Son güncelleme: · Hazırlayan: Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu (Sicil No 92414) · Baro levhasında doğrula
- Eş veya çocuk: Yakınlık tek başına tahsil yetkisi vermez; kural olarak parayı alanın kiraya veren adına yetkili olması (TBK m. 40/1) veya kiraya verenin ödemeyi onaylaması gerekir. Yetki yazılı belgelenmelidir.
- Başka hesap: TBK m. 89/1 ifa yerini düzenler; ifa yeri tarafların açık veya örtülü iradesine göre belirlenir, aksine anlaşma yoksa para borcu alacaklının yerleşim yerinde ifa edilir. Başka hesap için yazılı talimat alınmalıdır.
- Vergi: Konut ve iş yeri kira ödemelerinin banka veya PTT belgesiyle tevsiki zorunludur (Seri No: 328 GVK Genel Tebliği m. 2/1).
- Üçüncü kişi: Kiraya verenin ödemenin bizzat kiracıdan gelmesinde menfaati bulunmadıkça anne, baba veya işveren de kirayı ödeyebilir (m. 83); borçlu yine kiracıdır (m. 313).
- Satış ve devir: Yeni malik sözleşmenin tarafı olur (m. 310/1); bildirilmemiş devirde önceki alacaklıya iyiniyetle yapılan ödeme borçtan kurtarır (m. 186).
- Haciz: İhbarnameden sonra kiraya verene yapılan ödeme muteber değildir; itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür (İİK m. 89/1–2).
- 01 Kira kime ödenir?
- 02 Eşe veya çocuğa ödeme
- 03 Başka hesaba ödeme talebi
- 04 Kirayı üçüncü kişinin ödemesi
- 05 Kiralanan satıldıysa
- 06 Kira alacağının devri
- 07 Haciz ihbarnamesi gelirse
- 08 Kiraya veren kirayı kabul etmezse
- 09 Ödemenin ispatı ve dekont
- 10 Doğru bilinen yanlışlar
- 11 Sık sorulan sorular
- 12 Kaynaklar
Kira bedeli ev sahibi dışında birine ödenebilir mi?
“Kira başkasına ödenebilir mi?” sorusunun cevabı, parayı alan kişinin kiraya veren karşısındaki konumuna bağlıdır. Kira bedelini ödemekle yükümlü olan kiracıdır (TBK m. 313); alacaklı ise kural olarak sözleşmedeki kiraya verendir. Borcun ifa yeri tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir; aksine bir anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir (TBK m. 89/1, bent 1). Hangi hesaba ödeneceği konusunda öncelikle sözleşmeye bakılmalıdır.
| Durum | Kime ödenir? | Dayanak | Dikkat |
|---|---|---|---|
| Ev sahibinin eşi veya çocuğu tahsil ediyor | Kiraya verenin yetkilendirdiği kişiye | TBK m. 40/1 | Yetki veya talimat yazılı alınmalı |
| Kiraya veren başka hesap bildirdi | Talimattaki hesaba | Sözleşme / kiraya verenin yazılı talimatı | Talimat teyit edilmeli |
| Kiralanan satıldı | Yeni malike | TBK m. 310/1 | Tapu kaydı istenmeli |
| Kira alacağı devredildi | Devralana | TBK m. 183, 184, 186 | Devir yazılı olmalı (m. 184/1) |
| Kiracıya haciz ihbarnamesi tebliğ edildi | Yalnızca icra dairesine | İİK m. 89/1 | Tebliğden sonra kiraya verene ödeme muteber değil; bildirim süresi yedi gün (m. 89/2) |
| Alacaklının kim olduğu çekişmeli | Hâkimin belirlediği yere tevdi | TBK m. 187/1 | Çekişmeyi bilerek ödeyen sonuçlardan sorumlu |
| Kiraya veren ödemeyi kabul etmiyor | Alacaklı temerrüdü varsa ifa yerindeki hâkimin belirlediği yere tevdi | TBK m. 107/1–2 | Ret belgelenmeli; kısmi ödemenin reddi haklı olabilir (m. 84/1) |
Ev sahibinin eşine veya çocuğuna kira ödenirse borç biter mi?
Eş veya çocuk olmak, tek başına kiraya veren adına kira tahsil etme yetkisi anlamına gelmez; yetkili bir temsilci tarafından kiraya veren adına ve hesabına yapılan işlemin sonuçları doğrudan kiraya vereni bağlar (TBK m. 40/1). Eşe veya çocuğa yapılan ödeme şu durumlarda kiraya verene yapılmış sayılabilir:
- Kira sözleşmesinde ödemenin bu kişiye veya onun hesabına yapılacağı kararlaştırılmışsa;
- Kiraya veren, kiranın bu kişiye ödenmesi için yazılı talimat vermişse;
- Kiraya veren bu kişiye yapılan ödemeyi sonradan kabul etmiş, örneğin parayı aldığını yazılı olarak onaylamışsa.
Bunların hiçbiri yoksa ve kiraya veren parayı almadığını söylerse, ödemenin kiraya vereni bağladığını ispat yükü kiracıya düşebilir.
Kira sözleşmesini ev sahibi yerine eşi veya çocuğu imzaladıysa
İmzayı atan kişi ev sahibi adına ve yetkiyle hareket etmişse sözleşmenin sonuçları ev sahibini bağlar (m. 40/1). Yetkili temsilci sözleşmeyi yaparken temsilci sıfatını bildirmemişse sonuçlar kendisine ait olur; ancak kiracı temsil ilişkisinin varlığını durumdan çıkarıyor veya çıkarması gerekiyorsa ya da sözleşmeyi temsilci veya ev sahibinden biriyle yapması kiracı için farksızsa, sonuçlar doğrudan doğruya ev sahibine ait olur (m. 40/2).
Ev sahibi kirayı başka bir hesaba istiyorsa ne yapılmalı?
Sözleşmede ödeme için bir hesap kararlaştırılmışsa ödeme o hesaba yapılmalıdır; ifa yeri de tarafların açık veya örtülü iradesine göre belirlenir (TBK m. 89/1). Kiraya veren sonradan başka bir hesap bildirirse, talimatın kiraya verenden geldiğini ve ödemenin hangi kira borcuna ait olduğunu ispatlayabilmek önem kazanır:
- 1Sözleşmeyi kontrol edinÖdeme maddesindeki hesap sahibine ve IBAN’a bakın; hesap değişikliği bir usule bağlanmışsa ona uyun.
- 2Yazılı talimat isteyinYeni hesabın sahibi, IBAN’ı ve geçerlilik tarihi kiraya verenin imzalı yazısıyla bildirilsin; talimatı başkası gönderiyorsa yetki belgesi isteyin (m. 40/1).
- 3Talimatı teyit edinYalnızca mesajla bildirilen hesap değişikliğini kiraya verenle önceden kullandığınız yoldan teyit edin.
- 4Açıklamayı yazın, belgeleri saklayınAçıklamaya kiraya verenin adını, kiralananın adresini ve ödenen ayı yazın; talimatı ve dekontları birlikte saklayın.
Kiracı yerine başkası kira ödeyebilir mi?
Evet. Borcun bizzat borçlu tarafından ifa edilmesinde alacaklının menfaati bulunmadıkça borçlu, borcunu şahsen ifa etmekle yükümlü değildir (TBK m. 83). Kiraya verenin bu konuda menfaati yoksa kiracının annesi, babası, işvereni veya şirketi de kirayı ödeyebilir ve bu ödeme kira borcunu ifa eder. Dikkat edilecek noktalar:
- Borçlu yine kiracıdır; ödemeyi yapan kişi bu nedenle sözleşmenin tarafı olmaz. Kiralananın tesliminden sonra muaccel olan kira bedeli ödenmezse kiraya veren kiracıya yazılı süre verip sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir (m. 313, 315/1).
- Ödeyen kişi sözleşmeye kefil olarak imza atmışsa, ödediği ölçüde kiraya verenin haklarına halef olur ve ödemeyi kiracıya bildirmek zorundadır (m. 596, 597). Ayrıntı için kira sözleşmesinde kefilin sorumluluğu yazısına bakabilirsiniz.
Ev satıldıysa kira kime ödenir?
Sözleşmenin kurulmasından sonra kiralanan herhangi bir sebeple el değiştirirse yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olur (TBK m. 310/1). Bu nedenle el değiştirmeden sonra muaccel olan kira bedelleri kural olarak yeni malike ödenmelidir; kamulaştırmaya ilişkin hükümler saklıdır (m. 310/2). Satışı öğrenen kiracı, yeni malikten güncel tapu kaydını ve ödeme hesabını yazılı olarak istemelidir.
Eski ve yeni malik arasında belirli ayların kirasının kime ait olduğu çekişmeli ise kiracı ifadan kaçınabilir ve bedeli hâkimin belirlediği yere tevdi ederek borçtan kurtulur (m. 187/1). Çekişmeyi bildiği hâlde taraflardan birine ödeme yapan kiracı, bundan doğacak sonuçlardan sorumlu olur (m. 187/2).
Kira alacağı başkasına devredildiyse kime ödenir?
Kiraya veren, kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça kira alacağını kiracının rızasını aramadan üçüncü bir kişiye devredebilir (TBK m. 183/1). Devrin geçerliliği yazılı şekilde yapılmasına bağlıdır (m. 184/1).
Devir kiracıya devreden veya devralan tarafından bildirilmemişse kiracı, önceki alacaklıya iyiniyetle ödeme yaparak borcundan kurtulur (m. 186). Bildirimden sonra ödeme devralana yapılmalıdır. Kiracı, devri öğrendiği sırada kiraya verene karşı sahip olduğu savunmaları devralana karşı da ileri sürebilir (m. 188/1).
Ev sahibine haciz geldiyse kira kime ödenir?
Kiraya verenin kiracıdan olan kira alacağı haczedilirse icra dairesi kiracıya haciz ihbarnamesi gönderir. İhbarnamede kiracıya, bundan böyle borcunu ancak icra dairesine ödeyebileceği ve takip borçlusu olan kiraya verene yapılacak ödemenin muteber olmadığı bildirilir (İİK m. 89/1).
Ev sahibi kirayı kabul etmezse ne yapılır?
Kiraya verenin kirayı kabul etmemesi, kiracının ödeme borcunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz (TBK m. 313). Ödemeyi bırakmak, kiraya verene yazılı süre vererek sözleşmeyi feshetme imkânı tanıyabilir; konut ve çatılı işyeri kiralarında bu süre en az otuz gündür (m. 315/1–2). Ödememe yüzünden iki haklı ihtara sebep olunması da m. 352/2’deki süreler içinde sözleşmenin dava yoluyla sona erdirilmesine yol açabilir.
Kiraya verenin kabul etmemesi alacaklı temerrüdü niteliğindeyse kanun tevdi yolunu tanır: borçlu, hasar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere borç konusunu tevdi ederek borcundan kurtulabilir; tevdi yerini ifa yerindeki hâkim belirler (m. 107/1–2). Ret yazılı yanıt veya iade edilen havale kaydıyla belgelenmelidir. Tamamı belli ve muaccel kiranın kısmen ödenmesini ise kiraya veren reddedebilir (m. 84/1).
Ödemenin ispatı: dekontta neye dikkat edilmeli?
İİK m. 269 uyarınca tahliye ihtarlı ödeme emrine kira sözleşmesini reddetmeden kiranın ödendiğini ileri sürerek itiraz eden kiracı, bunu noterlikçe re’sen düzenlenmiş veya imzası tasdik edilmiş ya da alacaklı tarafından ikrar olunmuş bir belgeyle, yahut resmi dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre verdikleri bir makbuz veya vesikayla ispat etmek zorundadır (İİK m. 269/c/1). Banka kaydı ödemenin tarihini, tutarını, göndereni ve alıcıyı gösterdiğinden, ödemeyi banka üzerinden yapmak ispat bakımından ihtiyatlı bir yoldur. Dekontta şunlara dikkat edin:
- Alıcı: Kiraya veren veya yazılı talimatla gösterilen kişi;
- Açıklama: Kiracının adı, kiralananın adresi ve ödenen ay;
- Ek belge: Başka hesaba ödemede kiraya verenin yazılı talimatı dekontla birlikte saklanmalı.
Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; kiralanan taşınmazların İİK’ya göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler bunun dışındadır (6325 sayılı Kanun m. 18/B/1-a).
Vergi mevzuatı: banka veya PTT ile tevsik
Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 328, RG 17.10.2024) uyarınca konut ve iş yerini kiraya verenler ile kiralayanlar, kira tahsilat ve ödemelerini banka veya PTT belgeleriyle tevsik etmek zorundadır (m. 2/1). Mahkeme ve icra yoluyla veya ayni olarak yapılan ödemeler kapsam dışıdır (m. 2/3); hisseli gayrimenkulde kiranın tamamının kiraya verenlerden birine banka veya PTT aracılığıyla ödenmesi yeterlidir (m. 2/4). Havale, EFT ve internet şubesi dekontları tevsik edici belgedir; banka şubesinde T.C. kimlik ve vergi kimlik numarası, ad soyad/unvan ve “kira ödemesi” açıklamasıyla kiraya verenin hesabına yatırmak da yeterlidir (m. 2/5).
Uyulmazsa kiraya veren ve kiracının her birine, her işlem için tutarın %10’u oranında, asgari tutardan az olmamak üzere özel usulsüzlük cezası kesilir (m. 3/1–2). Tüccarlar, serbest meslek erbabı, defter tutan çiftçiler ve kazancı basit usulde tespit edilenler dışındakiler için asgari tutar 2024’te 5.000 TL idi; tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır (m. 3/5). Aykırı ödeme yapan, ödemeyi izleyen beş iş günü içinde durumu kendiliğinden idareye bildirirse kendisine ceza kesilmez (m. 3/4). Tebliğ, ödemenin kiraya veren dışındaki bir kişinin hesabına yapılmasını ayrıca düzenlemez; bu nedenle ödemenin kiraya verenin kendi hesabına yapılması hem vergi hem ispat bakımından daha az tartışma doğurur.
Doğru bilinen yanlışlar
“Kira yalnızca ev sahibinin kendisine ödenirse geçerlidir.”
Kesin cevap: Hayır. Parayı alan kişi kiraya veren adına tahsile yetkiliyse (TBK m. 40/1), sözleşmede onun hesabı gösterilmişse veya kiraya veren ödemeyi onaylarsa, başkasına yapılan ödeme de kiracıyı borçtan kurtarabilir.
“Kirayı kiracıdan başkası ödeyemez.”
Kesin cevap: Hayır. Kiraya verenin ödemenin bizzat kiracıdan gelmesinde menfaati yoksa üçüncü kişinin, örneğin kiracının annesinin veya babasının ödemesi de borcu ifa eder (TBK m. 83).
“Haciz ihbarnamesi geldikten sonra kira ev sahibine ödenmeye devam edilebilir.”
Kesin cevap: Hayır. Haciz ihbarnamesinden sonra ev sahibine yapılan ödeme muteber değildir; borç ancak icra dairesine ödenebilir (İİK m. 89/1).
“Ev sahibi kirayı kabul etmezse kiracı ödemeyi bırakabilir.”
Kesin cevap: Hayır. Ödemeyi bırakmak, kiraya verene TBK m. 315 uyarınca süre verip sözleşmeyi feshetme imkânı tanıyabilir. Alacaklı temerrüde düşmüşse kiracı bedeli ifa yerindeki hâkimin belirlediği yere tevdi ederek borçtan kurtulur (TBK m. 107).
Sık sorulan sorular
Kira ev sahibinin hesabına yatmak zorunda mı?
Kirayı ev sahibinin oğluna yatırırsam borcum biter mi?
Kiramı annem veya babam ödeyebilir mi?
Haciz ihbarnamesi aldıktan sonra kirayı ev sahibine ödersem ne olur?
Ev sahibi kirayı almıyor, ödemeyi bırakabilir miyim?
Kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — m. 40, 83, 84, 89, 107, 183–188, 310, 313, 315, 352, 596, 597 (mevzuat.gov.tr, konsolide metin)
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu — m. 89, 269, 269/c (mevzuat.gov.tr, konsolide metin)
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu — m. 18/B (mevzuat.gov.tr, konsolide metin)
- Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 328) — m. 2, 3 (Resmî Gazete, 17.10.2024, Sayı 32695)
İlgili rehberler
- Gayrimenkul ve kira hukuku
- İcra ve iflas hukuku
- Tahliye talepli icra takibi
- Kira sözleşmesinde kefilin sorumluluğu
- Menfi tespit davası
Hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti
Kira ödemesi tartışmalı mı, haciz ihbarnamesi mi aldınız?
Kira sözleşmesini, ödeme talimatını, dekontları ve varsa haciz ihbarnamesini hazırlayıp WhatsApp’tan ya da e-postayla yazın veya arayın; mesajınız doğrudan Av. Ahmet Karaca’ya ulaşır. Haciz ihbarnamesine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür.
Av. Ahmet Karaca · 0531 336 09 81 · ahmet@pegahukuk.com
Av. Ahmet Karaca
Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu’na kayıtlı (Sicil No 92414, TBB No 234456), kripto varlık hukuku, blockchain hukuku ve bilişim hukuku alanlarında çalışan bir avukattır; PEGA Hukuk & Danışmanlık (Kartal/İstanbul) bünyesinde görev yapmaktadır. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur; Duke University (Blockchain/DeFi), Politecnico di Milano (AI & Legal Issues) ve Lund University (AI & Law) sertifika programlarını tamamlamış, Udemy’de blockchain hukuku dersi vermekte ve Haberler.com’da köşe yazıları yazmaktadır.
Profil ve yayınlar · LinkedIn · İstanbul Barosu levhası
Bu içerik Av. Ahmet Karaca tarafından hazırlanmış ve hukuki doğruluğu kontrol edilmiştir. Kaynak gösterirken: pegahukuk.com — Av. Ahmet Karaca.