Boşanma, Miras ve İcrada Kripto Varlık Tespiti

Boşanmada Kripto Varlıklar ve Mal Rejimi

Edinilmiş mallara katılma rejiminde, evlilik birliği içinde edinilen kripto varlıklar da tasfiyeye dâhildir. Türk Medeni Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca, varlığın hangi kaynaktan edinildiği ve edinim tarihi belirleyicidir: evlilik öncesinde edinilen veya kişisel mal niteliğindeki bir değerin yerine geçen varlık ile evlilik içinde edinilmiş varlık farklı rejime tabidir.

Uygulamadaki asıl sorun hukuki değil ispat niteliğindedir. Varlığın varlığından haberdar olunması gerekir. Bu noktada izlenecek yollar şunlardır: eşin banka hesap hareketlerinden kripto varlık hizmet sağlayıcılarına yapılmış transferlerin tespiti, ilgili kuruluşlardan mahkeme aracılığıyla hesap ve bakiye bilgisi talep edilmesi, vergi beyanlarının incelenmesi ve varlığın kaçırıldığına dair emare bulunması hâlinde tedbir talebinde bulunulması.

Tasfiye sırasında değerleme anının hangi tarih olacağı da ayrı bir tartışmadır; kripto varlıkların oynaklığı nedeniyle bu tarih sonuç üzerinde belirgin etki yaratır ve talebin bu yönüyle de açıkça ileri sürülmesi gerekir.

Mirasta Kripto Varlık: Tespit ve Erişim Sorunu

Kripto varlıklar terekeye dâhildir ve mirasçılara intikal eder. Ancak burada hukukun tek başına çözemediği teknik bir engel bulunur: özel anahtara erişilemiyorsa, varlık hukuken mirasçılara ait olsa da fiilen ulaşılamaz durumdadır. Bu, kripto varlıkları diğer tereke unsurlarından ayıran en önemli özelliktir.

Varlığın bir hizmet sağlayıcı nezdinde bulunması hâlinde durum farklıdır; mirasçılık belgesi ile kuruluşa başvurularak intikal talep edilebilir. Kuruluşun kendi prosedürü ile miras hukuku hükümlerinin çatışması hâlinde hukuki yol işletilir. Kişisel cüzdanda tutulan varlıklarda ise erişim bilgisinin bulunup bulunmadığı belirleyicidir.

Bu nedenle kripto varlık sahiplerine, erişim bilgilerinin güvenli biçimde ve hukuken geçerli bir düzenleme içinde saklanmasını sağlayacak bir planlama yapmaları önerilir. Bu planlama vasiyetname veya benzeri düzenlemelerle yapılabilir; ancak erişim bilgisinin bu belgelerde açıkça yer alması yerine, güvenli saklama ve devir mekanizmasının kurgulanması tercih edilmelidir.

İcra Takibinde Kripto Varlıkların Haczi

Kripto varlıklar, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu kapsamında haczi kabil malvarlığı değeri olarak değerlendirilir. Borçlunun bir kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabına haciz müzekkeresi yazılması mümkündür; kuruluş, borçluya ait hesap ve bakiye bilgisini bildirmek ve haczi uygulamakla yükümlüdür.

Kişisel cüzdanda tutulan varlıklarda ise haczin fiilen uygulanması güçtür. Bu hâllerde borçlunun mal beyanında bulunma yükümlülüğü, beyanda bulunmamanın sonuçları ve malvarlığını kaçırmaya yönelik işlemlere karşı tasarrufun iptali davası gündeme gelir. Ayrıca haczedilen varlığın paraya çevrilmesinde değer dalgalanması nedeniyle satış zamanının belirlenmesi ayrı bir sorun oluşturmaktadır.

Varlık Tespitinde İzlenen Yöntem

Bu dosyalarda çalışma iki koldan yürür. Birinci kol geleneksel delil: banka hesap hareketlerinde kripto varlık hizmet sağlayıcılarına yapılmış transferlerin tespiti, vergi beyanlarının ve kredi başvurularında verilen malvarlığı beyanlarının incelenmesi, yazışma ve iletişim kayıtları.

İkinci kol blok zinciri analizi: tespit edilen bir adresin işlem geçmişinin çıkarılması, bağlantılı adreslerin belirlenmesi ve varlığın hangi kuruluşlara ulaştığının tespiti. İki kolun kesiştiği nokta çoğu dosyada belirleyicidir: banka kaydından bir hizmet sağlayıcıya transfer tespit edildiğinde, o kuruluşa mahkeme aracılığıyla yazılacak müzekkere ile hesabın ve bakiyenin ortaya çıkarılması mümkün hâle gelir. Analizin, mahkemede kullanılabilir nitelikte raporlanması gerekir.

Sık Sorulan Sorular

Boşanmada eşimin kripto varlıkları paylaşıma dâhil mi?

Edinilmiş mallara katılma rejiminde, evlilik birliği içinde edinilen kripto varlıklar tasfiyeye dâhildir. Varlığın edinim tarihi ve hangi kaynaktan edinildiği belirleyicidir; kişisel mal niteliğindeki bir değerin yerine geçen varlık farklı rejime tabidir.

Eşimin gizlediği kripto varlığı nasıl tespit ederim?

Banka hesap hareketlerinde kripto varlık hizmet sağlayıcılarına yapılan transferlerin tespiti, ilgili kuruluşlardan mahkeme aracılığıyla hesap ve bakiye bilgisi talep edilmesi ve vergi beyanlarının incelenmesi başlıca yollardır. Varlığın kaçırıldığına dair emare bulunması hâlinde tedbir talep edilebilir.

Kripto varlıklar mirasa konu olur mu?

Evet, kripto varlıklar terekeye dâhildir ve mirasçılara intikal eder. Ancak varlık kişisel bir cüzdanda tutuluyorsa ve özel anahtara erişilemiyorsa, hukuken mirasçılara ait olmasına rağmen fiilen ulaşılamaz durumda kalabilir.

Mirasçı olarak borsadaki kripto varlığa nasıl ulaşırım?

Varlığın bir hizmet sağlayıcı nezdinde bulunması hâlinde mirasçılık belgesi ile kuruluşa başvurularak intikal talep edilebilir. Kuruluşun kendi prosedürü ile miras hukuku hükümlerinin çatışması hâlinde hukuki yol işletilir.

Borçlunun kripto varlıklarına haciz konulabilir mi?

Evet. Kripto varlıklar İcra ve İflas Kanunu kapsamında haczi kabil malvarlığı değeridir. Borçlunun bir kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabına haciz müzekkeresi yazılabilir. Kişisel cüzdandaki varlıklarda ise mal beyanı yükümlülüğü ve tasarrufun iptali davası gündeme gelir.

İlgili Çalışma Alanları

Bu sayfa, Blockchain ve Kripto Varlık Hukuku çalışma alanının bir parçasıdır. Konuyla yakından bağlantılı diğer alanlar:

• Kripto Varlıkların Vergilendirilmesi
• Kripto Varlığa Elkoyma ve Borsa Hesap Blokesi

Büromuzun tüm çalışma alanları için Çalışma Alanlarımız sayfasını inceleyebilirsiniz.

PEGA Hukuk ve Danışmanlık ile İletişim

Boşanma, Miras ve İcrada Kripto Varlık Tespiti alanındaki dosyalarınız için PEGA Hukuk ve Danışmanlık bünyesindeki ekibimize ulaşabilirsiniz. Büromuz Kartal/İstanbul’da faaliyet göstermektedir. Randevu ve bilgi için iletişim sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler genel nitelikte hukuki bilgilendirme amacı taşır ve somut bir olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.