1. SİGORTA ŞİRKETİNE BAŞVURU ZORUNLULUĞU (KTK M.97)

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 97. maddesi uyarınca, zarar görenin zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında dava açmadan veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması yasal bir zorunluluktur. Bu husus, Türk hukukunda bir dava şartı olarak kabul edilmektedir.

• Süreç: Sigorta şirketi, başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplandırmak zorundadır.
• Sonuç: Başvurunun reddedilmesi veya 15 günlük süre içinde cevap verilmemesi durumunda dava açma hakkı doğmaktadır.

2. ZAMANAŞIMI SÜRELERİ

Araç değer kaybı talepleri belirli zamanaşımı sürelerine tabidir. KTK m.109 ve Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca;

• 2 Yıllık Süre: Zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl içinde hukuki süreci başlatması gerekmektedir.
• 10 Yıllık Süre: Her halükarda kaza tarihinden itibaren 10 yıl geçmesiyle talep hakkı zamanaşımına uğrar.

3. HESAPLAMA YÖNTEMLERİ VE PİYASA RAYİÇ DEĞERİ

Araç değer kaybı tazminatının miktarının belirlenmesinde esas alınan temel kriter, aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değeridir. Hesaplama, aracın kazadan hemen önceki piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış halinin piyasa değeri arasındaki fark üzerinden yapılmaktadır.

• Kriterler: Aracın kilometresi, markası, modeli, yaşı, hasarın büyüklüğü ve daha önceki hasar geçmişi bu hesaplamada belirleyici unsurlardır.
• Yargıtay Uygulaması: Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları sonrası, sadece matematiksel formüllerle değil, serbest piyasa koşullarındaki reel değer kaybı esas alınmaktadır.

4. KUSUR ORANININ TAZMİNATA ETKİSİ

Araç değer kaybı tazminatında, sürücülerin kazadaki kusur oranları doğrudan belirleyicidir. Sigorta şirketi, kendi sigortalısının kusuru oranında tazminat ödemekle yükümlüdür.

• Tam Kusur: Kazada %100 kusurlu olan taraf, değer kaybı tazminatı talep edemez.
• Kısmi Kusur: Zarar görenin kusuru varsa, tazminat miktarı bu kusur oranında indirime tabi tutulur.

5. SİGORTA ŞİRKETİNİN TEMERRÜDÜ VE FAİZ

Sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapıldıktan sonra, şirketin ödeme yapması gereken 15 günlük sürenin dolmasıyla sigorta şirketi temerrüde düşer. Bu tarihten itibaren faiz işletilmesi mümkündür.

6. BAŞVURULABİLECEK YASAL YOLLAR

Hak sahibi, sigorta şirketine başvurusundan olumsuz yanıt alırsa veya kısmen bir ödeme almasına rağmen tam zararı giderilmediyse ya da sigorta şirketinden 15 gün içinde hiç yanıt almazsa bu durumda Sigorta Tahkim Komisyonuna yoluna veya mahkemede dava yoluna gidebilir. Uygulamada Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yolu daha hızlı ve az masraflı bir yöntem olması açısından daha fazla tercih edilmektedir.

SONUÇ VE HUKUKİ TAVSİYE:

Araç değer kaybı tazminatı süreci; KTK m.97 uyarınca yapılacak zorunlu başvuru ile başlamalı, 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde takip edilmeli ve piyasa rayiç değerleri üzerinden teknik bir bilirkişi raporu ile somutlaştırılmalıdır. Hak kaybına uğramamak adına, kazadaki kusur oranlarının tespiti ve sigorta şirketinin temerrüt tarihinin doğru belirlenmesi büyük önem arz etmektedir.