CMK 128, malvarlığına yönelen en ağır tedbiri yalnızca belirli suçlar için açar. Maddenin ikinci fıkrası bu suçları tek tek sayar ve listede olmayan bir suç için, şüphe ne kadar kuvvetli olursa olsun, 128 kararı verilemez. Kripto varlık soruşturmalarında bu liste, sanıldığından daha sık belirleyici olur: dolandırıcılık listededir ama banka kartı kötüye kullanımı değildir; aklama listede değildir ama başka bir kanunun köprüsüyle ulaşılabilir; yasadışı bahis hiçbir listede yoktur. Bu sayfa, kataloğun tam metnini, 25 Aralık 2025’te eklenen 128/A’nın çok daha dar kataloğunu ve kripto dosyalarında sık isnat edilen suçların hangi kapıdan geçebildiğini tek yerde toplar. Kataloğun ilk halkasını oluşturduğu elkoyma denetimini CMK 128 kapsamında elkoyma yazısında, tedbirlerin bütününü ise kripto varlık soruşturması rehberinde anlattık.
Katalog neden var
Ceza muhakemesinde katalog tekniği, bir tedbirin ağırlığı ile uygulanabileceği suçların ağırlığını dengelemek için kullanılır: iletişimin dinlenmesi, gizli soruşturmacı, teknik takip ve 128 elkoyması, ancak kanunun saydığı suçlar için mümkündür. 128’in kataloğu, tedbirin taşınmaz, hesap, alacak ve şirket payı gibi kişinin bütün ekonomik varlığına uzanabilmesinin karşılığıdır. Kanun koyucu, bu genişlikteki bir tedbiri her suça açmak yerine, malvarlığı kazancı üreten ve toplumsal zararı ağır olan suçlarla sınırlamıştır. Bu yüzden katalog denetimi biçimsel bir kontrol değil, tedbirin meşruiyetinin ilk sorusudur; katalog dışı bir isnatla verilen 128 kararı, şüphe ne kadar kuvvetli olursa olsun kanuni dayanaktan yoksundur.
CMK 128/2 kataloğunun tam listesi
Katalog, 2005’te maddeyle birlikte doğdu; 2014’te 6572 sayılı Kanun anayasal düzene karşı suçlar bendini yeniden düzenledi, 2016’da 6763 sayılı Kanun örgüt kurma bendini yeniden yazdı ve tefeciliği ekledi. Liste beş grupta toplanır: Türk Ceza Kanunu’ndaki on dokuz suç başlığı ve dört özel kanundaki suçlar.
| Bent | Suç | Madde | Kripto dosyalarında görülme sıklığı |
|---|---|---|---|
| a) TCK | Soykırım ve insanlığa karşı suçlar | 76, 77, 78 | Yok |
| Göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti; organ veya doku ticareti | 79, 80; 91 | Göçmen kaçakçılığında kripto ödeme dosyaları görülür | |
| Hırsızlık | 141, 142 | Cüzdan boşaltma, hesap ele geçirme dosyalarında sık | |
| Yağma | 148, 149 | Seyrek; “cüzdan şifresini zorla alma” olaylarında | |
| Güveni kötüye kullanma | 155 | Emanet cüzdan, portföy yönetimi, bot işletme dosyalarında | |
| Dolandırıcılık | 157, 158 | En sık isnat; 158/1-f bilişim sistemi aracılığıyla | |
| Hileli iflas | 161 | Platform iflaslarında | |
| Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti | 188 | Kripto ile ödeme dosyalarında | |
| Parada sahtecilik | 197 | Yok | |
| Suç işlemek amacıyla örgüt kurma (kanun metni “madde 220, fıkra üç” der) | 220 | Bahis ve aklama operasyonlarında isnat aracı olarak sık | |
| İhaleye fesat karıştırma | 235 | Yok | |
| Edimin ifasına fesat karıştırma | 236 | Yok | |
| Tefecilik | 241 | Kripto teminatlı borç dosyalarında | |
| Zimmet | 247 | Kamu görevlisinin kripto üzerinden aktarımı | |
| İrtikap | 250 | Seyrek | |
| Rüşvet | 252 | Kripto ile rüşvet ödemesi dosyalarında | |
| Devletin güvenliğine karşı suçlar | 302-308 | Seyrek | |
| Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar | 309, 311-316 | Örgüt finansmanı dosyalarında | |
| Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk | 328-331, 333-337 | Seyrek | |
| b) | Silah kaçakçılığı | 6136 s.K. m. 12 | Seyrek |
| c) | Bankacılık zimmeti | 5411 s.K. m. 160 (eski Bankalar Kanunu m. 22/3-4) | Seyrek |
| d) | Hapis cezası gerektiren kaçakçılık suçları | 5607 s.K. | Kripto ile ödenen kaçakçılık dosyalarında |
| e) | Kültür ve tabiat varlıklarını koruma suçları | 2863 s.K. m. 68, 74 | Seyrek |
Listenin en dikkat çekici özelliği, eksik bıraktıklarıdır. Bilişim suçları (TCK 243-245), suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama (TCK 282), yasadışı bahis (7258 sayılı Kanun), sermaye piyasası suçları (6362 sayılı Kanun) ve vergi kaçakçılığı (213 sayılı VUK m. 359) katalogda yer almaz. Kripto soruşturmalarının önemli bir kısmı tam da bu suçlarla açılır. Bu yüzden 128 kararı gördüğümüzde ilk yaptığımız iş, dosyadaki gerçek isnadı kataloğun karşısına koymaktır.
128/A’nın üç suçluk kataloğu
7571 sayılı Kanun’la eklenen ve 25 Aralık 2025’te yürürlüğe giren CMK 128/A, kırk sekiz saatlik askıya alma ve bunu izleyen hızlı elkoyma rejimini yalnızca üç suç tipi için açar: bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle nitelikli hırsızlık (TCK 142/2-e), bilişim sistemlerinin ya da banka ve kredi kurumlarının araç olarak kullanılmasıyla ve kamu görevlisi veya banka çalışanı gibi tanıtarak işlenen nitelikli dolandırıcılık (TCK 158/1-f ve l) ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK 245). Bu katalog 128/2’den bağımsızdır: TCK 245, 128/2’de yokken 128/A’da vardır; buna karşılık 128/2’deki on dokuz TCK başlığının çoğu 128/A’da yoktur. 128/A’nın şartlarını ve kırk sekiz saatin nasıl işlediğini ayrı bir rehberde madde madde anlattık.
Aynı kanun, 5235 sayılı Kanun’un 12. maddesinden nitelikli dolandırıcılığı çıkararak bu suçun görevli mahkemesini de değiştirdi; ancak bu değişiklik 128 kataloğunu etkilemez. 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun’la TCK 158’e eklenen dördüncü fıkra, hesabını ya da ödeme aracını başkasına kullandıran kişinin cezasında indirim öngörür; bu fıkra da katalog bakımından bir değişiklik yaratmaz, çünkü 158 zaten katalogdadır.
Aklama için köprü: 5549 sayılı Kanun m. 17
TCK 282’nin katalogda yer almaması, aklama şüphesinde malvarlığına dokunulamayacağı anlamına gelmez. 5549 sayılı Kanun’un 17. maddesi, aklama ve terörün finansmanı suçlarının işlendiğine dair kuvvetli şüphe bulunan hâllerde CMK 128’deki usule göre elkoyma yapılabileceğini düzenler ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcıya da karar yetkisi tanır. Bu köprü, kripto dosyalarındaki en sık kullanılan ikinci kapıdır ve kendi şartları vardır: aklamanın öncül suçu, alt sınırı altı ay veya daha fazla hapis gerektiren bir suç olmalıdır; savcı kararı yirmi dört saatte hâkim onayına sunulmalı, onaylanırsa değer raporu üç ayda alınıp yeniden hâkime sunulmalıdır. Bu rejimin ayrıntılarını aklama şüphesiyle elkoyma yazısında ele aldık.
Kripto dosyalarında kapsam testi: hangi isnat hangi kapıdan geçer
Aşağıdaki tablo, kripto varlık soruşturmalarında en sık karşılaştığımız isnatları dört kapı bakımından karşılaştırır. Tablonun amacı, kararın hangi kapıdan geçtiğini gördüğünüzde o kapının gerçekten açık olup olmadığını iki dakikada kontrol edebilmenizdir.
| İsnat | CMK 128 | CMK 128/A (48 saat) | 5549 m. 17 | Kalan yol |
|---|---|---|---|---|
| Nitelikli dolandırıcılık, bilişim sistemi aracılığıyla (TCK 158/1-f) | Evet | Evet | Aklama isnadı eklenirse | — |
| Basit dolandırıcılık (TCK 157) | Evet | Hayır | Aklama isnadı eklenirse | — |
| Hesap ele geçirme, cüzdan boşaltma (TCK 142/2-e) | Evet | Evet | Aklama isnadı eklenirse | — |
| Banka veya kredi kartı kötüye kullanımı (TCK 245) | Hayır | Evet | Aklama isnadı eklenirse | CMK 123/127 muhafaza; TCK 55 müsadere |
| Bilişim sistemine girme, veri bozma (TCK 243, 244) | Hayır | Hayır | Öncül suç olabilir | CMK 123/127 |
| Aklama (TCK 282) | Doğrudan hayır | Hayır | Evet | MASAK 19/A ertelemesi (7 iş günü) |
| Yasadışı bahis (7258 s.K.) | Hayır | Hayır | Öncül suç olarak aklama isnadıyla | CMK 123/127; MASAK 19/A |
| Suç örgütü kurma veya üye olma (TCK 220) | Yalnızca “örgüt kurma” başlığı; üyelik ve yardım katalogda yok | Hayır | Örgütün amaç suçuna göre | — |
| İzinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı (6362 m. 109/A) | Hayır | Hayır | Öncül suç olabilir | SPK tedbirleri; CMK 123/127 |
| Güveni kötüye kullanma (TCK 155) | Evet | Hayır | Aklama isnadı eklenirse | — |
| Vergi kaçakçılığı (VUK 359) | Hayır | Hayır | Öncül suç olabilir | 6183 s.K. ihtiyati haciz (idari) |
| Uyuşturucu ticareti (TCK 188) | Evet | Hayır | Evet, aklama isnadıyla | — |
Tablonun okunması gereken satırı bahistir. Yasadışı bahis dosyalarında ne 128 ne 128/A yolu açıktır; savcılık, malvarlığına dokunmak için ya aklama isnadı ekleyerek 5549 m. 17’ye, ya da genel muhafaza hükmü olan CMK 123 ve 127’ye başvurur. İlk yol, öncül suç ve kuvvetli şüphe şartlarını beraberinde getirir; ikinci yol ise hesap ve hak gibi değerler bakımından 128’in özel hükmüyle çatışır. Bahis kaynaklı bloke ve elkoymalarda uygulamanın nasıl işlediğini bahis ve hesap blokesi yazısında anlattık.
Katalog dışı kalan dosyada ne olur?
İsnat katalog dışındaysa savcılığın elinde üç araç kalır ve her birinin sınırı vardır. CMK 123 ve 127, ispat aracı olan ya da müsadere konusu olabilecek malvarlığı değerlerinin muhafaza altına alınmasına izin verir; savcı gecikmesinde sakınca hâlinde yazılı emirle bu işlemi yaptırabilir, ancak işlem yirmi dört saatte hâkim onayına sunulur ve hâkim kırk sekiz saatte karar vermezse elkoyma kendiliğinden kalkar. Bu hükmün platform hesabına uygulanıp uygulanamayacağı tartışmalıdır; görüşümüz, 128/1-c ve d kapsamına giren hesap ve alacaklar için 127’nin kullanılamayacağı yönündedir. İkinci araç MASAK’ın 5549 m. 19/A’daki yedi iş günlük erteleme yetkisidir; bu bir elkoyma değil, idari bir askıdır ve süresi dolunca kendiliğinden biter. Üçüncü araç, kovuşturma sonunda TCK 54 ve 55 uyarınca müsaderedir; ancak müsadere hükümle verilir ve soruşturma aşamasında bir tedbir değildir. Bu araçların birbirinden nasıl ayrıldığını elli terimlik sözlükte topladık.
Katalog denetiminin bir de ters yönü vardır: savcılığın katalog suçunu “etiket” olarak kullanması. Bahis parası yatıran bir kullanıcının hesabına “nitelikli dolandırıcılık” isnadıyla 128 kararı alınmışsa, dosyada dolandırılan bir mağdur ve bir hile bulunmalıdır. Bunlar yoksa, isnat yalnızca kapıyı açmak için seçilmiş demektir ve karar katalog halkasında kopar. Aynı denetim örgüt isnadı için de yapılır: katalog yalnızca “suç işlemek amacıyla örgüt kurma” başlığını içerir ve kanun metni bunu “madde 220, fıkra üç” ibaresiyle, yani örgütün silahlı olması hâline atıfla yazar. Bu ibarenin kapsamı doktrinde tartışmalıdır; ama tartışmasız olan şudur: örgüte üye olma (220/2) ve örgüte yardım etme (220/7) katalogda değildir. Kripto dosyalarında “örgüt” etiketi çoğu zaman bir grup P2P satıcısının aynı platformda işlem yapmasından ibarettir; hiyerarşi, süreklilik ve amaç suçu gösterilmeden bu etiketle 128 kararı alınamaz.
Soruşturma sırasında isnat değişirse
Kripto soruşturmaları sık sık isnat değiştirir: 128/A askısıyla başlayan dosya aklama isnadına dönüşür, dolandırıcılıkla açılan dosya bahis dosyasına evrilir. Karar hangi isnatla alındıysa o isnadın kapısına bağlıdır; isnat katalog dışına çıktığında kararın dayanağı da ortadan kalkar. Savcılığın bu durumda yeni bir karar alması gerekir; eski kararın kendiliğinden yeni isnadı kapsadığı savunulamaz. Uygulamada bu geçiş genellikle sessiz yapılır ve platform, ilk kararı uygulamaya devam eder. Müdafi, dosyadaki isnat değişikliğini takip eder ve kararın dayanaksız kaldığı anda kaldırılmasını ister; itiraz yolunu ve dilekçe iskeletini itiraz yazısında verdik.
Katalog hakkında sorulanlar
CMK 128 katalog suçları nelerdir?
TCK’daki on dokuz suç başlığı (soykırım ve insanlığa karşı suçlar, göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti, organ ticareti, hırsızlık, yağma, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, hileli iflas, uyuşturucu ticareti, parada sahtecilik, örgüt kurma, ihaleye ve edimin ifasına fesat karıştırma, tefecilik, zimmet, irtikap, rüşvet, devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlar, casusluk) ile silah kaçakçılığı, bankacılık zimmeti, hapis gerektiren kaçakçılık suçları ve kültür varlıklarına ilişkin suçlardır. Tam liste yukarıdaki tabloda verilmiştir.
Yasadışı bahis CMK 128 kataloğunda var mı?
Hayır. 7258 sayılı Kanun kapsamındaki bahis suçları ne 128/2’de ne 128/A’da yer alır. Bahis dosyalarında malvarlığına yönelik tedbir ancak aklama isnadıyla 5549 m. 17 üzerinden ya da genel muhafaza hükümleriyle (CMK 123, 127) uygulanabilir.
Kripto para dolandırıcılığı katalog suç mu?
Evet; dolandırıcılık (TCK 157) ve nitelikli dolandırıcılık (TCK 158) katalogdadır. Bilişim sistemi aracılığıyla işlenen nitelikli dolandırıcılık (158/1-f) ayrıca 128/A’nın kırk sekiz saatlik askı rejimine de konu olabilir.
Aklama suçunda kripto varlığa el konulabilir mi?
Evet, ama 128/2 kataloğu üzerinden değil, 5549 sayılı Kanun m. 17 üzerinden. Bu madde CMK 128’in usulüne atıf yapar ve savcıya gecikmesinde sakınca hâlinde karar yetkisi tanır; savcı kararı yirmi dört saatte hâkim onayına sunulur.
Katalog dışı bir suçta savcılık kripto hesabımı bloke edebilir mi?
128 kararı alamaz. Uygulamada CMK 127’ye dayanan muhafaza yazıları ve MASAK’ın yedi iş günlük ertelemesi görülür; ilki hesap ve alacaklar bakımından 128’in özel hükmüyle çatıştığı için itiraza açıktır, ikincisi süresi dolunca kendiliğinden biter.
Dayanaklar
- 5271 sayılı CMK m. 123, 127, 128 (6572 ve 6763 sayılı Kanunlarla değişik), 128/A (7571 sayılı Kanun, RG 25.12.2025, S. 33118).
- 5549 sayılı Kanun m. 17, 19/A; 5237 sayılı TCK m. 141-142, 155, 157-158 (158/4: 7589 sayılı Kanun, RG 31.7.2026, S. 33326), 220, 243-245, 282; 7258 sayılı Kanun; 6362 sayılı Kanun m. 109/A.
- 5235 sayılı Kanun m. 12 (7571 sayılı Kanun ile değişik).
