Forex dolandırıcılığı incelemesinde hesabın zarar etmesi ile hesabın gerçeğe aykırı işletilmesi aynı teknik bulgu değildir. İnceleme, ekrandaki son bakiyeden başlayıp orada bitirildiğinde bu ayrım kaybolur. Doğru soru şudur: Müşterinin emri, platform kaydı, varsa karşı kuruluş işlemi ve gerçek para hareketi aynı ekonomik olayı mı gösteriyor?
MT4 veya MT5 adı görülmesi, işlemin yetkili bir kuruluşta yapıldığını ya da bütün emirlerin dış piyasada karşılandığını tek başına ispatlamaz. Yazılım, onu işleten kuruluşun hukuki statüsünden ayrıdır. Önce kuruluş, alan adı ve lisans eşleştirmesi yapılır; ardından kaydın kim tarafından, ne zaman ve hangi sistemden üretildiği araştırılır.
Teknik inceleme hangi soruya cevap vermeli?
“Dolandırıcılık var mı?” hukuki sonuca yönelen geniş bir sorudur. Bilirkişiye yöneltilecek teknik sorular daha ölçülebilir olmalıdır: İtiraz edilen emir sunucuya ulaşmış mı? Kapatma isteği ile gerçekleşme arasında ne kadar süre var? İşlemi değiştiren kayıt mevcut mu? Para yatırma satırı gerçek banka veya kripto transferiyle eşleşiyor mu? Dosyanın iddiasına göre soru seti değişir.
HMK 266, hukuk dışında özel veya teknik bilgi gereken konularda bilirkişiye başvurulmasını düzenler. Hukuki nitelendirme mahkemenin işidir. Ceza dosyasında görevlendirme ve raporun değerlendirilmesi ceza muhakemesi hükümlerine tabidir. Aynı belge üzerinde çalışılsa bile hukuk davasındaki rapora itiraz süresi otomatik olarak ceza soruşturmasına taşınmaz.
Dört kayıt katmanını ayrı tutmak
| Katman | Örnek kayıt | Kontrol sorusu |
|---|---|---|
| Müşterinin cihazı | Terminal günlüğü, özgün rapor, mesaj ve erişim kaydı | Ne görüldü ve hangi işlem talep edildi? |
| Platformun sunucusu | Emir kabul, değişiklik, gerçekleşme ve yönetici müdahale kayıtları | Sistem emri nasıl işledi? |
| Karşı kuruluş | Varsa likidite sağlayıcı emir ve iptal kaydı | İleri sürülen dış işlem gerçekten bu müşteri emriyle bağlantılı mı? |
| Gerçek para | Banka ekstresi, ödeme kuruluşu kaydı, zincir üstü transfer | Ekonomik değer kime ve ne zaman geçti? |
Bu katmanlar birbirinin yerine geçmez. Müşterinin HTML raporu, sunucunun bütün yönetici hareketlerini göstermez. Banka transferi, belirli bir döviz pozisyonunun açıldığını tek başına kanıtlamaz. Dış likidite kaydının bulunmaması da kuruluşun iş modeli ve yükümlülükleri incelenmeden otomatik sahte işlem sonucu doğurmaz. İnceleme, mevcut verinin neyi gösterebildiğini ve neyi gösteremediğini açık bırakmalıdır.
MT4 ve MT5 kayıtları nasıl korunur?
Önce hesap numarası, bağlanılan sunucu, uygulama sürümü ve kullanılan cihaz not edilir. Hesap geçmişi mümkün olan tam tarih aralığıyla dışa aktarılır; seçili dönem kaydedilir. Yalnızca son haftayı gösteren raporla üç aylık zarar hesabı yapılması, fark edilmesi güç bir eksikliktir. İndirilen özgün dosya saklanır; analiz için ayrı kopya oluşturulur.
MetaTrader 5’in resmî rapor açıklaması, geçmiş bölümünden rapor alınabildiğini ve raporda emir, gerçekleşen işlem ve açık pozisyon gibi farklı bölümler bulunduğunu gösterir. Bu ayrım önemlidir: bir emir birden fazla gerçekleşme üretebilir; açık pozisyon, gerçekleşmiş nakit çekimle aynı kayıt değildir. MT4 raporu ile MT5’in emir–işlem yapısı birebir aynı varsayılmamalıdır.
MT5’in resmî günlük belgesinde platform günlüğü ile Experts günlüğü ayrılır. Günlükte gösterilen saat kullanıcının bilgisayarının saat dilimine göredir. Bu nedenle günlük zamanı, işlem sunucusu zamanı ve banka zamanı önce kendi bağlamında saklanmalı, karşılaştırma için ayrıca ortak zaman çizelgesine dönüştürülmelidir. Özgün saat değerinin üzerine dönüştürülmüş değer yazılmamalıdır.
Bir dosyanın SHA-256 özeti alınması, sonradan değişip değişmediğinin karşılaştırılmasına yardımcı olur; içindeki bilginin doğru olduğunu veya dosyayı kimin oluşturduğunu tek başına kanıtlamaz. Kaynağın, temin tarihinin ve koruma zincirinin kaydedilmesi bu yüzden gereklidir. NIST SP 800-86, adli inceleme yöntemlerinin olay müdahalesiyle birlikte ele alınmasına ilişkin teknik bir kaynaktır; Türk hukukundaki delil değerlendirmesinin yerine geçmez.
Fiyat farkı iddiasında mum grafiği neden yetmez?
Bir ekran görüntüsündeki mum ile başka bir sitenin grafiğini yan yana koymak, ilk kontrol için yararlı olabilir. Fakat sembolün tanımı, alış–satış fiyatı ayrımı, zaman dilimi, veri sağlayıcı, fiyat hassasiyeti ve işlem türü eşleştirilmeden farkın anlamı belirlenemez. Aynı görünen sembol farklı sözleşme büyüklüğü veya işlem koşulları içerebilir.
Stop-loss veya stop-out tartışmasında hangi fiyatın tetikleyici olduğu, ilgili andaki bid/ask verisi, spread, teminat ve özkaynak hesabı incelenir. Bir dakikalık mumun en yüksek ve en düşük değeri, o dakika içindeki bütün fiyat sırasını göstermez. Kayma iddiasında da yalnızca beklenen fiyat değil, emrin türü, kabul zamanı ve gerçekleşme şartları gerekir.
İncelemeye alınan karşılaştırma verisinin kaynağı raporda yazılmalıdır. Veri eksikliği varsa sonuç buna göre sınırlandırılır. “Piyasa verisiyle uyumsuz” cümlesi, hangi piyasa verisi ve hangi tolerans üzerinden sonuca ulaşıldığı açıklanmıyorsa denetlenebilir değildir.
Silinen kazanç dosyası: çoğunluk kararı ile karşı oy farklı şey söyledi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 24.11.2025 tarihli, E. 2025/1248, K. 2025/6996 sayılı kararı, gerçekleştirilen işlemlerin sonradan iptali üzerine doğan bir uyuşmazlığı ele aldı. Aracı kurum, korunma amacıyla karşı kuruluşta aldığı pozisyonun iptalini ve fiyat sorununu ileri sürdü. Çoğunluk, dosyadaki değerlendirme sonucunda davanın reddini onadı.
Karşı oy ise gerçekleşmiş müşteri emirlerinin korunması, teknik gerekçenin yeterliliği ve TBK 115/3 kapsamında sorumsuzluk anlaşmasının sınırları üzerinde durdu. Bu görüş, çoğunluğun verdiği karar gibi sunulamaz. Kararın olay dönemi de geçmişe aittir; o dönemdeki işlem ve düzenleme bağlamı bugünün her uyuşmazlığına aynen taşınmamalıdır.
Bu dosyadan çıkarılabilecek inceleme sorusu şudur: Müşteri emriyle bağlantılı olduğu söylenen korunma işlemi, özgün kayıtlarla eşleştirilebiliyor mu? Karşı kuruluş hangi işlemi, ne zaman ve hangi sebeple iptal etmiş? Kurumun müşteri kaydını değiştirmesi ile bu olay arasında belgelenebilir ilişki var mı? İptalin bildirimi ve kapsamı ne? Genel bir “teknik hata oluştu” e-postası bu soruların tamamını cevaplamaz.
Şirket defteri, banka kaydı ve bilgisayar incelemesi birlikte okunmalı
11. Ceza Dairesinin 12.02.2026 tarihli, E. 2021/41895, K. 2026/1604 sayılı kararı, forex işlemleri yapıldığı savunulan dosyada araştırmanın kapsamına odaklandı. Şirket ve müşteri bilgisayarları, şirket defterleri, gerçek işlem yapılıp yapılmadığı ve hesap üzerindeki tasarrufun kimde olduğu gibi konuların açıklığa kavuşturulması; raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi gerektiğini belirtti. Sonuç eksik araştırma nedeniyle bozmaydı, kesin mahkûmiyet değildi.
Bir rapor “müşteri işlem yapmış” derken başka bir rapor “hesabı şirket yönetmiş” diyorsa, sadece sonuç cümleleri oylanamaz. Raporların aynı tarih aralığını, aynı cihazı ve aynı erişim türünü inceleyip incelemediği görülmelidir. Müşterinin hesabı görüntüleyebilmesi, bütün emirleri kendisinin verdiğini tek başına göstermez. Buna karşılık danışmanla konuşmuş olmak da her işlemin danışman tarafından açıldığını kanıtlamaz.
Bilirkişiye yöneltilebilecek somut sorular
- İtiraz edilen her emrin numarası, türü, hacmi ve zaman kaydı nedir; hangi dosyadan alınmıştır?
- İlk kayıt ile sonradan sunulan rapor arasında değişiklik var mıdır; farkı açıklayan işlem günlüğü bulunmakta mıdır?
- Para yatırma ve çekme satırları bağımsız banka veya zincir kayıtlarıyla eşleşmekte midir?
- Emirlerin müşteri, temsilci, otomatik sistem veya yönetici müdahalesiyle oluştuğu hangi kayıtla ayrılabilmektedir?
- İddia edilen fiyat veya emir iptalinin teknik dayanağı, özgün veri ve ilgili işlemle eşleştirilebilmekte midir?
- Eksik kayıtlar hangi sonuca ulaşılmasını engellemektedir ve hangi kurumdan istenmelidir?
Bu sorular hazır bir bilirkişi görevlendirme listesi olarak her dosyaya aynen eklenmemelidir. Örneğin yalnızca sahte bir web panelinin bulunduğu olayda hiç kullanılmamış MT5 sunucusunun araştırılması gereksizdir. Talep, gerçekten kullanılan sistem ve bilinen olgulara göre daraltılır.
Rapora itiraz, karşı sonuç yazmaktan fazlasını gerektirir
Hukuk yargılamasında HMK 281 uyarınca raporun tebliğinden itibaren iki hafta içinde eksikliklerin tamamlanması, belirsizliklerin açıklanması veya yeni bilirkişi atanması talep edilebilir. Kanunda belirtilen güçlük veya teknik çalışma ihtiyacı halinde, yine süre içinde başvurularak bir defaya mahsus ve iki haftayı aşmayan ek süre istenebilir. Bu imkân otomatik uzama değildir.
Etkili itiraz, “raporu kabul etmiyoruz” cümlesiyle sınırlı kalmaz. Yanlış hesap satırı, kullanılmayan belge, açıklanmayan saat farkı veya varsayımın sonucu nasıl değiştirdiği gösterilir. HMK 293 kapsamındaki uzman görüşü de ayrı bir kurumdur; mahkemenin atadığı bilirkişi raporuyla aynı sıfatı taşımaz. Teknik uzman raporunun hazırlanması ile forex kararlarının karşılaştırılması, bu çalışmanın hukuki dosyayla bağını kurar.
