müşteri temsilcisi, yatırım danışmanı ve kurtarma görevlisi gibi farklı roller kullanması, görünen kişilerin aynı organizasyonla bağlantılı olabileceğini düşündürür; bağlantının somut kayıtlarla kanıtlanması gerekir.
FBI verileri: büyük toplamlar neyi ölçer?
FBI’ın 6 Nisan 2026 tarihli açıklamasına göre 2025 yılında kripto varlık içeren 181.565 başvuruda 11 milyar doları aşan kayıp bildirilmiştir. Bu rakam, Türkiye’nin kaybını veya dünyadaki bütün kripto dolandırıcılığının toplamını göstermez; belirli bir başvuru sistemine iletilen şikâyetleri ve bildirilen kayıpları ifade eder.
Rakamın kapsamını doğru okumak, teknik raporda tutarları doğru okumakla aynı özeni gerektirir. Şikâyet sayısı fail sayısı değildir; bildirilen zarar, yargı kararıyla doğrulanmış zarar ile aynı kavram değildir. Güvenilir bir inceleme, büyük sayıları kullanırken bunların hangi veri kümesine ait olduğunu açıkça belirtir.
Başvurudan sonra dosya nasıl takip edilmeli?
Suç duyurusunu vermek, dosyadaki bütün araştırmaların kendiliğinden tamamlandığı anlamına gelmez. Başvuru ve soruşturma numarası saklanmalı, sunulan delillerin dizini korunmalı ve yeni bilgiler ek dilekçeyle anlaşılır biçimde aktarılmalıdır. Her yeni bulgu, daha önceki anlatımı tekrar etmek yerine hangi eksikliği tamamladığını göstermelidir.
Örneğin ilk dilekçede alıcı adres biliniyorken daha sonra merkezi platform bağlantısı tespit edilmişse, yeni başvuruda bu bağlantının dayanağı ve istenen hesap eşleştirmesi açıklanır. Bir başka mağdurun dosyasıyla ortak adres bulunması hâlinde dosya numarası ve ortak işlemler sunulur. Aynı şüpheliye ilişkin doğrulanmamış sosyal medya iddiaları, teknik kayıtların yerine konulmamalıdır.
Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilirse
CMK 173 uyarınca suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığı kararının tebliğinden itibaren iki hafta içinde ilgili sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. Somut tebligat ve uygulanacak usul ayrıca kontrol edilmelidir. Kararın öğrenildiği gün ile hukuken tebliğ tarihi her durumda aynı olmayabilir.
İtirazda yalnızca kararın haksız olduğunu söylemek yerine, toplanmayan delil ile kararın gerekçesi arasındaki ilişki gösterilir. Alıcı platforma yazılmamış olması, P2P emir kaydının istenmemesi veya teknik rapordaki varsayımın doğrulanmaması gibi eksiklikler somutlaştırılabilir. Kripto dolandırıcılığında eksik soruşturma ve KYOK itirazı yazısı bu aşamayı daha ayrıntılı ele alır.
Birden fazla mağdur ve şirket zararları
Toplu dosyalarda her mağdur için ayrı ödeme ve zarar tablosu tutulmalıdır. Ortak bir şebeke bulunması, herkesin aynı miktarda zarar gördüğünü veya bütün transferlerin aynı cüzdana gittiğini göstermez. Ortak deliller ile kişiye özgü deliller ayrıldığında soruşturma hem bağlantıları hem farklılıkları izleyebilir.
Şirket varlığı söz konusuysa işlem yetkileri, onay zinciri, muhasebe kayıtları ve kurumsal cihazlar ayrıca incelenir. Çalışanın hesabı kullanılmışsa kişisel işlem ile şirket adına işlem ayrılır. Olay kişisel veri ihlali de içeriyorsa kurumun veri koruma yükümlülükleri ayrıca değerlendirilir. Teknik müdahale sırasında ticari sırların ve müşteri bilgilerinin herkese açık dosyalara taşınmaması gerekir.
Yeni bir dolandırıcılığı önlemek için hangi kontroller işe yarar?
Korunmada en yararlı kontrol, yatırımın hikâyesi ile doğrulanabilir verisini karşılaştırmaktır. Kazanç vaadini hangi faaliyet üretiyor? Hizmeti veren tüzel kişi kim? Para hangi hesaba gidiyor? Çekim koşulları nerede yazıyor? Bunların yanıtları yalnızca size mesaj atan kişinin sunduğu belgelerden alınmamalıdır.
- Kimliği ve adresi ayrı doğrulayın. Gerçek şirket adı, taklit site tarafından kullanılabilir; resmî kayıt ile fiilen ziyaret edilen alan adı eşleştirilmelidir.
- Garantili getiri söylemini sorgulayın. Özellikle yüksek kazançla riskin yokluğunu birlikte vaat eden açıklamalar bağımsız inceleme gerektirir.
- Transferin alıcısını kontrol edin. Kopyalanan adresin tamamını, ağı ve varsa memo/tag bilgisini doğrulayın; üçüncü kişi ödemelerini açıklığa kavuşturun.
- İmzanın kapsamını anlayın. Belirsiz bir sözleşmeye sınırsız harcama izni vermeyin; bağlantı kurma ile yetki verme ayrımını gözetin.
- Hesap güvenliğini katmanlandırın. Güçlü ve ayrı parolalar, uygun çok faktörlü doğrulama ve çekim kontrollerini hizmetin imkânları içinde kullanın.
- Resmî iletişim kanalına bağımsız ulaşın. Gelen mesajdaki bağlantı veya numara, kurumu doğrulayan tek kaynak olmamalıdır.
- Geçmiş ödemeyi güvence saymayın. Küçük tutarın geri ödenmesi sonraki büyük yatırımı teşvik etmek için de kullanılabilir.
- Acele karar baskısını durdurun. “Son kontenjan”, “savcılık bloke koyacak” veya “hemen ödemezseniz dosya kapanır” sözleri ayrıca doğrulanmalıdır.
Bir mağdurun zararını gidermek için yeni borç alıp aynı sisteme ödeme yapması, kaybı büyütebilir. Yakın çevreden güvenilen biriyle olayı paylaşmak ve kayıtları birlikte düzenlemek karar baskısını azaltabilir. Şebekenin size ait kimlik belgesi veya ekran görüntüsüne sahip olması, sonraki mesajlarında gerçek bir kurum olduğunu kanıtlamaz.
Hukuki ve teknik destek değerlendirilirken hizmetin kapsamı açıkça konuşulmalıdır: yalnızca adres incelemesi mi yapılacak, teknik rapor mu hazırlanacak, adli başvuru ve takibi de üstlenilecek mi? Kullanılacak veriler, teslim edilecek çalışma, ücret ve ek masraflar belirli olmalıdır. Bir raporun hazırlanması ile paranın tahsil edilmesi farklı hizmet ve süreçlerdir.
Kripto para dolandırıcılığı hakkında sık sorulan sorular
Dolandırıcıya kendim para gönderdim; yine de şikâyet edebilir miyim?
Evet. Transferi sizin yapmış olmanız, hileyle aldatılmış olabileceğiniz ihtimalini ortadan kaldırmaz. Hangi bilgiye güvenerek ödeme yaptığınız, bu bilginin gerçeğe aykırılığı ve ödeme ile hile arasındaki ilişki incelenir. İlk vaatleri ve ödeme talimatlarını korumak bu nedenle önemlidir.
İşlem kimliğim yoksa başvuru yapamaz mıyım?
Başvuru yapılabilir. Banka dekontu, platform hesap dökümü, emir numarası, yazışmalar ve ödeme zamanı sunulabilir. İşlem kimliğinin ilgili kurumdan istenmesi talep edilebilir. Platform içi aktarımda kamuya açık bir işlem kimliği bulunmaması da mümkündür.
Dolandırıcının cüzdan adresi varsa adı bulunabilir mi?
Adres tek başına kişinin adını göstermez. Platform müşteri kayıtları, cihaz ve oturum verileri, banka hareketleri ve diğer delillerle bağlantı kurulabilir. Hesabın kayıtlı sahibi ile işlemi yapan kişinin aynı olup olmadığı ayrıca araştırılır.
Bankaya bildirim yaptım; savcılığa da başvurmalı mıyım?
Banka bildirimi ile adli başvuru farklı işlemlerdir. Bankaya yapılan bildirim güvenlik incelemesini ve uygulanabilir koruma adımlarını başlatabilir; suçun soruşturulması için savcılığa veya kolluğa da başvurulabilir. Banka başvuru numarası ve yanıtı adli dosyaya eklenmelidir.
Kripto para dolandırıcılığı için e-Devlet veya CİMER yeterli mi?
İhbarın başka bir kamu kanalına iletilmesi ile usulüne uygun adli başvuru ve dosya takibi aynı şey değildir. Acil fon ve delil koruması gereken durumda savcılık veya kolluk başvurusu geciktirilmemelidir. Elektronik bir kanal kullanıldıysa başvurunun hangi makama ulaştığı ve kayıt durumu doğrulanmalıdır.
Yalnızca ekran görüntüsüyle sonuç alınabilir mi?
Ekran görüntüsü yararlı bir başlangıç delili olabilir; fakat gerçekliği, bağlamı ve diğer kayıtlarla uyumu önemlidir. Orijinal mesaj, tam URL, işlem kimliği, hesap dökümü ve kurum kayıtlarıyla desteklenen dosya daha iyi incelenebilir. Görüntünün tek başına kesin sonuç doğuracağı söylenemez.
Kripto dolandırıcılığında para kaç günde geri gelir?
Her dosya için geçerli bir iade süresi yoktur. Fonun bulunduğu yer, kurumsal kontrol, uluslararası işlemler, hak sahipliği ve kararlar süreyi etkiler. Hesabın askıya alınmasına ilişkin kanuni süre, paranın mağdura ödeneceği süre olarak okunmamalıdır.
Şikâyeti geri çekersem para daha çabuk iade edilir mi?
Böyle bir genel kural yoktur. Şikâyetten vazgeçmenin etkisi suçun niteliğine göre değişir. Ödeme vaadiyle feragat, ibra veya başka belge imzalamadan önce belgenin kapsamı ve ödemenin gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilmelidir.
USDT satışı nedeniyle hesabım bloke oldu; suçlu muyum?
Bloke veya soruşturma, suçluluğun kesinleştiği anlamına gelmez. Satışın gerçekliği, alıcı ve ödeme yapan kişi, emir kayıtları, fon kaynağı ve sizin olay hakkındaki bilginiz araştırılır. Hesap hareketleriyle P2P kayıtlarının eşleştirilmesi önem taşır.
“Kurtarma ücreti” isteyen kişi gerçekten avukat olabilir mi?
Kimlik ve mesleki kayıt bağımsız olarak doğrulanmalıdır. Ücret istenmesi tek başına dolandırıcılık kanıtı değildir; fakat kesin iade vaadi, sahte kurum belgesi, baskı ve özel anahtar talebi ciddi inceleme gerektirir. Hizmetin kapsamı yazılı olarak açıklanmalı ve iletişim bilgileri bağımsız kaynaktan doğrulanmalıdır.
Yabancı borsaya gönderilen para için Türkiye’de avukatla çalışılabilir mi?
Evet. Türkiye’deki adli başvuru, delil hazırlığı ve soruşturma takibi yürütülebilir. Yabancı ülkede yapılması gereken işlemler ise o ülkenin usulüne ve temsil kurallarına bağlıdır. Hangi ülkede hangi işlemin yapılacağı fonun ve ilgili kuruluşun konumuna göre belirlenir.
Blokzinciri raporu dosyayı tek başına çözer mi?
Hayır. Rapor, transfer ve teknik bağlantıların açıklanmasına yardımcı olur. Hile, kast, kimlik, zarar ve sorumluluk için diğer deliller de gerekir. En yararlı rapor, kesin bulgularla varsayımları ayıran ve hangi ek kaydın hangi soruyu çözebileceğini gösteren rapordur.
Dosyanın omurgası: anlatım, para hareketi ve delilin birbirini doğrulaması
Bir mağdur dosyasının güçlü yanı, kullanılan teknik kelimelerin sayısı değildir. Mağdurun neye inanarak ödeme yaptığı, paranın hangi yoldan çıktığı ve o yol üzerindeki kişilerin hangi işlemleri yaptığı açıkça gösterilebilmelidir. Belgelenmemiş bir şüphe ile doğrulanmış bir transfer ayrı sunulduğunda, eksik araştırmanın nerede olduğu da anlaşılır.
Bu yaklaşım mağdurun hakkını araması kadar, yalnızca hesabı veya kimliği kullanıldığı için soruşturmaya giren kişinin durumunun doğru değerlendirilmesine de hizmet eder. Aynı banka hesabı bir dosyada suç gelirinin toplanma noktası, başka bir dosyada gerçek bir P2P satışının ödeme noktası olabilir. Sonuç, etiketten değil işlemin bütününden çıkarılır.
Dosya hazırlarken son bir kontrol yapın: Her ödeme bir belgeye bağlı mı? Hileli vaat korunmuş mu? Ağ ve token doğru mu? İade edilen miktarlar düşülmüş mü? Bilinenlerle araştırılması gerekenler ayrılmış mı? İlgili kurumlara bildirim numaraları kaydedilmiş mi? Bu soruların açık cevapları, hem hızlı müdahale hem sonraki yargılama için kullanılabilecek düzenli bir başlangıç sağlar.
Son kapsamlı güncelleme: 5 Eylül 2026. Mahkeme görevi ve CMK 128/A için 7571 sayılı Kanun; sınırlı hesap kullandırma iştiraki için 31 Temmuz 2026’da yayımlanan 7589 sayılı Kanun ayrıca kontrol edilmiştir. İlk yayım tarihi korunmuştur.
Mevzuat ve resmî inceleme kaynakları
Metindeki kanuni düzenlemeler ile teknik ve operasyonel örnekler aşağıdaki birincil kaynaklarla karşılaştırılarak hazırlanmıştır. Operasyon açıklamaları, yayımlandıkları tarihte bildirilen aşamayı gösterir.
- Adalet Bakanlığı — Türk Ceza Kanunu metni; sonraki değişiklikler için aşağıdaki kanun metinleri.
- Adalet Bakanlığı — Ceza Muhakemesi Kanunu metni; CMK 128/A için 7571 sayılı Kanun.
- TBMM — 7571 sayılı Kanun: görev değişikliği, geçiş hükmü ve CMK 128/A.
- TBMM — 7589 sayılı Kanun: TCK 158/4 ve geçiş düzenlemeleri.
- MASAK — 5549 sayılı Kanun, işlemlerin ertelenmesi.
- SPK — Kripto varlık hizmet sağlayıcıları geçici listesi ve statü açıklaması.
- SPK — Kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin iki tebliğ.
- NIST — Blockchain Technology Overview ve dijital adli inceleme rehberi.
- FBI/IC3 — Kripto dolandırıcılığına ilişkin başvuru ve veri açıklamaları.
- FBI/IC3 — Sahte hukuk büroları ve kurtarma dolandırıcılığı uyarısı.
- ABD Adalet Bakanlığı — 225,3 milyon doları aşan varlık hakkında soruşturma açıklaması.
- Europol — Arnavutluk ve Avusturya bağlantılı çevrim içi dolandırıcılık soruşturması.
- FBI — 2025 IC3 verilerine ilişkin 6 Nisan 2026 açıklaması.