Son güncelleme: 20 Eylül 2026. Kripto varlığınız dolandırıcılıkla alındıktan sonra sizi “paranızı geri alacağız” diyerek arayan kişi veya şirket, çoğu zaman kurtarma sürecinin parçası değil, ikinci bir dolandırıcılığın failidir. Bu modelde mağdurdan önce dosya açma, blockchain iz sürme, vergi, teminat, gas ücreti veya mahkeme masrafı adı altında para istenir; bazen de borsa, kolluk, avukat ya da uluslararası bir kurum taklit edilir. İlk kural açıktır: yeni ödeme yapmayın, seed phrase veya kimlik bilgisi paylaşmayın, görüşmeleri silmeden hesaplarınızı güvenceye alın ve ilk olayla ikinci temasın delillerini birlikte koruyun.
Bu rehber, Türkiye’de kripto dolandırıcılığı sonrasında ortaya çıkan recovery scam (sahte varlık kurtarma) riskini; dolandırıcılığın işleyişini, Türk Ceza Kanunu bakımından olası nitelendirmeyi, blockchain kayıtlarının nasıl korunacağını, borsa ve bankalarla hangi kanaldan iletişim kurulacağını ve savcılık başvurusunun nasıl hazırlanacağını açıklar. Amaç, “kripto paramı geri alacağım” umudunun yeni bir zarara dönüşmesini önlemek ve soruşturma makamlarının kullanabileceği teknik-hukuki dosyayı ilk günden kurmaktır.
Recovery scam nedir ve ilk mağduriyetten nasıl ayrılır?
Recovery scam, daha önce dolandırılmış kişilerin mağduriyet verilerini kullanarak “varlık kurtarma” hizmeti sunduğunu iddia eden ikinci aşama dolandırıcılıktır. Fail, ilk dolandırıcılığın izlerini gerçekten takip etmiş gibi görünen bir ekran görüntüsü, sahte rapor veya cüzdan grafiği gönderebilir. Ardından işlemin serbest bırakılması için yeni bir transfer ister. Para gönderildiğinde yeni bir gerekçe çıkar: vergi, AML onayı, güvenlik teminatı, ağ ücreti, mahkeme harcı ya da “son doğrulama”. Bu döngü, mağdur ödeme yapmayı bıraktığında kesilir.
İlk dolandırıcılık ile recovery scam aynı kişilerin işi olabilir; ancak hukuki değerlendirme bakımından iki temasın ayrı ayrı belgelenmesi gerekir. İlk olayda yatırım vaadi, sahte borsa, oltalama, sosyal mühendislik veya cüzdan izni gibi yöntemler kullanılmış olabilir. İkinci olayda ise fail, mağdurun çaresizliğini ve elindeki ilk dosya bilgilerini kullanarak yeni bir hile kurar. “İlk dosyada paranız bulundu, sadece ücreti yatırın” cümlesi, tek başına varlıkların bulunduğunu göstermez.
İkinci dolandırıcılık hangi aşamalardan oluşur?
Vakalar farklı görünse de yöntem çoğunlukla aşağıdaki sırayı izler:
- Mağdurun tespiti: Fail, sosyal medya paylaşımlarını, şikâyet forumlarını, sahte destek formlarını veya daha önce doldurulmuş iletişim bilgilerini kullanır. İlk dolandırıcılığın tarihini, gönderilen tutarı ve işlem hash’ini biliyor olması, gerçekten resmî erişimi bulunduğu anlamına gelmez.
- Güven tesis etme: “Blockchain uzmanı”, “kolluk irtibatı”, “uluslararası hukuk bürosu”, “borsa uyum birimi” veya “varlık kurtarma departmanı” gibi unvanlar kullanılır. Gerçek bir şirket adı taklit edilebilir; e-posta alan adı ve telefon numarası da benzer biçimde düzenlenebilir.
- Ücretsiz inceleme görüntüsü: Açık blockchain verilerinden görülebilecek bir transfer, sanki özel bir yetkiyle bulunmuş gibi sunulur. Bazen gerçek işlem hash’i kullanılır, fakat bu hash’in mağdura ait olduğunun veya paranın kurtarılabileceğinin kanıtı değildir.
- İlk ödeme: Dosya açma, teknik rapor, “KYC serbest bırakma” veya vergi adı altında küçük bir miktar istenir. İlk ödeme yapıldığında güven artırılır ve daha yüksek tutara geçilir.
- Yeni engel üretme: Her ödemenin ardından başka bir ücret çıkar. Hiçbir noktada mahkeme kararı, borsa teyidi veya doğrulanabilir resmî yazı sunulmaz.
Hangi vaatler recovery scam için güçlü bir uyarı işaretidir?
| Vaat veya talep | Neden risklidir? | Güvenli yaklaşım |
|---|---|---|
| “Fonlar bulundu, bugün ödeme yaparsanız çıkar.” | Blockchain’de bir adresin görülmesi, fonun hukuken veya fiilen ele geçirildiği anlamına gelmez. | İşlem hash’ini ve resmî süreci bağımsız kanaldan doğrulayın; yeni transfer yapmayın. |
| “Vergi/AML teminatı yatırmadan borsa serbest bırakmaz.” | Özel bir kişi veya şirket, mahkeme ya da kamu makamı adına tahsilat yapamaz. | Borsanın yalnızca kendi resmî destek kanalını kullanın; gelen bağlantıya tıklamayın. |
| “Interpol, FBI veya savcılık adına çalışıyoruz.” | Kurum adı, e-posta imzası ve logo taklit edilebilir; bunlar yetki belgesi değildir. | Kurumun resmî alan adındaki iletişim bilgisiyle kendiniz doğrulayın. |
| “Seed phrase, özel anahtar veya uzaktan bağlantı gönderin.” | Bu bilgiler cüzdanın kontrolünü devreder; kurtarma değil doğrudan varlık kaybı doğurabilir. | Seed phrase ve özel anahtar hiçbir kişiye verilmez. Cüzdan izinleri ve cihaz güvenliği ayrı ele alınır. |
| “Şikâyeti kaldırın veya bankayla konuşmayın.” | Fail, delil oluşmasını ve hesabının incelenmesini geciktirmek ister. | İletişimi kesip delilleri saklayın; banka ve yetkili makamlara doğru kronoloji sunun. |
Türkiye’de hangi suçlar gündeme gelebilir?
Sahte varlık kurtarma vaadi, hileli davranışlarla mağdurun parasının alınması amacını taşıyorsa olayın temelinde TCK m. 157’deki dolandırıcılık suçu değerlendirilebilir. Hile bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumları kullanılarak kurulmuşsa TCK m. 158’deki nitelikli hâllerin uygulanıp uygulanmayacağı somut olayın delillerine göre incelenir. Failin kendisini kamu görevlisi, borsa çalışanı veya hukukçu gibi tanıtması, kullanılan yöntem ve mağdurun yanılma biçimiyle birlikte değerlendirilir; unvanın tek başına otomatik bir nitelendirme sonucu doğurduğu söylenemez.
İlk dolandırıcılıktan sonra yapılan ikinci ödeme, her dosyada “aynı suçun devamı” kabul edilmez. İki temasın zamanlaması, fail bağlantısı, kullanılan hesaplar, mesaj içerikleri, para akışları ve hile planı incelenerek ayrı suç, zincirleme suç veya başka bir hukuki değerlendirme yapılıp yapılmayacağı belirlenir. Bu nedenle şikâyet dilekçesinde yalnızca son gönderilen tutarı değil, ilk olaydan itibaren bütün iletişim ve transfer zincirini anlatmak gerekir. Kesin hukuki nitelendirme soruşturma makamına ve yargılamaya aittir.
İlk 24 saatte yapılması gerekenler
Recovery scam şüphesi doğduğunda amaç fail ile pazarlık etmek değil, yeni zararı durdurmak ve iz bırakmaktır. Aşağıdaki sıra pratikte önem taşır:
- Ödemeyi durdurun: Yeni ücret, vergi, teminat veya “iade aktivasyonu” adı altında kripto ya da para göndermeyin. Gönderilmişse miktar, saat, ağ ve alıcı adresini hemen kaydedin.
- Hesapları güvenceye alın: E-posta, borsa ve banka hesaplarının parolalarını temiz bir cihazdan değiştirin; iki aşamalı doğrulamayı yenileyin. Oltalama bağlantısına giriş yaptıysanız aktif oturumları sonlandırın ve API anahtarlarını iptal edin.
- Cüzdan izinlerini kontrol edin: Sadece parola değiştirmek, daha önce verilmiş akıllı sözleşme izinlerini kaldırmayabilir. Şüpheli bağlantıları tekrar açmadan, kullandığınız cüzdanın doğrulanmış uygulaması üzerinden izinleri inceleyin. Seed phrase açığa çıktıysa yeni ve güvenli bir cüzdana geçiş, teknik bir uzmanın yönlendirmesiyle değerlendirilmelidir.
- Banka ve borsaya resmî kanaldan bildirin: Bankanın kart veya hesap güvenliği birimine, borsanın uygulama içi destek kanalına başvurun. İletişim kişisinin gönderdiği telefon veya bağlantıyı kullanmayın. İşlemin geri alınacağının garanti olmadığını, fakat erken bildirimin kayıt ve risk azaltma bakımından önemli olduğunu bilin.
- Delilleri silmeyin: Mesajları, e-postaların tam başlıklarını, URL’leri, kullanıcı adlarını, telefon numaralarını, ödeme dekontlarını, işlem hash’lerini ve cüzdan adreslerini saklayın. Ekran görüntüsünü kırpmadan ve tarih-saat bilgisi görünür şekilde alın; orijinal dosyaları ayrıca koruyun.
Delil dosyası nasıl hazırlanmalı?
İyi bir dosya, çok sayıda ekran görüntüsünden ziyade doğrulanabilir bir zaman çizelgesine dayanır. Her olay için şu alanları ayrı satırda tutmak faydalıdır:
- İlk temasın ve recovery teklifinin tarih-saat bilgisi, kullanılan platform ve hesap adı;
- Gönderilen veya istenen her ödeme için varlık türü, miktar, ağ, gönderen/alıcı adresi ve işlem hash’i;
- Bankadan çıkan paranın dekontu, açıklaması, alıcı IBAN’ı ve işlem referansı;
- Web sitesi, uygulama, e-posta alan adı, telefon numarası ve varsa sahte sözleşme veya rapor;
- Failin kullandığı kurum adı, görev unvanı, “dosya numarası” ve ödeme talebinin gerekçesi;
- İlk dolandırıcılık ile ikinci temas arasındaki bağlantıyı gösteren mesajlar ve başvuru formları.
Mesajları başka bir uygulamaya aktarırken tarih, gönderen ve alıcı bilgilerinin kaybolmamasına dikkat edin. E-posta için yalnızca ekran görüntüsü değil, mümkünse orijinal ileti ve tam başlık bilgisi saklanmalıdır. Blockchain verisi değişmez görünse de bir ekran görüntüsü değiştirilebilir; bu nedenle explorer bağlantısı, işlem hash’i, ağ adı ve sorgu tarihi birlikte kaydedilmelidir. Teknik inceleme yapılacaksa cihazın içeriğine rastgele uygulama kurmak veya şüpheli dosyayı açmak delil bütünlüğünü ve hesap güvenliğini bozabilir.
Blockchain transferi görüldüğünde para geri alınmış sayılır mı?
Hayır. Açık blokzincir kayıtları transferin gerçekleştiğini, hangi adresten hangi adrese gittiğini ve zamanını gösterebilir; fakat adresin arkasındaki kişinin kim olduğunu, varlığın hâlen kontrol edilebilir olduğunu veya hukuken iade edilebileceğini tek başına kanıtlamaz. Fonlar merkezi borsaya, köprüye, mikser benzeri bir hizmete veya yeni adreslere taşınmış olabilir. Adres etiketleri de her zaman resmî kimlik tespiti değildir.
Teknik analiz; işlem grafiği, adres kümeleri, zaman çizelgesi, borsa giriş-çıkış noktaları ve farklı ağlar arasındaki geçişleri birlikte ele almalıdır. Bu analiz bir “kurtarma garantisi” değil, soruşturma ve olası hukuk başvurusu için delil üretme aracıdır. Blockchain akışının nasıl belgelendirileceğine ilişkin daha geniş açıklama için kripto adli bilişim ve fon takibi rehberimize bakılabilir.
Özel şirketler fon dondurabilir mi?
Özel bir iz sürme veya kurtarma şirketi mahkeme kararı veremez, savcılık adına elkoyma yapamaz ve borsaya zorlayıcı emir gönderemez. Bir platform, kendi iç risk prosedürleriyle hesabı geçici olarak inceleyebilir; resmî dondurma veya elkoyma ise yetkili makamların karar ve talepleriyle yürür. “Fonlar şu anda bizim kontrolümüzde” veya “dosyayı kapatmak için son ücret” ifadeleri bu nedenle özellikle dikkatle ele alınmalıdır.
ABD Federal Soruşturma Bürosu’nun Internet Crime Complaint Center birimi de kripto varlık kurtarma adıyla mağdurlardan peşin ücret isteyen ve kamu kurumu gibi görünen yapılara ilişkin uyarı yayımlamıştır. Bu uyarı Türkiye’deki usulün yerine geçmez; yalnızca yöntemin uluslararası ölçekte bilinen bir ikinci dolandırıcılık tipi olduğunu gösterir. Türkiye’de başvuru ve delil süreci, TCK ve CMK hükümleri ile yetkili soruşturma makamları üzerinden yürütülür.
Şikâyet ve soruşturma başvurusu nasıl kurulmalı?
Şikâyet, olayın “kripto para kaybettim” cümlesine indirgenmemelidir. Dilekçede iki ayrı bölüm açmak daha sağlıklıdır: ilk dolandırıcılık ve recovery scam. Her bölümde failin kullandığı kimlik, iletişim kanalı, hileli vaat, ödeme talebi, transfer bilgisi ve mevcut delil gösterilmelidir. Ayrıca borsa veya bankadan hesap hareketleri, IP/oturum kayıtları, KYC bilgileri ve ilgili hesabın geçici olarak korunması için müzekkere talep edilebilir; hangi kaydın hangi olayla bağlantılı olduğu açıklanmalıdır.
Ceza Muhakemesi Kanunu m. 158 uyarınca ihbar veya şikâyet kolluğa ya da Cumhuriyet Başsavcılığına yapılabilir. UYAP Vatandaş Portalı, mevcut dosyaların takibi ve e-imza imkânı olan kullanıcılar bakımından elektronik başvuru seçenekleri sunar; başvurunun kabul edildiği ekran görüntüsü ve evrak numarası saklanmalıdır. Acil hesap güvenliği için banka ve borsaya yapılan bildirim, ceza şikâyetinin yerine geçmez; iki kanalın kayıtları birbirine eklenmelidir.
İlk dolandırıcılık dosyasıyla recovery scam dosyasını birlikte takip etmenin önemi
İkinci fail, mağdurun ilk başvurusunda verdiği işlem hash’ini veya kimlik belgesini kullanmış olabilir. Bu bağlantı, hem failin mağdur verisine nasıl ulaştığını hem de aynı cüzdanların tekrar kullanılıp kullanılmadığını gösterebilir. İlk dosyada sunulmayan yeni ödeme, sahte sözleşme, telefon numarası veya alan adı mutlaka ek delil olarak bildirilmelidir. Aynı delilin farklı dilekçelerde farklı tarih veya tutarla anlatılması, teknik dosyanın güvenilirliğini zedeler.
Bu nedenle mağdurun elindeki veriler önce kronolojik tabloya, ardından adres ve hesap ilişkilerini gösteren bir akış şemasına dönüştürülmelidir. Şema, “fail kesin olarak budur” sonucunu değil, doğrulanması gereken bağlantıları göstermelidir. Teknik bulguların hukuki iddia ile karıştırılmaması, raporun hangi veriye dayandığının ve hangi noktada belirsizlik bulunduğunun açıkça belirtilmesi gerekir.
Recovery scam mağduru için kısa kontrol listesi
- İkinci talep üzerine hiçbir yeni ödeme yapmadım.
- Seed phrase, özel anahtar, parola, SMS kodu ve uzaktan bağlantı paylaşmadım.
- İlk ve ikinci olayın tüm mesajlarını, e-postalarını ve URL’lerini sakladım.
- Her transfer için ağ, tutar, adres, hash ve tarih-saat bilgilerini tabloya yazdım.
- Banka ve borsa ile yalnızca resmî kanallardan iletişim kurdum.
- Şikâyet dilekçesinde recovery temasını ilk dolandırıcılıktan ayrı ve bağlantılı biçimde anlattım.
- Teknik rapor veya grafik sunuyorsam kullanılan kaynağı, sorgu tarihini ve sınırlılıkları belirttim.
Sık sorulan sorular
Paramı geri alacağını söyleyen şirket gerçekten borsa çalışanı olabilir mi?
Olabilirliği yalnızca gelen mesajdan anlaşılmaz. Borsanın uygulama içi destek kanalı veya web sitesinde bağımsız olarak yayımlanan iletişim bilgisi üzerinden doğrulama yapılmalıdır. Şifre, SMS kodu veya yeni ödeme isteyen kişi resmî çalışan olduğunu kanıtlamış sayılmaz.
Recovery scam için gönderdiğim ikinci ödeme de şikâyete konu olur mu?
Evet, ikinci ödeme ve onu sağlayan hile ayrı bir olay olarak bildirilmelidir. İlk olayla bağlantısı varsa bu bağlantı ayrıca açıklanır; hukuki nitelendirme delillere göre yapılır.
Blockchain’de paranın adresini bulmak iade garantisi verir mi?
Hayır. Adres ve işlem hash’i önemli teknik delillerdir; fakat kimlik tespiti, dondurma ve iade için yetkili makamların ve ilgili hizmet sağlayıcıların usulüne uygun işlemleri gerekir.
Mesajları silmişsem yine de başvuru yapabilir miyim?
Başvuru yapılabilir. Banka kayıtları, borsa hareketleri, işlem hash’leri, e-posta sunucu kayıtları, cihaz ve yedekler başka delil kaynakları sağlayabilir. Silinen veriye müdahale etmeden, cihazı kullanmayı azaltmak ve teknik incelemeyi usulüne uygun yürütmek önemlidir.
FBI veya Interpol adına ücret isteyen kişi gerçek olabilir mi?
Kurum adı veya logo tek başına doğrulama değildir. Resmî kurumlar adına ücret talep eden kişilere ödeme yapılmamalı; kurumun kendi alan adındaki iletişim bilgileriyle bağımsız teyit yapılmalıdır. Türkiye’deki şikâyet ve soruşturma başvurusu ayrıca Türk makamlarına yapılmalıdır.
İlk olay için hazırlanmış teknik rapor recovery scam dosyasında kullanılabilir mi?
Kullanılabilir; ancak raporun hangi olay ve tarihe ait olduğu açıkça ayrılmalıdır. İkinci transferler, yeni adresler ve yeni iletişim kanalları ek inceleme gerektirebilir. Eski raporun sonucu, yeni fail veya yeni iade vaadi hakkında otomatik kanıt sayılmaz.
Resmî kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (özellikle dolandırıcılık hükümleri)
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (ihbar, soruşturma ve delil işlemleri)
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
- Emniyet Genel Müdürlüğü: İletişim yoluyla dolandırıcılık uyarıları
- Adalet Bakanlığı UYAP Vatandaş Portalı
- FBI IC3: Kripto varlık kurtarma şirketi kılığındaki dolandırıcılık uyarısı
Genel bilgilendirme: Kripto dolandırıcılığı ve recovery scam dosyalarında uygulanacak yol; işlemin ağına, para akışına, kullanılan hesaplara, delillerin niteliğine ve soruşturmanın bulunduğu aşamaya göre değişir. Bu metin genel hukuki bilgi verir; başvuru öncesinde ilk ve ikinci olayın belgeleri birlikte incelenmelidir.