İdare Hukuku
İdare hukukunda en belirleyici unsur süredir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca iptal davalarında dava açma süresi, işlemin yazılı bildiriminden itibaren kural olarak altmış gündür; bazı özel kanunlarda daha kısa süreler öngörülmüştür. Bu süre hak düşürücüdür ve kaçırıldığında işlem kesinleşir; hukuka aykırılığı ne kadar açık olursa olsun iptali istenemez. Bu nedenle bir idari işlemle karşılaşıldığında ilk yapılacak iş, tebliğ tarihinin tespit edilmesidir.
İptal Davası ve Yürütmenin Durdurulması
İptal davası, idari işlemin hukuka aykırılığı iddiasıyla açılır. Denetim beş unsur üzerinden yapılır: yetki, şekil, sebep, konu ve maksat. Bu unsurlardan herhangi birindeki hukuka aykırılık iptal sebebidir.
Dava açmak, kural olarak işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. Telafisi güç veya imkânsız zarar doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi hâlinde yürütmenin durdurulması kararı verilebilir. Bu talebin dilekçede açıkça ve gerekçeli biçimde ileri sürülmesi gerekir; sonradan telafisi güçtür.
Dava açmadan önce idareye başvurarak işlemin geri alınmasını, kaldırılmasını veya değiştirilmesini istemek mümkündür; bu başvuru dava süresini durdurur.
Tam Yargı Davaları
İdarenin işlem veya eyleminden doğan zararların tazmini tam yargı davasıyla istenir. İdarenin sorumluluğu kural olarak hizmet kusuruna dayanır: hizmetin hiç işlememesi, geç işlemesi veya kötü işlemesi. Bazı hâllerde ise kusursuz sorumluluk esası uygulanır.
Uygulamada en sık görülen konular: kamu hastanelerindeki tıbbi uygulama hataları, altyapı ve bakım eksikliğinden doğan zararlar, kolluk faaliyetlerinden doğan zararlar ve hukuka aykırı idari işlemin yol açtığı maddi kayıplardır. İdari eylemlerden doğan zararlarda, dava açmadan önce idareye başvuru zorunludur.
Kamu Görevlileri, İmar ve İdari Para Cezaları
Kamu görevlileri bakımından disiplin cezalarının iptali, atama ve nakil işlemleri, görevde yükselme uyuşmazlıkları ve özlük haklarına ilişkin davalar takip edilmektedir. Disiplin soruşturmalarında savunma hakkının usulüne uygun kullandırılmamış olması tek başına iptal sebebidir.
İmar tarafında ruhsat iptalleri, yapı tatil tutanakları, yıkım kararları, imar planı değişikliklerine itiraz ve kamulaştırma uyuşmazlıkları yürütülmektedir. İdari para cezalarına itiraz ise cezanın türüne göre idare mahkemesinde ya da sulh ceza hâkimliğinde yapılır; yanlış mercie yapılan başvuru süre kaybına yol açar. İç hukuk yolları tükendikten sonra Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru gündeme gelebilir.
Sık Sorulan Sorular
İdari dava açma süresi ne kadar?
2577 sayılı Kanun uyarınca iptal davalarında süre, işlemin yazılı bildiriminden itibaren kural olarak altmış gündür; bazı özel kanunlarda daha kısa süreler öngörülmüştür. Süre hak düşürücüdür ve kaçırıldığında işlem kesinleşir.
Dava açınca işlem durur mu?
Hayır. Dava açmak kural olarak yürütmeyi kendiliğinden durdurmaz. Telafisi güç veya imkânsız zarar doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte bulunması hâlinde yürütmenin durdurulması kararı verilebilir; bu talep dilekçede açıkça ileri sürülmelidir.
İdarenin verdiği zarar için nasıl tazminat isterim?
Tam yargı davası açılır. İdarenin sorumluluğu kural olarak hizmet kusuruna dayanır; bazı hâllerde kusursuz sorumluluk esası uygulanır. İdari eylemlerden doğan zararlarda dava açmadan önce idareye başvuru zorunludur.
Disiplin cezası aldım, iptal ettirebilir miyim?
Disiplin cezalarına karşı iptal davası açılabilir. Soruşturmada savunma hakkının usulüne uygun kullandırılmamış olması, soruşturmacı atamasındaki usulsüzlük veya zamanaşımı tek başına iptal sebebi oluşturabilir.
İlgili Çalışma Alanları
Bu sayfa Gayrimenkul, İdare ve Vergi grubunda yer almaktadır. Aynı gruptaki diğer alanlar:
Büromuzun tüm çalışma alanları için Çalışma Alanlarımız sayfasını inceleyebilirsiniz.
PEGA Hukuk ve Danışmanlık ile İletişim
İdare Hukuku alanındaki dosyalarınız için PEGA Hukuk ve Danışmanlık bünyesindeki ekibimize ulaşabilirsiniz. Büromuz Kartal/İstanbul’da faaliyet göstermektedir. Randevu ve bilgi için iletişim sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Bu sayfadaki bilgiler genel nitelikte hukuki bilgilendirme amacı taşır ve somut bir olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.
Haklarınızı Öğrenin
Hukuki Bilgilendirme Blog
Güncel hukuki gelişmeler, haklarınız ve karşılaşabileceğiniz süreçler hakkında doğru, güvenilir ve anlaşılır bilgiler sunmaktayız.